III AUa 1406/24Prawo do emerytury funkcjonariusza od wstepnej daty
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła ustalenia prawa do emerytury dla N. D., byłego funkcjonariusza Służby Celno-Skarbowej, który zakończył służbę 30 kwietnia 2017 r. Wniosek o przyznanie emerytury złożył 13 września 2019 r. Organ rentowy decyzją z 1 października 2019 r. przyznał emeryturę od 1 września 2019 r., argumentując, że świadczenia wypłaca się nie wcześniej niż od miesiąca złożenia wniosku (art. 42 ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej). Sąd Okręgowy w Warszawie częściowo zmienił decyzję, ustalając prawo do emerytury od 1 sierpnia 2019 r., uznając, że choć prawo powstało wcześniej, to ograniczenie wynikające z art. 133 ust. 1 pkt 2 ustawy o emeryturach i rentach z FUS wykluczało wypłatę za lipiec 2019 r. Sąd Apelacyjny w Warszawie, rozpoznając apelacje obu stron, uznał apelację ubezpieczonego za zasadną w części dotyczącej daty ustalenia prawa do emerytury i wypłaty wyrównania. Sąd Apelacyjny podkreślił, że ustawa nowelizująca z 19 lipca 2019 r. weszła w życie z mocą od 1 lipca 2019 r. (art. 26), co oznaczało nabycie prawa do emerytury z tą datą. Brak możliwości złożenia wniosku przed wejściem w życie ustawy (12 września 2019 r.) stanowił obiektywną przeszkodę, która uzasadniała przyznanie świadczenia od 1 lipca 2019 r. Sąd Apelacyjny uznał, że art. 133 ust. 1 pkt 2 ustawy o emeryturach i rentach z FUS nie miał zastosowania w tej sprawie, ponieważ dotyczy on systemu powszechnego, a nie zaopatrzenia emerytalnego funkcjonariuszy, a ponadto rygorystyczne stosowanie tej zasady zaprzeczałoby celom ustawy nowelizującej. W konsekwencji Sąd Apelacyjny zmienił wyrok Sądu Okręgowego, ustalając prawo do emerytury od 1 lipca 2019 r. i nakazując wypłatę wyrównania. Żądanie zasądzenia odsetek zostało oddalone, gdyż nie było przedmiotem kontroli organu rentowego. Apelacja organu rentowego została oddalona w całości.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów intertemporalnych, wsteczna moc obowiązująca ustaw, prawo do świadczeń emerytalnych funkcjonariuszy służb mundurowych, obiektywna przeszkoda w złożeniu wniosku o świadczenie.
Dotyczy specyficznej sytuacji nowelizacji ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy z mocą wsteczną i możliwości złożenia wniosku.
Zagadnienia prawne (2)
Czy prawo do emerytury funkcjonariusza służb mundurowych, przyznane na mocy ustawy wchodzącej w życie z mocą wsteczną, powinno być ustalone od daty wskazanej w ustawie, mimo że wniosek został złożony po tej dacie, ale przed wejściem w życie ustawy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, prawo do emerytury powinno być ustalone od daty wskazanej w ustawie (1 lipca 2019 r.), nawet jeśli wniosek został złożony później, gdy istniała obiektywna przeszkoda w jego wcześniejszym złożeniu.
Uzasadnienie
Ustawa nowelizująca nadała przepisy z mocą wsteczną od 1 lipca 2019 r. Brak możliwości złożenia wniosku przed wejściem w życie ustawy (12 września 2019 r.) stanowił obiektywną przeszkodę, która uzasadnia przyznanie świadczenia od daty wskazanej w ustawie, a nie od daty złożenia wniosku. Przepis art. 133 ust. 1 pkt 2 ustawy o emeryturach i rentach z FUS nie ma zastosowania w tej sprawie.
Czy przepis art. 133 ust. 1 pkt 2 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych ogranicza możliwość wypłaty świadczeń emerytalnych funkcjonariuszy służb mundurowych za okres wsteczny, gdy prawo do świadczenia powstało na mocy ustawy z mocą wsteczną?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepis ten nie ma zastosowania w sprawie dotyczącej emerytur funkcjonariuszy służb mundurowych, a nawet przy hipotetycznym zastosowaniu, rygorystyczne stosowanie zasady wypłaty świadczenia od miesiąca złożenia wniosku prowadziłoby do zaprzeczenia celom ustawy nowelizującej.
Uzasadnienie
Art. 133 ust. 1 pkt 2 ustawy o FUS dotyczy systemu powszechnego, a nie zaopatrzenia emerytalnego funkcjonariuszy. W przypadku obiektywnej przeszkody w złożeniu wniosku, zasada wypłaty świadczenia od miesiąca złożenia wniosku podlega modyfikacji, aby nie zaprzeczyć celom regulacji ustawowej.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| N. D. | osoba_fizyczna | ubezpieczony |
| Dyrektor Zakładu Emerytalno – Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji w O. | organ_państwowy | organ rentowy |
Przepisy (8)
Główne
ustawa nowelizująca art. 26
Ustawa o zmianie ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin oraz niektórych innych ustaw
Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, z mocą od dnia 1 lipca 2019 r.
Pomocnicze
ustawa zaopatrzeniowa art. 42 § 1
Ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin
Świadczenia pieniężne wypłaca się od dnia powstania prawa do tych świadczeń, nie wcześniej jednak niż od miesiąca, w którym złożono wniosek.
ustawa zaopatrzeniowa art. 32 § 1
Ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin
ustawa zaopatrzeniowa art. 32 § 3
Ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin
Postępowanie w sprawie ustalenia prawa do zaopatrzenia emerytalnego wszczyna się na wniosek zainteresowanego.
u.o.a.n. art. 4 § 1
Ustawa o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych
Akty normatywne wchodzą w życie po upływie czternastu dni od dnia ich ogłoszenia, chyba że akt określi dłuższy termin.
u.o.a.n. art. 5
Ustawa o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych
Przepisy art. 4 nie wyłączają możliwości nadania aktowi normatywnemu wstecznej mocy obowiązującej, jeżeli zasady demokratycznego państwa prawnego nie stoją temu na przeszkodzie.
ustawa emerytalna art. 133 § 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
W razie ponownego ustalenia prawa do świadczeń, przyznane lub podwyższone świadczenia wypłaca się, poczynając od miesiąca, w którym powstało prawo do tych świadczeń lub do ich podwyższenia, jednak nie wcześniej niż za okres 3 lat poprzedzających bezpośrednio miesiąc, w którym zgłoszono wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy lub wydano decyzję z urzędu, z zastrzeżeniem błędu organu.
k.p.c. art. 477 § 14
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Ustawa nowelizująca z 19 lipca 2019 r. weszła w życie z mocą wsteczną od 1 lipca 2019 r., co oznacza nabycie prawa do emerytury z tą datą. • Obiektywna przeszkoda w złożeniu wniosku przed wejściem w życie ustawy uzasadnia przyznanie świadczenia od daty wskazanej w ustawie. • Art. 133 ust. 1 pkt 2 ustawy o FUS nie ma zastosowania w sprawie emerytur funkcjonariuszy służb mundurowych. • Rygorystyczne stosowanie zasady wypłaty świadczenia od miesiąca złożenia wniosku zaprzeczałoby celom ustawy nowelizującej.
Odrzucone argumenty
Świadczenia emerytalne mogą być wypłacane nie wcześniej niż od miesiąca złożenia wniosku (art. 42 ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej). • Art. 26 ustawy nowelizującej nie stanowi wyjątku od art. 42 ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej. • Art. 133 ust. 1 pkt 2 ustawy o FUS ogranicza wypłatę świadczeń za okres wsteczny, a błąd organu rentowego nie był podstawą do zastosowania tego przepisu w sposób korzystny dla ubezpieczonego.
Godne uwagi sformułowania
ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, z mocą od dnia 1 lipca 2019 r. • brak przez długi okres czasu prawnej możliwości złożenia wniosku o wypłatę świadczeń przez osoby uprawnione • literalne zastosowanie przepisu [...] doprowadziłoby do naruszenia zasad jakie przyświecały ustawodawcy • nie można abstrahować od wyjątkowego charakteru niniejszej sprawy • pozbawienie znaczenia normatywnego zwrotu 'z mocą od dnia 1 lipca 2019 r.'
Skład orzekający
Monika Rosłan-Karasińska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów intertemporalnych, wsteczna moc obowiązująca ustaw, prawo do świadczeń emerytalnych funkcjonariuszy służb mundurowych, obiektywna przeszkoda w złożeniu wniosku o świadczenie."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji nowelizacji ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy z mocą wsteczną i możliwości złożenia wniosku.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest uwzględnienie wstecznej mocy obowiązującej przepisów i obiektywnych przeszkód w dochodzeniu praw, co ma znaczenie praktyczne dla wielu osób.
“Emerytura od 1 lipca 2019 r. mimo wniosku złożonego później? Sąd Apelacyjny wyjaśnia!”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.