III AUA 1311/12
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Rejonowy dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi wyrokiem z dnia 18 grudnia 2013 r. zmienił decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, ustalając, że wnioskodawczyni W. K. jest zobowiązana do zwrotu nienależnie pobranego zasiłku chorobowego za okres od 29 października 2007 r. do 27 kwietnia 2008 r. w kwocie 12 272,26 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 23 maja 2009 r. Sąd oparł się na ustaleniach faktycznych wskazujących na pozorność umów o pracę między W. K. a R. K., co zostało potwierdzone prawomocnymi wyrokami sądów niższych instancji. Sąd Apelacyjny w Łodzi utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego, oddalając apelację wnioskodawczyni. Sąd Apelacyjny podkreślił, że prawomocne orzeczenia sądowe dotyczące braku podlegania ubezpieczeniom społecznym są wiążące dla innych sądów i organów administracji (art. 365 § 1 kpc). W związku z tym, wypłacony zasiłek chorobowy został uznany za nienależnie pobrany. Sąd Apelacyjny zmienił jednak zaskarżoną decyzję w zakresie daty naliczania odsetek ustawowych, uznając, że stają się one wymagalne od dnia doręczenia decyzji nakładającej obowiązek zwrotu, czyli od 22 maja 2009 r., a wnioskodawczyni pozostawała w opóźnieniu od dnia następnego, tj. 23 maja 2009 r.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 365 kpc w kontekście wiążącej mocy prawomocnych orzeczeń w sprawach ubezpieczeniowych; ustalanie daty wymagalności odsetek od nienależnie pobranych świadczeń z ubezpieczenia społecznego.
Dotyczy specyficznej sytuacji pozornego zatrudnienia w celu uzyskania świadczeń z ubezpieczenia społecznego.
Zagadnienia prawne (3)
Czy zasiłek chorobowy wypłacony po ustaniu rzekomego tytułu ubezpieczenia, w sytuacji gdy umowy o pracę były pozorne, jest świadczeniem nienależnie pobranym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zasiłek chorobowy wypłacony w takich okolicznościach jest świadczeniem nienależnie pobranym.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na prawomocnych wyrokach stwierdzających pozorność umów o pracę, co oznaczało brak tytułu ubezpieczeniowego. Wypłacony zasiłek chorobowy był zatem pozbawiony podstawy prawnej.
Od kiedy należą się odsetki ustawowe od nienależnie pobranego zasiłku chorobowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Odsetki ustawowe należą się od dnia następującego po dniu doręczenia decyzji organu rentowego nakładającej obowiązek zwrotu świadczenia.
Uzasadnienie
Zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego, świadczenia z ubezpieczenia społecznego podlegające zwrotowi stają się wymagalne w momencie doręczenia decyzji organu rentowego, a nie w czasie ich wypłaty. Wnioskodawczyni pozostawała w opóźnieniu od dnia następującego po doręczeniu decyzji.
Czy prawomocne orzeczenie sądu w innej sprawie, dotyczące braku podlegania ubezpieczeniom społecznym, wiąże inne sądy i organy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, prawomocne orzeczenie wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, ale również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na art. 365 § 1 kpc, zgodnie z którym prawomocne orzeczenie ma moc wiążącą, co oznacza, że kwestie rozstrzygnięte prejudycjalnie nie mogą być ponownie badane w późniejszym postępowaniu.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| W. K. | osoba_fizyczna | wnioskodawczyni |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w Ł. | instytucja | organ rentowy |
| R. K. | osoba_fizyczna | płatnik składek |
Przepisy (21)
Główne
k.p.c. art. 365 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
ustawa zasiłkowa art. 66 § 2
Ustawa o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa
ustawa systemowa art. 84
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
ustawa systemowa art. 84 § 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
k.c. art. 481 § 1
Kodeks cywilny
k.c. art. 481 § 2
Kodeks cywilny
Pomocnicze
ustawa zasiłkowa art. 1 § 1
Ustawa o ubezpieczeniu społecznym w razie choroby i macierzyństwa
ustawa zasiłkowa art. 2
Ustawa o ubezpieczeniu społecznym w razie choroby i macierzyństwa
ustawa systemowa art. 13 § 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
ustawa systemowa art. 6 § 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
ustawa zasiłkowa art. 1 § 3
Ustawa o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa
ustawa zasiłkowa art. 7
Ustawa o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa
k.c. art. 58 § 1
Kodeks cywilny
k.p. art. 300
Kodeks pracy
ustawa systemowa art. 84 § 5
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
ustawa systemowa art. 84 § 2
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
k.p.c. art. 477 § 14
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 477 § 14
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 363 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 398 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Prawomocność wcześniejszych orzeczeń stwierdzających pozorność umów o pracę i brak podlegania ubezpieczeniom społecznym. • Nienależne pobranie zasiłku chorobowego z powodu braku tytułu ubezpieczeniowego. • Wymagalność odsetek od dnia następującego po doręczeniu decyzji ZUS nakładającej obowiązek zwrotu świadczenia.
Odrzucone argumenty
Błędne oparcie wyroku na nieprawomocnych dokumentach lub wyrokach innych sądów (zarzut apelacji).
Godne uwagi sformułowania
celem działania osób je zawierających nie było świadczenie pracy przez W. K. w ramach stosunku pracy i uzyskiwanie z tego tytułu wynagrodzenia, lecz jedynie ochrony ubezpieczeniowej • zawarte w celu obejścia prawa, tj. w celu uzyskania świadczeń z ubezpieczenia społecznego, a nie w celu zrealizowania świadczeń wynikających z umów w postaci pracy i wynagrodzenia • prawomocne orzeczenie wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej • świadczenia z ubezpieczenia społecznego podlegają zwrotowi stają się wymagalne, nie w czasie ich wypłaty, lecz w momencie doręczenia przez organ rentowy decyzji nakładającej na osobę, która pobrała nienależne świadczenia, obowiązek ich zwrotu
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 365 kpc w kontekście wiążącej mocy prawomocnych orzeczeń w sprawach ubezpieczeniowych; ustalanie daty wymagalności odsetek od nienależnie pobranych świadczeń z ubezpieczenia społecznego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji pozornego zatrudnienia w celu uzyskania świadczeń z ubezpieczenia społecznego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak sądy egzekwują zasadę mocy wiążącej prawomocnych orzeczeń i jak interpretują przepisy dotyczące nienależnie pobranych świadczeń, co jest istotne dla praktyków prawa ubezpieczeniowego.
“Pozorne zatrudnienie i zasiłek chorobowy – kiedy ZUS żąda zwrotu pieniędzy i odsetek?”
Dane finansowe
WPS: 12 272,26 PLN
zwrot nienależnie pobranego zasiłku chorobowego: 12 272,26 PLN
odsetki ustawowe: 1821,84 PLN
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.