III AUa 141/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Apelacyjny zmienił wyrok Sądu Okręgowego, przyznając dodatek pielęgnacyjny od 1 kwietnia 2012 r. zamiast od 1 marca 2012 r., uznając zasadność apelacji ZUS co do daty rozpoczęcia wypłaty świadczenia.
Sprawa dotyczyła prawa do dodatku pielęgnacyjnego dla B. L., która pobierała go do 31 marca 2012 r. Sąd Okręgowy przyznał jej dodatek od 1 marca 2012 r., uznając całkowitą niezdolność do pracy i samodzielnej egzystencji na podstawie opinii biegłego. ZUS złożył apelację, kwestionując jedynie datę przyznania dodatku, domagając się przyznania go od 1 kwietnia 2012 r., czyli od miesiąca wstrzymania wypłaty. Sąd Apelacyjny przychylił się do apelacji, uznając, że dodatek powinien być przyznany od 1 kwietnia 2012 r., aby uniknąć podwójnego świadczenia za ten sam okres.
Sąd Apelacyjny w Krakowie rozpoznał sprawę z wniosku B. L. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w K. o dodatek pielęgnacyjny. Sąd Okręgowy w Krakowie wyrokiem z dnia 28 listopada 2012 r. zmienił decyzję ZUS i przyznał wnioskodawczyni dodatek pielęgnacyjny z tytułu całkowitej niezdolności do pracy i samodzielnej egzystencji od dnia 1 marca 2012 r. do dnia 31 grudnia 2014 r. Ustalono, że B. L. pobierała dodatek do 31 marca 2012 r., a ZUS odmówił dalszego prawa, ponieważ lekarze ZUS nie stwierdzili niezdolności do samodzielnej egzystencji. Biegły lekarz sądowy okulista rozpoznał jednak u niej stan powodujący całkowitą niezdolność do pracy i samodzielnej egzystencji od 1 marca 2012 r. do 31 grudnia 2014 r. Sąd Okręgowy uznał odwołanie za uzasadnione, powołując się na przepisy ustawy o emeryturach i rentach. Zakład Ubezpieczeń Społecznych złożył apelację, kwestionując jedynie datę przyznania dodatku, domagając się przyznania go od 1 kwietnia 2012 r. Sąd Apelacyjny uznał apelację za zasadną, wskazując, że przyznanie dodatku od 1 marca 2012 r. byłoby przyznaniem świadczenia za okres, w którym już przysługiwał na podstawie wcześniejszej decyzji ZUS (do 31 marca 2012 r.). Zgodnie z przepisami, świadczenia wypłaca się od dnia powstania prawa, ale nie wcześniej niż od miesiąca wydania decyzji. Sąd Apelacyjny zmienił zaskarżony wyrok, przyznając B. L. dodatek pielęgnacyjny od dnia 1 kwietnia 2012 r.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Dodatek pielęgnacyjny przysługuje od dnia powstania prawa do świadczenia, ale nie można pobierać dwóch tożsamych świadczeń za ten sam okres. W przypadku, gdy prawo do dodatku było już ustalone do określonej daty, a następnie zostało ponownie stwierdzone od daty późniejszej, nowy okres uprawnienia rozpoczyna się od tej późniejszej daty.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że przyznanie dodatku pielęgnacyjnego od daty wcześniejszej niż miesiąc, w którym nastąpiło wstrzymanie wypłaty przez ZUS, prowadziłoby do podwójnego świadczenia za ten sam okres. Prawo do dodatku przysługuje od dnia jego powstania, ale z uwzględnieniem przepisów o wypłacie świadczeń i unikaniu zbiegu świadczeń.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
zmiana wyroku
Strona wygrywająca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| B. L. | osoba_fizyczna | wnioskodawczyni |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (8)
Główne
u.e.r.f.u.s. art. 75 § 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Dodatek pielęgnacyjny przysługuje osobie uprawnionej do emerytury lub renty, jeżeli osoba ta została uznana za całkowicie niezdolną do pracy oraz do samodzielnej egzystencji albo ukończyła 75 lat życia.
u.e.r.f.u.s. art. 129 § 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Świadczenia wypłaca się poczynając od dnia powstania prawa do tych świadczeń, nie wcześniej jednak niż od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek lub wydano decyzję z urzędu.
Pomocnicze
u.e.r.f.u.s. art. 13 § 5
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
W przypadku stwierdzenia naruszenia sprawności organizmu w stopniu powodującym konieczność stałej lub długotrwałej opieki i pomocy innej osoby w zaspokajaniu podstawowych potrzeb życiowych orzeka się niezdolność do samodzielnej egzystencji.
u.e.r.f.u.s. art. 12 § 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Niezdolną do pracy jest osoba, która całkowicie lub częściowo utraciła zdolność do pracy zarobkowej z powodu naruszenia sprawności organizmu i nie rokuje odzyskania zdolności do pracy po przekwalifikowaniu.
u.e.r.f.u.s. art. 12 § 2
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Całkowicie niezdolną do pracy jest osoba która utraciła zdolność wykonywania jakiejkolwiek pracy.
u.e.r.f.u.s. art. 12 § 3
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Częściowo niezdolną do pracy jest osoba, która w znacznym stopniu utraciła zdolność do pracy zgodnie z poziomem posiadanych kwalifikacji.
k.p.c. art. 477 § 14
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy zmiany decyzji organu rentowego przez sąd.
k.p.c. art. 386 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy zmiany zaskarżonego orzeczenia przez sąd drugiej instancji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przyznanie dodatku pielęgnacyjnego od 1 kwietnia 2012 r. zapobiega podwójnemu świadczeniu za ten sam okres. Prawo do świadczeń wypłaca się od dnia powstania prawa, ale nie wcześniej niż od miesiąca wydania decyzji lub zgłoszenia wniosku.
Odrzucone argumenty
Przyznanie dodatku pielęgnacyjnego od 1 marca 2012 r. przez Sąd Okręgowy.
Godne uwagi sformułowania
nie można pobierać dwóch tożsamych świadczeń za ten sam okres świadczenia wypłaca się poczynając od dnia powstania prawa do tych świadczeń, nie wcześniej jednak niż od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek lub wydano decyzję z urzędu
Skład orzekający
Jolanta Frańczak
przewodniczący-sprawozdawca
Monika Kowalska
sędzia
Agata Pyjas - Luty
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przyznawania i wypłaty dodatku pielęgnacyjnego, w szczególności w kontekście zbiegu świadczeń i daty rozpoczęcia ich wypłaty."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z dodatkiem pielęgnacyjnym i decyzjami ZUS.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa jest interesująca dla prawników specjalizujących się w prawie ubezpieczeń społecznych ze względu na interpretację przepisów dotyczących dodatku pielęgnacyjnego i daty jego przyznania.
“Kiedy ZUS wstrzymuje dodatek pielęgnacyjny? Sąd Apelacyjny wyjaśnia datę przyznania świadczenia.”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt III AUa 141/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 10 lipca 2013 r. Sąd Apelacyjny w Krakowie Wydział III Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSA Jolanta Frańczak (spr.) Sędziowie: SSA Monika Kowalska SSA Agata Pyjas - Luty Protokolant: st. sekr. sądowy Ewa Dubis po rozpoznaniu w dniu 10 lipca 2013 r. w Krakowie sprawy z wniosku B. L. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w K. o dodatek pielęgnacyjny na skutek apelacji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w K. od wyroku Sądu Okręgowego w Krakowie Wydziału VII Ubezpieczeń Społecznych z dnia 28 listopada 2012 r. sygn. akt VII U 987/12 z m i e n i a zaskarżony wyrok w ten sposób, że przyznaje B. L. dodatek pielęgnacyjny od dnia 1 kwietnia 2012 r. Sygn. akt III AUa 141/13 UZASADNIENIE Sąd Okręgowy – Wydział VII Ubezpieczeń Społecznych w K. wyrokiem z dnia 28 listopada 2012 r. zmienił decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w K. z dnia 19 kwietnia 2012 r. w ten sposób, że przyznał wnioskodawczyni B. L. dodatek pielęgnacyjny z tytułu całkowitej niezdolności do pracy i samodzielnej egzystencji od dnia 1 marca 2012 r. do dnia 31 grudnia 2014 r. Sąd Okręgowy ustalił, że wnioskodawczyni B. L. , ur. w dniu (...) , legitymująca się wykształceniem ogólnokształcącym, od dnia 1 listopada 2002 r. pobiera emeryturę przyznaną decyzją Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w K. z dnia 8 listopada 2002 r. W okresie od 10 stycznia 2011 r. do 31 marca 2012 r. wnioskodawczyni pobierała dodatek pielęgnacyjny. Zaskarżoną decyzją organ rentowy odmówił wnioskodawczyni dalszego prawa do dodatku pielęgnacyjnego, ponieważ zarówno lekarz orzecznik, jak i komisja lekarska ZUS nie stwierdzili niezdolności wnioskodawczyni do samodzielnej egzystencji. Biegły lekarz sądowy z zakresu okulistyki w opinii z dnia 19 września 2012 r. rozpoznał u wnioskodawczyni znaczne obniżenie ostrości wzorku, stan po otworze w plamkach po operacji witrektomii, hellingu plamki z podaniem gazu, zaćmy jądrowe w obu oczach i starczowzroczność, których stopień nasilenia powoduje całkowitą niezdolność do pracy i samodzielnej egzystencji od dnia 1 marca 2012 r. do dnia 31 grudnia 2014 r. W tak ustalonym stanie faktycznym sprawy Sąd Okręgowy uznał, że odwołanie jest uzasadnione. Sąd Okręgowy w pierwszej kolejności wskazał, że w myśl art. 75 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jednolity: Dz.U. z 2009 r. Nr 153, poz. 1227 ze zm.) dodatek pielęgnacyjny przysługuje osobie uprawnionej do emerytury lub renty, jeżeli osoba ta została uznana za całkowicie niezdolną do pracy oraz do samodzielnej egzystencji albo ukończyła 75 lat życia. Zgodnie z art. 13 ust. 5 tej ustawy w przypadku stwierdzenia naruszenia sprawności organizmu w stopniu powodującym konieczność stałej lub długotrwałej opieki i pomocy innej osoby w zaspokajaniu podstawowych potrzeb życiowych orzeka się niezdolność do samodzielnej egzystencji. Natomiast niezdolną do pracy jest osoba, która całkowicie lub częściowo utraciła zdolność do pracy zarobkowej z powodu naruszenia sprawności organizmu i nie rokuje odzyskania zdolności do pracy po przekwalifikowaniu (art. 12 ust. 1), przy czym całkowicie niezdolną do pracy jest osoba która utraciła zdolność wykonywania jakiejkolwiek pracy (art. 12 ust. 2), a częściowo osoba, która w znacznym stopniu utraciła zdolność do pracy zgodnie z poziomem posiadanych kwalifikacji (art. 12 ust. 3). Sąd Okręgowy podniósł, że z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż wnioskodawczyni B. L. jest całkowicie niezdolna do pracy i niezdolna do samodzielnej egzystencji w okresie od 1 marca 2012 r. do 31 grudnia 2014 r., a zatem spełnia przesłanki do uzyskania dalszego prawa do dodatku pielęgnacyjnego. Z powyższych względów Sąd Okręgowy na podstawie art. 477 14 § 2 k.p.c. zmienił zaskarżoną decyzję i przyznał wnioskodawczyni B. L. dodatek pielęgnacyjny z tytułu całkowitej niezdolności do pracy i samodzielnej egzystencji od dnia 1 marca 2012 r. do dnia 31 grudnia 2014 r. Apelację od wyroku wywiódł Zakład Ubezpieczeń Społecznych Odział w K. zaskarżając wyrok w części dotyczącej daty przyznania wnioskodawczyni B. L. dodatku pielęgnacyjnego. W oparciu o tak sformułowany zarzut organ rentowy domagał się zmiany zaskarżonego wyroku i przyznania wnioskodawczyni prawa do dodatku pielęgnacyjnego od dnia 1 kwietnia 2012 r., to jest od miesiąca, w którym nastąpiło wstrzymanie wypłaty dodatku pielęgnacyjnego przez organ rentowy. W uzasadnieniu wywodów apelacji organ rentowy podniósł, że nie kwestionuje opinii biegłego sądowego z zakresu okulistyki na podstawie, której Sąd pierwszej instancji ustalił, iż wnioskodawczyni jest osobą całkowicie niezdolną do pracy i samodzielnej egzystencji, ale wyłącznie datę przyznania prawa do dodatku pielęgnacyjnego. Skoro wnioskodawczyni miała przyznany decyzją Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w K. dodatek pielęgnacyjny do dnia 31 marca 2012 r., to brak jest podstaw, aby za ten sam miesiąc zostało przyznane prawo do dodatku pielęgnacyjnego zaskarżonym wyrokiem. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: W rozpoznawanej sprawie trafnie zarzuca organ rentowy, że Sąd pierwszej instancji zaskarżonym wyrokiem błędnie przyznał wnioskodawczyni B. L. prawo do dodatku pielęgnacyjnego od dnia 1 marca 2012 r. Z akt rentowych wynika, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych Odział w K. decyzją z dnia 13 kwietnia 2012 r. wstrzymał wnioskodawczyni wypłatę dodatku pielęgnacyjnego od dnia 1 kwietnia 2012 r., albowiem komisja lekarska ZUS nie stwierdziła niezdolności do samodzielnej egzystencji, a taki dodatek pielęgnacyjny był przyznany i wypłacany B. L. na podstawie prawomocnej decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w K. z dnia 19 sierpnia 2011 r. do dnia 31 marca 2012 r. Zgodnie z treścią art. 75 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jednolity: Dz.U. z 2009 r. Nr 153, poz. 1227 ze zm.) dodatek pielęgnacyjny przysługuje osobie uprawnionej do emerytury lub renty, jeżeli osoba ta została uznana za całkowicie niezdolną do pracy oraz do samodzielnej egzystencji albo ukończyła 75 lat życia. Z treści tego przepisu nie wynika, aby za ten sam okres można było pobierać dwa tożsame świadczenia, a art. 129 ust. 1 cytowanej powyżej ustawy wprost stanowi, że świadczenia wypłaca się poczynając od dnia powstania prawa do tych świadczeń, nie wcześniej jednak niż od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek lub wydano decyzję z urzędu, z uwzględnieniem ust. 2. W tej sytuacji skonstatować należy, że wnioskodawczyni nabyła prawo do dodatku pielęgnacyjnego od dnia 1 kwietnia 2012 r., ponieważ z niekwestionowanych ustaleń poczynionych przez Sąd pierwszej instancji na podstawie opinii biegłego lekarza sądowego z zakresu okulistyki wynika, że jest ona po dniu 31 marca 2012 r. nadal niezdolna do pracy i samodzielnej egzystencji, a do dnia 31 marca 2012 r. taki dodatek przysługiwał jej na podstawie decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w K. z dnia 19 sierpnia 2011 r. Z powyższych względów Sąd Apelacyjny uznając zasadność zarzutów apelacji na zasadzie art. 386 § 1 k.p.c. zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że przyznał wnioskodawczyni prawo do dodatku pielęgnacyjnego począwszy od dnia 1 kwietnia 2012 r. EB
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI