III AUA 1317/14

Sąd Apelacyjny we WrocławiuWrocław2015-01-20
SAOSubezpieczenia społecznezaległości składkoweŚredniaapelacyjny
ZUSskładkizaległościspółka jawnaodpowiedzialnośćubezpieczenie społecznekoszty procesu

Sąd Apelacyjny we Wrocławiu oddalił apelację wnioskodawczyni w sprawie zaległości składkowych, zmieniając jednocześnie wyrok sądu niższej instancji w zakresie kosztów procesu na korzyść Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.

Sprawa dotyczyła odwołania A. A. od decyzji ZUS o zaległościach składkowych. Wnioskodawczyni kwestionowała swoją odpowiedzialność, twierdząc, że przestała być wspólnikiem spółki jawnej. Sąd Apelacyjny uznał jednak, że decyzja o objęciu jej ubezpieczeniem społecznym stała się ostateczna i nie może być podważana w tym postępowaniu. Apelacja wnioskodawczyni została oddalona, a zażalenie ZUS w sprawie kosztów procesu uwzględnione.

Sąd Apelacyjny we Wrocławiu rozpoznał sprawę z wniosku A. A. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. o zaległości składkowe. Wnioskodawczyni odwołała się od decyzji ZUS ustalającej jej zaległości składkowe wraz z odsetkami na kwotę 8.106,03 zł. Głównym argumentem A. A. było to, że od czerwca 2011 r. nie była już wspólnikiem spółki jawnej, a jej ponowne zarejestrowanie w organie rentowym było omyłkowe. Sąd Apelacyjny, opierając się na art. 387 § 2 1 kpc, skupił się na wyjaśnieniu podstawy prawnej. Stwierdzono, że decyzja organu rentowego z dnia 9 lutego 2012 r. o objęciu wnioskodawczyni obowiązkowym ubezpieczeniem społecznym z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej w spornym okresie stała się ostateczna, ponieważ wnioskodawczyni nie wniosła od niej odwołania. Sąd ubezpieczeń społecznych jest związany taką ostateczną decyzją administracyjną i nie może jej kwestionować. W związku z tym zarzuty dotyczące braku wspólnictwa były bez znaczenia. Sąd Apelacyjny oddalił apelację wnioskodawczyni jako bezzasadną. Jednocześnie uwzględniono zażalenie ZUS dotyczące kosztów procesu za pierwszą instancję, zmieniając wyrok sądu okręgowego w tym zakresie i zasądzając od wnioskodawczyni na rzecz ZUS kwotę 1.200 zł. W postępowaniu apelacyjnym zasądzono od wnioskodawczyni na rzecz ZUS kwotę 900 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego, oddalając żądanie zwrotu kosztów w postępowaniu zażaleniowym.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, sąd ubezpieczeń społecznych jest związany ostateczną decyzją administracyjną i nie jest uprawniony do kwestionowania jej merytorycznej zasadności w toku postępowania dotyczącego wysokości zadłużenia.

Uzasadnienie

Sąd jest związany ostateczną decyzją administracyjną, od której strona nie wniosła odwołania lub nie podważyła jej skuteczności w inny sposób. Zasada ta wynika z prawnego rozgraniczenia drogi sądowej i administracyjnej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie apelacji, zmiana wyroku w zakresie kosztów

Strona wygrywająca

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O.

Strony

NazwaTypRola
A. A.osoba_fizycznawnioskodawczyni
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O.instytucjastrona pozwana

Przepisy (12)

Główne

k.p.c. art. 98

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do zasądzenia kosztów postępowania.

Dz. U. z 2013 r., poz. 490 j.t. art. 6 § pkt 3

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu

Określa wysokość kosztów zastępstwa procesowego w sprawach, w których o wysokości stawek decyduje wartość przedmiotu sporu (8.106,03 zł).

Pomocnicze

k.p.c. art. 387 § § 2 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd przystąpił do wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia Sądu I instancji wobec braku zarzutów co do stanu faktycznego.

k.p.c. art. 477 § 9

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy trybu wnoszenia odwołania od decyzji organów rentowych.

u.s.u.s. art. 83 § ust. 1

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

u.s.u.s. art. 32

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do oddalenia apelacji.

k.p.c. art. 386 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do zmiany zaskarżonego wyroku.

k.p.c. art. 397 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy postępowania zażaleniowego.

Dz. U. z 2013 r., poz. 490 j.t. art. 11 § ust. 2

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu

Zastosowane błędnie przez Sąd I instancji; dotyczy spraw o świadczenia pieniężne z ubezpieczenia społecznego.

Dz. U. z 2013 r., poz. 490 j.t. art. 5

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu

Podstawa do ustalania stawek minimalnych w sprawach nieokreślonych w rozporządzeniu.

Dz. U. z 2013 r., poz. 490 j.t. art. 12 § ust. 1 pkt 2

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu

Podstawa do zasądzenia kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Ostateczna decyzja administracyjna o objęciu ubezpieczeniem społecznym nie może być podważana w postępowaniu o ustalenie zadłużenia. Prawidłowa podstawa prawna do ustalenia kosztów zastępstwa procesowego w sprawach o zaległe składki to § 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości, a nie § 11 ust. 2.

Odrzucone argumenty

Wnioskodawczyni nie była wspólnikiem spółki jawnej w spornym okresie i nie powinna ponosić odpowiedzialności za składki. Sąd I instancji błędnie zastosował przepisy dotyczące kosztów zastępstwa procesowego.

Godne uwagi sformułowania

sąd ubezpieczeń społecznych jest związany ostateczną decyzją nie jest uprawniony do kwestionowania decyzji administracyjnej, w szczególności pod względem jej merytorycznej zasadności sprawami o najbardziej zbliżonym rodzaju do spraw o zaległe składki [...] są sprawy, o których mowa w jego § 6

Skład orzekający

Irena Różańska-Dorosz

przewodniczący

Ireneusz Lejczak

sprawozdawca

Maria Pietkun

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja związania sądu ostateczną decyzją administracyjną w sprawach ubezpieczeniowych oraz prawidłowe ustalanie kosztów zastępstwa procesowego w sprawach o zaległe składki."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku odwołania od decyzji o objęciu ubezpieczeniem.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważną zasadę proceduralną dotyczącą związania sądu decyzjami administracyjnymi oraz praktyczne aspekty ustalania kosztów procesu, co jest istotne dla prawników procesowych.

Czy ostateczna decyzja ZUS może być podważona w sądzie? Sąd Apelacyjny wyjaśnia.

Dane finansowe

WPS: 8106,03 PLN

zwrot kosztów procesu za I instancję: 1200 PLN

zwrot kosztów procesu w postępowaniu apelacyjnym: 900 PLN

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III AUa 1317/14 III AUz 194/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 20 stycznia 2015 r. Sąd Apelacyjny we Wrocławiu III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSA Irena Różańska-Dorosz Sędziowie:SSA Ireneusz Lejczak (spr.) SSA Maria Pietkun Protokolant: Robert Purchalak po rozpoznaniu w dniu 20 stycznia 2015 r. we Wrocławiu na rozprawie sprawy z wniosku A. A. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. o zaległości składkowe na skutek apelacji A. A. oraz zażalenia Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. od wyroku Sądu Okręgowego w Opolu Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 29-04-2014 r. sygn. akt V U 2372/2013 I. oddala apelację wnioskodawczyni; II. zmienia zaskarżony wyrok w punkcie II. w ten sposób, że zasądza od wnioskodawczyni na rzecz strony pozwanej kwotę 1.200 zł tytułem zwrotu kosztów procesu za I instancję; III. zasądza od wnioskodawczyni na rzecz strony pozwanej kwotę 900 zł tytułem zwrotu kosztów procesu w postępowaniu apelacyjnym, oddalając żądanie zwrotu kosztów w postępowaniu zażaleniowym. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 29 kwietnia 2014 r. Sąd Okręgowy w Opolu V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w punkcie I oddalił odwołanie wnioskodawczyni A. A. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. z dnia 25 lipca 2013 r. i w punkcie II zasądził od wnioskodawczyni na rzecz strony pozwanej kwotę 60 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Apelację od powyższego wyroku złożyła wnioskodawczyni, podnosząc, że błędne jest stanowisko Sądu I instancji, iż zobowiązania wspólników spółki jawnej z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne mają charakter zobowiązań związanych z działalnością spółki, wobec czego niedopełnienie przez wspólnika obowiązku zapłaty tych składek, sprowadza ich solidarną odpowiedzialność. Nadto zarzuciła, że od dnia 5 czerwca 2011 r. przestała być wspólnikiem spółki (...) , co potwierdzają dokumenty: wypowiedzenie umowy skierowane do wspólnika, aneks do umowy oraz postanowienie Sądu Rejonowego w O. VIII Wydział Gospodarczy KRS. Natomiast ponowne jej zarejestrowanie w organie rentowym było omyłkowe, bez jej wiedzy, wobec czego nie może z tego powodu ponosić konsekwencji. Wskazując na powyższe wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku i uwzględnienie odwołania. Z kolei organ rentowy zaskarżył postanowienie zawarte w punkcie II powyższego wyroku w przedmiocie kosztów zastępstwa procesowego, zarzucając mu naruszenie art. 98 kpc i § 11 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 490 j.t.) przez orzeczenie na jego rzecz kosztów zastępstwa procesowego w kwocie 60 zł, podczas gdy prawidłowa ich wysokość zgodnie z § 6 pkt 4 powyższego rozporządzenia wynosi 1.200,00 zł. Wskazując na powyższe wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia przez zasądzenie od wnioskodawczyni na rzecz organu rentowego kwoty 1.200,00 zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego oraz zasądzenia od wnioskodawczyni kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu zażaleniowym. Nadto organ rentowy w odpowiedzi na apelację wnioskodawczyni wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie na jego rzecz kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Apelacja wnioskodawczyni jest niezasadna, natomiast zażalenie organu rentowego zasługuje na uwzględnienie. Wobec braku zarzutów, co do ustalonego przez Sąd I instancji stanu faktycznego, Sąd Apelacyjny w oparciu o art. 387 § 2 1 kpc przystąpił wyłącznie do wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia Sądu I instancji. Rozpoznając niniejszą sprawę, Sąd Okręgowy we Wrocławiu nie naruszył przepisów prawa materialnego, jak tego stara się dowieść apelująca. W sprawie wnioskodawczyni kwestionowała zasadność decyzji organu rentowego z dnia 25 lipca 2013 r., w której stwierdzono, że jej zaległości z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne za okres od stycznia 2011 r. do grudnia 2012 r., ubezpieczenie zdrowotne za okres od sierpnia 2011 r. do grudnia 2011 r. i Fundusz Pracy od stycznia 2011 r. do grudnia 2011 r. wynoszą łącznie wraz z odsetkami 8.106,03 zł. Wnioskodawczyni zarzuciła, że od dnia 5 czerwca 2011 r. przestała być wspólnikiem spółki jawnej (...) , wobec czego z tego tytułu nie ma zadłużenia. Zarzut ten jest nietrafny. Jak wynika z akt sprawy decyzją z dnia 9 lutego 2012 r. organ rentowy objął wnioskodawczynię obowiązkowym ubezpieczeniem społecznym z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej w okresie od dnia 1 stycznia 2011 r. do dnia 28 marca 2011 r. i od dnia 1 lipca 2011 r. do nadal, czyli co najmniej do dnia 9 lutego 2012 r., więc obejmującym sporny okres w niniejszej sprawie. Wnioskodawczyni nie złożyła odwołania od tej decyzji, wobec czego stała się ona ostateczna. Zgodnie z zasadą domniemania prawidłowości aktów administracyjnych oraz zasadą uwzględniania przez sądy powszechne skutków prawnych orzeczeń organów administracyjnych, która ma swoje źródło w prawnym rozgraniczeniu drogi sądowej i drogi administracyjnej, sąd ubezpieczeń społecznych jest związany ostateczną decyzją, od której strona nie wniosła odwołania w trybie art. 477 9 kpc , ani nie podważyła jej skuteczności w inny prawem przewidziany sposób. Oznacza to, że Sąd w postępowaniu z zakresu ubezpieczeń społecznych nie jest uprawniony do kwestionowania decyzji administracyjnej, w szczególności pod względem jej merytorycznej zasadności i jest nią związany także wówczas, gdy w ocenie sądu decyzja jest wadliwa (por. np. wyroki z dnia 29 stycznia 2008 r., I UK 173/07, z dnia 10 czerwca 2008 r., I UK 376/07, z dnia 7 kwietnia 2011 r., I UK 357/10, uchwała z dnia 15 września 2011 r., II UZP 8/11). W świetle powyższych okoliczności należy stwierdzić, że skoro decyzja z dnia 9 lutego 2012 r. o objęciu wnioskodawczyni w spornym okresie obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym stała się ostateczna, to wnioskodawczyni w toku niniejszego postępowania, a więc postępowania dotyczącego wysokości zadłużenia, nie może skutecznie podważyć kwestii podlegania przez nią obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym w spornym okresie. Z tych względów jej zarzuty, iż nie była wspólnikiem spółki jawnej były bez znaczenia, skoro w spornym okresie podlegała ubezpieczeniom społecznym. Skutkiem decyzji z dnia 9 lutego 2012 r. było wydanie przez organ rentowy na podstawie art. 83 ust. 1 i art. 32 ustawy z dnia 13.10.1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych trafnej decyzji z dnia 13 września 2012 r., ustalającej podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne za sporny okres prowadzenia działalności gospodarczej w minimalnej wysokości, a wobec nieuiszczenia przez nią należnych składek, organ rentowy wydał zaskarżoną decyzję z dnia 25 lipca 2013 r. o wysokości zadłużenia wnioskodawczyni z powyższego tytułu, którego w istocie nie kwestionowała. Wobec powyższego słuszne jest rozstrzygnięcie Sądu Okręgowego o oddaleniu odwołania wnioskodawczyni. Natomiast błędnie Sąd Okręgowy przyjął, że w kwestii kosztów zastępstwa procesowego zastosowanie znajduje § 11 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu . Należy bowiem zauważyć, że przepis ten odnosi się wprost wyłącznie do spraw o świadczenia pieniężne z ubezpieczenia społecznego i zaopatrzenia emerytalnego. Natomiast niniejsza sprawa o zaległe składki niewątpliwie nie należy do tych kategorii spraw. W takiej sytuacji należy zatem odwołać się do treści § 5 tego rozporządzenia, zgodnie z którym wysokość stawek minimalnych w sprawach nieokreślonych w rozporządzeniu ustala się przyjmując za podstawę stawkę w sprawach o najbardziej zbliżonym rodzaju. Sprawami o najbardziej zbliżonym rodzaju do spraw o zaległe składki, w rozumieniu § 5 cytowanego rozporządzenia, są sprawy, o których mowa w jego § 6, czyli takie, w których o wysokości stawek minimalnych decyduje wartość ich przedmiotu. Jak wynika z zaskarżonej decyzji wartość przedmiotu sporu wynosiła 8.106,03 zł, wobec tego organowi rentowemu, jako stronie wygrywającej, zgodnie z § 6 pkt 3 rozporządzenia przysługuje zwrot kosztów procesu (kosztów zastępstwa procesowego) w wysokości 1.200,00 zł. Wobec tego zażalenie organu rentowe jest zasadne. Przy czym Sąd Apelacyjny uznał, że błędne rozstrzygnięcie Sądu Okręgowego w przedmiocie kosztów procesu, nie może dodatkowo obciążać wnioskodawczyni kosztami postępowania zażaleniowego. Mając na uwadze powyższe Sąd Apelacyjny na podstawie art. 385 kpc w punkcie I wyroku oddalił apelację wnioskodawczyni jako oczywiście bezzasadną. W punkcie II w oparciu o art. 386 § 1 kpc w związku z art. 397 § 2 kpc oraz art. 98 kpc i § 6 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu zmienił zaskarżony wyrok w punkcie II w ten sposób, że zasądził od wnioskodawczyni na rzecz strony pozwanej kwotę 1.200,00 zł tytułem zwrotu kosztów procesu za I instancję. Stroną przegrywającą sprawę jest wnioskodawczyni i zgodnie z art. 98 kpc jest obowiązana zwrócić stronie przeciwnej na jej żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony, w tym koszty zastępstwa procesowego. Wobec powyższego Sąd Apelacyjny w punkcie III wyroku w oparciu o art. 98 kpc i § 12 ust. 1 pkt 2 w związku z § 6 pkt 3 powyższego rozporządzenia zasądził od wnioskodawczyni na rzecz strony pozwanej kwotę 900,00 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym i na mocy art. 385 kpc w związku z art. 397 § 2 kpc oddalił żądanie organu rentowego dotyczące zwrotu kosztów w postępowaniu zażaleniowym. R.S.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI