III AUa 1489/11

Sąd Apelacyjny w GdańskuGdańsk2012-01-26
SAOSubezpieczenia społeczneemerytury i rentyŚredniaapelacyjny
emeryturaubezpieczenia społeczneszczególne warunkiokres zatrudnieniadata nabycia prawaZUSprawo pracy

Sąd Apelacyjny zmienił wyrok Sądu Okręgowego, przyznając prawo do wcześniejszej emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach od 11 lutego 2011 r., uznając, że ubezpieczony mógł nabyć prawo do świadczenia dopiero po ustaniu stosunku pracy.

Sąd Okręgowy przyznał A. B. prawo do wcześniejszej emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach od 10 lutego 2011 r. Apelację złożył Zakład Ubezpieczeń Społecznych, kwestionując datę początkową świadczenia. Sąd Apelacyjny uznał apelację za zasadną, zmieniając wyrok i przyznając prawo do emerytury od 11 lutego 2011 r., ponieważ ubezpieczony pozostawał w zatrudnieniu do 10 lutego 2011 r., a prawo do świadczenia powstaje po ustaniu stosunku pracy.

Sprawa dotyczyła prawa A. B. do wcześniejszej emerytury z tytułu zatrudnienia w szczególnych warunkach. Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił przyznania świadczenia, kwestionując ocenę charakteru zatrudnienia ubezpieczonego. Sąd Okręgowy w Bydgoszczy zmienił decyzję ZUS i przyznał prawo do emerytury od 10 lutego 2011 r., uznając, że ubezpieczony przez ponad 17 lat pracował jako maszynista maszyn typograficznych, co kwalifikuje się jako praca w szczególnych warunkach. ZUS złożył apelację, zgadzając się z uznaniem okresu pracy w szczególnych warunkach, ale kwestionując datę początkową świadczenia. ZUS argumentował, że skoro ubezpieczony rozwiązał stosunek pracy dopiero 10 lutego 2011 r., to prawo do emerytury mogło powstać najwcześniej 11 lutego 2011 r. Sąd Apelacyjny w Gdańsku przychylił się do argumentacji ZUS, zmieniając zaskarżony wyrok. Sąd odwoławczy podkreślił, że zgodnie z przepisami ustawy o emeryturach i rentach z FUS, prawo do świadczenia powstaje z dniem spełnienia wszystkich warunków, a rozwiązanie stosunku pracy jest jednym z nich. Ponieważ ubezpieczony pozostawał w zatrudnieniu do 10 lutego 2011 r., świadczenie mogło zostać przyznane dopiero od następnego dnia, czyli od 11 lutego 2011 r.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Prawo do wcześniejszej emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach przysługuje od dnia następującego po ustaniu stosunku pracy, jeśli wszystkie inne warunki zostały spełnione.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny uznał, że zgodnie z art. 184 ust. 2 ustawy o emeryturach i rentach z FUS oraz art. 100 ust. 1 tej ustawy, rozwiązanie stosunku pracy jest warunkiem nabycia prawa do emerytury. Prawo do świadczenia powstaje z dniem spełnienia wszystkich warunków, a pozostawanie w zatrudnieniu odsuwa w czasie przyznanie prawa do emerytury do daty ustania stosunku pracy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmiana wyroku

Strona wygrywająca

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B.

Strony

NazwaTypRola
A. B.osoba_fizycznaubezpieczony
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (6)

Główne

u.e.r. FUS art. 184 § ust. 1

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Ubezpieczeni urodzeni po 31 grudnia 1948 r. mogą przejść na emeryturę po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy osiągnęli wymagany okres zatrudnienia w szczególnych warunkach oraz 25 lat okresu składkowego i nieskładkowego.

u.e.r. FUS art. 184 § ust. 2

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Emerytura, o której mowa w ust. 1, przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego oraz rozwiązania stosunku pracy - w przypadku ubezpieczonego będącego pracownikiem.

u.e.r. FUS art. 100 § ust. 1

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Prawo do świadczenia powstaje z dniem spełnienia wszystkich warunków wymaganych do jego nabycia.

Rozporządzenie Rady Ministrów § z dnia 7 lutego 1983 roku

Wykaz A dział XX pkt. 4 - stanowisko maszynisty maszyn typograficznych jako praca w szczególnych warunkach.

Pomocnicze

k.p.c. art. 47714 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 386 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Rozwiązanie stosunku pracy jest warunkiem nabycia prawa do emerytury, a prawo to powstaje z dniem ustania zatrudnienia. Ubezpieczony pozostawał w zatrudnieniu do 10 lutego 2011 r., zatem prawo do emerytury mogło powstać najwcześniej 11 lutego 2011 r.

Odrzucone argumenty

Przyznanie prawa do emerytury od 10 lutego 2011 r. było prawidłowe, mimo że stosunek pracy ustał 10 lutego 2011 r.

Godne uwagi sformułowania

pozostawanie w stosunku pracy odsuwa w czasie przyznanie prawa do emerytury i następuje po dacie jego ustania.

Skład orzekający

Barbara Mazur

przewodniczący-sprawozdawca

Liliana Łuć

sędzia

Bożena Grubba

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie daty nabycia prawa do wcześniejszej emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach, w kontekście momentu ustania stosunku pracy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów dotyczących emerytur z tytułu pracy w szczególnych warunkach i momentu ustania zatrudnienia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego dla wielu osób prawa do wcześniejszej emerytury i precyzyjnego ustalenia daty jej przyznania, co jest kluczowe w praktyce ZUS.

Kiedy naprawdę nabywasz prawo do wcześniejszej emerytury? Kluczowa data ustania zatrudnienia.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III AUa 1489/11 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 26 stycznia 2012 r. Sąd Apelacyjny - III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Gdańsku w składzie: Przewodniczący: SSA Barbara Mazur (spr.) Sędziowie: SSA Liliana Łuć SSA Bożena Grubba Protokolant: Wioletta Blach po rozpoznaniu w dniu 26 stycznia 2012 r. w Gdańsku sprawy A. B. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. o emeryturę na skutek apelacji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Bydgoszczy z dnia 10 sierpnia 2011 r., sygn. akt VI U 798/11 zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, iż przyznaje A. B. prawo do wcześniejszej emerytury z tytułu zatrudnienia w szczególnych warunkach od dnia 11 lutego 2011 r. Sygn. akt III AUa 1489/11 UZASADNIENIE Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. decyzją z dnia 25 lutego 2011r. odmówił przyznania A. B. prawa do wcześniejszej emerytury z tytułu wykonywania zatrudnienia w szczególnych warunkach. Ubezpieczony odwołując się od przedmiotowej decyzji zarzucił organowi rentowemu błędną ocenę charakteru jego zatrudnienia w K. Drukarni w I. w spornym okresie domagając się jej zmiany poprzez uwzględnienie odwołania. Organ rentowy w odpowiedzi na odwołanie wniósł o jego oddalenie. Wyrokiem z dnia 10 sierpnia 2011r. Sąd Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Bydgoszczy zmienił zaskarżoną decyzję z dnia 25 lutego 2011r. w ten sposób, że przyznał ubezpieczonemu prawo do wcześniejszej emerytury z tytułu wykonywania zatrudnienia w szczególnych warunkach, poczynając od 10 lutego 2011r. Uzasadniając swoje stanowisko Sąd wskazał, iż A. B. , urodzony (...) , przed złożeniem wniosku o przyznanie mu prawa do emerytury pozostawał w zatrudnieniu w (...) SA w I. , który to stosunek pracy uległ rozwiązaniu z dniem 10 lutego 2011r. Organ rentowy przyjął za udowodniony na dzień 3 grudnia 1998 roku, łączny okres składkowy i nieskładkowy w wymiarze 26 lat, 10 miesięcy i 8 dni. Na potwierdzenie zatrudnienia w szczególnych warunkach ubezpieczony przedstawił świadectwo z dnia 14 lutego 1992 roku wystawione przez Spółdzielnię Pracy Drukarnia (...) w I. potwierdzające, że w okresie od 1 marca 1972 roku do 14 lutego 1992 roku ubezpieczony był zatrudniony w pełnym wymiarze czasu pracy i stale wykonywał zatrudnienie na stanowisku maszynisty maszyn typograficznych. W toku prowadzonego postępowania dowodowego Sąd ustalił, że ubezpieczony począwszy od dnia 1 marca 1972 roku, podjął zatrudnienie na podstawie umowy o przyuczenie do zawodu drukarza w Zakładach (...) w W. , w drukarni w I. . Przyuczenie do zawodu drukarza trwało dwa lata. Z dniem 1 marca 1974 r. ubezpieczony został zatrudniony na stałe, w pełnym wymiarze czasu pracy, jako maszynista maszyn typograficznych, którą to pracę wykonywał nieprzerwanie do dnia 14 lutego 1992 roku, kiedy to w wyniku porozumienia pomiędzy zakładami pracy z dniem 15 lutego 1992 r. rozpoczął zatrudnienie w Zakładzie (...) w I. w charakterze maszynisty maszyn typograficznych. W ostatnim czasie zatrudnienia skarżącego, drukarnia nosiła nazwę Drukarni (...) w I. . W ocenie Sądu I instancji powyższe ustalenia prowadzą do jednoznacznego wniosku, że ubezpieczony w okresie od 1 marca 1974 roku do 14 lutego 1992 roku, tj. przez 17 lat 11 miesięcy i 14 dni był stale i w pełnym wymiarze czasu pracy zatrudniony na stanowisku maszynisty maszyn typografi¬cznych, wymienionym w wykazie A dziale XX pkt.4 załącznika do Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze . Mając na uwadze powyższe, Sąd przy zastosowaniu art. 184, art. 32 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych na mocy art.47714§ 2 k.p.c. , orzekł, jak w sentencji. Apelację od wyroku wywiódł organ rentowy zaskarżając go w części dotyczącej daty początkowej przyznanego świadczenia, zarzucając mu naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 184 ust. 2 ustawy o emeryturach i rentach z FUS i wnosząc o jego zmianę i przyznanie ubezpieczonemu prawa do emerytury od dnia 11.02.2011 r., ewentualnie o jego uchylenie i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania. Uzasadniając swoje stanowisko pozwany wyjaśnił, iż podziela stanowisko Sądu w kwestii uznania okresu 01.03.1974r. - 14.02.1992r. jako pracy wykonywanej w szczególnych warunkach, przy czym nie zgadza z datą początkową wskazaną przez Sąd. Skarżący wyjaśnił, że ubezpieczony rozwiązał stosunek pracy dopiero z dniem 10.02.2011 r., a zatem poza zatrudnieniem pozostawał od 11.02.2011 r. i od tej daty może nabyć prawo do emerytury. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Apelacja pozwanego zasługiwała na uwzględnienie w sposób skutkujący zmianą zaskarżonego wyroku i przyznaniem A. B. prawa do wcześniejszej emerytury z tytułu zatrudnienia w szczególnych warunkach od dnia 11 lutego 2011r. W pierwszej kolejności wskazać należy, że apelacja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych ograniczyła się do zakwestionowania orzeczenia Sądu I instancji jedynie w części dotyczącej daty przyznania ubezpieczonemu prawa do wcześniejszej emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach, którego to prawa pozwany nie zakwestionował, podzielając w tym zakresie stanowisko Sądu Okręgowego. W ocenie Sądu Odwoławczego, orzeczenie Sądu I instancji w zakresie daty przyznania żądanego przez wnioskodawcę świadczenia istotnie nie jest trafne, albowiem zasadną jest poczyniona przez pozwanego uwaga, iż ubezpieczony w dacie, w której Sąd przyznał mu prawo do emerytury, tj. w dniu 10 lutego 2011r., pozostawał w zatrudnieniu, a zatem przyznanie mu prawa do żądanego świadczenia począwszy od wskazanej daty nie było prawidłowe. Zgodnie z art.184 ust. l ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z FUS (Dz. U. Nr z 2009r., Nr 153, poz. 1227 ze zm.), ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art.32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy osiągnęli: 1) okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 65 lat dla mężczyzn oraz 2) okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27 tj. 25 lat dla mężczyzn. Przepis zawarty w ust.2 powołanego artykułu stanowi, że emerytura, o której mowa w ust. l przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego oraz rozwiązania stosunku pracy - w przypadku ubezpieczonego będącego pracownikiem. Jednocześnie zgodnie z art. 100 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, prawo do świadczenia powstaje z dniem spełnienia wszystkich warunków wymaganych do jego nabycia, co z kolei oznacza, iż pozostawanie w stosunku pracy odsuwa w czasie przyznanie prawa do emerytury i następuje po dacie jego ustania. Skoro zatem A. B. w dacie 10 lutego 2011 roku pozostawał w stosunku pracy, to tym samym świadczenie emerytalne mogło mu zostać przyznane dopiero po jego ustaniu, tj. od dnia 11 lutego 2011 r. Z tych względów Sąd Apelacyjny podzielając stanowisko organu rentowego w zakresie daty przyznania ubezpieczonemu świadczenia emerytalnego orzekł, na mocy art. 386 § 1 k.p.c. , jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI