III AUA 1360/12
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła prawa K. M. do emerytury w obniżonym wieku emerytalnym z tytułu pracy w szczególnych warunkach. Sąd Okręgowy w Gdańsku przyznał wnioskodawcy prawo do emerytury, uznając, że spełnił on wymóg 15 lat pracy w szczególnych warunkach, głównie jako spawacz w Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej. Sąd Okręgowy oparł się na zeznaniach świadków i wnioskodawcy, którzy twierdzili, że nie był on członkiem spółdzielni, a jedynie pracownikiem zatrudnionym na umowę o pracę. Sąd Apelacyjny zmienił zaskarżony wyrok, oddalając odwołanie. Sąd drugiej instancji uznał, że Sąd Okręgowy nieprawidłowo ocenił zebrany materiał dowodowy, w szczególności dokumentację z akt osobowych i kartotek płacowych. Analiza tych dokumentów wykazała, że wnioskodawca otrzymywał wynagrodzenie w formie dniówek obrachunkowych, co jest charakterystyczne dla członków spółdzielni, a rubryka dotycząca pracowników najemnych w jego kartotekach płacowych była pusta. Ponadto, umowy zawierane przez wnioskodawcę miały charakter spółdzielczych umów o warunkach pracy, a nie umów o pracę. Sąd Apelacyjny podkreślił, że zatrudnienie wynikające ze stosunku członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej nie odpowiada warunkom stosunku pracy w rozumieniu Kodeksu pracy, ponieważ wiąże się z innymi prawami i obowiązkami (np. prawo do udziału w zarządzaniu, nadwyżce bilansowej). W związku z tym, okres pracy wnioskodawcy w spółdzielni nie mógł zostać zaliczony do okresu pracy w szczególnych warunkach, co skutkowało brakiem spełnienia warunków do nabycia prawa do emerytury w obniżonym wieku.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie charakteru zatrudnienia w rolniczych spółdzielniach produkcyjnych dla celów emerytalnych i innych świadczeń pracowniczych.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej członków rolniczych spółdzielni produkcyjnych i ich statusu jako pracowników.
Zagadnienia prawne (2)
Czy praca wykonywana przez członka rolniczej spółdzielni produkcyjnej na podstawie umowy o pracę, która nie jest umową o pracę w rozumieniu Kodeksu pracy, może być zaliczona do okresu pracy w szczególnych warunkach uprawniającej do emerytury w obniżonym wieku?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, praca wykonywana w ramach stosunku członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, nawet jeśli formalnie oparta na umowie o pracę, nie spełnia wymogów stosunku pracy w rozumieniu Kodeksu pracy i nie może być zaliczona do okresu pracy w szczególnych warunkach.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że zatrudnienie w rolniczej spółdzielni produkcyjnej wynikające ze stosunku członkostwa ma odmienną naturę od stosunku pracy, gdyż wiąże się z prawami i obowiązkami właściwymi dla ruchu spółdzielczego (np. prawo do udziału w zarządzaniu, nadwyżce bilansowej). Dokumentacja płacowa i umowy wnioskodawcy wskazywały na stosunek członkostwa, a nie pracowniczy, co wyklucza zaliczenie tego okresu do pracy w szczególnych warunkach.
Jakie dowody są wystarczające do ustalenia charakteru zatrudnienia w rolniczej spółdzielni produkcyjnej na potrzeby prawa do emerytury?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Dokumentacja płacowa i akta osobowe, w tym umowy spółdzielcze o warunkach pracy i karty wynagrodzeń, mają decydujące znaczenie w ustaleniu charakteru zatrudnienia, przeważając nad zeznaniami świadków, jeśli są z nimi sprzeczne.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że Sąd Okręgowy pochopnie oparł się na zeznaniach świadków, pomijając spójną i kompletną dokumentację z akt osobowych i kartotek płacowych, która jednoznacznie wskazywała na stosunek członkostwa, a nie pracy.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| K. M. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (17)
Główne
u.e.r.f.u.s. art. 184
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
u.e.r.f.u.s. art. 32 § 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
rozp. RM art. 4
Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie wieku emerytalnego dla pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze
rozp. RM art. 2 § 1
Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie wieku emerytalnego dla pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze
rozp. RM art. 2 § 2
Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie wieku emerytalnego dla pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze
Pomocnicze
k.p.c. art. 477¹⁴ § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 233 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 386 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
u.s.i.z. art. 113
Ustawa o spółdzielniach i ich związkach
u.s.i.z. art. 114 § 1
Ustawa o spółdzielniach i ich związkach
p.sp. art. 155 § 1
Ustawa Prawo spółdzielcze
p.sp. art. 157
Ustawa Prawo spółdzielcze
k.p. art. 22 § 1
Kodeks pracy
k.p. art. 22 § 1¹
Kodeks pracy
p.sp. art. 18
Ustawa Prawo spółdzielcze
p.sp. art. 42 § 4
Ustawa Prawo spółdzielcze
p.sp. art. 152
Ustawa Prawo spółdzielcze
Argumenty
Skuteczne argumenty
Praca wnioskodawcy w rolniczej spółdzielni produkcyjnej nie stanowiła stosunku pracy w rozumieniu Kodeksu pracy, lecz stosunek członkostwa. • Dokumentacja płacowa i akta osobowe wnioskodawcy jednoznacznie wskazują na stosunek członkostwa, a nie pracowniczy. • Wynagrodzenie w formie dniówek obrachunkowych i brak wpisów w rubryce 'pracownicy najemni' świadczą o członkostwie. • Umowy spółdzielcze o warunkach pracy nie są umowami o pracę w rozumieniu Kodeksu pracy. • Okres zatrudnienia w rolniczej spółdzielni produkcyjnej na podstawie stosunku członkostwa nie może być zaliczony do okresu pracy w szczególnych warunkach.
Odrzucone argumenty
Wnioskodawca pracował w szczególnych warunkach jako spawacz przez co najmniej 15 lat. • Praca wnioskodawcy w spółdzielni była wykonywana na podstawie umowy o pracę. • Świadkowie potwierdzili, że wnioskodawca nie był członkiem spółdzielni. • Dokumentacja płacowa i umowy o pracę powinny być interpretowane na korzyść ubezpieczonego.
Godne uwagi sformułowania
Istota sporu sprowadzała się do rozstrzygnięcia, czy w okresie od 7 października 1979r. do 14 listopada 1992r praca świadczona przez K. M. w (...) w M. Dolnych wynikała z umowy o pracę, czy opierała się na stosunku członkostwa, albowiem przesądzenie tej kwestii miało istotne znacznie dla oceny, czy nabył on uprawnienia do emerytury w obniżonym wieku. • W sensie formalnoprawnym (dogmatycznym) zachodzi bowiem zasadnicza różnica między pracą wykonywaną w ramach stosunku pracy, a pracą świadczoną w ramach stosunku członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej. • Wnioskodawca otrzymywał wynagrodzenie w oparciu o wypracowane dniówki obrachunkowe (k.17-30 akt ZUS). Okoliczność, że wnioskodawca otrzymywał wynagrodzenie obliczane na podstawie przepracowanych dniówek obrachunkowych, a wiec w sposób przewidziany dla członków spółdzielni przyznana została zresztą przez świadków, przy czym świadkowie twierdzili, że taki określono sposób wynagradzania również dla pracowników najemnych. Przyznanie w tym zakresie zeznaniom świadków waloru wiarygodności jest w ocenie Sądu Apelacyjnego pochopne. • Ta dokumentacja osobowa oraz kartoteki wynagrodzeń jest na tyle spójna i kompletna, że całkowite jej odrzucenie i oparcie się na zeznaniach trzech świadków jest niewłaściwe. • Zatrudnienie wynikające ze stosunku członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej nie odpowiada warunkom opisanym w art. 22 § 1 k.p.
Skład orzekający
Michał Bober
przewodniczący-sprawozdawca
Małgorzata Gerszewska
sędzia
Barbara Mazur
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie charakteru zatrudnienia w rolniczych spółdzielniach produkcyjnych dla celów emerytalnych i innych świadczeń pracowniczych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej członków rolniczych spółdzielni produkcyjnych i ich statusu jako pracowników.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawa ubezpieczeń społecznych i prawa pracy, a mianowicie rozróżnienia między stosunkiem pracy a stosunkiem członkostwa w kontekście nabywania uprawnień emerytalnych. Pokazuje, jak szczegółowa analiza dokumentacji może wpłynąć na rozstrzygnięcie.
“Czy praca w spółdzielni produkcyjnej to praca w szczególnych warunkach? Sąd Apelacyjny wyjaśnia kluczowe rozróżnienie.”
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.