III AUa 1279/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Apelacyjny oddalił apelację ubezpieczonego, potwierdzając prawidłowość decyzji ZUS i wyroku Sądu Okręgowego, zgodnie z którymi rozpoczęcie działalności gospodarczej w dniu 28 kwietnia 2010 r. uniemożliwiło skorzystanie z preferencyjnych składek ZUS ze względu na prowadzenie poprzedniej działalności w okresie krótszym niż 60 miesięcy.
Ubezpieczony Z. P. odwołał się od decyzji ZUS, która stwierdziła, że podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym od 28 kwietnia 2010 r. z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej i ustaliła podstawę wymiaru składek na 60% prognozowanego wynagrodzenia. Ubezpieczony domagał się ustalenia podstawy na 30% minimalnego wynagrodzenia, argumentując, że faktycznie rozpoczął działalność 4 maja 2010 r. Sąd Okręgowy oddalił odwołanie, uznając, że działalność rozpoczęto 28 kwietnia 2010 r. Sąd Apelacyjny utrzymał ten wyrok w mocy, stwierdzając, że ubezpieczony nie obalił domniemania faktycznego co do daty rozpoczęcia działalności, a wcześniejsze prowadzenie działalności w okresie krótszym niż 60 miesięcy przed ponownym jej podjęciem wykluczało zastosowanie preferencyjnych składek.
Sprawa dotyczyła odwołania ubezpieczonego Z. P. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddziału w Ł., która stwierdziła jego podleganie obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym od 28 kwietnia 2010 r. z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej oraz ustaliła miesięczne podstawy wymiaru składek. Ubezpieczony domagał się ustalenia podstawy wymiaru składek na poziomie nie niższym niż 30% minimalnego wynagrodzenia, twierdząc, że faktycznie rozpoczął działalność 4 maja 2010 r., a nie z datą rejestracji 28 kwietnia 2010 r. Organ rentowy wniósł o oddalenie odwołania, wskazując, że zgromadzone dowody potwierdzają podjęcie działalności 28 kwietnia 2010 r., co przy wcześniejszym prowadzeniu działalności w okresie krótszym niż 60 miesięcy, uniemożliwiało skorzystanie z preferencyjnej podstawy wymiaru składek. Sąd Okręgowy w Łodzi wyrokiem z 8 września 2014 r. oddalił odwołanie. Sąd ustalił, że ubezpieczony zgłosił rozpoczęcie działalności gospodarczej od 28 kwietnia 2010 r., a wcześniej prowadził inną działalność do 8 kwietnia 2005 r. Sąd uznał, że ubezpieczony podjął szereg czynności przygotowawczych i rozpoczął działalność przed pierwszymi transakcjami sprzedaży w maju 2010 r., co potwierdzało datę rozpoczęcia działalności na 28 kwietnia 2010 r. W konsekwencji, ze względu na prowadzenie poprzedniej działalności w okresie krótszym niż 60 miesięcy przed ponownym jej podjęciem, ubezpieczony nie mógł skorzystać z preferencyjnej podstawy wymiaru składek (30% minimalnego wynagrodzenia), a podlegał podstawowej (60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia). Sąd Apelacyjny w Łodzi, rozpoznając apelację ubezpieczonego, oddalił ją, podzielając ustalenia i wnioski Sądu Okręgowego. Sąd Apelacyjny podkreślił, że sam ubezpieczony zgłosił rozpoczęcie działalności i zgłoszenie do ubezpieczeń od 28 kwietnia 2010 r., co tworzy domniemanie faktyczne. Sąd uznał, że ubezpieczony nie obalił skutecznie tego domniemania, a czynności przygotowawcze (wynajęcie lokalu, umowa z księgową, zakup materiałów) podjęte w kwietniu 2010 r. świadczyły o faktycznym rozpoczęciu działalności od tej daty. W związku z tym, że okres między zakończeniem poprzedniej działalności (8 kwietnia 2005 r.) a ponownym jej rozpoczęciem (28 kwietnia 2010 r.) był krótszy niż wymagane 60 miesięcy, ubezpieczony nie mógł skorzystać z preferencyjnych zasad naliczania składek wynikających z art. 18a ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, zgodnie z wyłączeniem zawartym w art. 18a ust. 2 pkt 1 tej ustawy. Sąd Apelacyjny uznał, że zarówno decyzja ZUS, jak i wyrok Sądu Okręgowego, są zgodne z prawem.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, data faktycznego rozpoczęcia działalności gospodarczej, potwierdzona czynnościami przygotowawczymi i pierwszymi transakcjami, jest kluczowa. Jeśli okres między zakończeniem poprzedniej działalności a ponownym jej podjęciem jest krótszy niż 60 miesięcy, preferencyjne składki nie przysługują, nawet jeśli faktyczne rozpoczęcie działalności nastąpiło nieco później niż wpis do ewidencji.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że wpis do ewidencji działalności gospodarczej oraz zgłoszenie do ubezpieczeń od określonej daty tworzą domniemanie faktyczne. Ubezpieczony nie obalił tego domniemania, a czynności przygotowawcze (wynajem lokalu, umowa z księgową, zakup materiałów) podjęte przed pierwszą transakcją sprzedaży świadczyły o faktycznym rozpoczęciu działalności od daty wpisu. Ponieważ okres między zakończeniem poprzedniej działalności (8 kwietnia 2005 r.) a ponownym jej rozpoczęciem (28 kwietnia 2010 r.) był krótszy niż 60 miesięcy, wyłączona została możliwość stosowania preferencyjnych składek.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie apelacji
Strona wygrywająca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Z. P. | osoba_fizyczna | ubezpieczony/apelujący |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł. | instytucja | organ rentowy/pozwanym |
Przepisy (10)
Główne
u.s.u.s. art. 18 § ust. 8
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Określa podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe dla osób prowadzących pozarolniczą działalność jako zadeklarowana kwota, nie niższa niż 60% prognozowanego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia.
u.s.u.s. art. 18a § ust. 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Określa preferencyjną podstawę wymiaru składek (nie niższa niż 30% minimalnego wynagrodzenia) w okresie pierwszych 24 miesięcy od rozpoczęcia działalności gospodarczej.
u.s.u.s. art. 18a § ust. 2 pkt 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Wyłącza stosowanie preferencyjnej podstawy wymiaru składek (art. 18a ust. 1) do osób, które w okresie ostatnich 60 miesięcy kalendarzowych przed dniem rozpoczęcia działalności prowadziły pozarolniczą działalność.
Pomocnicze
u.s.u.s. art. 6 § ust. 1 pkt 5
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Określa, kto podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność.
u.s.u.s. art. 13 § pkt 4
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Stanowi, że osoby prowadzące pozarolniczą działalność podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym od dnia rozpoczęcia wykonywania tej działalności.
u.s.d.g. art. 2
Ustawa o swobodzie działalności gospodarczej
Definiuje działalność gospodarczą jako zarobkową działalność wytwórczą, budowlaną, handlową, usługową itp., wykonywaną w sposób zorganizowany i ciągły.
u.s.d.g. art. 14 § ust. 1 i 3
Ustawa o swobodzie działalności gospodarczej
Pozwala przedsiębiorcy na podjęcie działalności w dniu złożenia wniosku o wpis lub po uzyskaniu wpisu, z możliwością określenia późniejszego dnia podjęcia działalności.
k.p.c. art. 477 § 14 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Reguluje sposób rozstrzygania odwołań od decyzji organów rentowych.
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
Określa zasadę ciężaru dowodu.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Reguluje zasady oddalenia apelacji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Data rozpoczęcia działalności gospodarczej wynika z wpisu do CEIDG i zgłoszenia do ubezpieczeń społecznych. Czynności przygotowawcze (wynajem lokalu, umowa z księgową, zakup materiałów) podjęte przed pierwszą transakcją sprzedaży świadczą o faktycznym rozpoczęciu działalności. Okres między zakończeniem poprzedniej działalności a ponownym jej podjęciem był krótszy niż 60 miesięcy, co wyklucza preferencyjne składki.
Odrzucone argumenty
Faktyczne rozpoczęcie działalności nastąpiło 4 maja 2010 r. (data pierwszej faktury), a nie 28 kwietnia 2010 r. Dowody (pierwsza faktura, fiskalizacja kasy, brak obrotu za kwiecień) obalają domniemanie faktyczne o rozpoczęciu działalności od 28 kwietnia 2010 r. Sąd Okręgowy przeczy sam sobie, uznając czynności przygotowawcze raz za przygotowanie, a raz za rozpoczęcie działalności.
Godne uwagi sformułowania
domniemanie faktyczne obalił domniemanie czynności przygotowawcze faktyczne rozpoczęcie działalności okres ostatnich 60 miesięcy kalendarzowych
Skład orzekający
Janina Kacprzak
przewodniczący
Lucyna Guderska
sędzia
Beata Michalska
sędzia-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących preferencyjnych składek ZUS dla osób rozpoczynających działalność gospodarczą, w szczególności warunku 60 miesięcy od zakończenia poprzedniej działalności oraz momentu faktycznego rozpoczęcia działalności."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdzie okres między zakończeniem poprzedniej a ponownym rozpoczęciem działalności jest krótszy niż 60 miesięcy. Interpretacja pojęcia 'faktycznego rozpoczęcia działalności' może być stosowana w podobnych sprawach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu przedsiębiorców – preferencyjnych składek ZUS. Wyjaśnia, kiedy można z nich skorzystać i jakie są konsekwencje niespełnienia warunku 60 miesięcy, co jest istotne dla wielu osób prowadzących działalność gospodarczą.
“Preferencyjne składki ZUS: czy wiesz, kiedy możesz z nich skorzystać, a kiedy musisz zapłacić pełną stawkę?”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt III AUa 1279/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 25 czerwca 2015 r. Sąd Apelacyjny w Łodzi III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSA Janina Kacprzak Sędziowie: SSA Lucyna Guderska SSA Beata Michalska (spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Joanna Sztuka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 czerwca 2015 r. w Ł. sprawy Z. P. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych I Oddziałowi w Ł. o ustalenie podlegania ubezpieczeniu na skutek apelacji Z. P. od wyroku Sądu Okręgowego w Łodzi z dnia 8 września 2014 r. sygn. akt VIII U 1853/14 oddala apelację. Sygn. akt III AUa 1279/14 UZASADNIENIE Ubezpieczony Z. P. w dniu 15 maja 2014r. odwołał się od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddziału w Ł. z 17 kwietnia 2014 r. stwierdzającej , że podlega z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym od 28 kwietnia 2010r. oraz ustalającej miesięczne podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne i Fundusz Pracy za okres od kwietnia 2010r. do kwietnia 2012 r. i w styczniu 2013 r. Ubezpieczony domagał się zmiany zaskarżonej decyzji i stwierdzenia, że ma prawo do deklarowania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne w kwocie nie niższej niż 30% minimalnego wynagrodzenia. Argumentował, że faktycznie rozpoczął działalność gospodarczą nie z datą jej zarejestrowania 28 kwietnia 2010r. , a z dniem 4 maja 2010r. Organ rentowy wniósł o oddalenie odwołania. W jego ocenie , zgromadzone dowody wskazują , że ubezpieczony podjął działalność gospodarczą 28 kwietnia 2010r., a więc przed upływem 60 miesięcy kalendarzowych od zakończenia poprzedniej działalności i stąd nie ma prawa do zadeklarowania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie nie niższej niż 30% minimalnego wynagrodzenia. Sąd Okręgowy w Łodzi wyrokiem z 8 września 2014r., sygn. akt VIII U 1853/14, oddalił odwołanie ( pkt 1 wyroku), zasadzając od ubezpieczonego na rzecz organu rentowego koszty zastępstwa procesowego ( pkt 2) . Rozstrzygnięcie Sądu pierwszej instancji zapadło w następującym stanie faktycznym: Ubezpieczony Z. P. , zgodnie z wpisem do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej ( (...) ) prowadzonej przez Ministra Gospodarki, zgłosił rozpoczęcie wykonywania działalności gospodarczej pod firmą Galeria (...) z siedzibą przy ul. (...) w Ł. od dnia 28 kwietnia 2010 r. Wcześnie prowadził działalność gospodarczą - produkcję rolet, żaluzji i zasłon okiennych do 8 kwietnia 2005r. Jak ustalił Sąd Okręgowy, do produkcji rolet ubezpieczony używa piły. Następnie pocięte elementy rolet , które kupuje w hurtowni, skręca. Na początku wykonywał wszystko sam, a później zatrudnił na umowę zlecenie jedną osobę. W prowadzeniu działalności gospodarczej pomaga mu żona, która jest zgłoszona do ubezpieczeń społecznych, jako osoba współpracująca. Działalność gospodarczą odwołujący prowadzi w wynajętym lokalu. Umowa najmu została zawarta przed 2010r., ponieważ wcześniej taką samą działalność prowadziła w tym lokalu żona. Odwołujący się był zgłoszony do ubezpieczeń społecznych do 8 kwietnia 2005r. Następnie dokonał ponownego zgłoszenia do ubezpieczeń społecznych z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności z dniem 28 kwietnia 2010r. , wykazując kod ubezpieczenia 0510 – osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą, dla której podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne stanowi zadeklarowana kwota nie niższa 60% prognozowanego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia. W dalszej kolejności 10 czerwca 2010r. wyrejestrował się z ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego z datą wsteczną od 28 kwietnia 2010 r. oraz zgłosił się do ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego od 28 kwietnia 2010 r. , wykazując kod tytułu ubezpieczenia 0570 - osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą, dla której podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne stanowi zadeklarowana kwota nie niższa niż 30% kwoty minimalnego wynagrodzenia. Jak ustalił Sąd Okręgowy, ubezpieczony dokonał fiskalizacji kasy rejestrującej w jego firmie 4 maja 2010r. W dniu 24 kwietnia 2014r. kasa fiskalna została poddana przeglądowi technicznemu. Zgodnie z zaświadczeniem z dnia 28 sierpnia 2014 r. wystawionym przez Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego Ł. Z. P. w złożonej deklaracji dla podatku i usług za kwiecień 2010r. nie wykazał obrotu. Firma skarżącego wystawiła: w dniu 4 maja 2010r. fakturę VAT FS (...) , a w dniu 12 maja 2010 r. faktury VAT FS (...) i (...) . Zaskarżoną decyzją ZUS uznał, że ubezpieczony nie jest uprawniony do preferencyjnej podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i ustalił ją w deklarowanej wysokości nie niższej niż 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego, ponieważ płatnik podjął nową działalność gospodarczą przed upływem 60 miesięcy kalendarzowych od zakończenia poprzedniej działalności. Zdaniem Sądu pierwszej instancji, istotne dla rozstrzygnięcia sprawy było ustalenie, czy ubezpieczony faktycznie podjął działalność gospodarczą w okresie od 28 kwietnia 2010 r., czy też od 4 maja 2010r., jak podaje w odwołaniu. W ocenie Sądu Okręgowego, zgromadzone dowody wskazują, że ubezpieczony podjął szereg czynności w ramach przygotowań i rozpoczęcia działalności przed dokonaniem pierwszych transakcji sprzedaży w maju 2010 r. oraz przed fiskalizacją kasy rejestrującej. Miał przed tą datą wynajęty lokal, w którym mieści się siedziba jego firmy, w kwietniu lub maju podpisał - jak zeznał - umowę z zewnętrzną firmą księgową na obsługę księgowości. Nadto zanim dokonał pierwszych sprzedaży rolet, które sam składał , musiał wcześniej zakupić pocięte elementy w hurtowniach. Zanim zatem skarżący dokonał pierwszej sprzedaży, musiał wcześniej wykonać szereg czynności, aby do takiej transakcji w ogóle doprowadzić. Z zeznań ubezpieczonego wynika, że przynajmniej część z tych czynności miała miejsce jeszcze w kwietniu 2010 r. , albowiem logicznym jest wniosek, że musiał wcześniej wynająć lokal swojej firmy i zakupić elementy składowe rolet oraz piłę, której używa do ich wykonania. Również wpis do centralnej ewidencji działalności gospodarczej nie pozostawia żadnej wątpliwości, że rozpoczęcie tej działalności zgodnie z wolą skarżącego miało nastąpić 28 kwietnia 2010 r. W konsekwencji powyższych ustaleń i wniosków Sąd Okręgowy stwierdził, że odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie. W uzasadnieniu stanu prawnego powołano m.in. art. 6 ust. 1 pkt 5 ustawy z 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych ( tekst jedn.: Dz. U. z 2015 r., poz. 121) i art. 18 ust. 8 , zgodnie z którym podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe ubezpieczonych, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 5 (osoby prowadzące pozarolniczą działalność), stanowi zadeklarowana kwota, nie niższa jednak niż 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego przyjętego do ustalenia kwoty ograniczenia rocznej podstawy wymiaru składek, ogłoszonego w trybie art. 19 ust. 10 na dany rok kalendarzowy. W myśl zaś art. 18a ust. 1 , podstawę wymiaru składek ubezpieczonych, o których mowa w art. 8 ust. 6 pkt 1 w okresie pierwszych 24 miesięcy kalendarzowych od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności gospodarczej stanowi zadeklarowana kwota, nie niższa jednak niż 30% kwoty minimalnego wynagrodzenia. Zgodnie jednak z treścią ustępu 2 punkt 1, przepisy ustępu 1 nie mają zastosowania do osób, które prowadzą lub w okresie ostatnich 60 miesięcy kalendarzowych przed dniem rozpoczęcia wykonywania działalności gospodarczej prowadziły pozarolniczą działalność. Z akt sprawy wynika niezbicie, że odwołujący z tytułu wcześniejszej działalności gospodarczej był zgłoszony do ubezpieczeń do dnia 8 kwietnia 2005r. Następnie w dniu 28 maja 2010 r. zgłosił się do ubezpieczeń społecznych i zdrowotnego począwszy od dnia 28 kwietnia 2010 r. Przy czym wskazał wtedy kod 0510, tj. kod dla osoby prowadzącej działalność gospodarczą, dla której podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia stanowi zadeklarowana kwota nie niższa 60% prognozowanego miesięcznego wynagrodzenia. Zdaniem Sądu Okręgowego, wpis do ewidencji działalności gospodarczej tworzy domniemanie jej prowadzenia w okresach uwidocznionych w ewidencji, skutkując w tych okresach przymusem ubezpieczenia - stosownie do treści art. 13 pkt 4 cyt, ustawy o s.u.s. W ocenie Sądu, domniemanie to nie zostało przez wnioskodawcę obalone. Przywołał nadto zasadę ciężaru dowodu z art.6 k.c. Ponieważ przed upływem 60 miesięcy kalendarzowych od zakończenia poprzedniej działalności gospodarczej płatnik ponownie rozpoczął prowadzenie działalności gospodarczej , nie mógł skorzystać z uregulowania zawartego w art. 18 a ust. 1 , określającego preferencyjną wysokość składek dla osób rozpoczynających działalność gospodarczą. Konkludując Sąd stwierdził brak jest podstaw do zmiany zaskarżonej decyzji i na podstawie art. 477 14 § 1 k.p.c. oddalił odwołanie. W apelacji ubezpieczony zaskarżył wyrok w całości, zarzucając sprzeczność ustaleń Sądu z treścią zebranego materiału dowodowego polegającą na bezzasadnym przyjęciu, iż apelujący nie ma prawa do deklarowania do podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne kwoty nie niższej niż 30% minimalnego wynagrodzenia, gdyż co najmniej od kwietnia 2010r. prowadził pozarolniczą działalność gospodarczą. Faktem jest, że wskazał dzień 28 kwietnia 2010 r. jako datę rozpoczęcia działalności gospodarczej, ale ustawodawca nie zdefiniował pojęcia rozpoczęcia działalności gospodarczej. Dlatego istnieje jedynie domniemanie, iż data wynikająca ze zgłoszenia do ewidencji działalności gospodarczej jest faktyczną datą rozpoczęcia takiej działalności. W ocenie apelującego, dowody zgromadzone w niniejszym postępowaniu, w szczególności data wystawienia pierwszej faktury – 04 maja 2010r. i data instalacji kasy fiskalnej, jak również zaświadczenie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego Ł. w Ł. z 28.08.2014r. o braku wykazania obrotu za kwiecień 2010r., przemawiają za przyjęciem, iż przed tą datą skarżący nie prowadził działalności gospodarczej. W rezultacie apelujący obalił domniemanie faktyczne wynikające z wpisu do (...) . Nadto apelujący zauważył, że Sąd Okręgowy na karcie 7 uzasadnienia stwierdził wyraźnie, iż strona podjęła szereg czynności przygotowujących do rozpoczęcia działalności: było to wynajęcie lokalu, podpisanie umowy z firmą księgową czy zakup pociętych elementów w hurtowniach. Sąd Okręgowy przeczy zatem sam sobie, uznając, iż strona raz podejmowała w kwietniu 2010r. czynności przygotowujące do rozpoczęcia działalności gospodarczej, a raz uznając, że te same czynności stanowiły rozpoczęcie działalności gospodarczej od 28 kwietnia 2010r. Stąd jego ustalenia w tym zakresie należy uznać za dowolne. Apelujący wniósł o zmianę zaskarżonego orzeczenia i uwzględnienie odwołania, ewentualnie o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego, wg norm przepisanych. Sąd Apelacyjny zważył: Apelacja ubezpieczonego nie jest zasadna , a podniesione zarzuty stanowią jedynie polemikę z prawidłowymi ustaleniami Sądu Okręgowego, które Sąd Apelacyjny przyjmuje za własne bez potrzeby ich szczegółowego przytaczania. Dla porządku należy tylko zwrócić uwagę na zasadnicze i niesporne okoliczności w sprawie, wynikające wprost ze zgromadzonych dokumentów ( tj. wpisu do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej oraz zgłoszenia do ubezpieczeń społecznych). Ubezpieczony zgłosił „rozpoczęcie wykonywania działalności gospodarczej” w (...) z dniem 28 kwietnia 2010r. ( zapis na k.4 akt ubezpieczeniowych ZUS). Od tej samej daty zgłosił się do ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego, wskazując kod ubezpieczenia 0510 – właściwy dla osoby prowadzącej pozarolniczą działalność gospodarczą, dla której podstawę wymiaru składek stanowi zadeklarowana kwota, nie niższa niż 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego. Następnie w dniu 10 czerwca 2010r. wyrejestrował się z ubezpieczeń społecznych i zdrowotnego począwszy od 28 kwietnia 2010r. oraz zgłosił się od tej samej daty (28 kwietnia 2010r.) ponownie do ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego, wskazując kod ubezpieczenia 0570 – właściwy dla osoby prowadzącej pozarolniczą działalność gospodarczą, dla której podstawę wymiaru składek stanowi zadeklarowana kwota, nie niższa niż 30% kwoty minimalnej wynagrodzenia. A zatem już tylko w oparciu o złożone przez samego odwołującego się dokumenty i deklaracje ZUS niewątpliwa jest ustalona przez Sąd Okręgowy data rozpoczęcia przez niego w 2010r. działalności gospodarczej. Nawet po korekcie deklaracji ZUS w czerwcu 2010r., nadal wynika z nich zgłoszenie do ubezpieczeń z tytułu działalności gospodarczej od 28 kwietnia 2010r. Reasumując, data rozpoczęcia przez apelującego w 2010r. działalności gospodarczej wynika w pierwszej kolejności wprost z dokumentów złożonych przez samą stronę. W tym miejscu należy wskazać, iż zgodnie z art. 13 pkt 4 ustawy z 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych ( tekst jedn.: Dz.U. z 2015r., poz.121), osoby prowadzące pozarolniczą działalność podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym - od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności, z wyłączeniem okresu, na który wykonywanie działalności zostało zawieszone na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej. Jeżeli zatem sam płatnik zgłosił się do ubezpieczeń społecznych z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej od 28 kwietnia 2010r. ( również po korekcie deklaracji ZUS), to zgodnie z treścią cyt.art.13 pkt 4 ustawy systemowej, potwierdził tym samym rozpoczęcie działalności gospodarczej z tą datą. Należy podzielić w tym miejscu pogląd apelującego , że zgłoszenie i wpis do ewidencji działalności gospodarczej