III AUA 1423/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuUbezpieczony H.W. odwołał się od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) dotyczącej wysokości potrąceń z emerytury i odsetek. Sprawa dotyczyła wykonania prawomocnego wyroku przyznającego emeryturę od 1 grudnia 2009 r. oraz rozliczenia zbiegu świadczeń (emerytury i renty z tytułu niezdolności do pracy) i kwestii odsetek za opóźnienie. Sąd Okręgowy oddalił odwołanie, uznając, że ZUS prawidłowo zaliczył wypłacone renty na poczet należnej emerytury i nie było podstaw do przyznania odsetek, ponieważ prawomocny wyrok nie orzekał o odpowiedzialności organu rentowego. Sąd Apelacyjny, rozpoznając apelację ubezpieczonego, uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej żądania przyznania odsetek od emerytury i przekazał sprawę w tym zakresie do rozpoznania ZUS, wskazując na niedopuszczalność drogi sądowej w tej części z uwagi na brak wcześniejszej decyzji ZUS w przedmiocie odsetek. W pozostałej części apelację oddalił, podzielając ustalenia Sądu Okręgowego co do prawidłowego rozliczenia zbiegu świadczeń i braku podstaw do przyznania odsetek.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących zbiegu świadczeń emerytalno-rentowych, rozliczeń między ZUS a ubezpieczonym, a także kwestii proceduralnych związanych z odsetkami i niedopuszczalnością drogi sądowej.
Dotyczy specyficznej sytuacji zbiegu świadczeń i rozliczeń, a także kwestii proceduralnych związanych z odsetkami.
Zagadnienia prawne (3)
Czy w przypadku zbiegu prawa do emerytury i renty z tytułu niezdolności do pracy, organ rentowy prawidłowo rozliczył wypłacone świadczenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organ rentowy prawidłowo zaliczył wypłacone renty na poczet należnej emerytury zgodnie z przepisami ustawy emerytalnej.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zgodnie z art. 95 i 98 ustawy emerytalnej, w przypadku zbiegu świadczeń wypłaca się jedno, wyższe lub wybrane przez zainteresowanego, a wypłacone świadczenie niższe zalicza się na poczet wyższego. Dotyczy to zarówno renty z tytułu choroby zawodowej, jak i renty z ogólnego stanu zdrowia.
Czy ubezpieczonemu przysługują odsetki za opóźnienie w wypłacie emerytury, jeśli prawomocny wyrok przyznający emeryturę nie orzekał o odpowiedzialności organu rentowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w tej części sprawa podlega przekazaniu do ZUS z uwagi na niedopuszczalność drogi sądowej, ponieważ organ rentowy nie wydał wcześniej decyzji w przedmiocie odsetek.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny stwierdził, że sąd pierwszej instancji nie był władny rozstrzygać o żądaniu wypłaty odsetek, gdyż zaskarżona decyzja miała charakter wykonawczy i nie zawierała rozstrzygnięcia w przedmiocie odsetek. Brak wcześniejszej decyzji ZUS w tej kwestii skutkuje niedopuszczalnością drogi sądowej.
Czy sąd jest związany prawomocnym orzeczeniem oddalającym odwołanie od decyzji odmawiającej prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy w związku z chorobą zawodową po określonej dacie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd jest związany prawomocnym orzeczeniem w tym zakresie na mocy art. 365 § 1 k.p.c.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny podkreślił, że moc wiążąca prawomocnego orzeczenia oznacza, iż kwestia rozstrzygnięta we wcześniejszym wyroku nie podlega ponownemu badaniu w kolejnym postępowaniu między tymi samymi stronami. Oddalenie odwołania od decyzji odmawiającej renty z tytułu choroby zawodowej po 31 maja 2010 r. jest wiążące.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| H. W. | osoba_fizyczna | ubezpieczony/apelujący |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych III Oddział w W. | instytucja | organ rentowy/pozwany |
Przepisy (20)
Główne
k.p.c. art. 366
Kodeks postępowania cywilnego
Wyrok prawomocny ma powagę rzeczy osądzonej tylko co do tego, co w związku z podstawą sporu stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia, i tylko między tymi samymi stronami. Żaden sąd i organ nie mogą kwestionować faktu wydania orzeczenia.
k.p.c. art. 365 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Moc wiążąca rozstrzygnięcia zawartego w treści orzeczenia aktualizuje się w innym postępowaniu niż to, w którym wydane zostało orzeczenie, wówczas gdy w tym innym postępowaniu występują te same strony (chociażby w odmiennych rolach procesowych), ale inny jest przedmiot drugiego procesu. Sąd rozpoznający kolejną sprawę musi przyjąć, że dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak przyjęto to wcześniej w prawomocnym wyroku.
u.e.i.r. art. 95 § ust. 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
W razie zbiegu u jednej osoby prawa do kilku świadczeń przewidzianych w ustawie wypłaca się jedno z tych świadczeń - wyższe lub wybrane przez zainteresowanego.
u.e.i.r. art. 98 § ust. 1, 2, 3
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Określa sposób realizacji zasady wypłaty jednego świadczenia, wstrzymanie wypłaty dotychczasowego świadczenia oraz rozliczenie kwot świadczeń wypłaconych za okres, za który przysługiwało prawo do świadczenia wyższego lub wybranego.
Pomocnicze
u.u.w.p.i.ch.z. art. 26 § ust. 1
Ustawa o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych
Normuje wypłatę pozostających w zbiegu prawa do świadczeń, z których jedno stanowi renta z tytułu niezdolności do pracy z ubezpieczenia wypadkowego a drugie emerytura na podstawie odrębnych przepisów i stanowiący o wypłacie 1,5 świadczenia.
u.e.i.r. art. 118 § ust. 1, 1a
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Dotyczy terminu wydawania decyzji przez organ rentowy i naliczania odsetek za opóźnienie.
u.s.u.s. art. 83 § ust. 1, 2
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Dotyczy decyzji organu rentowego i możliwości odwołania do sądu.
k.p.c. art. 476 § § 2, 4
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy właściwości sądu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych.
k.p.c. art. 477 § 9
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy terminu wniesienia odwołania do sądu.
k.p.c. art. 2 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy niedopuszczalności drogi sądowej dla roszczeń nierozpoznanych przez organ rentowy.
k.p.c. art. 464 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy przekazania sprawy do rozpoznania innemu organowi w przypadku niedopuszczalności drogi sądowej.
k.p.c. art. 477 § 10
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy orzeczenia sądu w przypadku niedopuszczalności drogi sądowej.
k.p.c. art. 202
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy możliwości podniesienia zarzutu niedopuszczalności drogi sądowej na każdym etapie postępowania.
k.p.c. art. 386 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy przekazania sprawy do ponownego rozpoznania w przypadku uchylenia wyroku.
k.p.c. art. 391 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy stosowania przepisów o postępowaniu przed sądem pierwszej instancji w postępowaniu apelacyjnym.
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy zasad oceny dowodów przez sąd.
k.p. art. 235 § 1 i 2
Kodeks pracy
Dotyczy świadczeń związanych z wypadkami przy pracy i chorobami zawodowymi.
u.u.w.p.i.ch.z. art. 4
Ustawa o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych
Dotyczy świadczeń z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych.
u.u.w.p.i.ch.z. art. 6 § ust. 1 pkt 6
Ustawa o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych
Dotyczy renty z tytułu niezdolności do pracy spowodowanej wypadkiem przy pracy lub chorobą zawodową.
u.u.w.p.i.ch.z. art. 17 § ust. 1 i 2
Ustawa o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych
Dotyczy ustalania prawa do świadczeń z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Prawidłowe rozliczenie zbiegu świadczeń zgodnie z przepisami ustawy emerytalnej. • Brak podstaw do przyznania odsetek, gdyż prawomocny wyrok nie orzekał o odpowiedzialności organu rentowego, a w zakresie odsetek brak było wcześniejszej decyzji ZUS.
Odrzucone argumenty
Naruszenie prawa materialnego przez błędną interpretację przepisów dotyczących związku stanu zdrowia z czynnikami szkodliwymi. • Naruszenie art. 366 k.p.c. przez błędną interpretację zasady mocy wiążącej wyroków. • Naruszenie art. 118 ust. 1 w zw. z art. 118 ust. 1a ustawy emerytalnej poprzez niewłaściwe liczenie terminu odpowiedzialności organu rentowego. • Błąd w ustaleniach faktycznych dotyczący braku prawa do zbiegu świadczeń. • Naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. przez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów.
Godne uwagi sformułowania
Orzeczenie prawomocne pociąga za sobą tę konsekwencję, że nikt nie może negować faktu istnienia orzeczenia i jego określonej treści, bez względu na to, czy był, czy też nie był stroną w postępowaniu... • W przypadku zbiegu u jednej osoby prawa do kilku świadczeń przewidzianych w ustawie wypłaca się jedno z tych świadczeń - wyższe lub wybrane przez zainteresowanego. • W ocenie Sądu Apelacyjnego, oznacza to niemożność wydania merytorycznego rozstrzygnięcia przez sąd co do żądania wykraczającego poza zakres zaskarżonej decyzji.
Skład orzekający
Genowefa Glińska
przewodniczący
Magdalena Kostro-Wesołowska
sprawozdawca
Krystyna Sitkowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zbiegu świadczeń emerytalno-rentowych, rozliczeń między ZUS a ubezpieczonym, a także kwestii proceduralnych związanych z odsetkami i niedopuszczalnością drogi sądowej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zbiegu świadczeń i rozliczeń, a także kwestii proceduralnych związanych z odsetkami.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii praktycznych dla ubezpieczonych, takich jak rozliczanie zbiegu świadczeń i prawo do odsetek, co jest istotne dla prawników zajmujących się ubezpieczeniami społecznymi.
“ZUS prawidłowo rozliczył Twoją emeryturę? Sprawdź, kiedy przysługują odsetki.”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.