III AUa 1344/12

Sąd Apelacyjny w KatowicachKatowice2013-04-23
SAOSubezpieczenia społeczneświadczenia emerytalne i rentoweŚredniaapelacyjny
ubezpieczenia społeczneemeryturarentaniezrealizowane świadczeniaterminwygaśnięcie roszczeniaZUSprawo ubezpieczeń społecznych

Sąd Apelacyjny oddalił apelację ubezpieczonej, potwierdzając, że wniosek o wypłatę niezrealizowanych świadczeń po zmarłej matce został złożony po upływie ustawowego terminu 12 miesięcy od daty śmierci.

Ubezpieczona K.N. odwołała się od decyzji ZUS odmawiającej wypłaty niezrealizowanych świadczeń po zmarłej matce, argumentując, że nie wiedziała o przysługującym jej prawie. Sąd Okręgowy oddalił odwołanie, wskazując na upływ 12-miesięcznego terminu od śmierci matki na złożenie wniosku. Sąd Apelacyjny podzielił to stanowisko, podkreślając kategoryczne brzmienie przepisu i brak podstaw do przywrócenia terminu, oddalając tym samym apelację.

Sprawa dotyczyła odwołania K.N. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmawiającej wypłaty niezrealizowanych świadczeń po zmarłej matce, A.N. Ubezpieczona wniosła o wypłatę, twierdząc, że nie była świadoma przysługującego jej prawa i dlatego nie dochowała terminu. Sąd Okręgowy w Katowicach oddalił odwołanie, ustalając, że matka zmarła 3 lutego 2011 r., a wniosek o świadczenia został złożony 14 lutego 2012 r., czyli po upływie ustawowego 12-miesięcznego terminu określonego w art. 136 ust. 1 i 3 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Sąd pierwszej instancji podkreślił, że brak jest ustawowych przesłanek do przywrócenia lub przedłużenia tego terminu. Apelacja ubezpieczonej, w której zarzucała krzywdzącą decyzję i brak poinformowania przez organ rentowy o przysługującym prawie, została rozpoznana przez Sąd Apelacyjny w Katowicach. Sąd Apelacyjny uznał apelację za bezzasadną, podzielając ustalenia faktyczne i ocenę prawną Sądu Okręgowego. Potwierdził, że przepis art. 136 ustawy o FUS ma kategoryczne brzmienie w zakresie terminu wygaśnięcia roszczeń i nie przewiduje możliwości jego przedłużenia ani przywrócenia, powołując się na własne wcześniejsze orzecznictwo. W konsekwencji, na mocy art. 385 k.p.c., apelacja została oddalona.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, wniosek złożony po upływie 12 miesięcy od dnia śmierci ubezpieczonego, od którego świadczenia przysługiwały, nie może zostać uwzględniony, ponieważ roszczenia o wypłatę tych świadczeń wygasają.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na art. 136 ust. 1 i 3 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, który kategorycznie określa 12-miesięczny termin na zgłoszenie wniosku o wypłatę niezrealizowanych świadczeń od dnia śmierci osoby uprawnionej. Brak jest ustawowych podstaw do przywrócenia lub przedłużenia tego terminu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie apelacji

Strona wygrywająca

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C.

Strony

NazwaTypRola
K. N.osoba_fizycznaodwołująca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C.instytucjaorgan rentowy
A. N.osoba_fizycznazmarła matka odwołującej

Przepisy (4)

Główne

ustawa o emeryturach i rentach z FUS art. 136 § 1 i 3

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Określa 12-miesięczny termin od dnia śmierci osoby, od której świadczenia przysługiwały, na zgłoszenie wniosku o wypłatę niezrealizowanych świadczeń. Roszczenia wygasają po tym terminie, chyba że przed jego upływem zgłoszono wniosek o dalsze prowadzenie postępowania.

Pomocnicze

k.p.c. art. 477¹⁴

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy postępowania w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych.

k.p.c. art. 233

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy oceny dowodów przez sąd.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna do oddalenia apelacji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Złożenie wniosku o wypłatę niezrealizowanych świadczeń po upływie ustawowego terminu 12 miesięcy od dnia śmierci. Brak ustawowych przesłanek do przywrócenia lub przedłużenia terminu do zgłoszenia wniosku.

Odrzucone argumenty

Argument odwołującej o nieświadomości przysługującego jej prawa do świadczeń. Argument odwołującej o braku poinformowania przez organ rentowy o przysługującym prawie.

Godne uwagi sformułowania

termin do dochodzenia wypłaty niezrealizowanych świadczeń jest ściśle określony brak jest ustawowych przesłanek do jego przywrócenia i przedłużenia przepis art. 136 w/w ustawy ma kategoryczne brzmienie w zakresie terminu wygaśnięcia roszczeń

Skład orzekający

Jolanta Ansion

przewodniczący-sprawozdawca

Ewa Piotrowska

sędzia

Maria Małek - Bujak

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie rygorystycznego stosowania 12-miesięcznego terminu do zgłaszania wniosków o niezrealizowane świadczenia po zmarłych, nawet w przypadku braku wiedzy o ich istnieniu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji niezrealizowanych świadczeń po zmarłym i nie obejmuje innych roszczeń, gdzie terminy mogą być inne lub podlegają przywróceniu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa ubezpieczeń społecznych, jakim jest terminowość składania wniosków, co jest istotne dla wielu osób. Jednakże, brak nietypowych faktów czy zaskakującego rozstrzygnięcia czyni ją mniej interesującą dla szerszej publiczności.

Niezrealizowane świadczenia po zmarłym: czy wiesz, że masz tylko 12 miesięcy na złożenie wniosku?

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III AUa 1344/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 23 kwietnia 2013 r. Sąd Apelacyjny w Katowicach Wydział III Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący SSA Jolanta Ansion (spr.) Sędziowie SSA Ewa Piotrowska SSA Maria Małek - Bujak Protokolant Sebastian Adamczyk po rozpoznaniu w dniu 23 kwietnia 2013 r. w Katowicach sprawy z odwołania K. N. ( K. N. ) przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C. o wypłatę niezrealizowanego świadczenia na skutek apelacji ubezpieczonej K. N. od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Katowicach z dnia 16 kwietnia 2012 r. sygn. akt X U 563/12 oddala apelację. /-/ SSA E. Piotrowska /-/ SSA J. Ansion /-/ SSA M. Małek-Bujak Sędzia Przewodnicząca Sędzia Sygn. akt III AUa 1344/12 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 28 luty 2012r. organ rentowy odmówił odwołującej prawa do niezrealizowanych świadczeń po zmarłej matce A. N. , albowiem odwołująca wystąpiła o wypłatę tych świadczeń po upływie 12 miesięcy od dnia śmierci matki. W odwołaniu do Sądu ubezpieczona wniosła o wypłatę niezrealizowanych świadczeń, podnosząc, iż nie wiedziała o tym, że takie świadczenia jej przysługują, stąd też nie zachowała terminu uprawniającego do ich wpłaty. Wyrokiem z dnia 16 kwietnia 2012r. Sąd Okręgowy - Sąd Ubezpieczeń Społecznych w Katowicach oddalił odwołanie K. N. od decyzji Zakładu ubezpieczeń Społecznych Oddział w C. z dnia 28 lutego 2012r. W oparciu o dowód z akt ZUS, dołączonych do akt sprawy oraz wyjaśnienia odwołującej złożone na rozprawie w dniu 16 kwietnia 2012r. Sąd Okręgowy ustalił, że matka odwołującej A. N. zmarła 3 lutego 2011r. Pobierała ona w organie rentowym emeryturę. Odwołująca w dniu 14 lutego 2012r. złożyła wniosek o wypłatę niezrealizowanych świadczeń, tj. świadczenia emerytalnego przysługującego matce za miesiąc luty 2011r. Organ rentowy wydał zaskarżoną decyzję. Sąd I instancji, powołując się na przepis art. 136 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z FUS (Dz. U z 2009r. nr 153, poz. 1227), wskazał, że w przedmiotowej sprawie zgon matki odwołującej nastąpił w dniu 3 lutego 2011r., a odwołująca wniosek o wypłatę niezrealizowanych świadczeń złożyła 14 lutego 2012r., czyli po upływie 12 miesięcy od dnia śmierci matki. Sąd Okręgowy podkreślił, że termin do dochodzenia wypłaty niezrealizowanych świadczeń jest ściśle określony w wyżej cytowanym przepisie i brak jest ustawowych przesłanek do jego przywrócenia i przedłużenia. Kierując się powyższymi okolicznościami, Sąd I instancji uznał odwołanie za bezzasadne i orzekł jak w wyroku, po myśli art. 477 14 k.p.c. Apelację od wyroku wniosła odwołująca. Skarżąca podniosła, że decyzja organu rentowego jest dla niej krzywdząca, zaś organ rentowy winien był poinformować skarżącą o przysługującym jej prawie do emerytury po zmarłej matce za miesiąc luty 2011r. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Apelacja jest bezzasadna. W ocenie Sądu Apelacyjnego, Sąd I instancji przeprowadził prawidłowe postępowanie dowodowe, a ocena tak zgromadzonego materiału dowodowego nie przekracza granic określonych przepisem art. 233 k.p.c. Poczynione ustalenia faktyczne Sąd Apelacyjny w pełni podziela i przyjmuje za własne, albowiem zostały one wyczerpująco i logicznie uzasadnione. Ponadto, Sąd I instancji dokonał prawidłowej subsumpcji przepisów prawnych w świetle prawidłowo ustalonego stanu faktycznego. Zgodnie z art. 136 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. 2009 Nr 153, poz. 1227), w razie śmierci osoby, która zgłosiła wniosek o świadczenia określone ustawą, świadczenia należne jej do dnia śmierci wypłaca się małżonkowi, dzieciom, z którymi prowadziła wspólne gospodarstwo domowe (…). Roszczenia o wypłatę świadczeń wygasają po upływie 12 miesięcy od dnia śmierci osoby, której świadczenia przysługiwały, chyba że przed upływem tego okresu zgłoszony zostanie wniosek o dalsze prowadzenie postępowania (ust. 3). Z poczynionych ustaleń faktycznych wynika, że zgon matki odwołującej nastąpił w dniu 3 lutego 2011r. Tymczasem wniosek o wypłatę niezrealizowanych świadczeń odwołująca złożyła w dniu 14 lutego 2012r. czyli, jak prawidłowo ustalił Sąd I instancji, po upływie ustawowego terminu, który upłynął w dniu 3 lutego 2012r. Przepis art. 136 w/w ustawy ma kategoryczne brzmienie w zakresie terminu wygaśnięcia roszczeń objętych jego dyspozycją i brak jest jakichkolwiek ustawowych przesłanek do jego przedłużenia czy przywrócenia (tak Sąd Apelacyjny w Katowicach w wyroku z dnia 14 września 2005r., III AUa 865/04). Z tych względów, na mocy art. 385 k.p.c. , apelację należało oddalić, jako bezzasadną. /-/ SSA E. Piotrowska /-/ SSA J. Ansion /-/ SSA M. Małek-Bujak Sędzia Przewodnicząca Sędzia JR

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI