III AUa 1172/12

Sąd Apelacyjny w BiałymstokuBiałystok2013-06-05
SAOSubezpieczenia społeczneprawo do świadczeń z ubezpieczenia społecznegoŚredniaapelacyjny
dodatek pielęgnacyjnyniezdolność do samodzielnej egzystencjiubezpieczenia społeczneZUSprawo rentoweopinie biegłychorzecznictwo

Sąd Apelacyjny oddalił apelację wnioskodawcy, potwierdzając, że mimo całkowitej niezdolności do pracy, nie był on niezdolny do samodzielnej egzystencji, co jest warunkiem przyznania dodatku pielęgnacyjnego.

Wnioskodawca J. W. domagał się przyznania dodatku pielęgnacyjnego, twierdząc, że jest niezdolny do samodzielnej egzystencji. Zarówno ZUS, jak i Sąd Okręgowy odmówiły przyznania świadczenia, opierając się na opiniach biegłych lekarzy, którzy stwierdzili całkowitą niezdolność do pracy, ale zdolność do samodzielnej egzystencji. Sąd Apelacyjny, rozpoznając apelację, podzielił stanowisko Sądu Okręgowego, uznając, że wnioskodawca nie spełnia przesłanek do przyznania dodatku pielęgnacyjnego.

Sprawa dotyczyła prawa J. W. do dodatku pielęgnacyjnego. Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił przyznania świadczenia, ponieważ lekarze orzecznicy stwierdzili, że wnioskodawca, mimo całkowitej niezdolności do pracy, jest zdolny do samodzielnej egzystencji. Sąd Okręgowy w Olsztynie oddalił odwołanie, opierając się na opiniach biegłych lekarzy sądowych z zakresu kardiologii, urologii i pulmonologii. Biegli rozpoznali u wnioskodawcy szereg schorzeń, w tym POChP, niewydolność krążenia i kamicę nerkową, stwierdzając jednocześnie, że nie czynią one wnioskodawcy niezdolnym do samodzielnej egzystencji. Sąd Apelacyjny w Białymstoku, rozpoznając apelację, uznał ją za bezzasadną. Sąd II instancji przychylił się do ustaleń Sądu Okręgowego, podkreślając, że opinie biegłych były fachowe, spójne i rzetelne. Zgodnie z art. 75 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach, dodatek pielęgnacyjny przysługuje osobie uprawnionej do emerytury lub renty, która została uznana za całkowicie niezdolną do pracy oraz do samodzielnej egzystencji albo ukończyła 75 lat. Ponieważ biegli stwierdzili zdolność do samodzielnej egzystencji, wnioskodawca nie spełnił przesłanek do przyznania świadczenia. Sąd Apelacyjny odrzucił również dokumentację medyczną przedłożoną po wywiedzeniu apelacji, wskazując, że ocena stanu zdrowia powinna dotyczyć daty wydania decyzji przez ZUS.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, dodatek pielęgnacyjny przysługuje osobie uprawnionej do emerytury lub renty, jeżeli została ona uznana za całkowicie niezdolną do pracy ORAZ do samodzielnej egzystencji, albo ukończyła 75 lat.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na literalnym brzmieniu art. 75 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach, który wymaga spełnienia obu przesłanek: całkowitej niezdolności do pracy i niezdolności do samodzielnej egzystencji. Opinie biegłych lekarzy, które stwierdziły zdolność do samodzielnej egzystencji, były kluczowe dla rozstrzygnięcia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie apelacji

Strona wygrywająca

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O.

Strony

NazwaTypRola
J. W.osoba_fizycznawnioskodawca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (4)

Główne

u.e.r.f.u.s. art. 75 § 1

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Dodatek pielęgnacyjny przysługuje osobie uprawnionej do emerytury lub renty, jeżeli osoba ta została uznana za całkowicie niezdolną do pracy oraz do samodzielnej egzystencji albo ukończyła 75 lat życia.

Pomocnicze

u.e.r.f.u.s. art. 75 § 4

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Dodatek pielęgnacyjny nie przysługuje osobie uprawnionej do emerytury lub renty przebywającej w zakładzie opiekuńczo-leczniczym lub w zakładzie pielęgnacyjno-opiekuńczym, chyba że przebywa poza tą placówką przez okres dłuższy niż 2 tygodnie w miesiącu.

k.p.c. art. 477 § 14

Kodeks postępowania cywilnego

Reguluje postępowanie w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Reguluje oddalenie apelacji przez sąd II instancji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Opinie biegłych lekarzy sądowych wskazujące na zdolność wnioskodawcy do samodzielnej egzystencji. Literalna interpretacja art. 75 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach, wymagająca spełnienia obu przesłanek (niezdolność do pracy i niezdolność do samodzielnej egzystencji).

Odrzucone argumenty

Twierdzenie wnioskodawcy o niezdolności do samodzielnej egzystencji, oparte na subiektywnej ocenie stanu zdrowia. Przedłożenie dokumentacji medycznej po wywiedzeniu apelacji, która dotyczyła okresu po wydaniu zaskarżonej decyzji.

Godne uwagi sformułowania

Ocena niezdolności do pracy z medycznego punktu widzenia wymaga wiadomości specjalnych i Sąd nie może - wbrew opinii biegłego (biegłych) - opierać ustaleń w tym zakresie na własnym przekonaniu. Pogląd ten należy w analogiczny sposób odnieść do dokonywania oceny niezdolności do samodzielnej egzystencji.

Skład orzekający

Barbara Orechwa-Zawadzka

przewodniczący-sprawozdawca

Bożena Szponar - Jarocka

sędzia

Bohdan Bieniek

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie konieczności spełnienia obu przesłanek (niezdolność do pracy i niezdolność do samodzielnej egzystencji) do uzyskania dodatku pielęgnacyjnego oraz znaczenia opinii biegłych w ocenie zdolności do samodzielnej egzystencji."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu faktycznego i interpretacji przepisów dotyczących dodatku pielęgnacyjnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników specjalizujących się w prawie ubezpieczeń społecznych, ponieważ precyzuje kryteria przyznawania dodatku pielęgnacyjnego i podkreśla rolę opinii biegłych.

Czy sama niezdolność do pracy wystarczy, by dostać dodatek pielęgnacyjny? Sąd wyjaśnia.

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn.akt III AUa 1172/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 5 czerwca 2013r. Sąd Apelacyjny w Białymstoku, III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSA Barbara Orechwa-Zawadzka (spr.) Sędziowie: SA Bożena Szponar - Jarocka SO del. Bohdan Bieniek Protokolant: Barbara Chilimoniuk po rozpoznaniu w dniu 5 czerwca 2013 r. w Białymstoku sprawy z wniosku J. W. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. o prawo do dodatku pielęgnacyjnego na skutek apelacji wnioskodawcy J. W. od wyroku Sądu Okręgowego w Olsztynie IV Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 8 października 2012 r. sygn. akt IV U 1013/12 oddala apelację. Sygn. akt III AUa 1172/12 UZASADNIENIE Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. decyzją z dnia 29 lutego 2012 roku, wydaną na podstawie przepisów ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2009 roku, Nr 153, poz. 1227 ze zm.), odmówił J. W. prawa do dodatku pielęgnacyjnego. Lekarz orzecznik ZUS orzeczeniem z dnia 19 stycznia 2012 roku oraz komisja lekarska ZUS orzeczeniem 23 lutego 2012 roku stwierdzili, że nie jest on niezdolny do samodzielnej egzystencji. J. W. odwołał się od powyższej decyzji domagając się jej zmiany i przyznania mu prawa do dochodzonego świadczenia. Sąd Okręgowy w Olsztynie, po rozpoznaniu powyższego odwołania, wyrokiem z dnia 8 października 2012 roku oddalił odwołanie. Sąd Okręgowy w celu ustalenia, czy odwołujący jest osobą niezdolną do samodzielnej egzystencji, przeprowadził dowód z opinii biegłych lekarzy sądowych z zakresu chorób płuc, kardiologii oraz urologii. Biegli lekarze sądowi z zakresu kardiologii oraz urologii po zapoznaniu się z aktami sprawy, dokumentacją lekarską oraz po zbadaniu J. W. rozpoznali u niego kamicę nerkową lewostronną bez cech zastoju, wodonercze prawostronne, zapalenie gruczołu krokowego, stan po operacji kamicy moczowodowej prawostronnej, POChP, niewydolność krążenia II/III NYHA, nadciśnienie tętnicze i stabilną chorobę wieńcową II CCS oraz niedoczynność kory nadnerczy podczas leczenia substytucyjnego. Stwierdzili, że odwołujący jest trwale całkowicie niezdolny do pracy, jednakże jest zdolny do samodzielnej egzystencji. Zdaniem biegłych skarżący może samodzielnie wykonywać podstawowe czynności, jedynie okresowo wymaga wsparcia osób z otoczenia. Biegły lekarz sądowy z zakresu pulmonologii po zapoznaniu się z aktami sprawy oraz dokumentacją lekarską rozpoznał przewlekłą obturacyjną chorobę płuc oraz rozstrzenie oskrzeli. Stwierdził, że występowanie powyższych schorzeń nie czyni odwołującego osobą niezdolną do samodzielnej egzystencji. Sąd Okręgowy dał wiarę przeprowadzonym w sprawie opiniom biegłych lekarzy sądowych. Ocenił, że są one jasne, logiczne, przekonywujące i wzajemnie ze sobą korespondują. Sąd I instancji podkreślił, iż biegli lekarze sądowi opiniujący w sprawie mieli na uwadze wiek wnioskodawcy, wyniki jego badań, dokumentację medyczną, jak również stan zdrowia stwierdzony na podstawie badań dokonanych przed wydaniem opinii. W ocenie Sądu powyższe opinie nie nasuwają wątpliwości co do swojej wiarygodności. Skoro zatem J. W. nie jest niezdolny do samodzielnej egzystencji, to nie spełnia określonych w art. 75 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2009 roku, Nr 153, poz. 1227 ze zm.) przesłanek do przyznania prawa do dodatku pielęgnacyjnego. Mając na uwadze powyższe, Sąd Okręgowy na podstawie art. 477 ( 14 ) § 1 k.p.c. orzekł jak w sentencji wyroku. J. W. zaskarżył powyższy wyrok w całości, podnosząc, że stan jego zdrowia uległ pogorszeniu. Jak wynikało z treści apelacji, intencją odwołującego była zmiana zaskarżonego wyroku i przyznanie prawa do dochodzonego świadczenia. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Apelacja nie jest zasadna. Rozpoznając niniejszą sprawę Sąd Okręgowy dokonał prawidłowych ustaleń faktycznych i prawnych oraz przez ich pryzmat dokonał słusznych wywodów w przedmiocie prawa J. W. do dodatku pielęgnacyjnego według przepisów ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2009 roku, Nr 153, poz. 1227 ze zm.). Jak wynika z treści art. 75 ust. 1 w/w ustawy dodatek pielęgnacyjny przysługuje osobie uprawnionej do emerytury lub renty, jeżeli osoba ta została uznana za całkowicie niezdolną do pracy oraz do samodzielnej egzystencji albo ukończyła 75 lat życia, z zastrzeżeniem ust. 4. Osobie uprawnionej do emerytury lub renty przebywającej w zakładzie opiekuńczo-leczniczym lub w zakładzie pielęgnacyjno-opiekuńczym dodatek pielęgnacyjny nie przysługuje, chyba że przebywa poza tą placówką przez okres dłuższy niż 2 tygodnie w miesiącu (art. 75 ust. 4 w/w ustawy). Kwestią sporną w niniejszej sprawie było to, czy J. W. jest niezdolny do samodzielnej egzystencji. Z przeprowadzonych przez Sąd Okręgowy dowodów w postaci opinii biegłych lekarzy sądowych (z zakresu kardiologii i urologii oraz pulmonologii) wynika, że rozpoznane u J. W. schorzenia nie czynią go niezdolnym do samodzielnej egzystencji (k. 15-16, 32). Powyższe opinie zostały wydane przez lekarzy o specjalnościach odpowiadających schorzeniom zgłaszanym przez odwołującego. Płynące z nich wnioski są tożsame. Sąd Apelacyjny przychyla się do stanowiska Sądu I instancji rozpoznającego sprawę co do oceny zdolności J. W. do samodzielnej egzystencji. Opinie zostały sporządzone przez specjalistów, posiadających gruntowną wiedzę z zakresu swoich specjalności oraz długoletnie doświadczenie zawodowe. Podstawą ich wydania były dowody obiektywne, dokumentacja lekarska oraz badanie odwołującego (w odniesieniu do opinii biegłych lekarzy sądowych z zakresu kardiologii i urologii). Zdaniem Sądu Apelacyjnego, Sąd Okręgowy słusznie ocenił opinie biegłych jako fachowe, spójne, rzetelne oraz należycie uzasadnione. Ocena niezdolności do pracy z medycznego punktu widzenia wymaga wiadomości specjalnych i Sąd nie może - wbrew opinii biegłego (biegłych) - opierać ustaleń w tym zakresie na własnym przekonaniu (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 24 lutego 2010 roku w sprawie o sygn. akt II UK 191/09, lex numer 590238). Zdaniem Sądu II instancji powyższy pogląd należy w analogiczny sposób odnieść do dokonywania oceny niezdolności do samodzielnej egzystencji. Sąd Okręgowy ustalenia dotyczące kwestii zdolności odwołującego do samodzielnej egzystencji poczynił opierając się na wnioskach wynikających ze sporządzonych w sprawie opinii biegłych lekarzy sądowych, co należy ocenić jako właściwe. Twierdzenie J. W. , iż nie jest on zdolny do samodzielnej egzystencji należy uznać za subiektywną ocenę stanu zdrowia. Końcowo należało odnieść się do dokumentacji medycznej przedłożonej przez odwołującego już po wywiedzeniu apelacji. W niniejszym postępowaniu zadaniem Sądu było dokonanie kontroli prawidłowości zaskarżonej decyzji organu rentowego z dnia 29 lutego 2012 roku, co obligowało do sprawdzenia, czy odwołujący na datę wydania decyzji spełniał warunki do przyznania prawa do dodatku pielęgnacyjnego, a w tym czy był osobą niezdolną do samodzielnej egzystencji. Przedłożona w toku postępowania przed Sądem II instancji dokumentacja medyczna została wydana znacznie po dacie 29 lutego 2012 roku, zatem nie jest ona przydatna dla dokonania oceny stanu zdrowia na datę wydania zaskarżonej decyzji. Na marginesie wskazać należało, że jeśli odwołujący uważa, iż stan jego zdrowia uległ obecnie pogorszeniu, to może wystąpić do organu rentowego z nowym wnioskiem o przyznanie dodatku pielęgnacyjnego. Mając na uwadze powyższe, Sąd Apelacyjny na podstawie art. 385 k.p.c. orzekł jak w sentencji wyroku. A.K.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI