III AUA 1511/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła wniosku M. Z. o przeliczenie wysokości emerytury w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15 listopada 2023 r. (P 7/22), który uznał za niezgodny z Konstytucją przepis wyłączający z możliwości przeliczenia emerytury osoby, które złożyły wniosek o jej przyznanie przed 1 czerwca 2021 r. ZUS odmówił przeliczenia, wskazując, że wyrok TK dotyczy wyłącznie osób, które złożyły wniosek o ponowne ustalenie wysokości emerytury na podstawie art. 17 ustawy zmieniającej. Sąd Okręgowy w Bielsku-Białej zmienił decyzję ZUS, przyznając M. Z. prawo do przeliczenia emerytury od 14 lutego 2024 r., uznając, że wyrok TK może mieć zastosowanie w tej sprawie poprzez wykładnię prokonstytucyjną i wypełnienie luki prawnej. Sąd Apelacyjny w Krakowie uchylił jednak wyrok Sądu Okręgowego. Sąd Apelacyjny podkreślił, że wyroki Trybunału Konstytucyjnego dotyczące pominięć prawodawczych mają jedynie skutek zobowiązujący, a nie derogujący. Oznacza to, że nie powodują one utraty mocy obowiązującej przepisu ani nie pozwalają na kwestionowanie wcześniej wydanych rozstrzygnięć. Sąd Apelacyjny stwierdził, że art. 25a ust. 2 pkt 2 i ust. 2a ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, mimo wyroku TK, nie dotyczy osób, które nabyły prawo do emerytury przed 1 czerwca 2021 r. Sąd Apelacyjny uznał, że wyrok Sądu Okręgowego naruszył przepisy prawa materialnego i postępowania, błędnie interpretując art. 114 ust. 1 pkt 1 ustawy emerytalnej oraz przekraczając granice swobodnej oceny dowodów. W konsekwencji, Sąd Apelacyjny zmienił zaskarżony wyrok, oddalając odwołanie M. Z.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja skutków wyroków Trybunału Konstytucyjnego dotyczących pominięć prawodawczych oraz zasady stosowania prawa w czasie.
Dotyczy specyficznej sytuacji "emerytur czerwcowych" i osób, które nabyły prawo do emerytury przed określoną datą.
Zagadnienia prawne (3)
Czy wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15 listopada 2023 r. (P 7/22) dotyczący tzw. "emerytur czerwcowych" może mieć zastosowanie do przeliczenia emerytury osobie, która nabyła do niej prawo przed 1 czerwca 2021 r. i złożyła wniosek przed tą datą?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wyrok Trybunału Konstytucyjnego dotyczący pominięć prawodawczych ma jedynie skutek zobowiązujący i nie pozwala na kwestionowanie wcześniej wydanych decyzji ani na stosowanie przepisów, które nie weszły w życie w stosunku do osób, które nabyły prawo do emerytury przed 1 czerwca 2021 r.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że wyroki Trybunału Konstytucyjnego dotyczące pominięć prawodawczych nie powodują utraty mocy obowiązującej przepisu ani nie pozwalają na kwestionowanie wcześniej wydanych rozstrzygnięć. Stwierdził, że art. 25a ust. 2 pkt 2 i ust. 2a ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, mimo wyroku TK, nie dotyczy osób, które nabyły prawo do emerytury przed 1 czerwca 2021 r.
Czy wyrok Trybunału Konstytucyjnego stwierdzający niezgodność z Konstytucją przepisu z powodu pominięcia prawodawczego może stanowić podstawę do wznowienia postępowania lub zmiany prawomocnej decyzji administracyjnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wyroki te mają jedynie skutek zobowiązujący prawodawcę do usunięcia luki prawnej i nie mogą być podstawą do kwestionowania wcześniej zapadłych rozstrzygnięć.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny powołał się na ugruntowane stanowisko, że wyroki Trybunału Konstytucyjnego dotyczące pominięć prawodawczych wywołują jedynie skutek ustalający/zobowiązujący, a nie derogujący. Nie powodują one utraty mocy obowiązującej przepisu ani nie stanowią podstawy do wznowienia postępowania.
Czy nowa ustawa z dnia 5 sierpnia 2025 r. o ustalaniu wysokości emerytur z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych ustalonych w latach 2009-2019 może mieć zastosowanie do oceny prawidłowości decyzji organu rentowego wydanej przed jej wejściem w życie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, kontrola prawidłowości decyzji organu rentowego odbywa się przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie jej wydania.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny wskazał, że nawet wejście w życie nowej ustawy regulującej sporną kwestię nie zmienia faktu, że ocena decyzji organu rentowego musi być dokonana na podstawie przepisów obowiązujących w dacie jej wydania.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. Z. | osoba_fizyczna | ubezpieczona/odwołująca |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. | instytucja | organ rentowy/pozwany |
Przepisy (5)
Główne
u.e.r.f.u.s. art. 25a § ust. 2 pkt 2 i ust. 2a
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Sąd Apelacyjny uznał, że przepisy te nie mają zastosowania do osób, które nabyły prawo do emerytury przed 1 czerwca 2021 r., mimo wyroku Trybunału Konstytucyjnego.
ustawa nowelizująca z 2021r. art. 17
Ustawa o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz niektórych innych ustaw
Sąd Apelacyjny stwierdził, że przepis ten wyłączał z możliwości przeliczenia emerytury osoby, które złożyły wniosek przed 1 czerwca 2021 r., a wyrok TK nie zmienił tego stanu prawnego w odniesieniu do takich osób.
Pomocnicze
u.e.r.f.u.s. art. 114 § ust. 1 pkt 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Sąd Okręgowy uznał, że przepis ten stanowił podstawę do wzruszenia decyzji organu rentowego, podczas gdy Sąd Apelacyjny uznał, że wyrok TK nie jest nową okolicznością w rozumieniu tego przepisu.
k.p.c. art. 386 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna zmiany wyroku przez Sąd Apelacyjny.
k.p.c. art. 233
Kodeks postępowania cywilnego
Zarzut naruszenia przez Sąd Okręgowy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wyroki Trybunału Konstytucyjnego dotyczące pominięć prawodawczych mają jedynie skutek zobowiązujący i nie pozwalają na kwestionowanie wcześniej wydanych decyzji. • Art. 25a ust. 2 pkt 2 i ust. 2a ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych nie ma zastosowania do osób, które nabyły prawo do emerytury przed 1 czerwca 2021 r. • Wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie jest nową okolicznością w rozumieniu art. 114 ust. 1 pkt 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. • Kontrola prawidłowości decyzji organu rentowego odbywa się przy uwzględnieniu stanu prawnego obowiązującego w dacie jej wydania.
Odrzucone argumenty
Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15 listopada 2023 r. (P 7/22) może mieć zastosowanie w sprawie poprzez wykładnię prokonstytucyjną i wypełnienie luki prawnej. • Nowa okoliczność faktyczna w rozumieniu art. 114 ust. 1 pkt 1 ustawy emerytalnej stanowi nieuwzględnienie przez organ rentowy obowiązującego standardu konstytucyjnego potwierdzone późniejszym wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego.
Godne uwagi sformułowania
wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15 listopada 2023r. (P 7/22), jest tzw. wyrokiem prawotwórczym; nie stwierdził niezgodności z Konstytucją art. 25a ust. 2 pkt 2 i ust. 2a ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (...), a w konsekwencji nie spowodował utraty mocy obowiązującej tego przepisu. • Wyroki w sprawach pominięć prawodawczych, wywołują wiele wątpliwości w aspekcie ich skutków prawnych. Zarówno w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego, jak i w literaturze przedmiotu przeważa stanowisko, iż orzeczenia takie wywołują jedynie skutek ustalający/zobowiązujący, a nie derogujący. • brak było podstaw, aby przyznać ubezpieczonej prawo do przeliczenia emerytury przy zastosowaniu wspomnianego wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15 listopada 2023r., gdyż art. 25a ust. 2 pkt 2 i ust. 2a ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych nie dotyczy osób, które nabyły prawo do emerytury przed 1 czerwca 2021r.
Skład orzekający
Antonina Grymel
sędzia sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja skutków wyroków Trybunału Konstytucyjnego dotyczących pominięć prawodawczych oraz zasady stosowania prawa w czasie."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji "emerytur czerwcowych" i osób, które nabyły prawo do emerytury przed określoną datą.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia interpretacji wyroków Trybunału Konstytucyjnego i ich wpływu na prawa obywateli, szczególnie w kontekście emerytur. Pokazuje złożoność prawa i potencjalne rozbieżności w orzecznictwie.
“Wyrok TK ws. emerytur czerwcowych – czy można liczyć na przeliczenie po latach?”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.