III AUa 1421/12

Sąd Apelacyjny w KrakowieKraków2013-04-23
SAOSubezpieczenia społeczneświadczenia emerytalne i rentoweŚredniaapelacyjny
świadczenie przedemerytalneZUSstaż pracyzatrudnienie za granicąpostępowanie dowodowekontrola instancyjnauchylenie wyroku

Sąd Apelacyjny uchylił wyrok Sądu Okręgowego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania z powodu błędów proceduralnych i braków w postępowaniu dowodowym.

Sprawa dotyczyła prawa do świadczenia przedemerytalnego dla H. M., które zostało przyznane przez Sąd Okręgowy, mimo odmowy ZUS z powodu niespełnienia wymogu 35-letniego okresu zatrudnienia. Sąd Okręgowy uwzględnił okresy pracy w Hiszpanii, uznając, że łączny staż przekracza wymagane lata. Sąd Apelacyjny uchylił ten wyrok, wskazując na brak przesłuchania świadków i brak tłumaczenia dokumentów z Hiszpanii, co uniemożliwiło kontrolę instancyjną.

Sąd Apelacyjny w Krakowie uchylił wyrok Sądu Okręgowego w Kielcach, który przyznał H. M. świadczenie przedemerytalne, i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Powodem uchylenia były istotne uchybienia proceduralne i braki w postępowaniu dowodowym przeprowadzone przez Sąd Okręgowy. ZUS odmówił przyznania świadczenia, argumentując, że wnioskodawczyni nie posiada wymaganego 35-letniego okresu zatrudnienia. Sąd Okręgowy uznał, że okresy pracy w Hiszpanii, potwierdzone częściowo przez hiszpańską instytucję ubezpieczeniową, wraz z innymi okresami, przekraczają wymagany staż. Sąd Apelacyjny wskazał jednak, że Sąd Okręgowy oparł swoje ustalenia na zeznaniach świadków, którzy nie zostali przesłuchani w sprawie, a także brakowało tłumaczenia dokumentacji dotyczącej zatrudnienia w Hiszpanii. Te braki uniemożliwiły prawidłową kontrolę instancyjną. Sąd Apelacyjny nakazał Sądzie Okręgowemu przeprowadzenie rzetelnego postępowania dowodowego, w tym analizy akt rentowych, uzyskania tłumaczeń dokumentów hiszpańskich i rozważenia przesłuchania świadków, aby ustalić, czy wnioskodawczyni spełnia wymogi dotyczące stażu pracy na odpowiednie daty, zgodnie z ustawą o świadczeniach przedemerytalnych.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli zostaną prawidłowo udokumentowane i przetłumaczone, a zagraniczne składki zostaną właściwie rozliczone.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny wskazał na konieczność przeprowadzenia pełnego postępowania dowodowego, w tym uzyskania tłumaczeń dokumentów z zagranicy, aby móc ocenić możliwość zaliczenia okresów pracy za granicą do stażu wymaganego do świadczenia przedemerytalnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania

Strony

NazwaTypRola
H. M.osoba_fizycznawnioskodawczyni
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (3)

Główne

u.ś.p. art. 2 § 1

Ustawa o świadczeniach przedemerytalnych

Przepis określa warunki nabycia prawa do świadczenia przedemerytalnego, w tym wymogi dotyczące stażu pracy.

Pomocnicze

k.p.c. art. 477¹⁴ § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis regulujący możliwość zmiany decyzji organu rentowego przez sąd.

k.p.c. art. 386 § 4

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis określający podstawy do uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie przepisów proceduralnych przez sąd pierwszej instancji (brak przesłuchania świadków, brak tłumaczeń dokumentów). Niewystarczające uzasadnienie wyroku sądu pierwszej instancji.

Godne uwagi sformułowania

szczątkowo przeprowadzone przez Sąd Okręgowy postępowanie dowodowe, a w zasadzie jego brak nie daje podstaw do zaakceptowania wydanego w niniejszej sprawie rozstrzygnięcia. sąd jest zobowiązany do wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w sposób umożliwiający przeprowadzenie kontroli instancyjnej zaskarżonego orzeczenia.

Skład orzekający

Agata Pyjas - Luty

przewodniczący

Maria Szaroma

sędzia sprawozdawca

Iwona Łuka-Kliszcz

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Prawidłowe prowadzenie postępowania dowodowego w sprawach o świadczenia, znaczenie tłumaczeń dokumentów zagranicznych, kontrola instancyjna orzeczeń."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki świadczeń przedemerytalnych i zaliczania okresów pracy za granicą.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje typowe problemy proceduralne w sprawach o świadczenia, gdzie kluczowe jest prawidłowe zebranie i ocena dowodów, w tym zagranicznych.

Błędy proceduralne zniweczyły szansę na świadczenie przedemerytalne – Sąd Apelacyjny uchyla wyrok.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III AUa 1421/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 23 kwietnia 2013 r. Sąd Apelacyjny w Krakowie Wydział III Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSA Agata Pyjas - Luty Sędziowie: SSA Maria Szaroma (spr.) SSA Iwona Łuka-Kliszcz Protokolant: st.sekr.sądowy Monika Ziarko po rozpoznaniu w dniu 23 kwietnia 2013 r. w Krakowie sprawy z wniosku H. M. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w K. o świadczenie przedemerytalne na skutek apelacji organu rentowego Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w K. od wyroku Sądu Okręgowego w Kielcach Wydziału VI Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 13 lipca 2012 r. sygn. akt VI U 1527/11 uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Kielcach. Sygn. akt III AUa 1421/12 UZASADNIENIE wyroku z dnia 23 kwietnia 2013 r. Decyzją z dnia 24 października 2011 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K. odmówił H. M. prawa do świadczenia przedemerytalnego, bowiem nie legitymuje się ona wymaganym 35-letnim okresem zatrudnienia. Wyrokiem z dnia 13 lipca 2012 r. Sąd Okręgowy w Kielcach VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych zmienił powyższą decyzję i przyznał H. M. świadczenie przedemerytalne poczynając od dnia 28 września 2011 r. Sąd Okręgowy ustalił, że H. M. , urodzona w dniu (...) , w okresie od 17 marca 2004 r. do 11 czerwca 2004 r., od 10 lutego 2005 r. do 31 maja 2005 r. i od 25 lutego 2006 r. do 21 maja 2006 r. pracowała przy pracach sezonowych w Hiszpanii, którą podjęła za pośrednictwem Powiatowego Urzędu Pracy. Hiszpańska Instytucja ubezpieczeniowa (...) potwierdziła opłacenie składek emerytalno -rentowych za okres od 17 lutego do 31 maja 2005 r. tj. 104 dni. W formularzu U1 IE został potwierdzony okres od 13 marca do 30 kwietnia 2004 r. i od 1 maja 2004 r. do 11 czerwca 2004 r. oraz od 17 lutego 2005 r. do 31 maja 2005 r. Łączny staż pracy ubezpieczonej, z uwzględnieniem okresów pracy w Hiszpanii wynosi ponad 35 lat okresów składkowych i nieskładkowych. Organ rentowy bezpodstawnie odmawiał wnioskodawczyni zaliczenia okresu zatrudnienia w Hiszpanii z uwagi na nieprzedstawienie przez nią zaświadczenia potwierdzającego fakt odprowadzania składek na ubezpieczenia społeczne, przez co uznał, że nie posiada ona wymaganego okresu uprawniającego do emerytury w wymiarze 34 lat. W ocenie Sądu I instancji analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego prowadzi do wniosku, że sporny okres powinien zostać uwzględniony do stażu pracy. Z wyjaśnień wnioskodawczyni i z przedłożonych dokumentów wynika, że wnioskodawczyni była zatrudniona w ww. okresach. Jakkolwiek (...) Hiszpańska Instytucja Ubezpieczeniowa potwierdziła jedynie częściowo okres opłacania składek, to jednakże nie oznacza to, że składki te nie zostaną ściągnięte. Nie ma wątpliwości, iż we wnioskowanych przez nią okresach świadczyła pracę i otrzymywała za nią wynagrodzenie, zatem składki i podatek winny zostać odprowadzone przez pracodawcę do właściwych instytucji. W tym stanie rzeczy Sąd Okręgowy powołując się na art.2 ust. 1 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych (Dz.U. Nr 120, poz. 1252) uznał, że błędne jest stanowisko organu rentowego, bowiem H. M. spełniła wszystkie przesłanki niezbędne do przyznania wnioskowanego świadczenia. Łącznie z uznanymi przez organ rentowy okresem pracy, wynoszącym 33 lata, 5 miesięcy i 11 dni, wnioskodawczyni udowodniła wymagany okres uprawniający do przyznania emerytury wynoszący co najmniej 34 lat dla kobiet. Z tego względu Sąd na podstawie art. 477 14 § 2 k.p.c. zmienił zaskarżoną decyzję i przyznał H. M. świadczenie przedemerytalne od dnia 28 września 2011 r. Apelację od powyższego wyroku złożył organ rentowy wnosząc o jego zmianę i oddalenie odwołania. Strona skarżąca zarzuciła naruszenie prawa materialnego, w szczególności art. 2 ust. 1 pkt5 i 6 ustawy z dni 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych (Dz.U. Nr 120, poz. 1252 ze zm.). W uzasadnieniu podniesiono, iż dołączone do złożonego przez wnioskodawczynię wniosku dowody, nie dawały podstaw do przyznania jej świadczenia przedemerytalnego. Ze świadectwa pracy z dnia 18 stycznia 2010 r. wynika, iż rozwiązanie stosunku pracy nastąpiło z przyczyn leżących po stronie pracodawcy, nie zaś z powodu jego likwidacji, bądź niewypłacalności, zatem art. 2 ust. 1 pkt 5 cyt. ustawy został prawidłowo zastosowany. Wnioskodawczyni do dnia 12 stycznia 2010 r. winna jest udokumentować 35 letni okres uprawniający do emerytury. Organ rentowy podniósł, iż nawet gdyby przyjąć, że wnioskodawczyni może nabyć prawo do spornego świadczenia na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 6 cyt. ustawy, to 34 letni staż pracy należałoby ustalić na dzień 31 grudnia 2009 r. Niemniej jednak organ rentowy podkreślił, że wnioskodawczyni nie legitymuje się ani 34 letnim stażem pracy na dzień 31 grudnia 2009 r. ani 35 letnim na dzień 12 stycznia 2010 r., a zatem brak jest podstaw do zmiany zaskarżonej decyzji. Ponadto strona skarżąca zarzuciła, że Sąd I instancji dokonał ustaleń w sprawie w oparciu o świadków Z. W. , A. N. oraz W. N. , mimo, że dowód z zeznań tych osób nie został przeprowadzony. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Apelacja skutkuje uchyleniem zaskarżonego wyroku i przekazaniem sprawy Sądowi Okręgowemu w Kielcach do ponownego rozpoznania. Sąd Apelacyjny uznał, że poczynione przez Sąd Okręgowy ustalenia nie znajdują potwierdzenia w przedłożonym do akt sprawy materiale dowodowym. Jak trafnie zarzucił organ rentowy, świadkowie, na których zeznaniach Sąd I instancji się oparł, nie byli w ogóle w niniejszej sprawie przesłuchani. Ponadto brak jest tłumaczenia dokumentacji odnoszącej się do okresu zatrudnienia w Hiszpanii. Powyższe sprawia, że szczątkowo przeprowadzone przez Sąd Okręgowy postępowanie dowodowe, a w zasadzie jego brak nie daje podstaw do zaakceptowania wydanego w niniejszej sprawie rozstrzygnięcia. Sąd I instancji poczynił bowiem ustalenia nie znajdujące potwierdzenia w jakichkolwiek dokumentach, co jest niedopuszczalne. Zgodnie z wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 26 lipca 2007 r., sygn. akt V CSK 115/07, M.Prawn. 2007/17/930, sąd jest zobowiązany do wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w sposób umożliwiający przeprowadzenie kontroli instancyjnej zaskarżonego orzeczenia. Jeśli uzasadnienie nie zawiera wskazania podstawy faktycznej rozstrzygnięcia poprzez ustalenie faktów, które sąd uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, i przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej lub wyjaśnienia podstawy prawnej wyroku z przytoczeniem przepisów prawa, wówczas orzeczenie podlega uchyleniu, zaś sprawa zostaje przekazana do ponownego rozpoznania. W tej sytuacji Sąd Okręgowy w ponownym postępowaniu winien przeprowadzić rzetelne postępowanie dowodowe, w szczególności dokonać szczegółowej analizy akt rentowych oraz zobligować stronę do przedłożenia tłumaczenia dokumentacji sporządzonej przez instytucję hiszpańską i odniesienia się do pisma ZUS z dnia 17 sierpnia 2011 r., zalegającego w aktach rentowych (karta 107). Transkrypcja pozwoli bowiem na dokładne zweryfikowanie dokumentacji pod kątem dopuszczalności uwzględnienia spornego okresu zatrudnienia. Sąd winien nadto rozważyć zasadność dopuszczenia dowodu z zeznań świadków, tj. osób, których oświadczenia wnioskodawczyni przedłożyła do akt sprawy. Reasumując stwierdzić należy, że Sąd I instancji powinien tak ukształtować postępowanie dowodowe by móc ustalić, czy wnioskodawczyni na dzień 31 grudnia 2009 r. legitymuje się co najmniej 34 letnim stażem pracy, rozważając przyznanie prawa do świadczenia przedemerytalnego w oparciu o art. 2 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych (Dz.U. z 2004 r. Nr 120, poz. 1252 ze zm.), bądź 35 letnim stażem pracy w dacie 12 stycznia 2010 r., w przypadku o którym mowa w art. 2 ust. 1 pkt 5 cyt. ustawy. Zatem w sprawie wyjaśnienia wymaga także okoliczność rozwiązania z wnioskodawczynią stosunku pracy, co też zaakcentował organ rentowy w wywiedzionej apelacji. Niezależnie od powyższego Sąd I instancji winien ponadto pouczyć wnioskodawczynię o spoczywającym na niej ciężarze dowodu i możliwości składania wszelkich wniosków dowodowych, na okoliczności objęte przedmiotem postępowania. Ze względu na konieczność przeprowadzenia w niniejszej sprawie postępowania dowodowego w całości orzeczono jak w sentencji wyroku, na zasadzie art. 386 § 4 k.p.c.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI