III AUA 1383/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Ostrołęce oddalił odwołanie J. O. w sprawie o wyrównanie emerytury, uznając, że zawieszenie wypłaty świadczenia za okres od 1.10.2011 r. do 31.07.2012 r. było zasadne, mimo orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego.
J. O. odwołał się od decyzji ZUS odmawiającej uchylenia decyzji o zawieszeniu wypłaty emerytury od 1.10.2011 r. do 31.07.2012 r., powołując się na niezgodność przepisów z Konstytucją i orzeczenie TK. Sąd Okręgowy w Ostrołęce oddalił odwołanie, wyjaśniając, że orzeczenie TK (K 2/12) o niezgodności art. 103a ustawy o emeryturach i rentach z FUS z Konstytucją, w zakresie dotyczącym osób nabywających prawo do emerytury przed 1.01.2011 r., weszło w życie z dniem ogłoszenia (22.11.2012 r.), a zatem nie obejmuje okresu, za który świadczenie zostało zawieszone.
Sprawa dotyczyła odwołania J. O. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w P., która odmówiła uchylenia wcześniejszej decyzji z dnia 12.10.2011 r. w części dotyczącej zawieszenia prawa do emerytury za okres od 1.10.2011 r. do 31.07.2012 r. Odwołujący argumentował, że wstrzymanie wypłaty emerytury jest niezgodne z Konstytucją i orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 listopada 2012 r. (sygn. akt K 2/12). Sąd Okręgowy w Ostrołęce, po rozpoznaniu sprawy, oddalił odwołanie. Sąd wyjaśnił, że choć wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 listopada 2012 r. uznał art. 28 ustawy z dnia 16 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw w związku z art. 103a ustawy o emeryturach i rentach z FUS za niezgodny z Konstytucją w zakresie dotyczącym osób, które nabyły prawo do emerytury przed 1 stycznia 2011 r. i kontynuowały zatrudnienie, to orzeczenie to weszło w życie z dniem ogłoszenia w Dzienniku Ustaw, tj. 22 listopada 2012 r. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 190 ust. 1 i 3 Konstytucji RP, orzeczenia TK co do zasady wywierają skutki na przyszłość i nie mają mocy wstecznej, chyba że Trybunał określi inny termin. W tym przypadku, utrata mocy obowiązującej przepisów nastąpiła od dnia ogłoszenia wyroku, co oznacza, że nie obejmowała ona okresu od 1.10.2011 r. do 31.07.2012 r. Sąd Okręgowy podzielił stanowisko TK, że orzeczenie o niezgodności z Konstytucją powoduje usunięcie przepisu z porządku prawnego, ale niekoniecznie wpływa na skutki prawne powstałe w okresie jego obowiązywania, chyba że weryfikacja następuje w szczególnych trybach. W związku z tym, zaskarżona decyzja ZUS, odmawiająca uchylenia decyzji o zawieszeniu wypłaty emerytury za wskazany okres, została uznana za prawidłową.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności przepisu z Konstytucją, które weszło w życie po okresie, za który świadczenie zostało zawieszone, nie może stanowić podstawy do uchylenia decyzji o zawieszeniu, ponieważ wywiera skutki na przyszłość i nie działa wstecz.
Uzasadnienie
Sąd wyjaśnił, że orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego co do zasady wchodzą w życie z dniem ogłoszenia i nie mają mocy wstecznej, chyba że Trybunał określi inaczej. W tym przypadku, orzeczenie TK o niezgodności z Konstytucją weszło w życie po okresie, za który ZUS zawiesił wypłatę emerytury, co oznaczało, że zawieszenie było zasadne w świetle ówcześnie obowiązujących przepisów.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalił odwołanie
Strona wygrywająca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w P.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. O. | osoba_fizyczna | odwołujący |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w P. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (3)
Główne
k.p.c. art. 477¹⁴ § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna do oddalenia odwołania.
Pomocnicze
ustawa o emeryturach i rentach z FUS art. 103a
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Przepis uznany za niezgodny z Konstytucją w zakresie dotyczącym osób, które nabyły prawo do emerytury przed 1 stycznia 2011 r. bez konieczności rozwiązania stosunku pracy.
ustawa zmieniająca art. 28
Ustawa o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw
Przepis, który w związku z art. 103a ustawy o emeryturach i rentach z FUS, znalazł zastosowanie do osób nabywających prawo do emerytury przed 1 stycznia 2011 r.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego wchodzi w życie z dniem ogłoszenia i nie działa wstecz. Zawieszenie wypłaty emerytury było zgodne z prawem obowiązującym w okresie, którego dotyczyło.
Odrzucone argumenty
Wstrzymanie wypłaty emerytury jest niezgodne z Konstytucją i orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego. Orzeczenie TK powinno mieć zastosowanie do wszystkich osób, które nabyły prawo do emerytury przed 1.01.2011 r.
Godne uwagi sformułowania
orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego wchodzi w życie z dniem ogłoszenia, jednak Trybunał Konstytucyjny może określić inny termin utraty mocy obowiązującej aktu normatywnego. zasadniczo nie ma ono mocy wstecznej, czyli nie odnosi się do kwestii obowiązywania tego przepisu w okresie od dnia jego wejścia w życie do dnia ogłoszenia w Dzienniku Ustaw wyroku Trybunału Konstytucyjnego.
Skład orzekający
Teresa Suchcicka
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja skutków prawnych orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego w kontekście prawa międzyczasowego, zwłaszcza w sprawach dotyczących świadczeń emerytalnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji osób nabywających prawo do emerytury w określonym przedziale czasowym i wpływu późniejszych zmian prawnych oraz orzeczeń TK.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego związanego z interpretacją orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego i ich wpływem na prawa nabyte, co jest istotne dla wielu osób pobierających świadczenia emerytalne.
“Czy wyrok Trybunału Konstytucyjnego zawsze działa wstecz? Sąd wyjaśnia, kiedy zawieszenie emerytury jest legalne.”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt: III U 618/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 21 czerwca 2013 r. Sąd Okręgowy w Ostrołęce III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSO Teresa Suchcicka Protokolant: starszy sekretarz sądowy Małgorzata Laskowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 czerwca 2013 r. w O. sprawy z odwołania J. O. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w P. o wyrównanie emerytury na skutek odwołania J. O. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w P. z dnia 22 marca 2013r. znak (...) -1/25/E orzeka: oddala odwołanie. /-/Na oryginale właściwy podpis Na skutek apelacji J. O. Sąd Apelacyjny w Białymstoku, III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych postanowieniem z dnia 01.04.2014r., sygn. akt III AUa 1383/13 umorzyć postępowanie apelacyjne. /-/Na oryginale właściwe podpisy UZASADNIENIE J. O. wniósł odwołanie od decyzji (...) Oddział w P. z dnia 22.03.2013r. , którą to decyzją ZUS odmówił uchylenia decyzji ZUS z dnia 12.10.2011r., w części w jakiej decyzja ta zawiesza prawo do emerytury za okres od 1.10.2011r. do 31.07.2012r. Odwołujący podniósł, że wstrzymanie wypłaty emerytury jest niezgodne z Konstytucją i orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 listopada 2012r. W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie. Sąd Okręgowy ustalił, co następuje: Decyzją z dnia 20.03.2009r. wnioskodawcy przyznano prawo do emerytury od 1 marca 2009r. Na dzień przyznania emerytury wnioskodawca był zatrudniony w Wojewódzkim Zarządzie Melioracji i (...) w W. Oddział w C. . W związku ze zmianą przepisów decyzją ZUS z dnia 12.10.2011r., począwszy od 1.10.2011r. wypłata emerytury podlegała zawieszeniu ponieważ wnioskodawca kontynuował zatrudnienie. Kolejną decyzją z dnia 6.09.2012r. ZUS wznowił wnioskodawcy wypłatę świadczenia emerytalnego za okres od dnia 1.08.2012r. w związku z rozwiązaniem stosunku pracy. ( dowód: niesporne, decyzje w aktach rentowych). Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Odwołanie nie jest zasadne. Wyrokiem z dnia 13 listopada 2012r. Trybunał Konstytucyjny (sygn. akt K 2/12) orzekł, iż art.28 ustawy z dnia 16 grudnia 2010r. o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw w związku z art. 103a ustawy o emeryturach i rentach z FUS dodanym przez art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 16 grudnia 2010r. , w zakresie, w jakim znajduje zastosowanie do osób, które nabyły prawo do emerytury przed 1 stycznia 2011r., bez konieczności rozwiązania stosunku pracy, jest niezgodny z zasadą ochrony zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa wynikającą z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej . Treść sentencji wyroku Trybunału Konstytucyjnego mogłaby nasuwać wniosek, że dotyczy wszystkich osób, które uzyskały prawo do emerytury przed dniem 01.01.2011r. Jednakże z uzasadnienia tego wyroku w sposób jednoznaczny wynika, że Trybunał Konstytucyjny uznał, że art.103a w/w ustawy jest niekonstytucyjny w stosunku do osób, które uzyskały prawo do emerytury w przedziale czasowym od dnia 08.01.2009r. do dnia 31.12.2010r. Do grona tych osób należy odwołujący. Trybunał Konstytucyjny wywodził bowiem, że osoby, które uzyskały prawo do emerytury w powołanym powyżej okresie, podejmowały decyzję o przejściu na emeryturę w stanie prawnym, który nie nakazywał rozwiązania stosunku pracy z dotychczasowym pracodawcą, aby emerytura mogła być wypłacana. Wobec powyższego działając w zaufaniu do państwa i stanowionego przez nie prawa, ubezpieczeni ci podjęci decyzję co do przejścia na emeryturę. Trybunał Konstytucyjny argumentował, że gdyby wiedzieli oni, że nastąpi zmiana stanu prawnego, uzależniająca realizację prawa do świadczenia emerytalnego od uprzedniego rozwiązania stosunku pracy, ich decyzja mogła być inna, bo z perspektywy dokonanej nowelizacji ustawy o emeryturach i rentach z FUS i objęcia nią także tych osób, okazała się dla nich niekorzystna. Sąd ma jednak na uwadze to, że zgodnie z przepisem art. 190 ust. 1 Konstytucji RP - orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego wchodzi w życie z dniem ogłoszenia, jednak Trybunał Konstytucyjny może określić inny termin utraty mocy obowiązującej aktu normatywnego. W uzasadnieniu cytowanego wyżej wyroku (pkt 9) Trybunał Konstytucyjny wskazał, że z chwilą ogłoszenia sentencji wyroku w Dzienniku Ustaw traci moc art.28 ustawy zmieniającej z 16 grudnia 2010r. w zakresie, w jakim przewiduje stosowanie art.103a ustawy o emeryturach i rentach z FUS do osób, które nabyły prawo do emerytury przed 1 stycznia 2011r., bez konieczności rozwiązania stosunku pracy. Sentencja wyroku została ogłoszona w dniu 22 listopada 2012r. W świetle powyższego ewentualna wypłata emerytury przysługiwałaby wyłącznie od dnia ogłoszenia wyroku Trybunału Konstytucyjnego w Dzienniku Ustaw, tj. od dnia 22 listopada 2012r. Sąd Okręgowy podziela w pełni pogląd Trybunału Konstytucyjnego wyrażony w postanowieniu z dnia 21 marca 2000r. (K 4/99), w którym TK podniósł, że nie ulega wątpliwości, iż bezpośrednim skutkiem orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności aktu normatywnego (określonych przepisów lub norm) z Konstytucją , jest utrata mocy obowiązującej przepisów niezgodnych z konstytucją z dniem wejścia w życie orzeczenia Trybunału lub w innym terminie określonym przez Trybunał ( art. 190 ust. 3 zd. 1 konstytucji ). Akt normatywny lub jego część (konkretnie oznaczone przepisy) uznane przez Trybunał za niezgodne z konstytucją zostają usunięte z porządku prawnego, przestają być jego elementem. Orzeczenie przez Trybunał Konstytucyjny o niezgodności z konstytucją aktu normatywnego lub jego części powoduje bezwzględne, bezwarunkowe i bezpośrednie zniesienie (kasację) przepisów (norm) w nim wskazanych. Następuje to niezależnie od działań innych organów państwowych. Użyty w art. 190 ust. 3 konstytucji termin "utrata mocy obowiązującej" nie może być uważany ani za w pełni tożsamy z uchyleniem określonego przepisu z mocą ex nunc, ani ze stwierdzeniem jego nieważności z mocą ex tunc. Oznacza on bowiem w szczególności, iż - choć niezgodny z konstytucją - akt normatywny jednak przez pewien czas obowiązywał, utracić moc obowiązującą mogą bowiem tylko przepisy, które wcześniej cechę taką posiadały. Poza tym ze sformułowania tego przepisu ustawy zasadniczej wynika, iż orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego stwierdzające niezgodność określonego przepisu (przepisów) z konstytucją wywiera skutki prawne od dnia ogłoszenia w sposób określony w art. 190 ust. 2 konstytucji , a więc na przyszłość. Oznacza to, że zasadniczo nie ma ono mocy wstecznej, czyli nie odnosi się do kwestii obowiązywania tego przepisu w okresie od dnia jego wejścia w życie do dnia ogłoszenia w Dzienniku Ustaw wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Biorąc z kolei pod uwagę art. 190 ust. 4 konstytucji TK stwierdził, iż orzeczenia w sprawach indywidualnych mimo ich wydania na podstawie obowiązujących przepisów prawa, których niezgodność z konstytucją stwierdził później Trybunał, podlegać mogą weryfikacji w szczególnych trybach postępowania. Utrata mocy obowiązującej w wyniku orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego jest więc czymś z założenia innym niż uchylenie aktu normatywnego w wyniku działań organów prawodawczych. Uchylenie nie jest jednoznaczne z likwidacją skutków prawnych, które w okresie swego obowiązywania wywołał uchylony przepis, a także nie powoduje, że przepis ten nie będzie nadal stosowany na mocy norm międzyczasowych. Uchylenie nie jest więc całkowitym wyeliminowaniem określonego przepisu z porządku prawnego, ale z reguły tworzy szczególną sytuację współistnienia "nowej" regulacji z poprzednio obowiązującą. Z tych wszystkich względów, Sąd uznał, że prawidłowa jest zaskarżona decyzja, którą ZUS odmówił uchylenia decyzji z dnia 12.10.2011r. w części, w jakiej decyzja ta zawiesza prawo do emerytury na okres od dnia 01.10.2011r. do dnia 31.07.2012r. Mając to na uwadze, Sąd oddalił odwołanie na mocy art. 477 14 § 1 k.p.c.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI