III AUa 1318/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Apelacyjny oddalił apelację wnioskodawcy, uznając, że prawidłowo przeprowadzono waloryzację emerytury, a kwestia sposobu jej obliczenia była już prawomocnie rozstrzygnięta.
Wnioskodawca J.S. odwołał się od decyzji ZUS o waloryzacji swojej emerytury, która została obniżona do najniższej krajowej. Twierdził, że emerytura powinna być wyliczona inaczej, uwzględniając dłuższe okresy składkowe. Sąd Okręgowy oddalił jego odwołanie, wskazując, że decyzja o przyznaniu emerytury była prawomocna i nie podlegała ponownemu badaniu. Sąd Apelacyjny utrzymał wyrok w mocy, podkreślając, że przedmiotem postępowania była jedynie prawidłowość waloryzacji, a nie ponowne ustalanie wysokości świadczenia.
Sprawa dotyczyła apelacji J.S. od wyroku Sądu Okręgowego w Siedlcach, który oddalił jego odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w S. dotyczącej wysokości emerytury. Organ rentowy decyzją z 1 marca 2016 r. przeliczył emeryturę J.S., która okazała się niższa od najniższej krajowej, w związku z czym została podwyższona do tej najniższej kwoty. J.S. domagał się uwzględnienia do wyliczenia emerytury okresów odprowadzania składek do ZUS (15 lat) i KRUS (36 lat). Sąd Okręgowy ustalił, że pierwotna decyzja z 28 stycznia 2015 r. przyznająca emeryturę była prawomocna i uwzględniała okresy składkowe z ZUS oraz pracę na roli. Wyliczona wtedy emerytura wynosiła 699,39 zł, co było poniżej najniższej emerytury, dlatego przyznano świadczenie w minimalnej wysokości. Decyzja z 1 marca 2016 r. dotyczyła waloryzacji tej już przyznanej emerytury. Sąd Okręgowy uznał, że waloryzacja została przeprowadzona prawidłowo zgodnie z przepisami ustawy o emeryturach i rentach z FUS oraz rozporządzenia Rady Ministrów. Sąd Apelacyjny oddalił apelację J.S., stwierdzając, że przedmiotem postępowania była jedynie prawidłowość waloryzacji, a nie ponowne ustalanie wysokości emerytury, co było już prawomocnie rozstrzygnięte. Sąd podkreślił, że sąd rozstrzyga o prawidłowości zaskarżonej decyzji i nie działa w zastępstwie organu rentowego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, sąd rozstrzyga jedynie o prawidłowości zaskarżonej decyzji (w tym przypadku o waloryzacji), a nie ustala kwestii nieobjętych jej zakresem, zwłaszcza jeśli pierwotne ustalenie wysokości świadczenia było już prawomocnie rozstrzygnięte.
Uzasadnienie
Przedmiotem postępowania sądowego w sprawach z odwołania od decyzji organu rentowego jest prawidłowość zaskarżonej decyzji. Sąd nie działa w zastępstwie organu rentowego i nie może ustalać kwestii nieobjętych zakresem decyzji, takich jak ponowne ustalanie wysokości emerytury, jeśli została ona już prawomocnie przyznana.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalił apelację
Strona wygrywająca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. S. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (4)
Główne
u.e.r.f.u.s. art. 88
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Przepisy dotyczące waloryzacji świadczeń, w tym zasady ustalania wskaźnika waloryzacji i sposobu jej przeprowadzenia.
u.e.r.f.u.s. art. 89
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Przepisy dotyczące ustalania wskaźnika waloryzacji, uwzględniającego inflację i wzrost wynagrodzeń.
Pomocnicze
Rozporządzenie Rady Ministrów art. 1
Określa wysokość zwiększenia wskaźnika waloryzacji w 2016 r. na poziomie 20% realnego wzrostu przeciętnego wynagrodzenia.
KPC art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna do oddalenia apelacji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przedmiotem postępowania jest jedynie prawidłowość waloryzacji, a nie ponowne ustalanie wysokości emerytury. Decyzja przyznająca emeryturę była prawomocna i nie podlegała kwestionowaniu w niniejszym postępowaniu. Waloryzacja została przeprowadzona zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa.
Odrzucone argumenty
Emerytura powinna być wyliczona według sposobu wskazanego przez wnioskodawcę (15 lat ZUS + 36 lat KRUS). Emerytura jest za niska i nie wystarcza na pokrycie podstawowych potrzeb (leki, opłaty).
Godne uwagi sformułowania
Sąd nie działa w zastępstwie organu rentowego, w związku z czym nie ustala kwestii nieobjętych zakresem decyzji i jego rozstrzygnięcie odnosi się wyłącznie do zaskarżonej decyzji. Zaskarżona decyzja została wydana z urzędu i dotyczyła przewidzianej w ustawie waloryzacji świadczenia emerytalnego. Podnoszone w odwołaniu i apelacji żądanie wnioskodawcy o obliczenie emerytury w sposób przez niego wskazany nie było przedmiotem zaskarżonej decyzji ani wyroku wydanego na skutek odwołania.
Skład orzekający
Małgorzata Rokicka-Radoniewicz
przewodniczący-sprawozdawca
Małgorzata Pasek
członek
Jacek Chaciński
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalenie zakresu kognicji sądu w sprawach o waloryzację świadczeń emerytalnych oraz znaczenie prawomocności decyzji przyznających świadczenia."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdzie pierwotne ustalenie wysokości świadczenia było już prawomocne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje ważne zasady postępowania sądowego w sprawach ubezpieczeniowych, dotyczące zakresu kognicji sądu i znaczenia prawomocności decyzji, co jest istotne dla prawników procesowych i specjalistów ds. ubezpieczeń społecznych.
“Czy sąd może ponownie przeliczyć Twoją emeryturę? Kluczowa decyzja o prawomocności decyzji ZUS.”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt III AUa 1318/16 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 1 czerwca 2017 r. Sąd Apelacyjny w Lublinie III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący - Sędzia SA Małgorzata Rokicka-Radoniewicz (spr.) Sędziowie: SA Małgorzata Pasek SO del. do SA Jacek Chaciński Protokolant: sekretarz sądowy Krzysztof Wiater po rozpoznaniu w dniu 1 czerwca 2017 r. w Lublinie sprawy J. S. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w S. o wysokość emerytury na skutek apelacji wnioskodawcy J. S. od wyroku Sądu Okręgowego w Siedlcach z dnia 6 października 2016 r. sygn. akt IV U 405/16 oddala apelację. Jacek Chaciński Małgorzata Rokicka-Radoniewicz Małgorzata Pasek III AUa 1318/16 UZASADNIENIE Organ rentowy - Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. decyzją z dnia 1.03.2016 r. działając na podstawie przepisów art. 88 i art. 89 ustawy z dnia 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2015 r. poz. 748 ze zm.) przeliczył emeryturę J. S. . Emerytura ta okazała się być niższa od świadczenia w najniższej wysokości i dlatego też została podwyższona do kwoty najniższej emerytury. Od tej decyzji odwołanie do Sądu Okręgowego w Siedlcach złożył ubezpieczony J. S. , wnosząc o uwzględnienie do wyliczenia wysokości emerytury okresów odprowadzania składek do ZUS- w wymiarze 15 lat oraz do KRUS- w wymiarze 36 lat. Sąd Okręgowy w Siedlcach wyrokiem z dnia 6 października 2016 r. oddalił odwołanie. Sąd Okręgowy ustalił, że J. S. , ur. (...) , w dniu 8 grudnia 2014 r. złożył wniosek o przyznanie emerytury. Organ rentowy ustalił, że wnioskodawca wykazał 14 lat i 10 miesięcy okresów składkowych oraz 28 lat i 10 miesięcy okresów pracy na roli. Na okres 28 lat i 10 miesięcy składa się czas od 1.01.1985 r. do 30.06.2014 r., kiedy to J. S. podlegał ubezpieczeniu społecznemu rolników. W związku z tym, decyzją z dnia 28.01.2015 r. organ rentowy przyznał ubezpieczonemu od dnia 1 grudnia 2014 r. emeryturę w kwocie najniższej emerytury, tj. 844,45 zł. Wyliczona bowiem przez organ rentowy wysokość emerytury przy uwzględnieniu stażu ubezpieczeniowego J. S. , w tym okresów pracy w gospodarstwie rolnym, wynosiła 699,39 zł, co stanowiło sumę kwoty 454,50 zł odpowiadającej okresom składkowym ubezpieczonego w ZUS oraz kwoty 244,89 zł wynikającej z części składkowej świadczenia rolnego za okresy pracy w gospodarstwie rolnym. Decyzja ta zawierała stosowne pouczenie o możliwości wniesienia odwołania do Sądu Okręgowego. J. S. nie zaskarżył jednak tej decyzji i stała się ona prawomocna. Decyzją z dnia 1 marca 2016 r. wydaną z urzędu organ rentowy dokonał waloryzacji emerytury J. S. przez przemnożenie kwoty świadczenia ustalonego na dzień 29.02.2016 r., czyli 735,39 zł przez wskaźnik waloryzacji wynoszący 100,24 %. Ustalona w ten sposób emerytura (737,15 zł) okazała się niższa od kwoty najniższej emerytury (882,56 zł). Dlatego też organ rentowy podwyższył emeryturę ubezpieczonego do wysokości kwoty najniższej emerytury, która wynosi 882,56 zł brutto, czyli 759,13 zł netto. W toku postępowania odwoławczego ubezpieczony nie przedstawił konkretnych zarzutów do zaskarżonej decyzji. Podał, iż wysokość otrzymywanej emerytury jest za niska, gdyż nie stać go na wykup leków. Sąd Okręgowy orzekł, że analiza przepisów art. 88 i art. 89 ustawy o emeryturach i rentach z FUS jak również par. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 8.07.2015 r. w sprawie wysokości zwiększenia wskaźnika waloryzacji emerytur i rent w 2016 r. doprowadza do wniosku, iż decyzja z dnia 1.03.2016 r. jest prawidłowa. Zgodnie z przepisami art. 88 ust. 2 i 3 ustawy waloryzacji podlega kwota świadczenia i podstawa jego wymiaru w wysokości przysługującej ostatniego dnia lutego roku kalendarzowego, w którym przeprowadza się waloryzację. Sama waloryzacja polega natomiast na pomnożeniu kwoty świadczenia i podstawy jego wymiaru przez wskaźnik waloryzacji. W myśl art. 89 ust. 1 tej samej ustawy, wskaźnik waloryzacji to średnioroczny wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych w poprzednim roku kalendarzowym zwiększony o co najmniej 20% realnego wzrostu przeciętnego wynagrodzenia w poprzednim roku kalendarzowym. W art. 89 ust. 3 tej samej ustawy przewidziano, iż zwiększenie o co najmniej 20% realnego wzrostu przeciętnego wynagrodzenia, o którym mowa w ust. 1 , jest przedmiotem corocznych negocjacji, w ramach Rady Dialogu Społecznego, przeprowadzanych w czerwcu, w roku poprzedzającym waloryzację. Z kolei przepis par. 1 cyt. wyżej rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 8.07.2015 r. stanowi, iż w 2016 r. wysokość zwiększenia, o którym mowa w art. 89 ust. 3 ustawy z dnia 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych , ustala się na poziomie 20% realnego wzrostu przeciętnego wynagrodzenia w poprzednim roku kalendarzowym. Zaskarżona decyzja odpowiada treści przytoczonych wyżej przepisów. W treści odwołania ubezpieczony domagał się uwzględnienia przy obliczaniu wysokości emerytury okresów odprowadzania składek do ZUS oraz KRUS. Takie zaliczenie zostało dokonane w prawomocnej decyzji z dnia 28.01.2015 r. W rozstrzygnięciu tym organ rentowy uwzględnił okresy składkowe J. S. zewidencjonowane w ZUS oraz część składkową świadczenia rolnego za okres pracy w gospodarstwie rolnym wynoszącym 28 lat i 10 miesięcy, która, dodając na marginesie, samodzielnie wyniosła 244,89 zł. Organ rentowy w konsekwencji zadziałał na korzyść ubezpieczonego, przyznając mu prawo do najniższej emerytury z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. J. S. nie skorzystał z prawa do wniesienia odwołania od tej decyzji. W niniejszym postępowaniu natomiast Sąd jest władny jedynie do badania prawidłowości decyzji z dnia 1.03.2016 r. rozstrzygającej w przedmiocie waloryzacji emerytury, która uprzednio została przyznana ubezpieczonemu w drodze decyzji z 28.01.2015 r. Dlatego też żądanie wystosowane przez J. S. nie znajduje uzasadnienia w treści obowiązujących przepisów ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Od tego wyroku apelację wniósł J. S. , zaskarżając wyrok w całości. Wyrokowi zarzucał nieuwzględnienie jego wniosku o ustalenie emerytury w sposób przez niego wskazany - 15 lat ZUS plus emerytura KRUS. Podnosił, że emerytura jest za niska i nie starcza mu na zakup leków i opłat stałych. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Apelacja jest bezzasadna. Przede wszystkim należy zauważyć, że w sprawie z odwołania od decyzji organu rentowego, jej treść wyznacza przedmiot i zakres rozpoznania oraz orzeczenia sądu pracy i ubezpieczeń społecznych. Zaskarżona decyzja została wydana z urzędu i dotyczyła przewidzianej w ustawie waloryzacji świadczenia emerytalnego według zasad określonych w art.88 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jedn. Dz.U. z 2016 roku, poz.778). W postępowaniu sądowym, wywołanym odwołaniem od decyzji organu rentowego, zgodnie z systemem orzekania w sprawach z tego zakresu, sąd rozstrzyga o prawidłowości zaskarżonej decyzji. Sąd nie działa w zastępstwie organu rentowego, w związku z czym nie ustala kwestii nieobjętych zakresem decyzji i jego rozstrzygnięcie odnosi się wyłącznie do zaskarżonej decyzji. Skoro decyzja dotyczyła waloryzacji polegającej na przemnożeniu świadczenia przez wskaźnik waloryzacji, Sąd Okręgowy badał, czy organ rentowy przeliczył emeryturę wnioskodawcy w sposób przewidziany cytowanym przepisem ustawy. Zarzuty apelacji dotyczą wyłącznie ustalenia emerytury poprzez obliczenie jej w sposób wskazany przez wnioskodawcę a nieznany ustawie. Sąd Okręgowy wyjaśnił w uzasadnieniu zakres badania sprawy wskutek odwołania, odniósł się do zarzutów wnioskodawcy, wskazując, że wysokość świadczenia została ustalona ostateczną decyzją z dnia 28 stycznia 2015 roku przyznającą prawo do emerytury. Podnoszone w odwołaniu i apelacji żądanie wnioskodawcy o obliczenie emerytury w sposób przez niego wskazany nie było przedmiotem zaskarżonej decyzji ani wyroku wydanego na skutek odwołania. Wbrew zarzutom apelacji wyrok Sądu Okręgowego jest prawidłowy i zgodny z powołanymi przez ten Sąd przepisami. Bezzasadny jest zarzut naruszenia bliżej nie sprecyzowanych przepisów ustawy o emeryturach i rentach, ponieważ jedyne przepisy, jakie miały w sprawie zastosowanie to art.88 i 89 tej ustawy, określające zasady waloryzacji świadczeń, a wnioskodawca nie zgłaszał zastrzeżeń co prawidłowości dokonanej waloryzacji. Z tych względów i na mocy art.385 KPC Sąd Apelacyjny orzekł, jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI