III AUa 1531/11

Sąd Apelacyjny we WrocławiuWrocław2012-01-24
SAOSubezpieczenia społeczneemerytury i rentyŚredniaapelacyjny
emeryturarentaZUSprzychódekwiwalent za urloprozliczenieustanie zatrudnieniaświadczenia

Sąd Apelacyjny oddalił apelację wnioskodawcy, potwierdzając prawidłowość rozliczenia ekwiwalentu za urlop wypoczynkowy jako przychodu przypadającego po dacie ustania zatrudnienia i podjęcia wypłaty emerytury.

Wnioskodawca J. M. złożył apelację od wyroku Sądu Okręgowego, który oddalił jego odwołanie od decyzji ZUS o zwrot nienależnie pobranych świadczeń. Zarzucił błędną kwalifikację ekwiwalentu za urlop wypoczynkowy jako przychodu przypadającego po dacie ustania zatrudnienia. Sąd Apelacyjny uznał apelację za bezzasadną, podkreślając, że ekwiwalent jest świadczeniem jednorazowym powstającym w dniu ustania stosunku pracy i powinien być rozliczany zgodnie z datą jego realizacji.

Sprawa dotyczyła zwrotu nienależnie pobranych świadczeń emerytalnych przez J. M. Sąd Okręgowy w Legnicy oddalił odwołanie wnioskodawcy od decyzji ZUS, która nakazywała zwrot świadczeń z powodu przekroczenia granicznych kwot przychodu w 2009 roku. Kluczową kwestią było rozliczenie ekwiwalentu za 19 dni niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego, wypłaconego we wrześniu 2009 r. po ustaniu zatrudnienia w dniu 14 sierpnia 2009 r. Wnioskodawca twierdził, że ekwiwalent ten powinien być traktowany jako przychód z okresu sprzed ustania zatrudnienia. Sąd Apelacyjny we Wrocławiu, oddalając apelację, potwierdził stanowisko Sądu Okręgowego. Sąd podkreślił, że zgodnie z Kodeksem pracy, ekwiwalent za urlop jest świadczeniem jednorazowym, powstającym w momencie rozwiązania stosunku pracy. Prawo do niego staje się wymagalne następnego dnia po ustaniu zatrudnienia. Dlatego też, niezależnie od daty faktycznej wypłaty, ekwiwalent ten powinien być zaliczony do przychodu przypadającego na okres po ustaniu zatrudnienia i po podjęciu wypłaty emerytury, co skutkowało przekroczeniem dopuszczalnych limitów przychodu i koniecznością zwrotu świadczeń. Sąd uznał, że wnioskodawca był prawidłowo pouczony o zasadach zawieszania i zmniejszania świadczeń w razie osiągania przychodu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy, wypłacony po ustaniu stosunku pracy, jest świadczeniem jednorazowym, którego prawo powstaje w dniu rozwiązania lub wygaśnięcia stosunku pracy i powinien być rozliczany jako przychód przypadający na okres po ustaniu zatrudnienia.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na przepisach Kodeksu pracy (art. 171 § 1 kp), zgodnie z którymi ekwiwalent jest świadczeniem jednorazowym powstającym w momencie ustania zatrudnienia. Prawo do niego staje się wymagalne następnego dnia po rozwiązaniu stosunku pracy. Dlatego też, niezależnie od daty faktycznej wypłaty, powinien być zaliczony do przychodu przypadającego na okres po ustaniu zatrudnienia i po podjęciu wypłaty emerytury.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie apelacji

Strona wygrywająca

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L.

Strony

NazwaTypRola
J. M.osoba_fizycznawnioskodawca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (7)

Główne

u.e.r.f.u.s. art. 104 § 1

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Limituje możliwości zarobkowe osób pobierających świadczenia emerytalno-rentowe, w razie osiągnięcia przychodu przekraczającego granice kwotowe, świadczenie ulega zmniejszeniu lub zawieszeniu.

k.p. art. 171 § 1

Kodeks pracy

W przypadku niewykorzystania przysługującego urlopu w całości lub w części z powodu rozwiązania lub wygaśnięcia stosunku pracy pracownikowi przysługuje ekwiwalent pieniężny. Jest to świadczenie jednorazowe.

u.e.r.f.u.s. art. 138 § 1

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Reguluje zasady zwrotu nienależnie pobranego świadczenia.

u.e.r.f.u.s. art. 138 § 2

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Reguluje zasady zwrotu nienależnie pobranego świadczenia.

Pomocnicze

rozp. MPiPS art. 1 § 4

Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej w sprawie szczegółowych zasad zawieszania lub zmniejszania emerytury i renty

Nie znajduje zastosowania, gdyż ekwiwalent za urlop nie jest przychodem osiągniętym przed podjęciem wypłaty emerytury.

rozp. MPiPS art. 1 § 5

Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej w sprawie szczegółowych zasad zawieszania lub zmniejszania emerytury i renty

Nie ma podstaw do zastosowania, gdyż prawo do świadczenia powstało dopiero w sierpniu 2009 r.

u.e.r.f.u.s. art. 194

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Dotyczy sytuacji, gdy dochód wypłacony w okresie zawieszenia wypłaty świadczenia jest korzystniejszy dla emeryta/rencisty.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Ekwiwalent za urlop jest świadczeniem jednorazowym powstającym w dniu ustania zatrudnienia. Przychód z ekwiwalentu za urlop powinien być rozliczany zgodnie z datą jego realizacji, czyli po ustaniu zatrudnienia. Wnioskodawca był prawidłowo pouczony o zasadach zmniejszania i zawieszania świadczeń.

Odrzucone argumenty

Ekwiwalent za urlop wypoczynkowy powinien być kwalifikowany jako przychód przypadający na okres sprzed ustania zatrudnienia. Niewłaściwa ocena materiału dowodowego i interpretacja przepisów dotyczących emerytur i rent oraz zawieszania świadczeń.

Godne uwagi sformułowania

ekwiwalent pieniężny jest świadczeniem jednorazowym i prawo do niego powstaje wyłącznie w razie rozwiązania lub wygaśnięcia stosunku pracy. Prawo do ekwiwalentu pieniężnego, niezależnie za ile dni niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego przysługuje, staje się wymagalne w dniu następnym po rozwiązaniu stosunku pracy. wnioskodawca w doręczanych decyzjach ZUS [...] był pouczany w sposób wystarczający i jasny o zasadach zawieszania i zmniejszania świadczenia w razie osiągania przychodu.

Skład orzekający

Maria Pietkun

przewodniczący-sprawozdawca

Irena Różańska-Dorosz

sędzia

Janina Cieślikowska

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Rozliczanie ekwiwalentu za urlop wypoczynkowy jako przychodu w kontekście świadczeń emerytalno-rentowych oraz prawidłowość pouczeń ZUS."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji przekroczenia limitów przychodu przez emeryta po ustaniu zatrudnienia i otrzymaniu ekwiwalentu za urlop.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa ubezpieczeń społecznych, jakim jest rozliczanie przychodów wpływających na wysokość emerytury. Jest to istotne dla wielu osób pobierających świadczenia.

Jak ekwiwalent za urlop może wpłynąć na Twoją emeryturę? Wyjaśniamy kluczową interpretację ZUS i sądów.

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III AUa 1531/11 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 24 stycznia 2012 r. Sąd Apelacyjny we Wrocławiu Wydział III Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSA Maria Pietkun (spr.) Sędziowie: SSA Irena Różańska-Dorosz SSA Janina Cieślikowska Protokolant: Adrianna Szymanowska po rozpoznaniu w dniu 24 stycznia 2012 r. we Wrocławiu sprawy z wniosku J. M. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. o zwrot nienależnie pobranego świadczenia na skutek apelacji J. M. od wyroku Sądu Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Legnicy z dnia 20 września 2011 r. sygn. akt V U 822/11 oddala apelację. UZASADNIENIE Sąd Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Legnicy wyrokiem z dnia 20 września 2011 r. oddalił odwołanie wnioskodawcy J. M. od decyzji organu rentowego Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. z dnia 31 maja 2011 r. w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranych świadczeń z tytułu przekroczenia granicznych kwot przychodu w roku 2009 r. Rozstrzygnięcie to Sąd Okręgowy oparł o ustalenia faktyczne i rozważania prawne, które Sąd Apelacyjny w całości przyjmuje jako własne, z dodatkowym ustaleniem okoliczności jak niżej. Apelację od powyższego wyroku złożył wnioskodawca zarzucając, błędna ocenę materiału dowodowego i interpretację przepisów ustawie z dnia 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. tj. 2009/153/1227) oraz rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 22 lipca 1992 r. w sprawie szczegółowych zasad zawieszania lub zmniejszania emerytury i renty (Dz. U. 58/290 ze zm.). Skarżący naprowadza, że wypłacony we wrześniu 2009 r. ekwiwalent za 19 dni niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego błędnie został zakwalifikowany jako przychód przypadający po dniu 14 sierpnia 2009r. , tj. po ustaniu zatrudnienia. Naprowadza, że świadczenie to dotyczy okresu sprzed 14 sierpnia 2009 r. i nie powinno być uwzględnione do czasu rozliczenia emerytury po dacie podjęcia jej wypłaty. Wnioskodawca przy tak sformułowanych zarzutach wnosił o zmianę zaskarżonego wyroku i uwzględnienie odwalania, ewentualnie o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi I instancji. Sąd Apelacyjny zważył. Apelacja wnioskodawcy jako bezzasadna podlega oddaleniu. Sąd Okręgowy poczynił wymagane ustalenia i na ich podstawie dokonał trafnej oceny powołanych przepisów znajdujących zastosowanie w sprawie. Przepisy działu VIII rozdziału 2 ustawy z dnia 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. tj. 2009/153/1227). limitują możliwości zarobkowe osób pobierających świadczenia emerytalno –rentowe, w ten sposób, iż w razie osiągnięcia przychodu przekraczającego granice kwotowe określone w art. 104, świadczenie ulega zmniejszeniu lub zawieszeniu z w zależności od kwot przychodu. Zgodnie z art. 104 ust. 1 powołanej ustawy jako źródło przychodu jest traktowana każda działalność podlegającą obowiązkowi ubezpieczenia społecznego, w sprawie dotyczy to więc zatrudnienia na postawie umowy o pracę. Z akt sprawy jednoznacznie wynika, że zatrudnienie wnioskodawcy ustało z dniem 14 sierpnia 2009 r., w sierpniu 2009 r. wnioskodawca złożył jednocześnie wniosek o podjecie wypłaty zawieszonej emerytury. Decydującą w kwestii rozliczenia wysokości osiągniętego przychodu jest wysokość wypalonego ekwiwalentu pieniężnego za urlop wypoczynkowy. Twierdzenia wnioskodawcy jakoby należność z tytułu ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy, niezależnie od daty wypłaty świadczenia, należało rozliczyć za cały proporcjonalny okres zatrudnienia w 2009 r., tj. od 1 stycznia 2009 r. do 14 sierpnia 2009 r. jest całkowicie chybiony, oczywiście sprzeczny z przepisami kodeksu pracy regulującymi charakter tego świadczenia. Uszło uwagi skarżącego, że zgodnie z art. 171 § 1 kp w przypadku niewykorzystania przysługującego urlopu w całości lub w części z powodu rozwiązania lub wygaśnięcia stosunku pracy pracownikowi przysługuje ekwiwalent pieniężny. W świetle powyższej regulacji przedmiotowe świadczenie jest świadczeniem jednorazowym i prawo do niego powstaje wyłącznie w razie rozwiązania lub wygaśnięcia stosunku pracy. Prawo do ekwiwalentu pieniężnego, niezależnie za ile dni niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego przysługuje, staje się wymagalne w dniu następnym po rozwiązaniu stosunku pracy. Z tego względu twierdzenia o braku możliwości określenia okresu za który ekwiwalent przysługuje, podnoszone w toku procesu w ślad za pismem ZUS z dnia 31.05.2011 r. są bezprzedmiotowe, z całkowitym pominięciem regulacji ustawowej dotyczącej tego świadczenia. Z tych motywów trafnie organ rentowy, jak i Sąd Okręgowy zarachowali ten przychód, zgodnie z datą jego realizacji, jako przypadający w okresie kiedy wnioskodawcy już podjęto wypłatę emerytury i decydujący o wysokości przychodu w odniesieniu do niższej kwoty granicznej . Skoro świadczenie przedmiotowe jest świadczeniem jednorazowym powstającym dopiero w dacie ustania zatrudnienia, nie znajduje w sprawie zastosowania zasada wyrażona w § 1 ust. 4 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 22 lipca 1992 r. w sprawie szczegółowych zasad zawieszania lub zmniejszania emerytury i renty (Dz. U. 58/290 ze zm.), bowiem nie jest to przychód osiągnięty przed podjęciem wypłaty emerytury. Zarzut apelacji tym zakresie jest chybiony. Nie ma tez podstaw do zastosowania przepisu § 1 ust. 5 tego rozporządzenia w zw. z art. 194 ustawy o emeryturach… przewidujący, że dochód wypłacony z tytułu pracy, służby lub działalności, o której mowa w ust. 1, wykonywanej w okresie, w którym wypłata świadczenia była zawieszona, uważa się za dochód uzyskany w tym okresie, jeżeli jest to dla emeryta lub rencisty korzystniejsze, skoro prawo do świadczenia powstało dopiero w sierpniu 2009 r. W sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych sam fakt pobrania świadczenia mimo braku podstaw do jego wypłaty nie oznacza w każdym wypadku obowiązku zwrotu nadpłaconego świadczenia. O zasadach rozliczenia w tym przypadku decyduje regulacja instytucji zwrotu nienależnie pobranego świadczenia. W spornym okresie znajduje zastosowanie regulacja odpowiednio art. art. 138 ust. 1 i 2 ustawy o emeryturach... . Z materiału sprawy jednoznacznie wynika, iż wnioskodawca w doręczanych decyzjach ZUS, a to już w decyzji przyznającej emeryturę był pouczany w sposób wystarczający i jasny o zasadach zawieszania i zmniejszania świadczenia w razie osiągania przychodu (pkt VI pouczenia), zgodnie z obowiązującymi przepisami. Opisane pouczenia dokładnie i jednoznacznie odpowiadały treści regulacji ustawowej w przedmiocie zasad zmniejszania i zawieszania świadczeń, z tego względu, w ocenie Sądu Apelacyjnego, były wystarczająco skonkretyzowane, jednoznaczne i pełne odnośnie spornych kwestii. Jeżeli wnioskodawczyni na tym tle miałaby wątpliwości interpretacyjne winna dołożyć należnej staranności w prowadzeniu własnych spraw i wystąpić o wyjaśnienie do organu rentowego. W świetle powyższego apelacja wnioskodawcy jest całkowicie niezasadna, bowiem sprowadza się do własnej całkowicie dowolnej koncepcji rozliczania świadczeń, w całkowitym oderwaniu od obowiązujących przepisów, brak w niej jakichkolwiek argumentów merytorycznych w nawiązaniu do obowiązujących przepisów, a ogólne uwagi nie tyczące przedmiotu sporu są bezprzedmiotowe i wybitnie uwarunkowane interesem procesowym w skrajnie subiektywnej ocenie dalekiej i oczywiście sprzecznej z obowiązującymi przepisami, w tym regulacja kodeksu pracy dotyczącą charakteru ekwiwalentu pieniężnego za urlop wypoczynkowy. W świetle powyższego apelacja wnioskodawcy podlega oddaleniu na podstawie art. 385 kpc . R.S.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI