III AUa 1521/15

Sąd Apelacyjny w PoznaniuPoznań2016-04-07
SAOSubezpieczenia społeczneemerytury i rentyŚredniaapelacyjny
emerytura rolniczaKRUSwiek emerytalnystaż ubezpieczeniowyzaprzestanie działalności rolniczejbłędne pouczenieprawo ubezpieczeń społecznychSąd Apelacyjny

Sąd Apelacyjny oddalił apelację rolnika, który domagał się emerytury rolniczej, uznając, że nie spełnił on kluczowego warunku wieku, mimo że zbył gospodarstwo rolne w wyniku błędnego pouczenia przez urzędniczkę KRUS.

Rolnik złożył wniosek o emeryturę rolniczą, po tym jak urzędniczka KRUS poinformowała go o warunkach jej uzyskania, w tym o konieczności zaprzestania prowadzenia działalności rolniczej. W wyniku tej porady rolnik przepisał swoje gospodarstwo na syna. Jednakże, nie osiągnął jeszcze wymaganego wieku 60 lat, co było warunkiem do przejścia na wcześniejszą emeryturę rolniczą do końca 2017 roku. Sąd Okręgowy i Sąd Apelacyjny oddaliły jego odwołanie, uznając, że nie spełnił on podstawowego warunku wieku, a błędne pouczenie urzędniczki nie może zastąpić wymogów prawnych.

Sprawa dotyczyła wniosku S. G. o prawo do emerytury rolniczej. Decyzją z dnia 8 października 2014 r. Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego odmówiła mu przyznania świadczenia, powołując się na niespełnienie warunków ustawowych. Rolnik złożył odwołanie, argumentując, że przed złożeniem wniosku konsultował się z urzędniczką KRUS, która udzieliła mu wskazówek dotyczących warunków, w tym wieku i stażu ubezpieczeniowego, a także konieczności zaprzestania prowadzenia działalności rolniczej. Na podstawie tych wskazówek, rolnik zbył swoje gospodarstwo rolne na rzecz syna. Sąd Okręgowy w Poznaniu oddalił odwołanie, stwierdzając, że rolnik nie osiągnął wymaganego wieku 60 lat, który miał być spełniony do końca 2017 roku, aby skorzystać z przepisów o wcześniejszej emeryturze rolniczej. Sąd uznał, że nawet jeśli urzędniczka udzieliła wadliwego pouczenia, nie może to wpłynąć na przyznanie świadczenia, gdy podstawowe przesłanki prawne nie są spełnione. Sąd Apelacyjny w Poznaniu utrzymał w mocy wyrok Sądu Okręgowego, oddalając apelację rolnika. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 19 ust. 2 i 2a ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, do przejścia na emeryturę rolniczą konieczne jest spełnienie łącznie warunków wieku (60 lat dla mężczyzn), 30 lat stażu ubezpieczeniowego oraz zaprzestania prowadzenia działalności rolniczej, przy czym warunki te musiały być spełnione do końca 2017 roku. W przypadku odwołującego, kluczowy warunek wieku nie został spełniony. Sąd Apelacyjny powołał się na utrwalone orzecznictwo, zgodnie z którym podstawę przyznania świadczeń z ubezpieczenia społecznego stanowią wyłącznie przepisy prawa, a nie zasady współżycia społecznego czy błędne pouczenia urzędników, gdyż przepisy te mają charakter publicznoprawny.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, błędne pouczenie przez urzędnika organu rentowego nie może stanowić podstawy do przyznania świadczenia z ubezpieczenia społecznego, jeśli wnioskodawca nie spełnia podstawowych wymogów ustawowych.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że podstawę przyznania świadczeń z ubezpieczenia społecznego stanowią wyłącznie przepisy prawa, a nie zasady współżycia społecznego czy błędne pouczenia urzędników, ponieważ przepisy te mają charakter publicznoprawny i nie podlegają łagodzeniu na podstawie art. 5 k.c.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie apelacji

Strona wygrywająca

Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego

Strony

NazwaTypRola
S. G.osoba_fizycznaodwołujący
Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Oddział (...) w P. Terenowa w P.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (6)

Główne

u.s.r. art. 19 § ust. 2

Ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników

Emerytura rolnicza przysługuje ubezpieczonemu rolnikowi, który osiągnął wiek 60 lat (mężczyzna), podlegał ubezpieczeniu przez co najmniej 30 lat i zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej, pod warunkiem spełnienia tych warunków do 31 grudnia 2017 r.

u.s.r. art. 19 § ust. 2a

Ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników

Przepis ust. 2 stosuje się do rolnika, który do dnia 31 grudnia 2017 r. spełnił warunki, o których mowa w ust. 2.

Pomocnicze

u.s.r. art. 19 § ust. 1b pkt 25

Ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników

Wiek emerytalny dla mężczyzn urodzonych po 30 września 1953 wynosi 67 lat (standardowy wiek emerytalny).

k.p.c. art. 477 § 14 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd oddala odwołanie, jeżeli nie ma podstaw do uwzględnienia odwołania od decyzji organu.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd drugiej instancji oddala apelację, jeśli nie ma podstaw do jej uwzględnienia.

k.c. art. 5

Kodeks cywilny

Nie można czynić ze swego prawa użytku, który byłby sprzeczny ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem tego prawa lub z zasadami współżycia społecznego. Takiego aktu nie uważa się za wykonywanie prawa i nie korzysta on z ochrony.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niespełnienie przez wnioskodawcę warunku wieku 60 lat do dnia 31 grudnia 2017 r., co jest warunkiem koniecznym do przyznania emerytury rolniczej na podstawie art. 19 ust. 2 i 2a ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników. Podstawę przyznania świadczeń z ubezpieczenia społecznego stanowią wyłącznie przepisy prawa, a nie błędne pouczenia urzędników.

Odrzucone argumenty

Rolnik argumentował, że zbył gospodarstwo rolne w wyniku błędnego pouczenia przez urzędniczkę KRUS, co powinno być uwzględnione przy rozpatrywaniu jego wniosku o emeryturę.

Godne uwagi sformułowania

Podstawę przyznania świadczeń z ubezpieczenia społecznego mogą stanowić tylko przepisy prawa, a nie zasady współżycia społecznego. Do złagodzenia rygorów prawa ubezpieczeń społecznych nie stosuje się art. 5 k.c., bo przepisy prawa ubezpieczeń społecznych mają charakter przepisów prawa publicznego.

Skład orzekający

Dorota Goss-Kokot

przewodniczący

Iwona Niewiadowska-Patzer

sprawozdawca

Ewa Cyran

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących emerytury rolniczej, w szczególności warunku wieku i wpływu błędnych pouczeń urzędniczych na możliwość przyznania świadczenia."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych przepisów ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników i warunków przejściowych obowiązujących do końca 2017 roku.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest dokładne spełnienie wymogów prawnych, nawet jeśli wnioskodawca został wprowadzony w błąd przez urzędnika. Jest to pouczające dla osób ubiegających się o świadczenia.

Błędne pouczenie KRUS nie wystarczyło do emerytury – sąd przypomina o wymogach formalnych.

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III AUa 1521/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 7 kwietnia 2016 r. Sąd Apelacyjny w Poznaniu III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSA Dorota Goss-Kokot Sędziowie: SSA Ewa Cyran SSA Iwona Niewiadowska-Patzer (spr.) Protokolant: insp.ds.biurowości Krystyna Kałużna po rozpoznaniu w dniu 7 kwietnia 2016 r. w Poznaniu sprawy S. G. przeciwko (...) Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Oddział (...) w P. P. Terenowa w P. o prawo do emerytury rolniczej na skutek apelacji S. G. od wyroku Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 9 kwietnia 2015 r. sygn. akt VIII U 10027/14 oddala apelację. SSA Iwona Niewiadowska-Patzer SSA Dorota Goss-Kokot SSA Ewa Cyran UZASADNIENIE Decyzją z dnia 8 października 2014 r. (...) Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego P. Terenowa w P. , na podstawie ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 1403 ze zm.), po rozpoznaniu wniosku złożonego dnia 1 października 2014 r., odmówił S. G. prawa do emerytury rolniczej. S. G. złożył odwołanie od powyższej decyzji. W uzasadnieniu wskazał, że przed złożeniem wniosku o emeryturę konsultował się w placówce organu rentowego odnośnie do warunków, jakie należy spełnić i stosownie do uzyskanych wskazówek wyzbył się gospodarstwa rolnego. Podkreślił również, że od początku jego zabiegów o emeryturę, urzędniczka udzielająca mu wskazówek znała jego wiek. W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie, przytaczając argumentację prawną i faktyczną zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji Wyrokiem z dnia 9 kwietnia 2015r. Sąd Okręgowy w Poznaniu oddalił odwołanie. W uzasadnieniu wyroku Sąd powołał się na następujące ustalenia: Odwołujący urodził się dnia (...) i podlegał ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu przez okres ponad 30 lat. Odwołujący zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej. Latem 2014 r. odwołujący udał się do P. Terenowej organu rentowego w P. celem zweryfikowania możliwości ubiegania się o emeryturę rolniczą. Obsługująca odwołującego urzędniczka D. K. wskazała mu na konieczność spełnienia przesłanek w postaci wieku ( (...) lat), stażu ubezpieczeniowego (30 lat – spełnienie tej przesłanki zweryfikowano od ręki telefonicznie w odpowiedniej komórce) oraz zaprzestania prowadzenia działalności rolniczej. Na skutek tych wskazówek odwołujący „przepisał” swoje gospodarstwo rolne na syna, zaprzestając prowadzenia działalności rolniczej. W rozmowie odwołującego z D. K. pojawiła się również kwestia spełnienia przesłanki wieku do końca 2017 r. Uzasadnieniem dla omawiania tej ostatniej kwestii było to, że regulacja odnośnie do tzw. wcześniejszej emerytury rolniczej, o którą ubiega się odwołujący będzie obowiązywała do końca 2017 r. (tj. do tego czasu należy spełnić wymóg wieku – (...) lat), zaś odwołujący spełni ten warunek w listopadzie 2017 r., czyli pod sam koniec obowiązywania regulacji. Na skutek otrzymanych informacji, odwołujący w dniu 1 października 2014 r. złożył wniosek o emeryturę, przy czym wypełniał go przy wsparciu D. K. . Sąd uznał za wiarygodne w całości dokumenty zawarte w aktach pozwanego organu rentowego, albowiem zostały one sporządzone przez kompetentne organy, w zakresie przyznanych im upoważnień i w przepisanej formie. Ocena wiarygodności zeznań świadka D. K. i odwołującego, zdaniem Sądu, nasuwa trudności. Rozbieżności w relacjach świadka- pracownika pozwanej oraz odwołującego, nie da się dzisiaj rozwikłać. Być może zresztą było tak, że odwołujący opacznie zrozumiał to, co mówiła D. K. (która być może, niepotrzebnie i myląco dla odwołującego, powiedziała, że ważne jest, by przesłanka wieku była spełniona do końca 2017 r., co w przypadku odwołującego i tak w sposób oczywisty miało miejsce). Sąd wskazał na podstawę prawną rozstrzygnięcia czyli art. 19 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników . W świetle przywołanych przepisów uznał, że odwołujący nie spełnia warunków do przyznania emerytury rolniczej zgodnie z art. 19 ust. 2 ustawy – nie osiągnął bowiem wieku (...) lat. Wiek ten osiągnie dopiero dnia (...) r. Oceny prawnej rozpatrywanej sprawy nie może zmienić ustalenie, że na etapie kompletowania wniosku urzędniczka organu rentowego udzieliła odwołującego wadliwego pouczenia, ani tym bardziej opaczne zrozumienie przez odwołującego pouczenia niewadliwego – przy czym rozstrzygnięcie, który z tym przypadków miał miejsce jest obecnie zgoła niemożliwe, wobec sprzeczności relacji odwołującego i świadka. Mając na względzie powyższe ustalenia faktyczne i rozważania prawne, Sąd Okręgowy uznał, że decyzja organu rentowego odmawiającą przyznania ubezpieczonemu prawa do emerytury odpowiada prawu i na podstawie powołanych przepisów prawa materialnego oraz art. 477 14 § 1.p.c. oddalił odwołanie. Od powyższego wyroku apelację złożył ubezpieczony zarzucając, że nieprawidłowo został ustalony stan faktyczny. Apelujący podkreślił, że na skutek działań KRUS-u pozbył się gospodarstwa rolnego. Apelujący domaga się uchylenia zaskarżonego wyroku. Pełnomocnik pozwanego wniósł o oddalenie apelacji. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Apelacja nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z przytoczonym przez Sąd I instancji przepisem art. 19 ust.2 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz.U.2015.704) „emerytura rolnicza przysługuje także ubezpieczonemu rolnikowi, który spełnia łącznie następujące warunki: 1) osiągnął wiek (…) 60 lat, jeśli jest mężczyzną; 2) podlegał ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu przez okres co najmniej 30 lat; 3) zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej. 2a. Przepis ust. 2 stosuje się do rolnika, który do dnia 31 grudnia 2017 r. spełnił warunki, o których mowa w ust. 2”. W rozpoznawanej sprawie bezsporne jest, że odwołujący nie spełnia warunku wieku, albowiem (...) lat osiągnie (...) Wobec nie spełnienia wszystkich przesłanek do pobierania emerytury przez S. G. w dacie złożenia wniosku o emeryturę zaskarżoną decyzję należy uznać za trafną. Zarzuty apelującego ograniczają się do wykazywania, że został wprowadzony w błąd przez pracownika Kasy, w następstwie czego dokonał przekazania gospodarstwa rolnego na syna, a tym samym pozbawił się źródła dochodów. Sąd Okręgowy co prawda starał się wyjaśnić okoliczności towarzyszące składaniu wniosku przez odwołującego, jednakże ustalenia te nie mogły mieć wpływu na przyznanie prawa do świadczenia wobec nie spełnienia koniecznych warunków. Należy bowiem podkreślić, że odwołujący nie kwestionuje faktu, że aktualnie nie spełnia warunków do przyznania emerytury w obniżonym wieku, określonych w przywołanym art.19 ust. 2a ustawy. Zgodnie zaś z art.19 ust.1b pkt 25 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników wiek emerytalny dla mężczyzn urodzonych po 30 września 1953 wynosi 67 lat. Sąd Apelacyjny podziela pogląd Sądu I instancji, iż na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy nie ma wpływu ewentualne nieprawidłowe bądź nieprecyzyjne pouczenie wnioskodawcy co do warunków przyznania emerytury, w sytuacji nie spełnienia koniecznych przesłanek do przyznania świadczenia. W tym miejscu należy wskazać na utrwalone orzecznictwo sądów, w tym Sądu Najwyższego, iż podstawę przyznania świadczeń z ubezpieczenia społecznego mogą stanowić tylko przepisy prawa, a nie zasady współżycia społeczneg o (por. wyrok Sadu Najwyższego z dnia 12 marca 1997r. II UKN 37/97, wyrok SN z 19 czerwca 1986r. II URN 96/86) . Do złagodzenia rygorów prawa ubezpieczeń społecznych nie stosuje się art. 5 k.c. , bo przepisy prawa ubezpieczeń społecznych mają charakter przepisów prawa publicznego. Mając zatem na uwadze, nie kwestionowany przez odwołującego fakt, że nie spełnia warunków do otrzymania emerytury w obniżonym wieku z uwagi na brak wieku (60 lat) zarówno wyrok Sądu I instancji jak i zaskarżoną decyzję należy uznać za prawidłowe. Z tych też powodów, skoro apelacja nie zawiera podstaw do jej uwzględnienia, z mocy art.385 k.p.c. podlega oddaleniu. SSA Iwona Niewiadowska-Patzer SSA Dorota Goss-Kokot SSA Ewa Cyran

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI