III AUa 1358/12

Sąd Apelacyjny w KrakowieKraków2013-07-02
SAOSPracyubezpieczenia społeczneŚredniaapelacyjny
świadczenie przedemerytalneZUSlikwidacja pracodawcyniewypłacalność pracodawcystaż pracyochrona roszczeń pracowniczychprawo pracyubezpieczenia społeczne

Sąd Apelacyjny zmienił wyrok Sądu Okręgowego, oddalając odwołanie wnioskodawcy od decyzji ZUS odmawiającej przyznania świadczenia przedemerytalnego z powodu niespełnienia przesłanki likwidacji lub niewypłacalności pracodawcy.

Sąd Okręgowy przyznał wnioskodawcy prawo do świadczenia przedemerytalnego, uznając, że spełnił on przesłanki określone w ustawie, w tym posiadanie wymaganego stażu pracy i rozwiązanie stosunku pracy z powodu likwidacji pracodawcy. Sąd Apelacyjny zmienił ten wyrok, oddalając odwołanie. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie, że rozwiązanie stosunku pracy nie nastąpiło z powodu likwidacji lub niewypłacalności pracodawcy w rozumieniu przepisów ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych, co było warunkiem koniecznym do przyznania świadczenia.

Sprawa dotyczyła prawa do świadczenia przedemerytalnego przyznanego przez Sąd Okręgowy wnioskodawcy S. W., który spełnił wymóg stażu pracy (39 lat, 11 miesięcy i 22 dni) i rozwiązał stosunek pracy z ostatnim pracodawcą z powodu braku płynności finansowej i likwidacji. Sąd Okręgowy uznał te przesłanki za wystarczające do przyznania świadczenia. Zakład Ubezpieczeń Społecznych wniósł apelację, zarzucając naruszenie przepisów ustawy o świadczeniach przedemerytalnych oraz przepisów procesowych. Głównym argumentem ZUS było to, że rozwiązanie stosunku pracy nastąpiło na podstawie art. 30 § 1 pkt 2 Kodeksu pracy, a nie z powodu likwidacji lub niewypłacalności pracodawcy w rozumieniu przepisów ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych, która dotyczy pracodawców zatrudniających powyżej 20 pracowników lub wymaga wykreślenia z ewidencji działalności gospodarczej. Sąd Apelacyjny przychylił się do argumentacji ZUS, stwierdzając, że warunek likwidacji lub niewypłacalności pracodawcy nie został spełniony, ponieważ Przedsiębiorstwo (...) w K. nie zostało wykreślone z Ewidencji Działalności Gospodarczej, a jedynie zgłoszono wniosek o zawieszenie działalności. W związku z tym, Sąd Apelacyjny zmienił zaskarżony wyrok i oddalił odwołanie wnioskodawcy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, rozwiązanie stosunku pracy z powodu braku płynności finansowej i likwidacji pracodawcy będącego osobą fizyczną prowadzącą działalność gospodarczą nie spełnia przesłanek likwidacji lub niewypłacalności pracodawcy w rozumieniu przepisów ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych, jeśli pracodawca nie został wykreślony z ewidencji działalności gospodarczej lub nie stwierdzono trwałego zaprzestania działalności.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny uznał, że dla zastosowania art. 2 ust. 1 pkt 6 ustawy o świadczeniach przedemerytalnych konieczne jest, aby likwidacja lub niewypłacalność pracodawcy była rozumiana zgodnie z ustawą o ochronie roszczeń pracowniczych. W przypadku pracodawcy będącego osobą fizyczną, niewypłacalność następuje w wyniku wykreślenia z ewidencji działalności gospodarczej lub stwierdzenia trwałego zaprzestania działalności. Ponieważ firma wnioskodawcy nie została wykreślona z ewidencji, a jedynie zgłoszono wniosek o zawieszenie działalności, warunek ten nie został spełniony.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmiana wyroku i oddalenie odwołania

Strona wygrywająca

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K.

Strony

NazwaTypRola
S. W.osoba_fizycznawnioskodawca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (5)

Główne

u.ś.p. art. 2 § ust. 1 pkt 6

Ustawa o świadczeniach przedemerytalnych

Prawo do świadczenia przedemerytalnego przysługuje osobie, która do dnia 31 grudnia roku poprzedzającego rozwiązanie stosunku pracy z powodu likwidacji pracodawcy lub niewypłacalności pracodawcy, posiadała okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 39 lat dla mężczyzn. Kluczowe jest, aby likwidacja lub niewypłacalność pracodawcy była rozumiana zgodnie z przepisami o ochronie roszczeń pracowniczych.

u.o.r.p. art. 8 § ust. 1 pkt 6

Ustawa o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy

Definiuje niewypłacalność pracodawcy będącego osobą fizyczną prowadzącą działalność gospodarczą jako wykreślenie z Ewidencji Działalności Gospodarczej lub stwierdzenie trwałego zaprzestania wykonywania działalności.

Pomocnicze

u.ś.p. art. 7

Ustawa o świadczeniach przedemerytalnych

Świadczenie przedemerytalne przyznaje się od dnia następnego po dniu złożenia wniosku wraz z dokumentami.

k.p.c. art. 386 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p. art. 30 § § 1 pkt 2

Kodeks pracy

Podstawa rozwiązania stosunku pracy przez pracodawcę.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Rozwiązanie stosunku pracy z wnioskodawcą nie nastąpiło z powodu likwidacji lub niewypłacalności pracodawcy w rozumieniu przepisów ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych, ponieważ pracodawca (osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą) nie został wykreślony z ewidencji działalności gospodarczej ani nie stwierdzono trwałego zaprzestania działalności.

Odrzucone argumenty

Spełnienie przesłanek do przyznania świadczenia przedemerytalnego przez wnioskodawcę, w tym posiadanie wymaganego stażu pracy i rozwiązanie stosunku pracy z powodu likwidacji pracodawcy.

Godne uwagi sformułowania

likwidacja lub niewypłacalność pracodawcy, w rozumieniu przepisów o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy niewypłacalność pracodawcy - osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą (...) ma miejsce, gdy organ ewidencyjny wykreśli tego pracodawcę (...) z Ewidencji Działalności Gospodarczej w wyniku zawiadomienia o zaprzestaniu wykonywania działalności gospodarczej lub stwierdzenia trwałego zaprzestania wykonywania przez pracodawcę działalności gospodarczej.

Skład orzekający

Jadwiga Radzikowska

przewodniczący

Agata Pyjas - Luty

sędzia

Ewa Drzymała

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja warunku likwidacji lub niewypłacalności pracodawcy jako przesłanki do świadczenia przedemerytalnego, zwłaszcza w kontekście pracodawców będących osobami fizycznymi prowadzącymi działalność gospodarczą."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ustawą o świadczeniach przedemerytalnych i ustawą o ochronie roszczeń pracowniczych. Interpretacja może być odmienna dla pracodawców będących innymi podmiotami prawnymi.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak precyzyjna interpretacja przepisów dotyczących likwidacji pracodawcy może wpłynąć na prawo do świadczeń. Jest to istotne dla prawników zajmujących się prawem pracy i ubezpieczeń społecznych.

Czy likwidacja firmy jednoosobowej zawsze oznacza niewypłacalność? Kluczowa interpretacja dla świadczeń przedemerytalnych.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III AUa 1358/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 2 lipca 2013 r. Sąd Apelacyjny w Krakowie Wydział III Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSA Jadwiga Radzikowska Sędziowie: SSA Agata Pyjas - Luty SSA Ewa Drzymała (spr.) Protokolant: st. prot. sądowy Anna Baran po rozpoznaniu w dniu 2 lipca 2013 r. w Krakowie sprawy z wniosku S. W. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w K. o świadczenie przedemerytalne na skutek apelacji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w K. od wyroku Sądu Okręgowego w Krakowie Wydziału VII Ubezpieczeń Społecznych z dnia 17 lipca 2012 r. sygn. akt VII U 715/12 z m i e n i a zaskarżony wyrok i oddala odwołanie. Sygn. akt III AUa 1358/12 UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 17 lipca 2012 r. Sąd Okręgowy w Krakowie Wydział VII Ubezpieczeń Społecznych zmienił zaskarżoną przez S. W. decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K. z dnia 27 marca 2012 r. w ten sposób, że przyznał mu prawo do świadczenia przedemerytalnego od dnia 6 lipca 2011 r. Jako bezsporne Sąd Okręgowy przyjął, że wnioskodawca S. W. w dniu 6 lipca 2011 r. wystąpił z wnioskiem o przyznanie mu prawa do świadczenia przedemerytalnego. Wniosek ten złożył po upływie 6-ciu miesięcy pobierania zasiłku dla bezrobotnych, będąc nadal zarejestrowany jako osoba bezrobotna, która w okresie pobierania zasiłku nie odmówiła bez uzasadnionej przyczyny przyjęcia propozycji zatrudnienia. Wnioskodawca zachował też 30 dniowy termin do złożenia wniosku od daty wydania mu dokumentu poświadczającego 6 miesięczny okres pobierania zasiłku dla bezrobotnych oraz na dzień rozwiązania stosunku pracy, tj. 30 listopada 2010 r., posiada 39 lat, 11 miesięcy i 22 dni okresów składkowych i nieskładkowych. Nadto ustalił Sąd Okręgowy, że ostatnim pracodawcą wnioskodawcy było Przedsiębiorstwo (...) w K. , gdzie był zatrudniony od dnia 1 lutego 2002 r. do 30 listopada 2010 r., a stosunek pracy został rozwiązany przez pracodawcę z uwagi na brak płynności finansowej i likwidację. W tym stanie rzeczy Sąd Okręgowy uznając odwołanie za uzasadnione przytoczył treść art. 2 ust 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r. poz. 170), wedle którego prawo do świadczenia przedemerytalnego przysługuje osobie, która do dnia 31 grudnia roku poprzedzającego rozwiązanie stosunku pracy lub stosunku służbowego, z powodu likwidacji pracodawcy lub niewypłacalności pracodawcy, w rozumieniu przepisów o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy, u którego była zatrudniona lub pozostawała w stosunku służbowym przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, posiadała okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 34 lata dla kobiet i 39 lat dla mężczyzn. Te przesłanki, w ocenie Sądu Okręgowego, zostały przez wnioskodawcę spełnione. Na dzień 31 grudnia 2009 r. posiada ponad 39 lat okresów składkowych i nieskładkowych. Ponadto pozostawał w zatrudnieniu u ostatniego pracodawcy przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, a rozwiązanie stosunku pracy nastąpiło w związku z brakiem płynności finansowej i likwidacją pracodawcy. W konsekwencji Sąd Okręgowy zmienił zaskarżoną decyzję i przyznał wnioskodawcy prawo do świadczenia przedemerytalnego. Apelację od powyższego wyroku wywiódł Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K. . Zaskarżając go w całości zarzucił naruszenie art. 2 i art. 7 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r. poz. 170) oraz przepisów procesowych, a to art. 233 § 1 k.p.c. poprzez brak wszechstronnego rozważenia zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz wyjaśnienia wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Wskazując na tak sformułowane zarzuty apelujący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i oddalenie odwołania. W uzasadnieniu apelujący podniósł, że w ramach ostatniego stosunku pracy (do dnia 30 listopada 2010 r.) wnioskodawca był zatrudniony w Przedsiębiorstwie (...) w K. (zatrudniającym poniżej 20 pracowników) i rozwiązano z nim umowę o pracę na podstawie art. 30 § 1 pkt 2 kodeksu pracy , tj. zgodnie z ustawą z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r. poz. 674 ze zm.). Natomiast art. 2 ust 1 pkt 6 ustawy o świadczeniach przedemerytalnych , na podstawie którego Sąd pierwszej instancji przyznał wnioskodawcy prawo do świadczenia przedemerytalnego, znajduje zastosowanie jedynie w przypadku rozwiązania stosunku pracy z powodu likwidacji lub niewypłacalności u pracodawców zatrudniających powyżej 20 pracowników w oparciu o przepisy ustawy z dnia 29 grudnia 1993 r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy (tekst jedn.: Dz. U. z 2002 r. Nr 9, poz.85 ze zm.). Apelujący podniósł też, że Sąd pierwszej instancji przyznał wnioskodawcy prawo do świadczenia przedemerytalnego od dnia złożenia przez niego wniosku o to świadczenie. Zaś zgodnie z art. 7 ustawy o świadczeniach przedemerytalnych , świadczenie to przyznaje się od dnia następnego po dniu złożenia wniosku wraz z dokumentami. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Apelacja zasługuje na uwzględnienie, albowiem podniesione w niej zarzuty są trafne. W pierwszym rzędzie należy zauważyć, że w przypadku wnioskodawcy S. W. warunkiem uzyskania prawa do świadczenia przedemerytalnego było wykazanie przesłanek warunkujących nabycie prawa do tego świadczenia określonych w art. 2 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r. poz. 170), albowiem nie legitymował się on wymaganym w art. 2 ust. 2 pkt 5 tej ustawy stażem 40 lat okresów składkowych i nieskładkowych. Bezsporne jest, że posiada on jedynie 39 lat, 11 miesięcy i 22 dni tych okresów, co spełnia wymóg z art. 2 ust. 1 pkt 6 cytowanej ustawy. Jednakże w przypadku tegoż art. 2 ust. 1 pkt 6, dla nabycia prawa do świadczenia emerytalnego konieczne jest (poza wskazanym stażem ubezpieczeniowym przekraczającym 39 lat dla mężczyzny) także rozwiązanie stosunku pracy lub stosunku służbowego, z powodu likwidacji pracodawcy lub niewypłacalności pracodawcy, w rozumieniu przepisów o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy, u którego była zatrudniona lub pozostawała w stosunku służbowym przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy. Zaś ten warunek w niniejszej sprawie nie został spełniony. Jak trafnie podniesiono w apelacji w przypadku byłego pracodawcy wnioskodawcy Przedsiębiorstwa (...) w K. , nie doszło do likwidacji ani niewypłacalności nie tylko w dacie orzekania przez Sąd pierwszej instancji, ale także w okresie późniejszym. Jak była o tym wyżej mowa w art. 2 ust. 1 pkt 6 chodzi o likwidację lub niewypłacalność pracodawcy w rozumieniu przepisów o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy, tj. ustawy z dnia 13 lipca 2006 r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy (Dz. U. Nr 158, poz. 1121 ze zm.). Zaś zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 6 tej ustawy niewypłacalność pracodawcy - osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą (jak Przedsiębiorstwo (...) w K. ) ma miejsce, gdy organ ewidencyjny wykreśli tego pracodawcę będącego osobą fizyczną z Ewidencji Działalności Gospodarczej w wyniku zawiadomienia o zaprzestaniu wykonywania działalności gospodarczej lub stwierdzenia trwałego zaprzestania wykonywania przez pracodawcę działalności gospodarczej. Tymczasem jak wynika z danych Ewidencji Działalności Gospodarczej, których zasięgnął Sąd Apelacyjny, Przedsiębiorstwo (...) w K. nie zostało z Ewidencji wykreślone, ani nie nastąpiło trwałe zaprzestanie prowadzenia działalności gospodarczej tego podmiotu (jedynie w dniu 1 października 2012 r. został zgłoszony wniosek o zawieszenie działalności na okres 1 roku). Firma ta zatem nadal widnieje w Ewidencji Działalności Gospodarczej i nie zaprzestała prowadzenia działalności w rozumieniu powołanego wyżej art. 8 ust. 1 pkt 6 ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy. Nawet jeśli wnioskodawca twierdził, że rozwiązanie jego stosunku pracy nastąpiło z powodu likwidacji zakładu pracy i zakończenia działalności produkcyjnej, to nie oznacza to jeszcze, że nastąpiła likwidacja pracodawcy (jako podmiotu prawnego) w rozumieniu obowiązujących przepisów prawa. Należy podkreślić, że w świadectwie pracy wskazano jako podstawę ustania stosunku pracy, rozwiązanie umowy przez pracodawcę na podstawie art. 30 § 1 pkt 2 kodeksu pracy . Nie do utrzymania jest więc stanowisko Sądu pierwszej instancji, że doszło do likwidacji zakładu pracy wnioskodawcy Przedsiębiorstwa (...) w K. . Dopiero wykreślenie pracodawcy z Ewidencji Działalności Gospodarczej w wyniku zawiadomienia o zaprzestaniu wykonywania działalności gospodarczej lub stwierdzenia trwałego zaprzestania wykonywania tej działalności oznacza, że można mówić o likwidacji pracodawcy i związanym z nią całkowitym zaprzestaniu prowadzenia jakiejkolwiek działalności. Nie było więc podstaw do przyjęcia, że w okolicznościach niniejszej sprawy spełnione zostały przesłanki wymagane dla nabycia prawa do świadczenia przedemerytalnego z art. 2 ust. 1 pkt 6 ustawy o świadczeniach przedemerytalnych , albowiem rozwiązanie stosunku pracy wnioskodawcy nie nastąpiło z powodu likwidacji lub niewypłacalności pracodawcy. W konsekwencji należało uznać, że prawo do świadczenia przedemerytalnego mu nie przysługuje. To zaś musiał skutkować zmianą zaskarżonego wyroku i oddaleniem odwołania. Z tych względów Sąd Apelacyjny w oparciu o art. 386 § 1 k.p.c. zmienił zaskarżony wyrok i orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI