III AUA 1414/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Apelacyjny w Łodzi rozpoznał sprawę dotyczącą podlegania obowiązkowi ubezpieczeń społecznych przez A. T., zatrudnioną przez W. R. (1) na podstawie umowy o pracę. Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Łodzi decyzją z 8 sierpnia 2013 roku stwierdził, że A. T. nie podlega ubezpieczeniom społecznym od 10 stycznia 2013 roku, uznając umowę o pracę za pozorną (art. 83 k.c.) i nieważną. Skarżący zarzucili błąd w ustaleniach faktycznych, twierdząc, że umowa była realizowana. Sąd Okręgowy w Łodzi wyrokiem z 30 września 2014 roku oddalił odwołania. Sąd pierwszej instancji ustalił, że W. R. (1) prowadzi działalność gospodarczą polegającą na wynajmie pomieszczeń. A. T. była w ciąży bliźniaczej, a umowa o pracę została zawarta 10 stycznia 2013 roku. Sąd Okręgowy odmówił wiary zeznaniom stron i świadków, uznając, że listy obecności były fałszowane, a dokumentacja medyczna (hospitalizacje) przeczyła faktycznemu wykonywaniu pracy. Sąd uznał, że umowa była pozorna, zawarta w celu wyłudzenia świadczeń z ubezpieczenia społecznego ze względu na przewidywaną niezdolność do pracy. Sąd Apelacyjny oddalił apelacje obu stron, uznając je za bezzasadne. Sąd drugiej instancji zaakceptował ustalenia faktyczne Sądu Okręgowego, potwierdzając, że nie doszło do zawarcia i realizacji stosunku pracy. Sąd Apelacyjny podkreślił, że dla oceny charakteru prawnego umowy decydujące znaczenie mają okoliczności faktyczne, cel i zamiar stron, a nie nazwa umowy. W tym przypadku ustalono, że A. T. została zatrudniona wyłącznie dla nabycia prawa do świadczeń z ubezpieczenia społecznego, a umowa o pracę była pozorna i nieważna.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUzasadnienie pozorności umowy o pracę w kontekście podlegania ubezpieczeniom społecznym, zwłaszcza w sytuacjach związanych z ciążą i potencjalną niezdolnością do pracy.
Orzeczenie dotyczy specyficznych okoliczności faktycznych, gdzie dowody jednoznacznie wskazywały na pozorny charakter umowy.
Zagadnienia prawne (2)
Czy umowa o pracę zawarta przez kobietę w zaawansowanej ciąży, która nie wykonywała faktycznie pracy, może być uznana za pozorną i nieważną w kontekście podlegania ubezpieczeniom społecznym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, umowa o pracę zawarta wyłącznie w celu uzyskania świadczeń z ubezpieczenia społecznego, bez zamiaru faktycznego wykonywania pracy, jest pozorna i nieważna, co skutkuje brakiem podlegania ubezpieczeniom społecznym.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że pomimo formalnego zawarcia umowy o pracę i sporządzenia dokumentacji, brak było faktycznego wykonywania pracy przez ubezpieczoną. Dowody takie jak listy obecności, dokumentacja medyczna wskazująca na hospitalizację w dniach, w których ubezpieczona miała być w pracy, oraz brak rzeczywistych potrzeb pracodawcy, świadczyły o pozorności umowy. Celem stron było jedynie zapewnienie prawa do świadczeń z ubezpieczenia społecznego związanych z ciążą i porodem.
Czy sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił materiał dowodowy i zastosował przepisy prawa materialnego, odmawiając wiarygodności zeznaniom stron i świadków oraz dokumentom w sprawie pozornej umowy o pracę?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił materiał dowodowy, a zarzuty naruszenia przepisów proceduralnych (art. 233 § 1 k.p.c., art. 328 § 2 k.p.c.) są bezzasadne. Sąd Apelacyjny potwierdził, że ocena dowodów była wszechstronna i zgodna z zasadami logiki i doświadczenia życiowego.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że ocena dowodów przez sąd pierwszej instancji była szczegółowa i skrupulatna. Pomimo drobnych błędów (np. wskazanie nazwiska innej osoby na listach obecności), nie wpływały one na ogólną ocenę wszechstronności postępowania. Sąd Apelacyjny podkreślił, że dla oceny charakteru umowy kluczowe są okoliczności faktyczne, cel i zamiar stron, a nie nazwa umowy.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. T. | osoba_fizyczna | ubezpieczona |
| W. R. (1) | osoba_fizyczna | płatnik składek |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (10)
Główne
k.c. art. 83 § § 1
Kodeks cywilny
Umowa o pracę uznana za pozorną, gdyż strony nie miały zamiaru faktycznego jej wykonywania, a jedynie uzyskania świadczeń z ubezpieczenia społecznego.
k.p. art. 22 § § 1
Kodeks pracy
Definicja stosunku pracy, który musi być faktycznie realizowany, a nie tylko pozorowany.
u.s.u.s. art. 6 § ust. 1 pkt 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
u.s.u.s. art. 8 § ust. 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
u.s.u.s. art. 11 § ust. 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
u.s.u.s. art. 12 § ust. 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Pomocnicze
k.c. art. 58 § § 1
Kodeks cywilny
Zastosowanie w kontekście obejścia prawa, choć w tym przypadku uznano, że pozorności nie można podciągnąć pod art. 58 k.c.
k.p. art. 300
Kodeks pracy
Pozwala na stosowanie przepisów k.c. do stosunków pracy.
k.p. art. 2
Kodeks pracy
Definicja pracownika.
k.p. art. 22 § § 1¹
Kodeks pracy
Podkreślenie, że zatrudnienie w warunkach określonych w § 1 jest zatrudnieniem na podstawie stosunku pracy, niezależnie od nazwy umowy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Umowa o pracę była pozorna, zawarta wyłącznie w celu uzyskania świadczeń z ubezpieczenia społecznego. • Brak faktycznego wykonywania pracy przez ubezpieczoną. • Dokumentacja (listy obecności, faktury) została spreparowana na potrzeby postępowania. • Ciąża wysokiego ryzyka i przewidywana niezdolność do pracy jako motywacja zawarcia umowy.
Odrzucone argumenty
Umowa o pracę była realizowana, a praca faktycznie wykonywana. • Sąd pierwszej instancji błędnie ocenił materiał dowodowy i odmówił wiarygodności zeznaniom i dokumentom. • Naruszenie przepisów proceduralnych przez sąd pierwszej instancji.
Godne uwagi sformułowania
umowa pozorna • wyłudzenie świadczeń z ubezpieczenia społecznego • stworzenie pozorów świadczenia pracy • nieudolna próba ratowania uprzednio złożonych fałszywych zeznań • manipulacja dowodami • nie można podzielić apelacyjnego zarzutu naruszenia art. 83 § 1 k.c.
Skład orzekający
Mirosław Godlewski
przewodniczący
Jacek Zajączkowski
sędzia
Lucyna Guderska
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie pozorności umowy o pracę w kontekście podlegania ubezpieczeniom społecznym, zwłaszcza w sytuacjach związanych z ciążą i potencjalną niezdolnością do pracy."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych okoliczności faktycznych, gdzie dowody jednoznacznie wskazywały na pozorny charakter umowy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak sądy analizują pozorność umów o pracę w kontekście świadczeń z ZUS, co jest istotne dla pracodawców i pracowników. Aspekt ciąży dodaje jej ludzkiego wymiaru.
“Ciąża jako pretekst do wyłudzenia świadczeń z ZUS? Sąd rozstrzyga o pozornej umowie o pracę.”
Sektor
ubezpieczenia
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.