III AUa 1450/12

Sąd Apelacyjny w ŁodziŁódź2013-06-11
SAOSubezpieczenia społecznedobrowolne ubezpieczenia społeczneŚredniaapelacyjny
ubezpieczenie choroboweskładkitermin płatnościwpłata gotówkowaprzedsiębiorcaZUSdziałalność gospodarczasąd apelacyjny

Sąd Apelacyjny oddalił apelację ZUS, potwierdzając, że wpłaty składek na dobrowolne ubezpieczenie chorobowe dokonane przez przedsiębiorcę w placówce pocztowej, mimo użycia specjalnego konta bankowego, miały charakter gotówkowy i zostały dokonane w terminie.

Sprawa dotyczyła podlegania dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu przez przedsiębiorcę I.B. ZUS odmówił objęcia ubezpieczeniem za okresy luty, lipiec i sierpień 2011 r. z powodu nieterminowej wpłaty składek. Przedsiębiorca dokonywał wpłat gotówką w placówkach pocztowych, korzystając z umowy z bankiem prowadzącym specjalne konto do regulowania zobowiązań publicznoprawnych. Sąd Okręgowy zmienił decyzję ZUS, uznając wpłaty za terminowe. Sąd Apelacyjny oddalił apelację ZUS, potwierdzając, że wpłaty gotówkowe dokonane w placówce pocztowej, nawet przy użyciu specjalnego konta bankowego, są skuteczne w terminie, zgodnie z przepisami Ordynacji podatkowej.

Przedmiotem sprawy była apelacja organu rentowego od wyroku Sądu Okręgowego w Płocku, który zmienił decyzję ZUS i stwierdził, że I.B. podlegała dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu w okresach od lutego do sierpnia 2011 r. ZUS odmówił objęcia ubezpieczeniem z powodu nieterminowego opłacenia składek za te miesiące. I.B. prowadzi pozarolniczą działalność gospodarczą i zgłosiła się do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego. Wpłaty składek dokonywała gotówką w placówkach pocztowych, korzystając z umowy z Bankiem (...) S.A. prowadzącym konto "G. Składka", przeznaczone do regulowania płatności z tytułu ubezpieczeń społecznych i podatków. Zgodnie z umową, wpłata gotówkowa w urzędzie pocztowym inicjowała dyspozycję obciążenia konta i uznania rachunku ZUS. Sąd Okręgowy uznał, że wpłaty dokonane 10 marca, 10 sierpnia i 12 września 2011 r. (z uwagi na sobotę, termin przesunięto na poniedziałek) były terminowe, ponieważ przy zapłacie gotówką decyduje dzień wpłaty w placówce pocztowej. Sąd Apelacyjny oddalił apelację ZUS, podzielając stanowisko Sądu Okręgowego. Podkreślono, że mimo specyfiki operacji z użyciem konta "G. Składka", sama płatność była gotówkowa, inicjowana przez wpłatę w placówce pocztowej. Zgodnie z art. 60 § 1 Ordynacji podatkowej, w przypadku płatności gotówką, terminem jest dzień wpłacenia kwoty w placówce pocztowej. Sąd Apelacyjny uznał, że nie doszło do uchybienia terminowi, a decyzja ZUS o wyłączeniu z ubezpieczenia była niezasadna.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, wpłata dokonana w placówce pocztowej, mimo użycia specjalnego konta bankowego, ma charakter gotówkowy i została dokonana w terminie, jeśli została złożona przed upływem terminu.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że kluczowe jest dokonanie wpłaty w placówce pocztowej, co stanowi zapłatę gotówką zgodnie z art. 60 § 1 Ordynacji podatkowej. Specyfika korzystania ze specjalnego konta bankowego nie zmienia charakteru płatności inicjowanej przez wpłatę gotówkową w urzędzie pocztowym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie apelacji

Strona wygrywająca

I. B.

Strony

NazwaTypRola
I. B.osoba_fizycznaodwołująca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w P.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (7)

Główne

ustawa systemowa art. 47 § 1 pkt 1

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Określa termin dokonania zapłaty składek, przy zapłacie gotówką - dzień wpłacenia kwoty w placówce pocztowej.

Ordynacja podatkowa art. 60 § 1

Ustawa Ordynacja podatkowa

Definiuje termin dokonania zapłaty podatku (i składek) w zależności od formy płatności (gotówkowa/bezgotówkowa).

Pomocnicze

ustawa systemowa art. 31

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Odsyła do odpowiednio stosowanych przepisów Ordynacji podatkowej w kwestii opłacania składek.

ustawa systemowa art. 14 § 2 pkt 2

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Określa przesłanki ustania dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego, w tym nieopłacenie składki w terminie.

ustawa systemowa art. 4e

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Pozwala mikroprzedsiębiorcom na opłacanie składek w formie przekazu pocztowego lub pieniężnego.

Ustawa - Prawo pocztowe

Definicja placówki pocztowej.

Ordynacja podatkowa art. 12 § 5

Ustawa Ordynacja podatkowa

Reguluje przesunięcie terminu płatności, gdy ostatni dzień przypada na dzień wolny od pracy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wpłata składek dokonana w placówce pocztowej w formie gotówkowej jest terminowa, nawet jeśli inicjuje operację z użyciem specjalnego konta bankowego. Termin płatności składek w formie gotówkowej jest zachowany z dniem wpłaty w placówce pocztowej. Przesunięcie terminu płatności, gdy ostatni dzień przypada na sobotę.

Odrzucone argumenty

Wpłata składek miała charakter bezgotówkowy, a uznanie konta ZUS nastąpiło dopiero następnego dnia, co oznaczało uchybienie terminowi. Specyfika korzystania z konta "G. Składka" powoduje, że płatność nie jest traktowana jako gotówkowa w momencie wpłaty w placówce pocztowej.

Godne uwagi sformułowania

"sama płatność następuje w formie gotówkowej" "operacja jest tożsama z wpłatą gotówki w okienku pocztowym" "za termin dokonania zapłaty składek uważa się przy zapłacie gotówką - dzień wpłacenia kwoty w placówce pocztowej"

Skład orzekający

Iwona Szybka

przewodniczący

Maria Padarewska - Hajn

sędzia sprawozdawca

Dorota Rzeźniowiecka

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja terminu płatności składek na dobrowolne ubezpieczenie chorobowe przez przedsiębiorców dokonujących wpłat gotówkowych w placówkach pocztowych, zwłaszcza w kontekście korzystania ze specjalnych kont bankowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wpłat gotówkowych przez placówki pocztowe i interpretacji przepisów Ordynacji podatkowej oraz ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje praktyczne problemy interpretacyjne przepisów dotyczących terminów płatności składek, co jest istotne dla wielu przedsiębiorców. Pokazuje, jak sąd może stanąć po stronie obywatela w sporze z instytucją, opierając się na literalnej wykładni przepisów.

Przedsiębiorco, Twoja wpłata na poczcie może być terminowa, nawet jeśli ZUS twierdzi inaczej!

Sektor

ubezpieczenia

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt: III AUa 1450/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 11 czerwca 2013 r. Sąd Apelacyjny w Łodzi, III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSA Iwona Szybka Sędziowie: SSA Maria Padarewska - Hajn (spr.) del. SSO Dorota Rzeźniowiecka Protokolant: sekr. sądowy Aleksandra Słota po rozpoznaniu w dniu 11 czerwca 2013 r. w Łodzi sprawy I. B. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w P. o podleganie dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu, na skutek apelacji organu rentowego od wyroku Sądu Okręgowego w Płocku z dnia 11 lipca 2012 r., sygn. akt: VI U 148/12; oddala apelację. Sygn. akt III AUa 1450/12 UZASADNIENIE I. B. wniosła odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w P. z dnia 1 grudnia 2011 r. stwierdzającej, że z tytułu prowadzonej pozarolniczej działalności gospodarczej jako osoba podlegająca obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym, nie podlega ona dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu w okresach: od dnia 1 lutego 2011 r. do dnia 28 lutego 2011 r. i od dnia 1 lipca 2011 r. do dnia 31 sierpnia 20l1 r., z uwagi na nieterminowe opłacenie składek za miesiące: luty, lipiec i sierpień 2011 r. Odwołująca podniosła, że należności wskazane w zaskarżonej decyzji zostały opłacone w terminie przewidzianym ustawą. Organ rentowy wniósł o oddalenie odwołania. Zaskarżonym wyrokiem z dnia 11 lipca 2012 r. Sąd Okręgowy w Płocku zmienił decyzję ZUS i stwierdził, że I. B. z tytułu prowadzonej pozarolniczej działalności gospodarczej jako osoba podlegającą obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym podlega dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu w okresach od dnia 1 lutego 2011 r. do dnia 28 lutego 2011 r., od dnia 1 lipca 2011 r. do dnia 31 sierpnia 2011 r. Rozpoznając sprawę Sąd ustalił następujący stan faktyczny: I. B. prowadzi pozarolniczą działalność gospodarczą w zakresie handlu - sklep spożywczo-przemysłowy w M. . Z tytułu prowadzonej działalności podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym, zgłosiła się również do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego. W dniach: 10 marca 2011 r., 10 sierpnia 2011 r. i 12 września 2011 r. odwołująca dokonała wpłaty składek na ubezpieczenie chorobowe, w placówkach pocztowych w formie gotówkowej. Odwołującą od lutego 2003 r. wiąże z Bankiem (...) S.A. w B. umowa rachunku bankowego Konto G. Składka. Zgodnie § 1 tej umowy, przedmiotem umowy jest otwarcie i prowadzenie rachunku bankowego pod nazwą konto G. Składka służącego wyłącznie do regulowania płatności z tytułu ubezpieczenia społecznego i ubezpieczenia zdrowotnego oraz zobowiązań podatkowych. Z kolei § 5 stanowi, że bank realizuje dyspozycje obciążenia konta G. Składka i uznania odpowiedniego rachunku ZUS lub US złożone przez posiadacza konta w urzędzie pocztowym po dokonaniu wpłaty gotówkowej odpowiadającej kwocie zadysponowanej w złożonych poleceniach przelewu. Wyżej wymienione polecenia przelewu posiadacz konta składa w wybranym urzędzie pocztowym na specjalnym formularzu, a wydana kopia tego polecenia przelewu opatrzona odciskiem pieczęci ( datownikiem ) urzędu pocztowego stanowi jednocześnie potwierdzenie dokonania wpłaty gotówkowej na konto G. Składka. Jak wynika z § 6.1. bank realizuje dyspozycje posiadacza konta w następnym dniu roboczym po dokonaniu wpłaty i złożeniu polecenia przelewu w urzędzie pocztowym do godz. 18.00. W przypadku dokonania wpłaty po tej godzinie, polecenie przelewu jest realizowane w drugim dniu roboczym po dokonaniu wpłaty. Przedmiotowe wpłaty z tytułu składek objęte zaskarżoną decyzją zostały przyjęte w urzędzie pocztowym w gotówce, następnie zostały przekazane na Pocztowe Konto Firmowe odwołującej w (...) S.A. , po czym za pośrednictwem tegoż konta zostały przekazane na konto ZUS. Na koncie organu rentowego należności z tytułu powyższych składek wpłynęły następnego dnia , tj. odpowiednio 11 marca, 11 sierpnia i 13 września 2011 r. Organ rentowy w dniu 2 listopada 2011 r. nie wyraził zgody na przywrócenie ubezpieczonej terminu na opłacenie składek po terminie. W tak ustalonym stanie faktycznym Sąd Okręgowy uznał odwołanie za zasadne. Przywołał art. 47 ust 1 pkt 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych oraz art. 60 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa w związku z art. 31 ustawy systemowej dot. kwestii opłacania składek. Wskazał, że za termin dokonania zapłaty składek uważa się przy zapłacie gotówką - dzień wpłacenia kwoty w placówce pocztowej a przy w obrocie bezgotówkowym - dzień obciążenia rachunku bankowego podatnika lub rachunku podatnika w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej lub rachunku płatniczego podatnika w instytucji płatniczej na podstawie polecenia przelewu. Zaznaczył, że odwołująca wpłat należnych składek na dobrowolne ubezpieczenie chorobowe dokonała w formie gotówkowej w placówce pocztowej w dniach: 10 marca 2011 r. , 10 sierpnia 2011 r. i 12 września 2011 r. zachowując zatem termin do dokonania zapłaty, określony w/w przepisami Ordynacji podatkowej. Okoliczność posiadania konta G. Składka i obciążenia rachunku ZUS z tytułu dokonanych poleceń przelewu, zdaniem Sądu nie ma znaczenia i nie wpływa na ocenę, że wnioskodawczyni uchybiła terminowi do dokonania zapłaty składki, gdyż z wykładni art. 60 ustawy Ordynacja podatkowa wynika , że w przypadku tych płatników składek, którzy uprawnieni są do opłacania składek w formie gotówkowej ( tak jak w przypadku odwołującej ), o tym czy został zachowany termin płatności decyduje data stempla banku, placówki pocztowej lub (...) widniejąca na druku wpłaty. W tej sytuacji brak było podstaw do uznania , że dobrowolne ubezpieczenie chorobowe w przypadku wnioskodawczyni ustało od pierwszego dnia miesiąca kalendarzowego , za który nie opłacono składki w terminie , jak to przyjął organ rentowy . Apelację od wyroku złożył organ rentowy, zarzucając Sądowi sprzeczność istotnych ustaleń z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego przez przyjęcie, że I. B. wpłacała w formie gotówkowej w terminie należne składki na ubezpieczenie chorobowe za miesiące luty, lipiec i sierpień 2011 r. zachowując prawo do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego, pomimo istnienia dowodów świadczących o tym, że składki za w/w miesiące były wpłacane po terminie w formie bezgotówkowej, co spowodowało ustanie ubezpieczenia. Wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie odwołania od zaskarżonej decyzji ZUS. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Apelacja jest bezzasadna. Spór w niniejszej sprawie sprowadzał się do przesądzenia czy I. B. dokonała opłacenia składek na dobrowolne ubezpieczenia chorobowe za luty, lipiec i sierpień 2011 r. w terminie. Odpowiedź negatywna oznaczałaby wyłączenie odwołującej z w/w ubezpieczenia za miesiące luty i lipiec – sierpień 2011 r., czego dotyczyła skarżona decyzja. Bezspornym jest, że skarżąca dokonała wpłaty gotówkowej na Poczcie Polskiej w ramach łączącej ją z Bankiem (...) umowy o prowadzenie konta G. Składka służącego regulowaniu płatności na ubezpieczenia społeczne w dniach 10 marca, 10 sierpnia i 10 września 2011 r., odpowiednio na składki na dobrowolne ubezpieczenie chorobowe za luty, lipiec i sierpień 2011 r. Kwestią do rozstrzygnięcia było czy wpłata ta została dokonana w terminie wynikającym z art. 47 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (j.t. Dz.U.2009.205.1585 z zm.) tj. do 10 dnia następnego miesiąca. W szczególności istotne było to, czy zapłata dokonywana przy użyciu w/w konta, miała charakter gotówkowy czy też bezgotówkowy. Art. 31 ustawy systemowej odsyła bowiem do odpowiednio stosowanych przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (j.t.. Dz.U.2012.749 z zm.), które w art. 60 § 1 przewidują, że za termin dokonania zapłaty podatku uważa się przy zapłacie gotówką - dzień wpłacenia kwoty podatku w kasie organu podatkowego lub na rachunek tego organu w banku, w placówce pocztowej w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe, w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej, biurze usług płatniczych lub w instytucji płatniczej albo dzień pobrania podatku przez płatnika lub inkasenta a przy obrocie bezgotówkowym - dzień obciążenia rachunku bankowego podatnika lub rachunku podatnika w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej lub rachunku płatniczego podatnika w instytucji płatniczej na podstawie polecenia przelewu. Sąd Okręgowy wskazał, że odwołująca dokonała wpłaty gotówkowej, co oznacza że dokonała jej w ostatnim możliwym terminie i do opóźnienia nie doszło. Organ rentowy argumentował natomiast, że wpłata miała charakter bezgotówkowy, a uznanie konta płatnika nastąpiło dopiero w dniu następnym, co wynika z regulaminu konta, a zatem odwołująca uchybiła terminowi płatności. Sąd Apelacyjny przyznaje tu rację Sądowi Okręgowemu i stoi na stanowisku, że pomimo pewnej specyfiki wynikającej z faktu dokonania opłat za pomocą konta G. Składka, wpłata odwołującej miała charakter gotówkowy w rozumieniu wyżej przytoczonych przepisów. W istocie bowiem, pomimo że operacja finansowa jest realizowana przy użyciu konta płatnika w Banku (...) , to sama płatność następuje w formie gotówkowej. Płatnik musi uiścić gotówką żądaną kwotę w placówce pocztowej, która następnie przekazywana jest już na konto Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Nie jest to zatem sytuacja, w której osoba zainteresowana przez zwykłą dyspozycję skierowaną do banku powoduje transfer pieniędzy z jednego konta na drugie, sama operacja jest tożsama z wpłatą gotówki w okienku pocztowym, które następnie są przekazywane ZUS-owi. Co należy zaznaczyć taka forma nie stanowiła naruszenia art. 47 ustawy, bowiem art. 4e pozwalał mikroprzedsiębiorcom na opłacanie składek również w formie przekazu pocztowego lub w formie przekazu pieniężnego. Reasumując – zgodnie z treścią art. 60 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej wnioskodawczyni dokonała wpłat w terminie – odpowiednio 10 marca, 10 sierpnia i 12 września 2011 r. W tym ostatnim przypadku, jak słusznie zauważył Sąd Okręgowy 10 dzień miesiąca przypadał w sobotę, co zgodnie z art. 12 § 5, pozwalało na uiszczenie opłaty 12 września. Zatem decyzja o wyłączeniu odwołującej z ubezpieczenia dobrowolnego chorobowego w związku z treścią art. 14 ust. 2 pkt 2 ustawy systemowej nie była zasadna, a Sąd pierwszej instancji zmieniając ją i uznając, że w przedmiotowym okresie I. B. podlegała w/w ubezpieczeniu, wydał prawidłowe rozstrzygnięcie. Z uwagi na powyższe Sąd Apelacyjny, na podstawie art. 385 k.p.c. , oddalił apelację.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI