III AUa 1320/12

Sąd Apelacyjny w ŁodziŁódź2013-04-19
SAOSubezpieczenia społeczneemerytury i rentyWysokaapelacyjny
emeryturaZUSodsetkiTrybunał Konstytucyjnyochrona zaufania obywatelaprawo do emeryturyrozwiązanie umowy o pracę

Sąd Apelacyjny zmienił wyrok Sądu Okręgowego, ustalając, że wnioskodawczyni nie jest zobowiązana do zwrotu odsetek od nienależnie pobranej emerytury, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego.

Wnioskodawczyni odwołała się od decyzji ZUS nakazującej zwrot nienależnie pobranej emerytury wraz z odsetkami. Sąd Okręgowy oddalił odwołanie. Sąd Apelacyjny, rozpoznając apelację dotyczącą odsetek, zmienił wyrok, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego stwierdzający niezgodność z konstytucją przepisów w zakresie, w jakim nakładały obowiązek zwrotu świadczeń na osoby nabywające prawo do emerytury przed 1 stycznia 2011 r. bez konieczności rozwiązywania stosunku pracy. W konsekwencji ustalono, że wnioskodawczyni nie jest zobowiązana do zwrotu odsetek.

Sprawa dotyczyła odwołania U. N. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych nakazującej zwrot nienależnie pobranej emerytury za okres od października 2011 r. do marca 2012 r. wraz z ustawowymi odsetkami. Sąd Okręgowy w Kaliszu oddalił odwołanie, uznając, że wnioskodawczyni była zobowiązana do rozwiązania umowy o pracę przed 30 września 2011 r. w celu kontynuacji wypłaty świadczenia emerytalnego, co nie nastąpiło. Wnioskodawczyni zaskarżyła wyrok Sądu Okręgowego w części dotyczącej zwrotu odsetek. Sąd Apelacyjny w Łodzi uznał apelację za zasadną. Sąd odwoławczy powołał się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 listopada 2012 r., który orzekł o niezgodności z konstytucją przepisów dotyczących obowiązku zwrotu świadczeń w przypadku osób nabywających prawo do emerytury przed 1 stycznia 2011 r. bez konieczności rozwiązywania stosunku pracy. Ponieważ wnioskodawczyni nabyła prawo do emerytury przed tą datą, Sąd Apelacyjny zmienił zaskarżony wyrok i decyzję organu rentowego w zakresie dotyczącym odsetek, ustalając, że nie jest ona zobowiązana do ich zwrotu. Zasądzono również zwrot kosztów postępowania apelacyjnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli przepisy nakładające taki obowiązek zostały uznane za niezgodne z konstytucją.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny oparł swoje rozstrzygnięcie na wyroku Trybunału Konstytucyjnego, który stwierdził niezgodność z konstytucją przepisów w zakresie, w jakim nakładały obowiązek zwrotu świadczeń na osoby nabywające prawo do emerytury przed 1 stycznia 2011 r. bez konieczności rozwiązywania stosunku pracy, naruszając zasadę ochrony zaufania obywatela do państwa.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmiana wyroku

Strona wygrywająca

U. N.

Strony

NazwaTypRola
U. N.osoba_fizycznawnioskodawczyni
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (4)

Pomocnicze

u.e.r.f.u.s. art. 103a

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Przepis w zakresie, w jakim znajduje zastosowanie do osób, które nabyły prawo do emerytury przed 1 stycznia 2011 r., bez konieczności rozwiązywania stosunku pracy, został uznany za niezgodny z konstytucją.

u.z.u.o.f.p. art. 28

Ustawa o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw

Przepis w związku z art. 103a u.e.r.f.u.s. został uznany za niezgodny z konstytucją.

k.p.c. art. 386 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 378 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niezgodność przepisów dotyczących obowiązku zwrotu świadczeń z konstytucją, stwierdzona wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego. Nabycie prawa do emerytury przed 1 stycznia 2011 r. przez wnioskodawczynię.

Godne uwagi sformułowania

naruszające prawo materialne jest niezgodny z zasadą ochrony zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa wynikającą z art. 2 konstytucji

Skład orzekający

Jacek Zajączkowski

przewodniczący-sprawozdawca

Ewa Chądzyńska

sędzia

Lucyna Guderska

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zwrotu nienależnie pobranych świadczeń emerytalnych w kontekście wyroków Trybunału Konstytucyjnego i zasady ochrony zaufania obywatela do państwa."

Ograniczenia: Dotyczy osób, które nabyły prawo do emerytury przed 1 stycznia 2011 r. i stanu prawnego obowiązującego przed tą datą.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak wyrok Trybunału Konstytucyjnego może wpłynąć na indywidualne sprawy sądowe, chroniąc obywateli przed skutkami niekonstytucyjnych przepisów.

Wyrok TK chroni emerytów przed zwrotem odsetek od świadczeń!

Dane finansowe

WPS: 10 889,3 PLN

odsetki: 404,68 PLN

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt: III AUa 1320/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 19 kwietnia 2013 r. Sąd Apelacyjny w Łodzi, III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSA Jacek Zajączkowski (spr.) Sędziowie: SSA Ewa Chądzyńska SSA Lucyna Guderska Protokolant: sekr. sądowy Patrycja Stasiak po rozpoznaniu w dniu 19 kwietnia 2013 r. w Łodzi sprawy U. N. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w O. o zwrot nienależnie pobranego świadczenia, na skutek apelacji wnioskodawczyni od wyroku Sądu Okręgowego w Kaliszu z dnia 6 lipca 2012 r., sygn. akt: V U 1201/12; 1. zmienia zaskarżony wyrok i poprzedzającą go decyzję organu rentowego w ten tylko sposób, że ustala, iż U. N. nie jest zobowiązana do zwrotu odsetek za okres od 26 października 2011 r. do 24 kwietnia 2012 r. w kwocie 404,68 (czterysta cztery 68/100 ) złotych; 2. zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w O. na rzecz U. N. kwotę 30 (trzydzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów procesu za druga instancję. Sygn. akt III AUa 1320/12 UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 6 lipca 2012 roku Sąd Okręgowy w Kaliszu oddalił odwołanie U. N. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. z dnia 20 kwietnia 2012 roku, mocą której zobowiązano U. N. do zwrotu nienależnie pobranej emerytury za okres od dnia 01.10.2011 roku do dnia 31.03.2012 roku w łącznej kwocie 10 889,30 złotych wraz z ustawowymi odsetkami liczonymi od dnia 2.10.2011 roku do dnia wydania decyzji, w kwocie 404,60 złotych. Sąd Okręgowy zważył, iż odwołanie jest niezasadne w świetle brzmienia art.103a ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. z 2009 roku, Nr 153, poz.1227 ze zm.), który został dodany przez art.6 pkt 2 ustawy z dnia 16.12.2010 roku o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw ( Dz.U. Nr 257, poz.1725), z mocą obowiązującą od dnia 01.01.2011 r. U. N. dla kontynuacji wypłaty świadczenia emerytalnego obowiązana była do dnia 30.09.2011 roku rozwiązać umowę o pracę, w której trwała po dniu uzyskania prawa do emerytury (01.12.2010 r.), a skoro tego nie uczyniła to organ rentowy z urzędu był zobowiązany do wstrzymania wypłaty emerytury. Odwołująca w swojej apelacji zakwestionowała rozstrzygnięcie Sądu Okręgowego w części dotyczącej zwrotu naliczonych odsetek wnosząc o zmianę wyroku w tej części. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: apelacja jest zasadna. W wyroku z dnia 13 listopada 2012 roku Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art.28 ustawy z dnia 16 grudnia 2010 roku o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw w związku z art.103a ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych , dodanym przez art.6 pkt 2 ustawy z 16 grudnia 2010 roku w zakresie, w jakim znajduje zastosowanie do osób, które nabyły prawo do emerytury przed 1 stycznia 2011 r., bez konieczności rozwiązywania stosunku pracy, jest niezgodny z zasadą ochrony zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa wynikającą z art. 2 konstytucji . Odwołująca należy do kręgu osób, których dotyczy wyrok Trybunału Konstytucyjnego, gdyż nabyła prawo do emerytury w dniu 1 grudnia 2010 roku. Z tych też względów zaskarżony przez nią wyrok Sądu Okręgowego oraz decyzję organu rentowego należało zmienić jako naruszające prawo materialne ( art.386§1 k.p.c. ). Zważywszy na treść art. 378 § 1 k.p.c. , który stanowi, że sąd drugiej instancji rozpoznaje sprawę w granicach apelacji zachodził brak możliwości wzruszenia wyroku Sądu w niezaskarżonej części.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI