III AUA 13/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła odwołania K. H. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, która ustaliła wyższą niż oczekiwana podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne (emerytalne, rentowe, wypadkowe) za okres od kwietnia do grudnia 2021 r. oraz stwierdziła brak podlegania dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu od kwietnia 2021 r. Głównym zarzutem ubezpieczonej było to, że jej biuro rachunkowe nieterminowo zgłosiło ją do ulgi „Mały ZUS plus” (art. 18c ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych), co skutkowało zastosowaniem zasad ogólnych ustalania podstawy wymiaru składek. Sąd Okręgowy oddalił odwołanie, wskazując, że termin na zgłoszenie ulgi (7 dni od zaistnienia zmiany) został przekroczony, a błędy biura rachunkowego nie stanowią podstawy do przywrócenia terminu. Sąd Apelacyjny w pełni podzielił to stanowisko, podkreślając, że terminy te są materialne i niepodlegające przywróceniu. Sąd Apelacyjny zaznaczył, że ubezpieczona ponosi skutki wyboru biura rachunkowego. Dodatkowo, sąd stwierdził, że ubezpieczona utraciła dobrowolne ubezpieczenie chorobowe z powodu opłacenia składek w niższej niż należna kwocie, co zgodnie z ówczesnym stanem prawnym było równoznaczne z nieopłaceniem składki w terminie. Apelacja została oddalona, a ubezpieczona obciążona kosztami postępowania apelacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaPotwierdzenie rygorystycznego podejścia sądów do terminów w sprawach ubezpieczeń społecznych, zwłaszcza w kontekście ulg i odpowiedzialności za błędy pełnomocników.
Dotyczy specyficznych przepisów dotyczących ulgi „Mały ZUS plus” i stanu prawnego obowiązującego do końca 2021 r. w zakresie ubezpieczenia chorobowego.
Zagadnienia prawne (3)
Czy ubezpieczony może skorzystać z ulgi „Mały ZUS plus” (art. 18c ustawy systemowej), jeśli zgłoszenie do tej ulgi nastąpiło po upływie ustawowego terminu (7 dni od zaistnienia zmiany), nawet jeśli uchybienie było spowodowane błędem biura rachunkowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ubezpieczony nie może skorzystać z ulgi „Mały ZUS plus”, jeśli zgłoszenie nastąpiło po upływie ustawowego terminu, a błędy biura rachunkowego nie stanowią podstawy do przywrócenia terminu.
Uzasadnienie
Terminy określone w art. 36 ust. 14a ustawy systemowej są terminami materialnymi, które nie podlegają przywróceniu. Ubezpieczony ponosi odpowiedzialność za działania lub zaniechania swojego pełnomocnika (biura rachunkowego).
Czy opłacenie składki na dobrowolne ubezpieczenie chorobowe w niższej niż należna kwocie skutkuje ustaniem tego ubezpieczenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, opłacenie składki w niższej kwocie niż należna, zgodnie z przepisami obowiązującymi do 31 grudnia 2021 r., było traktowane jako nieopłacenie składki w terminie, co skutkowało ustaniem dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego.
Uzasadnienie
Przepisy ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2021 r. traktowały opłacenie składki w zaniżonej wysokości jako równoznaczne z jej nieopłaceniem w terminie, co prowadziło do ustania dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego.
Czy przepis art. 48 ustawy systemowej może stanowić podstawę do objęcia ulgą „Mały ZUS plus” w sytuacji, gdy ubezpieczony nie dochował terminu określonego w art. 36 ust. 14a?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepis art. 48 ustawy systemowej dotyczy sytuacji zwykłej, a nie szczególnego uprawnienia do ulgi, które wymaga spełnienia warunków i terminów określonych w art. 18c i art. 36 ust. 14a.
Uzasadnienie
Art. 48 ustawy systemowej odnosi się do ogólnych zasad podlegania ubezpieczeniom, podczas gdy ulga „Mały ZUS plus” jest szczególnym uprawnieniem, dla którego ustawodawca przewidział odrębne warunki i terminy.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| K. H. | osoba_fizyczna | ubezpieczona/apelująca |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. | instytucja | organ rentowy/pozwanym |
Przepisy (13)
Główne
u.s.u.s. art. 18c § 1 i 2
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Określa warunki skorzystania z ulgi „Mały ZUS plus”, uzależniając podstawę wymiaru składek od dochodu, z zastrzeżeniem limitów.
u.s.u.s. art. 36 § 14a pkt 1 i 2
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Określa terminy na zgłoszenie zmiany tytułu ubezpieczenia związanego z ulgą „Mały ZUS plus” (7 dni od zaistnienia zmiany lub do końca stycznia).
Pomocnicze
u.s.u.s. art. 18 § 8
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Określa zasady ogólne ustalania podstawy wymiaru składek, stosowane w przypadku niespełnienia warunków do ulg.
u.s.u.s. art. 14 § 1, 1a i 2
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Dotyczy dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego i skutków nieopłacenia składek.
u.s.u.s. art. 48 § 1 i 2
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Dotyczy sytuacji zwykłej, a nie szczególnych uprawnień do ulg.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 98 § § 1, § 1 1 i § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada odpowiedzialności za wynik procesu i zasądzenie kosztów.
k.p.c. art. 99
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 108 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 391 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. § 9 ust. 2
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. § 2 pkt 5
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. § 10 ust. 1 pkt 2
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nieterminowe zgłoszenie do ulgi „Mały ZUS plus” przez biuro rachunkowe skutkuje utratą prawa do ulgi. • Terminy na zgłoszenie ulgi „Mały ZUS plus” są terminami materialnymi i nie podlegają przywróceniu. • Ubezpieczony ponosi skutki błędów swojego pełnomocnika (biura rachunkowego). • Opłacenie składki na dobrowolne ubezpieczenie chorobowe w zaniżonej kwocie skutkuje ustaniem ubezpieczenia.
Odrzucone argumenty
Ubezpieczona powinna skorzystać z ulgi „Mały ZUS plus” pomimo nieterminowego zgłoszenia, gdyż jej wolą było skorzystanie z ulgi i opłacała składki w obniżonej wysokości. • Błąd biura rachunkowego powinien być usprawiedliwieniem dla uchybienia terminowi. • Przepis art. 48 ustawy systemowej powinien mieć zastosowanie, umożliwiając objęcie ulgą.
Godne uwagi sformułowania
Terminy, o których mowa we wskazanym przepisie są terminami ustanowionymi przepisami prawa materialnego i ustawodawca nie przewidział możliwości ich przywrócenia. • To wnioskodawczyni dokonała wyboru biura rachunkowego i to ona ponosi skutki tego uchybienia. • W stanie prawnym obowiązującym do 31 grudnia 2021 r. opłacenie składki w niższej kwocie niż należna traktowane jest jak niepłacenie należnej składki w terminie ze skutkiem w postaci ustania dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego.
Skład orzekający
Iwona Jawor-Piszcz
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Potwierdzenie rygorystycznego podejścia sądów do terminów w sprawach ubezpieczeń społecznych, zwłaszcza w kontekście ulg i odpowiedzialności za błędy pełnomocników."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów dotyczących ulgi „Mały ZUS plus” i stanu prawnego obowiązującego do końca 2021 r. w zakresie ubezpieczenia chorobowego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest pilnowanie terminów w kontaktach z ZUS i że błędy biura rachunkowego mogą mieć poważne konsekwencje finansowe dla przedsiębiorcy.
“Błąd biura rachunkowego kosztował przedsiębiorcę ulgę ZUS. Sąd nie miał litości.”
Dane finansowe
zwrot kosztów postępowania apelacyjnego: 2700 PLN
zwrot kosztów zastępstwa procesowego (sąd I instancji): 180 PLN
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.