III AUa 1492/15

Sąd Apelacyjny w ŁodziŁódź2016-06-10
SAOSubezpieczenia społeczneemerytury i rentyŚredniaapelacyjny
emeryturaubezpieczenia społecznepraca w szczególnych warunkachstaż pracyzakład odzieżowyprzemysł włókienniczykonserwator maszynświadectwo pracyinterpretacja przepisów

Sąd Apelacyjny oddalił apelację ubezpieczonego, potwierdzając, że praca konserwatora maszyn szwalniczych w zakładzie odzieżowym nie jest pracą w szczególnych warunkach uprawniającą do wcześniejszej emerytury.

Ubezpieczony J. B. domagał się emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach jako konserwator maszyn w Spółdzielni odzieżowej. Sąd Okręgowy oddalił jego odwołanie, uznając, że nie udowodnił wymaganego 15-letniego stażu pracy w szczególnych warunkach. Sąd Apelacyjny podzielił to stanowisko, podkreślając, że przemysł odzieżowy, w którym pracował ubezpieczony, nie jest objęty przepisami dotyczącymi pracy w szczególnych warunkach, w przeciwieństwie do przemysłu włókienniczego. Apelacja została oddalona.

Sprawa dotyczyła odwołania J. B. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmawiającej mu prawa do emerytury w niższym wieku, przyznawanej z tytułu pracy w szczególnych warunkach. Ubezpieczony pracował jako konserwator maszyn i urządzeń w Spółdzielni odzieżowej od 1980 do 1998 roku i domagał się zaliczenia tego okresu do stażu pracy w szczególnych warunkach. Sąd Okręgowy oddalił odwołanie, stwierdzając, że Spółdzielnia była zakładem odzieżowym, a praca konserwatora maszyn szwalniczych nie spełnia kryteriów pracy w szczególnych warunkach określonych w przepisach, które dotyczą głównie przemysłu włókienniczego. Sąd podkreślił, że świadectwo pracy pracodawcy nie jest dokumentem urzędowym i podlega weryfikacji. Apelacja ubezpieczonego zarzucała sprzeczność ustaleń faktycznych z materiałem dowodowym oraz naruszenie przepisów dotyczących prac w szczególnych warunkach. Sąd Apelacyjny oddalił apelację, podzielając ustalenia i wnioski Sądu Okręgowego. Sąd Apelacyjny wyjaśnił, że przepisy dotyczące wcześniejszych emerytur należy interpretować ściśle. Praca w szczególnych warunkach musi być wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, a także musi być wymieniona w odpowiednich wykazach. Sąd podkreślił różnicę między przemysłem włókienniczym a odzieżowym pod względem uciążliwości i szkodliwości prac. Praca konserwatora maszyn szwalniczych w zakładzie odzieżowym nie została zakwalifikowana jako praca w szczególnych warunkach, ponieważ nie była związana z produkcją włókienniczą ani nie mieściła się w odrębnych pozycjach dotyczących przemysłu odzieżowego, które ubezpieczony również nie wykonywał. W związku z tym, ubezpieczony nie wykazał wymaganego 15-letniego stażu pracy w szczególnych warunkach.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, praca konserwatora maszyn szwalniczych w zakładzie odzieżowym nie może być zakwalifikowana jako praca w szczególnych warunkach w rozumieniu przepisów dotyczących przemysłu włókienniczego, ponieważ przemysł odzieżowy jest odrębną gałęzią przemysłu, a konkretne prace w tym przemyśle, które mogą uprawniać do wcześniejszej emerytury, nie były wykonywane przez ubezpieczonego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że przemysł odzieżowy różni się od włókienniczego pod względem uciążliwości i szkodliwości prac. Przepisy dotyczące prac w szczególnych warunkach, w tym wykazy prac, są interpretowane ściśle. Praca konserwatora maszyn szwalniczych w zakładzie odzieżowym nie została wymieniona w przepisach dotyczących przemysłu włókienniczego, a prace wymienione w przepisach dotyczących przemysłu odzieżowego, które mogłyby potencjalnie kwalifikować się jako praca w szczególnych warunkach, nie były wykonywane przez ubezpieczonego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddala apelację

Strona wygrywająca

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T.

Strony

NazwaTypRola
J. B.osoba_fizycznaubezpieczony
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (10)

Główne

ustawa o emeryturach i rentach z FUS art. 184 § 1 i 2

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Określa warunki przyznania emerytury ubezpieczonym urodzonym po 31 grudnia 1948 r., w tym wymóg osiągnięcia wieku przewidzianego w art. 32, posiadania wymaganego okresu zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze oraz wymaganego okresu składkowego i nieskładkowego.

rozporządzenie RM art. 7 lutego 1983 r.

Rozporządzenie Rady Ministrów

W sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. z 1983 r., nr 8, poz. 43 ze zm.). Określa wykazy prac wykonywanych w szczególnych warunkach.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna oddalenia apelacji przez sąd drugiej instancji.

k.p.c. art. 477 § 14 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna oddalenia odwołania przez sąd pierwszej instancji.

Pomocnicze

ustawa o emeryturach i rentach z FUS art. 27

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Określa wymogi dotyczące okresu składkowego i nieskładkowego.

ustawa o emeryturach i rentach z FUS art. 32

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Określa wiek emerytalny dla pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze.

uchwała nr 106 art. 20 lipca 1983 r.

Uchwała Zarządu Centralnego Związku Spółdzielni

W sprawie prac wykonywanych w warunkach szczególnych w jednostkach organizacyjnych spółdzielczości inwalidów. Zawiera wykaz prac, który jest zgodny z rozporządzeniem Rady Ministrów.

zarządzenie nr 7 art. 7 lipca 1987 r.

Zarządzenie Ministra Przemysłu Chemicznego i Lekkiego

W sprawie prac wykonywanych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w zakładach pracy resortu przemysłu chemicznego i lekkiego. Zawiera wykaz stanowisk, w tym konserwatora maszyn i urządzeń w dziale VII, poz. 4, pkt 47.

k.p.c. art. 244 § § 1 i 2

Kodeks postępowania cywilnego

Definiuje dokumenty urzędowe.

k.p.c. art. 245

Kodeks postępowania cywilnego

Określa moc dowodową dokumentów prywatnych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Praca w zakładzie odzieżowym nie jest pracą w szczególnych warunkach w rozumieniu przepisów dotyczących przemysłu włókienniczego. Świadectwo pracy pracodawcy jest dokumentem prywatnym podlegającym weryfikacji. Ubezpieczony nie wykonywał prac wymienionych w wykazach prac w szczególnych warunkach dla przemysłu odzieżowego. Prace szwalnicze nie są wymienione w wykazie prac w szczególnych warunkach.

Odrzucone argumenty

Praca konserwatora maszyn szwalniczych powinna być zaliczona do pracy w szczególnych warunkach. Przepisy nie rozróżniają prac konserwatora maszyn szwalniczych od konserwatora maszyn włókienniczych. Świadectwo pracy pracodawcy jest wystarczającym dowodem na wykonywanie pracy w szczególnych warunkach.

Godne uwagi sformułowania

świadectwo pracy nie jest dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 244 § 1 i 2 k.p.c. przemysł włókienniczy jest gałęzią przemysłu lekkiego zajmującą się przetwórstwem surowców na włókna, tkaniny i dzianiny. Nie należy do tego przemysłu szycie odzieży, a więc prace związane z przetwórstwem gotowych tkanin i dzianin. praca w szczególnych warunkach to praca wykonywana stale (codziennie) i w pełnym wymiarze czasu pracy (przez 8 godzin dziennie)... w warunkach pozwalających na uznanie jej za jeden z rodzajów pracy wymienionych w wykazie

Skład orzekający

Beata Michalska

przewodniczący-sprawozdawca

Janina Kacprzak

sędzia

Anna Szczepaniak-Cicha

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących pracy w szczególnych warunkach i prawa do wcześniejszej emerytury, zwłaszcza w kontekście rozróżnienia między przemysłem włókienniczym a odzieżowym oraz oceny dowodowej świadectwa pracy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji pracownika przemysłu odzieżowego, ale zasady interpretacji przepisów i oceny dowodów są uniwersalne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników specjalizujących się w prawie pracy i ubezpieczeń społecznych ze względu na szczegółową analizę przepisów dotyczących pracy w szczególnych warunkach i ich stosowania do konkretnego zawodu.

Czy praca konserwatora maszyn szwalniczych to praca w szczególnych warunkach? Sąd Apelacyjny wyjaśnia.

Sektor

odzieżowy

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III AUa 1492/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 10 czerwca 2016 r. Sąd Apelacyjny w Łodzi III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSA Beata Michalska ( spr. ) Sędziowie: SSA Janina Kacprzak SSA Anna Szczepaniak-Cicha Protokolant: st. sekr. sąd. Aleksandra Słota po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 czerwca 2016 r. w Ł. sprawy J. B. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w T. o emeryturę na skutek apelacji J. B. od wyroku Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 10 czerwca 2015 r. sygn. akt V U 6067/14 oddala apelację. Sygn. akt III AUa 1492/15 UZASADNIENIE Ubezpieczony J. B. w dniu 28 lipca 2014r. odwołał się od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w T. z 25 czerwca 2014 r. odmawiającej mu prawa do emerytury w niższym wieku na podstawie art.184 ustawy z 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych ( j.t.: Dz.U. z 2015r., poz.748 ze zm.). Ubezpieczony domagał się emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach w Spółdzielni (...) w O. od 18 października 1980r. do 31 grudnia 1998r. na stanowisku konserwatora maszyn i urządzeń. W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie, wskazując , że wnioskodawca nie udowodnił wymaganego okresu 15 lat pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim wyrokiem z 10 czerwca 2015 r., w sprawie o sygn.akt VU 6067/14, oddalił odwołanie. Rozstrzygnięcie zapadło po dokonaniu następujących ustaleń faktycznych i prawnych: J. B. , ur. (...) , złożył w dniu 13 czerwca 2014r. wniosek o przyznanie mu prawa do emerytury. Na dzień 1 stycznia 1999r. wnioskodawca udowodnił staż pracy wynoszący ponad 25 lat. Organ rentowy nie zaliczył do pracy w warunkach szczególnych żadnego okresu zatrudnienia. Wnioskodawca przystąpił do otwartego funduszu emerytalnego, ale złożył wniosek o przekazanie zgromadzonych środków na dochody budżetu państwa. Jak ustalił Sąd pierwszej instancji, od 18 października 1980r. do 10 grudnia 2001 r. wnioskodawca był zatrudniony w Spółdzielni (...) w O. . W świadectwie pracy wskazano, że pracował na stanowiskach konserwatora maszyn i urządzeń oraz elektryka. Zgodnie z umową o pracę z 18 października 1980r., wnioskodawca został zatrudniony w ww. spółdzielni na stanowisku elektryka – konserwatora maszyn i urządzeń. W angażach stanowisko pracy wnioskodawcy określano jako elektryk – konserwator maszyn i urządzeń oraz elektryk. Jak ustalił Sąd Okręgowy , Spółdzielnia (...) w O. to był zakład odzieżowy, który produkował kurtki, odzież ochronną . W spółdzielni była szwalnia i krojownia, gdzie pracowali krojczy, szwacze, lagowacze i kreślarze. Ponadto w spółdzielni był dział obsługi zakładu szwalni, gdzie byli zatrudnieni konserwatorzy, elektrycy, kontrolerzy jakości produkcji i mechanicy maszyn szwalniczych. Do obowiązków wnioskodawcy należało konserwowanie maszyn szwalniczych, agregatów szwalniczych, kompresorów i wytwornic par do agregatów. Ponadto wnioskodawca wymieniał i remontował sprzęgła w maszynach szwalniczych, wymieniał tarcze sprzęgłowe, przyklejał tarcze, wymieniał zawory, dysze i odkamieniał pojemniki agregatów do prasowania. Wnioskodawca, mimo zapisu w angażach, nie wykonywał prac elektrycznych. W spornym okresie wnioskodawca nie wykonywał czynności klejarza ani prasowacza. W świadectwie pracy z 11 grudnia 2011r. pracodawca wskazał, że wnioskodawca wykonywał prace w warunkach szczególnych w okresie od 18 października 1980r. do 10 grudnia 2001r. na stanowisku konserwatora maszyn i urządzeń , wskazanym w Dziale VII , pkt 4 , ppkt 17 wykazu A, stanowiącego załącznik do uchwały Nr 106 Zarządu Centralnego Związku Spółdzielni (...) z 20 lipca 1983r. Czyniąc rozważania prawne, Sąd pierwszej instancji powołał art. 184 ust 1 i 2 oraz art. 32 ustawy o emeryturach i rentach z FUS oraz rozporządzenie Rady Ministrów z 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. z 1983 r., nr 8, poz. 43 ze zm.). Sąd Okręgowy przytaczając stanowisko orzecznictwa, wskazał, iż świadectwo wykonywania pracy w szczególnych warunkach nie jest dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 244 § 1 i 2 k.p.c. , gdyż podmiot wydający to świadectwo nie jest organem państwowym ani organem wykonującym zadania z zakresu administracji państwowej. Świadectwo pracy traktuje się w postępowaniu sądowym, jako dokument prywatny, który podlega kontroli zarówno co do prawidłowości wskazanych w nim faktów, jak i co do prawidłowości podstawy prawnej. Sąd, a także organ rentowy, są zatem uprawnione do weryfikacji danych zawartych w świadectwie wykonywania prac w warunkach szczególnych, wystawionym przez pracodawcę (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 23 listopada 2004 roku, I UK 15/04, OSNP 2005/11/161). Ponieważ Spółdzielnia (...) w O. była zakładem odzieżowym, prace przy szyciu odzieży nie mogą być zakwalifikowane jako prace wykonywane w przemyśle włókienniczym. Przemysł włókienniczy jest bowiem gałęzią przemysłu lekkiego zajmującą się przetwórstwem surowców na włókna, tkaniny i dzianiny. Nie należy do tego przemysłu szycie odzieży, a więc prace związane z przetwórstwem gotowych tkanin i dzianin. Z tych względów wnioskodawca nie wykonywał żadnych z prac określonych w dziale VII, poz. 4 wykazu A, stanowiącego załącznik do cyt. rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983r. Pod pozycją tą wymienione są bowiem prace przy produkcji i wykańczaniu wyrobów włókienniczych, a nie odzieżowych. Z tych samych przyczyn nie można pracy ubezpieczonego zakwalifikować z działu VII, poz. 4 pkt 17 wykazu A stanowiącego załącznik do cyt. uchwały nr 106 (...) z dnia 20 lipca 1983r. W ocenie Sądu Okręgowego, nie sposób jest uznać, że wnioskodawca konserwując maszyny do szycia, pracował jako konserwator maszyn i urządzeń włókienniczych. Odnosząc się do pracy wymienionych pod poz. 8, działu VII ww. załącznika do uchwały nr 106, to choć dotyczą one również prac w przemyśle odzieżowym, to nie były one wykonywane w spornym okresie przez wnioskodawcę. We wskazanej pozycji wymieniono prace przy obsłudze urządzeń do prasowania, klejenia i wykrawania wyrobów w przemyśle odzieżowym w tym prace na stanowiskach: prasowacza, klejarza i wykrawacza – przy mechanicznym wykrawaniu. Prac na wskazanych stanowiskach wnioskodawca, co wynika jednoznacznie z materiału dowodowego, w spornym okresie nie wykonywał. Sąd pierwszej instancji wykluczył również możliwość zaliczenia ubezpieczonemu spornego okresu pracy, jako pracy przy bieżącej konserwacji agregatów i urządzeń na oddziałach będących w ruchu, w których jako podstawowe wykonywane są prace wymienione w wykazie. Wnioskodawca wykonywał, bowiem prace na oddziałach, na których jako podstawowe nie były wykonywane prace wymienione w wykazie. W rezultacie Sąd Okręgowy uznał, że wnioskodawca nie wykazał, aby spełnił przesłankę wykonywania pracy w warunkach szczególnych w wymiarze co najmniej 15 lat i na podstawie art. 477 14 § 1 k.p.c. oddali odwołanie. Apelację od powyższego wyroku złożył wnioskodawca , zaskarżając go w całości i zarzucając mu: - sprzeczność istotnych ustaleń faktycznych z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego poprzez stwierdzenie, że wnioskodawca nie spełnia przesłanki zatrudnienia w warunkach szczególnych co najmniej przez 15 lat; - naruszenie przepisów cyt. rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983 r. oraz uchwały (...) z 20 lipca 1983 r., poprzez stwierdzenie, że praca wnioskodawcy na stanowisku konserwatora maszyn i urządzeń nie stanowi pracy w warunkach szczególnych ustalonej powyższymi przepisami. Apelujący wskazał, że przepisy ww. rozporządzenia i uchwały nie ustalają podziału prac na stanowisku konserwatora maszyn i urządzeń dla maszyn włókienniczych i maszyn do szycia. Ponadto w dziale XIV wykazu A, pod poz. 25 ujęto prace związane „z bieżącą konserwacją agregatów i urządzeń”, co w połączeniu wykazem prac z działu VII, poz. 8 dotyczącym obsługi urządzeń do prasowania, klejenia i wykrawania wyrobów w przemyśle odzieżowym uzasadnia przyjęcie , że wnioskodawca wykonywał na powołanym stanowisku prace konserwatora maszyn i urządzeń na wydziałach będących w ruchu, gdzie jako podstawowe wykonywane były prace wskazane w wykazie. Z tych względów nie ma podstaw do zakwestionowania dokumentu w postaci świadectwa pracy wystawionego przez pracodawcę . W konkluzji skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i przyznanie emerytury wraz z należnymi odsetkami, ewentualnie o uchylenie wyroku oraz poprzedzającej go decyzji organu rentowego i przekazanie sprawy do rozpoznania bezpośrednio organowi rentowemu. Nadto wniósł o zasądzenie od organu rentowego kosztów procesu. Sąd Apelacyjny ustalił i zważył, co następuje: Apelacja ubezpieczonego nie zasługiwała na uwzględnienie. Rozstrzygnięcie Sądu pierwszej instancji jest prawidłowe i znajduje oparcie zarówno w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym, jak i obowiązujących przepisach prawa. Sąd Okręgowy w sposób właściwy przeprowadził postępowanie dowodowe, dokonał analizy zebranych dowodów, nie naruszając zasady swobodnej ich oceny i w oparciu o zasadnie przyjęty stan faktyczny sprawy prawidłowo zastosował konkretnie przywołane przepisy prawa materialnego. Istota sporu na gruncie przedmiotowej sprawy sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy wnioskodawca legitymuje się 15-letnim stażem pracy w warunkach szczególnych liczonym na dzień 1 stycznia 1999 r. Spełnienie przez ubezpieczonego pozostałych warunków określonych w art. 184 ustawy z 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (j.t.: Dz.U. z 2015r., poz.748 ze zm.) jest na etapie apelacji bezsporne. Zgodnie z treścią art. 184 cyt. wyżej ustawy, ubezpieczonemu urodzonemu po dniu 31 grudnia 1948r., przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32 ustawy, tj. po ukończeniu 60 lat, jeżeli w dniu wejścia w życia ustawy – na dzień 1 stycznia 1999 r. osiągnął okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, wymagany w przepisach rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. Nr 8, poz. 43 z późn. zm.) – 15 lat oraz okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27 ustawy, to jest 25 lat. Pracodawca Spółdzielnia (...) w O. potwierdził, że wnioskodawca wykonywał prace w warunkach szczególnych w okresie od 18 października 1980 r. do 10 grudnia 2001 r. na stanowisku konserwatora maszyn i urządzeń, wskazanym w dziale VII , pkt 4 , ppkt 17 wykazu A, stanowiącego załącznik do uchwały Nr 106 Zarządu Centralnego Związku Spółdzielni (...) z dnia 20 lipca 1983r. w sprawie prac wykonywanych w warunkach szczególnych w jednostkach organizacyjnych spółdzielczości inwalidów . Wskazane tam w dziale VII, pod poz.4, prace przy produkcji i wykańczaniu wyrobów włókienniczych są przy tym zgodne z działem VII, poz.4 wykazu A stanowiącego załącznik do cyt. rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983r. oraz z załącznikiem do zarządzenia nr 7 Ministra Przemysłu Chemicznego i Lekkiego z 7 lipca 1987r. w sprawie prac wykonywanych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w zakładach pracy resortu przemysłu chemicznego i lekkiego ( Dz.Urz. MG.1987.4.7). W tym ostatnim wykazie stanowisko konserwatora maszyn i urządzeń mieści się w dziale VII, poz.4, pkt 47. Należy w tym miejscu podzielić stanowisko Sądu Okręgowego , że świadectwo pracy czy świadectwo wykonywania prac w szczególnych warunkach, wystawione przez pracodawcę, nie jest dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 244 § 1 i 2 k.p.c. , tylko dokumentem prywatnym , który stanowi dowód tego, że osoba, która go podpisała, złożyła oświadczenie zawarte w dokumencie ( art. 245 k.p.c. ). Dokument taki podlega kontroli zarówno co do prawdziwości podanych w nim faktów, jak i co do prawidłowości wskazanej podstawy prawnej. W niniejszej sprawie Sąd Okręgowy słusznie uznał , że w ustalonych niespornie okolicznościach sprawy, wskazane przez pracodawcę w świadectwie pracy stanowisko, nie znajduje odzwierciedlania w obowiązującym wykazie prac w szczególnych warunkach stanowiącym załącznik do cyt. wyżej rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983r., jak też w zgodnych z tym wykazem przepisach resortowych . Jak podkreślono wyżej, zasadnicze okoliczności faktyczne sprawy nie są sporne. Sąd Okręgowy prawidłowo ustalił w oparciu o zgromadzone dokumenty pracownicze ( świadectwo pracy, kopie angaży ) i zeznania trzech świadków oraz wnioskodawcy , że Spółdzielnia (...) w O. była zakładem odzieżowym, który produkował wyroby szwalnicze, takie jak kurtki czy odzież ochronną. Zgodnie z dalej poczynionymi przez Sąd Okręgowy ustaleniami, w spółdzielni była szwalnia – dwie duże hale i krojownia, gdzie pracowali krojczy, szwacze, lagowacze (składacze) i kreślarze. W większej hali znajdowało się około 200 stanowisk szwalniczych, zaś w mniejszej około 100 takich stanowisk. Z dodatkowych wyjaśnień złożonych przez wnioskodawcę na rozprawie przed Sądem Apelacyjnym wynika niespornie , że stanowisk prasowalniczych było 5 i około 5 stanowisk do klejenia, znajdowały się w wyodrębnionym miejscu na hali. Osobno było pomieszczenie krojowni z trzema krajarkami stołowymi i pięcioma ręcznymi. Maszyny szwalnicze były ustawione na halach w rzędzie, a na ich końcu były pozostałe stanowiska pracy (oświadczenie wnioskodawcy: 1:03-6:14 min. na płycie DVD na k.64 akt sprawy) . Jak wynika z zeznań S. K. i T. K. , wnioskodawca zajmował się głównie naprawą i konserwacją maszyn szwalniczych ( „najwięcej czasu zajmowały mu naprawy do maszyn szwalniczych, na których pracowały szwaczki”) . Jak opisał sam wnioskodawca, wymieniał i remontował sprzęgła w maszynach szwalniczych, wymieniał tarcze sprzęgłowe, przyklejał tarcze, wymieniał zawory, dysze i odkamieniał pojemniki agregatów do prasowania. Ustalone w oparciu o zeznania świadków i samego ubezpieczonego okoliczności faktyczne odnoszące się do charakteru pracy, warunków w zatrudnienia w spółdzielni i rodzaju pracy wykonywanej przez J. B. nie były w zasadzie kwestionowane. Nie sposób zatem, mając na uwadze poczynione ustalenia, zgodzić się z zarzutem, iż dokonane przez Sąd Okręgowy istotne ustalenia faktyczne pozostają w sprzeczności ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym. Sprzeczność istotnych ustaleń sądu z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego zachodzi wtedy, gdy powstaje dysharmonia między materiałem zgromadzonym w sprawie, a konkluzją, do jakiej dochodzi sąd na podstawie tego materiału. Innymi słowy mówiąc, sąd zebrał materiał dowodowy, lecz źle go ocenił. Tego rodzaju zarzut jest zasadny wówczas, gdy rozstrzygnięcie sądu I instancji jest sprzeczne z istotnymi dla rozstrzygnięcia okolicznościami, które sąd ustalił w toku postępowania albo, gdy wyprowadził logicznie błędny wniosek z ustalonych przez siebie okoliczności, albo wreszcie, gdy sąd przyjął fakty za ustalone bez dostatecznej podstawy (por. wyrok SA w Poznaniu z dnia 19 sierpnia 2009 r. w sprawie I ACa 507/09). W niniejszej sprawie Sąd Okręgowy w sposób całościowy i wyczerpujący odniósł się do zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, na podstawie którego dokonał prawidłowych ustaleń faktycznych. Podobnie w sposób pozytywny należy ocenić wnioski, do jakich doszedł Sąd w oparciu o poczynione ustalenia, albowiem w pełni korelują ze zgromadzonymi dowodami, w tym przede wszystkim stanowią wierne odzwierciedlenie zeznań złożonych przez samego ubezpieczonego. Uznając trafność poczynionych przez Sąd pierwszej instancji ustaleń, Sąd Apelacyjny w pełni aprobuje również dokonaną przezeń subsumcję prawa materialnego. Zakład, w którym pracował ubezpieczony w latach 1980-1998, ze względu na charakter wykonywanych w nim prac, tj. przetwórstwo gotowych tkanin i dzianin, można zakwalifikować wyłącznie do gałęzi przemysłu odzieżowego. Niniejsza okoliczność z punktu widzenia możliwości przyznania wcześniejszych uprawnień emerytalnych ma , wbrew twierdzeniom apelacji, istotną rolę przy zakwalifikowaniu pracy ubezpieczonego pod konkretną pozycję wykazu A, stanowiącego załącznik do cyt. rozporządzenia Rady Ministrów 7 lutego 1983 r. Nie budzi kontrowersji stwierdzenie, że przepisy dotyczące możliwości przejścia na wcześniejszą emeryturę z uwagi na ich szczególny charakter należy interpretować w sposób ścisły. Jak wynika z przepisów cyt. rozporządzenia i ukształtowanego na ich tle orzecznictwa Sądu Najwyższego, praca w szczególnych warunkach to praca wykonywana stale (codziennie) i w pełnym wymiarze czasu pracy (przez 8 godzin dziennie, jeżeli pracownika obowiązuje taki wymiar czasu pracy) w warunkach pozwalających na uznanie jej za jeden z rodzajów pracy wymienionych w wykazie stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. (por. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 14 września 2007 r., III UK 27/07, OSNP 2008 nr 21-22, poz. 325; z dnia 22 stycznia 2008 r., I UK 210/07, OSNP 2009 nr 5-6, poz. 75 i z dnia 24 marca 2009 r., I PK 194/08, OSNP 2010 nr 23-24, poz. 281). Ustawodawca kwalifikując poszczególne prace, jako wykonywane w szczególnych warunkach, miał na uwadze ich uciążliwość i szkodliwość dla zdrowia z uwagi na specyfikę poszczególnych gałęzi przemysłu. Przemysł włókienniczy, zaliczany do przemysłu lekkiego, zajmuje się przetwórstwem surowców na włókna, tkaniny i dzianiny. W dziale VII, poz. 4 wykazu A stanowiącego załącznik do ww. rozporządzenia ustawodawca wymienia wyłącznie prace przy produkcji i wykańczaniu wyrobów włókienniczych, dlatego nie może odnosić się dodatkowo do prac w przemyśle odzieżowym, które zostały ujęte w odrębnym punkcie (dział VII, poz.8) . Nie powinno budzić wątpliwości , że inny jest stopień uciążliwości przy pracach związanych z produkcją włókienniczą ( odnosi się to m.in. do poziomu zapylenia, hałasu ), a inny – w przemyśle odzieżowym. Pośrednio wskazuje na to też zdecydowanie większa liczba stanowisk pracy w szkodliwych warunkach w przemyśle włókienniczym w porównaniu do przemysłu odzieżowego. Spółdzielnia (...) w O. zajmowała się bez wątpienia tylko produkcją odzieżową. Ubezpieczony, pracując w spornym okresie jako konserwator maszyn i urządzeń, pozostawał pracownikiem branży odzieżowej. Tym samym z punktu widzenia przywołanego rozporządzenia wykonywane przez ubezpieczonego czynności pracownicze nie mogły zostać uznane za prace w szczególnych warunkach z działu VII, poz. 4 wykazu A stanowiącego załącznik do cyt. rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983r. oraz z działu VII, poz. 4 pkt 17 wykazu A stanowiącego załącznik do uchwały nr 106 Zarządu Centralnego Związku Spółdzielni (...) z 20 lipca 1983 r. Wskazana regulacja, choć wymienia, jako prace w szczególnych warunkach, zatrudnienie na zajmowanym przez wnioskodawcę stanowisku konserwatora maszyn i urządzeń ( chodzi o przepisy branżowe ), to jednak odnosi się wyłącznie do maszyn i urządzeń powiązanych z produkcją i wykańczaniem wyrobów włókienniczych, a takiej produkcji zakład zatrudniający ubezpieczonego bez wątpienia nie prowadził. Zajmował się wyłącznie pracami w przemyśle odzieżowym – szyciem odzieży z gotowych tkanin i dzianin. Jak wyżej wskazano, przewidziane przez ustawodawcę prace w szczególnych warunkach wykonywane w zakładach odzieżowych, zostały ujęte w dziale VII, pod poz. 8 wykazu A . Według niniejszej regulacji, do prac w warunkach szczególnych zalicza się pracę przy obsłudze urządzeń do prasowania, klejenia i wykrawania wyrobów w przemyśle odzieżowym w tym na stanowiskach: prasowacza, klejarza i wykrawacza – przy mechanicznym wykrawaniu. Sąd Okręgowy zasadnie podniósł, że wnioskodawca nie wykonywał prac na wskazanych stanowiskach. Sąd Apelacyjny w pełni podzielił stanowisko Sądu Okręgowego, zgodnie z którym czynności pracowniczych wykonywanych przez ubezpieczonego nie można również zaliczyć do prac z działu XIV, poz. 25 wykazu A, tj. prac przy bieżącej konserwacji agregatów i urządzeń na oddziałach będących w ruchu, w których jako podstawowe wykonywane są prace wymienione w wykazie. W tym wypadku konieczne jest bowiem, aby praca taka była podejmowana na oddziałach, na których jako podstawowe były wykonywane prace wymienione w wykazie. Zgromadzony materiał dowodowy ( w tym w szczególności twierdzenia samego wnioskodawcy) bezspornie wskazuje na fakt, iż zakład zajmował się szyciem odzieży. Prace szawalnicze ( na stanowisku szwacza w branży odzieżowej ) nie są przez ustawodawcę wymienione w wykazie prac w warunkach szczególnych. Wnioskodawca naprawiał głównie urządzenia szwalnicze, które znajdowały się na dwóch halach – na jednej było 200 stanowisk pracy szwacza, a na drugiej - 100 takich stanowisk. Natomiast krojownia była odrębnym pomieszczeniem, a stanowiska prasowaczy i klejarzy na głównych halach szwalniczych były pojedyncze ( w sumie około 5 stanowisk) i dlatego , wbrew twierdzeniom apelacji , nie można uznać , że na którejkolwiek z hal szwalniczych „ jako podstawowe” były wykonywane prace wymienione w wykazie. W rezultacie, skoro wnioskodawca w latach 1980-1998 nie wykonywał stale i w pełnym wymiarze czasu prac wymienionych w wykazie A stanowiącym załącznik do cyt. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r., to brak jest podstaw do uznania tego okresu jako pracy w warunkach szczególnych. Reasumując, apelacja ubezpieczonego jest nieuzasadniona, bowiem nie wykazał on wymaganych 15 lat pracy w warunkach szczególnych, a tym samym nie została spełniona przesłanka do przyznania mu emerytury w obniżonym wieku na podstawie art. 184 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Z omówionych względów Sąd Apelacyjny na podstawie art. 385 k.p.c. orzekł, jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI