III AUA 1317/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Apelacyjny we Wrocławiu oddalił apelację wnioskodawczyni w sprawie zaległości składkowych, zmieniając jednocześnie wyrok sądu niższej instancji w zakresie kosztów procesu na korzyść Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.
Sprawa dotyczyła odwołania A. A. od decyzji ZUS o zaległościach składkowych. Wnioskodawczyni kwestionowała swoją odpowiedzialność, twierdząc, że przestała być wspólnikiem spółki jawnej. Sąd Apelacyjny uznał jednak, że decyzja o objęciu jej ubezpieczeniem społecznym stała się ostateczna i nie może być podważana w tym postępowaniu. Apelacja wnioskodawczyni została oddalona, a zażalenie ZUS w sprawie kosztów procesu uwzględnione.
Sąd Apelacyjny we Wrocławiu rozpoznał sprawę z wniosku A. A. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. o zaległości składkowe. Wnioskodawczyni odwołała się od decyzji ZUS ustalającej jej zaległości składkowe wraz z odsetkami na kwotę 8.106,03 zł. Głównym argumentem A. A. było to, że od czerwca 2011 r. nie była już wspólnikiem spółki jawnej, a jej ponowne zarejestrowanie w organie rentowym było omyłkowe. Sąd Apelacyjny, opierając się na art. 387 § 2 1 kpc, skupił się na wyjaśnieniu podstawy prawnej. Stwierdzono, że decyzja organu rentowego z dnia 9 lutego 2012 r. o objęciu wnioskodawczyni obowiązkowym ubezpieczeniem społecznym z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej w spornym okresie stała się ostateczna, ponieważ wnioskodawczyni nie wniosła od niej odwołania. Sąd ubezpieczeń społecznych jest związany taką ostateczną decyzją administracyjną i nie może jej kwestionować. W związku z tym zarzuty dotyczące braku wspólnictwa były bez znaczenia. Sąd Apelacyjny oddalił apelację wnioskodawczyni jako bezzasadną. Jednocześnie uwzględniono zażalenie ZUS dotyczące kosztów procesu za pierwszą instancję, zmieniając wyrok sądu okręgowego w tym zakresie i zasądzając od wnioskodawczyni na rzecz ZUS kwotę 1.200 zł. W postępowaniu apelacyjnym zasądzono od wnioskodawczyni na rzecz ZUS kwotę 900 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego, oddalając żądanie zwrotu kosztów w postępowaniu zażaleniowym.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, sąd ubezpieczeń społecznych jest związany ostateczną decyzją administracyjną i nie jest uprawniony do kwestionowania jej merytorycznej zasadności w toku postępowania dotyczącego wysokości zadłużenia.
Uzasadnienie
Sąd jest związany ostateczną decyzją administracyjną, od której strona nie wniosła odwołania lub nie podważyła jej skuteczności w inny sposób. Zasada ta wynika z prawnego rozgraniczenia drogi sądowej i administracyjnej.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie apelacji, zmiana wyroku w zakresie kosztów
Strona wygrywająca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. A. | osoba_fizyczna | wnioskodawczyni |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. | instytucja | strona pozwana |
Przepisy (12)
Główne
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do zasądzenia kosztów postępowania.
Dz. U. z 2013 r., poz. 490 j.t. art. 6 § pkt 3
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu
Określa wysokość kosztów zastępstwa procesowego w sprawach, w których o wysokości stawek decyduje wartość przedmiotu sporu (8.106,03 zł).
Pomocnicze
k.p.c. art. 387 § § 2 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd przystąpił do wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia Sądu I instancji wobec braku zarzutów co do stanu faktycznego.
k.p.c. art. 477 § 9
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy trybu wnoszenia odwołania od decyzji organów rentowych.
u.s.u.s. art. 83 § ust. 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
u.s.u.s. art. 32
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do oddalenia apelacji.
k.p.c. art. 386 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do zmiany zaskarżonego wyroku.
k.p.c. art. 397 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy postępowania zażaleniowego.
Dz. U. z 2013 r., poz. 490 j.t. art. 11 § ust. 2
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu
Zastosowane błędnie przez Sąd I instancji; dotyczy spraw o świadczenia pieniężne z ubezpieczenia społecznego.
Dz. U. z 2013 r., poz. 490 j.t. art. 5
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu
Podstawa do ustalania stawek minimalnych w sprawach nieokreślonych w rozporządzeniu.
Dz. U. z 2013 r., poz. 490 j.t. art. 12 § ust. 1 pkt 2
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu
Podstawa do zasądzenia kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Ostateczna decyzja administracyjna o objęciu ubezpieczeniem społecznym nie może być podważana w postępowaniu o ustalenie zadłużenia. Prawidłowa podstawa prawna do ustalenia kosztów zastępstwa procesowego w sprawach o zaległe składki to § 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości, a nie § 11 ust. 2.
Odrzucone argumenty
Wnioskodawczyni nie była wspólnikiem spółki jawnej w spornym okresie i nie powinna ponosić odpowiedzialności za składki. Sąd I instancji błędnie zastosował przepisy dotyczące kosztów zastępstwa procesowego.
Godne uwagi sformułowania
sąd ubezpieczeń społecznych jest związany ostateczną decyzją nie jest uprawniony do kwestionowania decyzji administracyjnej, w szczególności pod względem jej merytorycznej zasadności sprawami o najbardziej zbliżonym rodzaju do spraw o zaległe składki [...] są sprawy, o których mowa w jego § 6
Skład orzekający
Irena Różańska-Dorosz
przewodniczący
Ireneusz Lejczak
sprawozdawca
Maria Pietkun
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja związania sądu ostateczną decyzją administracyjną w sprawach ubezpieczeniowych oraz prawidłowe ustalanie kosztów zastępstwa procesowego w sprawach o zaległe składki."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku odwołania od decyzji o objęciu ubezpieczeniem.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje ważną zasadę proceduralną dotyczącą związania sądu decyzjami administracyjnymi oraz praktyczne aspekty ustalania kosztów procesu, co jest istotne dla prawników procesowych.
“Czy ostateczna decyzja ZUS może być podważona w sądzie? Sąd Apelacyjny wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 8106,03 PLN
zwrot kosztów procesu za I instancję: 1200 PLN
zwrot kosztów procesu w postępowaniu apelacyjnym: 900 PLN
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt III AUa 1317/14 III AUz 194/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 20 stycznia 2015 r. Sąd Apelacyjny we Wrocławiu III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSA Irena Różańska-Dorosz Sędziowie:SSA Ireneusz Lejczak (spr.) SSA Maria Pietkun Protokolant: Robert Purchalak po rozpoznaniu w dniu 20 stycznia 2015 r. we Wrocławiu na rozprawie sprawy z wniosku A. A. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. o zaległości składkowe na skutek apelacji A. A. oraz zażalenia Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. od wyroku Sądu Okręgowego w Opolu Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 29-04-2014 r. sygn. akt V U 2372/2013 I. oddala apelację wnioskodawczyni; II. zmienia zaskarżony wyrok w punkcie II. w ten sposób, że zasądza od wnioskodawczyni na rzecz strony pozwanej kwotę 1.200 zł tytułem zwrotu kosztów procesu za I instancję; III. zasądza od wnioskodawczyni na rzecz strony pozwanej kwotę 900 zł tytułem zwrotu kosztów procesu w postępowaniu apelacyjnym, oddalając żądanie zwrotu kosztów w postępowaniu zażaleniowym. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 29 kwietnia 2014 r. Sąd Okręgowy w Opolu V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w punkcie I oddalił odwołanie wnioskodawczyni A. A. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. z dnia 25 lipca 2013 r. i w punkcie II zasądził od wnioskodawczyni na rzecz strony pozwanej kwotę 60 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Apelację od powyższego wyroku złożyła wnioskodawczyni, podnosząc, że błędne jest stanowisko Sądu I instancji, iż zobowiązania wspólników spółki jawnej z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne mają charakter zobowiązań związanych z działalnością spółki, wobec czego niedopełnienie przez wspólnika obowiązku zapłaty tych składek, sprowadza ich solidarną odpowiedzialność. Nadto zarzuciła, że od dnia 5 czerwca 2011 r. przestała być wspólnikiem spółki (...) , co potwierdzają dokumenty: wypowiedzenie umowy skierowane do wspólnika, aneks do umowy oraz postanowienie Sądu Rejonowego w O. VIII Wydział Gospodarczy KRS. Natomiast ponowne jej zarejestrowanie w organie rentowym było omyłkowe, bez jej wiedzy, wobec czego nie może z tego powodu ponosić konsekwencji. Wskazując na powyższe wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku i uwzględnienie odwołania. Z kolei organ rentowy zaskarżył postanowienie zawarte w punkcie II powyższego wyroku w przedmiocie kosztów zastępstwa procesowego, zarzucając mu naruszenie art. 98 kpc i § 11 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 490 j.t.) przez orzeczenie na jego rzecz kosztów zastępstwa procesowego w kwocie 60 zł, podczas gdy prawidłowa ich wysokość zgodnie z § 6 pkt 4 powyższego rozporządzenia wynosi 1.200,00 zł. Wskazując na powyższe wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia przez zasądzenie od wnioskodawczyni na rzecz organu rentowego kwoty 1.200,00 zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego oraz zasądzenia od wnioskodawczyni kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu zażaleniowym. Nadto organ rentowy w odpowiedzi na apelację wnioskodawczyni wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie na jego rzecz kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Apelacja wnioskodawczyni jest niezasadna, natomiast zażalenie organu rentowego zasługuje na uwzględnienie. Wobec braku zarzutów, co do ustalonego przez Sąd I instancji stanu faktycznego, Sąd Apelacyjny w oparciu o art. 387 § 2 1 kpc przystąpił wyłącznie do wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia Sądu I instancji. Rozpoznając niniejszą sprawę, Sąd Okręgowy we Wrocławiu nie naruszył przepisów prawa materialnego, jak tego stara się dowieść apelująca. W sprawie wnioskodawczyni kwestionowała zasadność decyzji organu rentowego z dnia 25 lipca 2013 r., w której stwierdzono, że jej zaległości z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne za okres od stycznia 2011 r. do grudnia 2012 r., ubezpieczenie zdrowotne za okres od sierpnia 2011 r. do grudnia 2011 r. i Fundusz Pracy od stycznia 2011 r. do grudnia 2011 r. wynoszą łącznie wraz z odsetkami 8.106,03 zł. Wnioskodawczyni zarzuciła, że od dnia 5 czerwca 2011 r. przestała być wspólnikiem spółki jawnej (...) , wobec czego z tego tytułu nie ma zadłużenia. Zarzut ten jest nietrafny. Jak wynika z akt sprawy decyzją z dnia 9 lutego 2012 r. organ rentowy objął wnioskodawczynię obowiązkowym ubezpieczeniem społecznym z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej w okresie od dnia 1 stycznia 2011 r. do dnia 28 marca 2011 r. i od dnia 1 lipca 2011 r. do nadal, czyli co najmniej do dnia 9 lutego 2012 r., więc obejmującym sporny okres w niniejszej sprawie. Wnioskodawczyni nie złożyła odwołania od tej decyzji, wobec czego stała się ona ostateczna. Zgodnie z zasadą domniemania prawidłowości aktów administracyjnych oraz zasadą uwzględniania przez sądy powszechne skutków prawnych orzeczeń organów administracyjnych, która ma swoje źródło w prawnym rozgraniczeniu drogi sądowej i drogi administracyjnej, sąd ubezpieczeń społecznych jest związany ostateczną decyzją, od której strona nie wniosła odwołania w trybie art. 477 9 kpc , ani nie podważyła jej skuteczności w inny prawem przewidziany sposób. Oznacza to, że Sąd w postępowaniu z zakresu ubezpieczeń społecznych nie jest uprawniony do kwestionowania decyzji administracyjnej, w szczególności pod względem jej merytorycznej zasadności i jest nią związany także wówczas, gdy w ocenie sądu decyzja jest wadliwa (por. np. wyroki z dnia 29 stycznia 2008 r., I UK 173/07, z dnia 10 czerwca 2008 r., I UK 376/07, z dnia 7 kwietnia 2011 r., I UK 357/10, uchwała z dnia 15 września 2011 r., II UZP 8/11). W świetle powyższych okoliczności należy stwierdzić, że skoro decyzja z dnia 9 lutego 2012 r. o objęciu wnioskodawczyni w spornym okresie obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym stała się ostateczna, to wnioskodawczyni w toku niniejszego postępowania, a więc postępowania dotyczącego wysokości zadłużenia, nie może skutecznie podważyć kwestii podlegania przez nią obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym w spornym okresie. Z tych względów jej zarzuty, iż nie była wspólnikiem spółki jawnej były bez znaczenia, skoro w spornym okresie podlegała ubezpieczeniom społecznym. Skutkiem decyzji z dnia 9 lutego 2012 r. było wydanie przez organ rentowy na podstawie art. 83 ust. 1 i art. 32 ustawy z dnia 13.10.1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych trafnej decyzji z dnia 13 września 2012 r., ustalającej podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne za sporny okres prowadzenia działalności gospodarczej w minimalnej wysokości, a wobec nieuiszczenia przez nią należnych składek, organ rentowy wydał zaskarżoną decyzję z dnia 25 lipca 2013 r. o wysokości zadłużenia wnioskodawczyni z powyższego tytułu, którego w istocie nie kwestionowała. Wobec powyższego słuszne jest rozstrzygnięcie Sądu Okręgowego o oddaleniu odwołania wnioskodawczyni. Natomiast błędnie Sąd Okręgowy przyjął, że w kwestii kosztów zastępstwa procesowego zastosowanie znajduje § 11 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu . Należy bowiem zauważyć, że przepis ten odnosi się wprost wyłącznie do spraw o świadczenia pieniężne z ubezpieczenia społecznego i zaopatrzenia emerytalnego. Natomiast niniejsza sprawa o zaległe składki niewątpliwie nie należy do tych kategorii spraw. W takiej sytuacji należy zatem odwołać się do treści § 5 tego rozporządzenia, zgodnie z którym wysokość stawek minimalnych w sprawach nieokreślonych w rozporządzeniu ustala się przyjmując za podstawę stawkę w sprawach o najbardziej zbliżonym rodzaju. Sprawami o najbardziej zbliżonym rodzaju do spraw o zaległe składki, w rozumieniu § 5 cytowanego rozporządzenia, są sprawy, o których mowa w jego § 6, czyli takie, w których o wysokości stawek minimalnych decyduje wartość ich przedmiotu. Jak wynika z zaskarżonej decyzji wartość przedmiotu sporu wynosiła 8.106,03 zł, wobec tego organowi rentowemu, jako stronie wygrywającej, zgodnie z § 6 pkt 3 rozporządzenia przysługuje zwrot kosztów procesu (kosztów zastępstwa procesowego) w wysokości 1.200,00 zł. Wobec tego zażalenie organu rentowe jest zasadne. Przy czym Sąd Apelacyjny uznał, że błędne rozstrzygnięcie Sądu Okręgowego w przedmiocie kosztów procesu, nie może dodatkowo obciążać wnioskodawczyni kosztami postępowania zażaleniowego. Mając na uwadze powyższe Sąd Apelacyjny na podstawie art. 385 kpc w punkcie I wyroku oddalił apelację wnioskodawczyni jako oczywiście bezzasadną. W punkcie II w oparciu o art. 386 § 1 kpc w związku z art. 397 § 2 kpc oraz art. 98 kpc i § 6 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu zmienił zaskarżony wyrok w punkcie II w ten sposób, że zasądził od wnioskodawczyni na rzecz strony pozwanej kwotę 1.200,00 zł tytułem zwrotu kosztów procesu za I instancję. Stroną przegrywającą sprawę jest wnioskodawczyni i zgodnie z art. 98 kpc jest obowiązana zwrócić stronie przeciwnej na jej żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony, w tym koszty zastępstwa procesowego. Wobec powyższego Sąd Apelacyjny w punkcie III wyroku w oparciu o art. 98 kpc i § 12 ust. 1 pkt 2 w związku z § 6 pkt 3 powyższego rozporządzenia zasądził od wnioskodawczyni na rzecz strony pozwanej kwotę 900,00 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym i na mocy art. 385 kpc w związku z art. 397 § 2 kpc oddalił żądanie organu rentowego dotyczące zwrotu kosztów w postępowaniu zażaleniowym. R.S.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI