III AUa 1539/11

Sygn. akt III AUa 1539/11 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 31 maja 2012 r. Sąd Apelacyjny w Katowicach III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący SSA Irena Goik (spr.) Sędziowie SSA Marek Procek SSA Tadeusz Szweda Protokolant Beata Gandyk po rozpoznaniu w dniu 31 maja 2012r. w Katowicach sprawy z odwołania K. S. ( K. S. ) przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. o wymiar składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne, wypadkowe i Fundusz Pracy na skutek apelacji ubezpieczonej K. S. od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Gliwicach Ośrodka Zamiejscowego w Rybniku z dnia 19 kwietnia 2011r. sygn. akt IX U 2491/10 1. zmienia zaskarżony wyrok w pkt 1 w ten sposób, iż ustala, że ubezpieczona K. S. nie jest zobowiązana do zapłaty składek za okres od dnia 1 stycznia 1999 r. do dnia 1 stycznia 2007 r., 2. w pozostałej części oddala apelację. /-/ SSA M. Procek /-/ SSA I. Goik /-/ SSA T. Szweda Sędzia Przewodniczący Sędzia Sygn. akt III AUa 1539/11 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 20 października 2010 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. wymierzył ubezpieczonej K. S. : 1. Składki na ubezpieczenia społeczne za m-ce: 01/1999 do 01/2008: a) ubezpieczenie emerytalne w kwocie 27.245,50 zł, b) ubezpieczenie rentowe w kwocie 17.848,72 zł, c) ubezpieczenie wypadkowe w kwocie 2.484,87 zł, d) ubezpieczenie chorobowe w kwocie 0,00 zł, 2. Składki na ubezpieczenie zdrowotne za miesiące 01/1999 do 01/2008 w kwocie 13.811,79 zł, 3. Składki na Fundusz Pracy za m-ce 01/1999 r. do 01/20008 r. w kwocie 3.419,61 zł. Uzasadniając zajęte w niniejszej sprawie stanowisko organ rentowy wskazał, że w dniu 22 stycznia 2009 roku została wydana decyzja, zgodnie z którą ubezpieczona podlegała obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym w okresie od 1.01.1999 roku do 2.01.2008 roku. Wyrokiem z dnia 4 sierpnia 2009 roku Sąd Okręgowy - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Gliwicach oddalił odwołanie ubezpieczonej od niniejszej decyzji, natomiast apelacja ubezpieczonej od wskazanego wyroku została oddalona wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 29 kwietnia 2010 roku. Nadto Zakład Ubezpieczeń Społecznych wskazał, że zgodnie z art. 24 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych należności z tytułu składek za okres od 01/1999 do 09/2000 uległy przedawnieniu. Odwołanie od przedstawionej decyzji wniosła ubezpieczona precyzując je na rozprawie dnia 5 kwietnia 2011 roku, domagała się zmiany zaskarżonej decyzji przez stwierdzenie, że zalega na rzecz ZUS wyłącznie z należnością wyliczoną w odniesieniu do przychodów z działalności gospodarczej wykazanych dla Urzędu Skarbowego w J. za okres sporny. Zdaniem ubezpieczonej nie powinien występować wymiar składek, gdy jej działalność nie była działalnością gospodarczą w rozumieniu ustawy Prawo działalności gospodarczej , bo ubezpieczona dokonywała czynności sprzedaży bez stałego punktu, w nieregularnych odstępach czasy a uzyskiwane przychody miesięczne nigdy nie przekraczały wymiaru minimalnej składki na ubezpieczenia społeczne. Nadto ubezpieczona podniosła zarzut przedawnienia składek za okres jak w decyzji. W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wyrokiem z dnia 19 kwietnia 2011 roku sygn. akt IX U 2491/10 Sąd Okręgowy w Gliwicach Wydział IX Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Ośrodek Zamiejscowy w Rybniku w pkt 1 zmienił zaskarżoną decyzję w ten sposób, iż wymierzył ubezpieczonej składki na ubezpieczenia społeczne za miesiące od kwietnia 2001 roku do stycznia 2008 roku na – ubezpieczenia emerytalne w kwocie 21.857,79 zł, na ubezpieczenia rentowe w kwocie 14.260,62 zł, na ubezpieczenia wypadkowe w kwocie 2.037, 74 zł, na ubezpieczenie zdrowotne za miesiące od kwietnia 2001 roku do stycznia 2008 roku kwocie 11.732,92 zł, na Fundusz Pracy za miesiące od kwietnia 2001 roku w kwocie 2.743, 37 zł oddalając odwołanie w pozostałej części. Sąd I instancji ustalił, że decyzją z dnia 22 stycznia 2009 roku organ rentowy stwierdził, iż ubezpieczona z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej (handlu obwoźnego) podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym: emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu w okresie od dnia 1 stycznia 1999 roku do dnia 2 stycznia 2008 roku. Z dokonanych przez Sąd Okręgowy ustaleń wynika i ta okoliczność, iż kolejną decyzją organ rentowy stwierdził, że ubezpieczona podlega ubezpieczeniu społecznemu według przepisów ustawy z dnia 19 grudnia 1976 roku o ubezpieczeniu społecznym osób prowadzących działalność gospodarczą w okresie od dnia 4 września 1990 roku do dnia 31 grudnia 1998 roku. Wyrokiem z dnia 4 sierpnia 2009 roku w sprawie o sygn. akt IX U 398/09 Sąd pierwszej instancji oddalił odwołanie ubezpieczonej od wskazanych decyzji a przedmiotowy wyrok uprawomocnił się wskutek oddalenia apelacji ubezpieczonej wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 29 kwietnia 2010 roku w sprawie o sygn. akt III AUa 3233/09. Konsekwencją wydania powyższych orzeczeń było wydanie przez organ rentowy zaskarżonej decyzji z dnia 20 października 2010 roku. Zdaniem Sądu pierwszej instancji w tej sytuacji bark jest aktualnie podstaw do podważania przez ubezpieczoną przyjętego w zaskarżonej decyzji okresu podlegania ubezpieczeniom społecznym z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej, gdy kwestia ta została już uprzednio prawomocnie rozstrzygnięta. Jednocześnie kierując się przepisem art. 24 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych , zgodnie z którym należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 10 lat licząc od dnia w którym stały się wymagalne, Sąd Okręgowy uznał, iż bezzasadnym jest wymierzenie ubezpieczonej składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne i Fundusz Pracy za okres od 01/1999 do 03/2001 to jest za okres wcześniejszy aniżeli 10 lat przypadających przed wydaniem wyroku w niniejszej sprawie, gdy w myśl powołanego uprzednio uregulowania prawnego należności te uległy przedawnieniu. Mając powyższe na uwadze Sąd Okręgowy orzekł jak w sentencji wyroku. Apelację od wskazanego wyroku złożyła ubezpieczona K. S. . Wnosząca środek odwoławczy zaskarżyła opisany wyrok w całości zarzucając błąd w ustaleniach faktycznych polegający na tym, że sąd pierwszej instancji nie uwzględnił, iż ubezpieczona w spornym okresie tj. od kwietnia 2001 roku do stycznia 2008 roku nie wykonywała czynności sprzedaży przez wszystkie dni poszczególnych kwestionowanych miesięcy i w konsekwencji wymierzył składkę jak dla osoby prowadzącej działalność gospodarczą przez pełny miesiąc. Wskazując na powyższe zarzuty apelująca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji. W uzasadnieniu wniesionego środka odwoławczego ubezpieczona akcentowała okoliczność, iż jej zdaniem niesłuszne jest stanowisko Sądu pierwszej instancji w sytuacji gdy nie prowadziła ona czynności sprzedaży w sposób ciągły zakładając z góry, iż czynności te będzie prowadzić sporadycznie w niektóre dni tygodnia. Pismem procesowym z dnia 21 maja 2012 roku ubezpieczona podtrzymała zarzut przedawnienia. Ze stanowiska ubezpieczonej wywnioskować można, iż jej zdaniem w związku ze zmianą od dnia 1 stycznia 2012 roku ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych przedawnienie składek na ubezpieczenie społeczne wynosi w chwili obecnej 5 lat. Zdaniem ubezpieczonej przedawnione są zatem wszystkie składki na ubezpieczenia społeczne za okres do stycznia 2007 roku. Odnosząc się do stanowiska ubezpieczonej, pismem procesowym z dnia 6 marca 2012 roku organ rentowy podniósł, iż jego zdaniem jest to zarzut chybiony. Analizując rozwiązania zawarte w ustawie z dnia 16 września 2011 roku o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców (Dz. U. Nr 232 poz. 1378) ZUS odniósł się jednocześnie do regulacji zawartej w art. 24 ust. 5f ustawy systemowej, zgodnie z którym w przypadku wydania przez Zakład decyzji ustalającej obowiązek podlegania ubezpieczeniom społecznym, podstawę wymiaru składek lub obowiązek opłacania składek na te ubezpieczenia, bieg terminu przedawnienia ulega zawieszeniu od dnia wszczęcia postępowania do dnia, w którym decyzja stała się prawomocna. Sąd Apelacyjny zważył co następuje: Zaskarżony wyrok należało zmienić w ten sposób, iż ustalono, że ubezpieczona K. S. nie jest zobowiązana do zapłaty składek za okres od dnia 1 stycznia 1999 roku do dnia 1 stycznia 2007 roku a w pozostałej części oddalił apelację ubezpieczonej. Zdaniem Sądu Apelacyjnego w Katowicach w składzie orzekającym zasadnym stał się bowiem podniesiony przez ubezpieczoną K. S. zarzut przedawnienia w odniesieniu do składek za okres od dnia 1 stycznia 1999 roku do dnia 1 stycznia 2007 roku. Istotnie bowiem ustawą z dnia 16 września 2011 roku o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców (Dz. U. z dnia 28 października 2011 roku Nr 232 poz. 1378) dokonano zmiany poprzez skrócenie okresów przedawnienia należności z tytułu składek z dotychczasowych 10 do 5 lat. Zgodnie z art. 27 ust. 1 wspomnianej ustawy do przedawnienia należności z tytułu składek, o którym mowa w art. 41 b ust. 1 ustawy wymienionej w art. 2 oraz w art. 24 ust. 4 ustawy wymienione w art. 11, którego bieg rozpoczął się przed dniem 1 stycznia 2012 roku stosuje się przepisy w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, z tym, że bieg przedawnienia rozpoczyna się od dnia 1 stycznia 2012 roku. Zgodnie zaś z ust. 2 jeżeli przedawnienie rozpoczęte przed dniem 1 stycznia 2012 roku nastąpiłoby zgodnie z przepisami dotychczasowymi wcześniej przedawnienie następuje z upływem tego wcześniejszego terminu. Słusznie zwraca uwagę organ rentowy na zapis art. 24 ust. 5f ustawy systemowej, zgodnie z którym w przypadku wydania przez Zakład decyzji ustalającej obowiązek podlegania ubezpieczeniom społecznym, podstawę wymiaru składek lub obowiązek opłacania składek na te ubezpieczenia, bieg terminu przedawnienia ulega zawieszeniu od dnia wszczęcia postępowania do dnia, w którym decyzja stała się prawomocna. Jednak zdaniem Sądu Apelacyjnego w Katowicach z taką sytuacją nie mamy do czynienia w niniejszej sprawie. W żadnym razie nie można uznać bowiem, iż prawomocna jest decyzja z dnia 20 października 2010 roku, bo stała się ona prawomocna z dniem wydania wyroku. W pozostałej części apelacja ubezpieczonej podlega oddaleniu a argumenty w niej podniesione nie mogą znaleźć uzasadnienia tak w ustalonym stanie faktycznym niniejszej sprawy jak i w obowiązujących przepisach prawa. Za pozostały okres wynikający z zaskarżonej decyzji ubezpieczona z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej jest zobowiązana do uiszczenia składek na ubezpieczenie emerytalne, rentowe i wypadkowe zgodnie z art. 18 ust. 8 i art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 13.101.1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2009 roku Nr 205 poz. 1585 ze zm.) w kwocie zadeklarowanej nie niższej niż 60% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w poprzednim kwartale. Mając powyższe na uwadze Sąd Apelacyjny na mocy art. 386 § 1 k.p.c. i art. 385 k.p.c. orzekł jak w sentencji. /-/ SSA M. Procek /-/ SSA I. Goik /-/ SSA T. Szweda Sędzia Przewodniczący Sędzia ek