nie jest zdarzeniem ani czynnością przesądzającą o rzeczywistym podjęciu takiej działalności (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 14 września 2007 r., III UK 35/07, wyrok SN z 21 czerwca 2001 r., sygn. akt II UKN 428/00, wyrok SN z 25 listopada 2005 r., sygn. akt I UK 80/05, OSNP 2006 r., nr 19-20, poz. 309). Jednakże określanie przez samego przedsiębiorcę daty rozpoczęcia działalności gospodarczej, wpisywanej do ewidencji, tworzy domniemanie faktyczne, że z tą datą działalność gospodarcza została rzeczywiście podjęta. Zgodnie z art. 14 ust.1 i 3 ustawy z 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej ( tekst jedn.: Dz.U z 2015r., poz.584 ), przedsiębiorca może podjąć działalność gospodarczą w dniu złożenia wniosku o wpis do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej albo po uzyskaniu wpisu do rejestru przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym. Przedsiębiorca ma prawo we wniosku o wpis do (...) określić późniejszy dzień podjęcia działalności gospodarczej niż dzień złożenia wniosku. A zatem ustawodawca przyznał przedsiębiorcy prawo do swobodnego określenia daty podjęcia działalności gospodarczej, co dodatkowo wzmacnia domniemanie faktyczne, że wskazana przez tego przedsiębiorcę data jest datą rzeczywistego rozpoczęcia działalności. Oczywiście domniemanie faktyczne ma znaczenie tylko dowodowe i może być obalone w toku procesu. W takiej sytuacji jednak, jak słusznie przyjął Sąd pierwszej instancji, ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która wywodzi z niego skutki prawne. Należy przy tym podzielić stanowisko Sądu Okręgowego, że apelujący tego domniemania ( co do daty rozpoczęcia działalności gospodarczej wynikającej wprost z wpisu (...) i deklaracji ZUS) skutecznie nie obalił. Przytoczona argumentacja Sądu pierwszej instancji dotycząca rzeczywistej daty rozpoczęcia działalności gospodarczej ( a nie tylko formalnej wynikającej z ww. dokumentów) w całości zasługuje na uwzględnienie, jako niesprzeczna z zasadami logiki i doświadczenia życiowego. Sąd Okręgowy ustalił bowiem ,że działalność gospodarcza polegająca na produkcji ( skręcanie z pociętych elementów zakupionych w hurtowni) i sprzedaży rolet musiała być rozpoczęta przed datą pierwszej transakcji sprzedaży , która miała miejsce 4 maja 2010r. Jak wynika z faktury VAT FS (...) ( na k.7 i 19 akt sprawy), w dniu 4 maja 2010r. ubezpieczony, jako sprzedawca, wystawił klientowi fakturę VAT na 8 sztuk rolet materiałowych. Za towar klient zapłacił gotówką tego samego dnia. Logicznie wywiódł Sąd Okręgowy, mając na uwadze treść wyjaśnień samej strony ( na k.25 akt sprawy) , iż data płatności za rolety i opisany przez ubezpieczonego proces przygotowania zamówienia wskazują, że przed tą datą ubezpieczony podejmował w ramach prowadzonej działalności gospodarczej czynności przygotowujące do transakcji sprzedaży zamówionych rolet ( zakup materiałów, przycięcie , skręcenie). Dodatkowo Sąd Okręgowy zasadnie wskazał , że również lokal, w którym była prowadzona działalność, był dostępny stronie w kwietniu 2010r. ( i wcześniej ), a umowę na usługi księgowe strona , jak sama podała, podpisała „w kwietniu lub w maju”. W tym miejscu trzeba zauważyć ,że apelujący zasadniczo nie kwestionuje ustaleń Sądu pierwszej instancji , iż płatnik wynajął lokal, podpisał umowę z firmą księgową czy zakupił elementy do montażu rolet w kwietniu 2010r. W szczególności apelujący nie obalił tych ustaleń, przedstawiając właściwe dowody na poparcie twierdzeń, że miały one miejsce dopiero w maju 2010r . Dowolność oceny Sądu upatruje natomiast w tym , że raz czynności te są uznawane przez Sąd za „przygotowawcze” do podjęcia działalności gospodarczej, a w innymi miejscu za jej podjęcie. W myśl art.8 ust.6 pkt 1 ustawy o s.u.s., za osobę prowadzącą pozarolniczą działalność uważa się osobę prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą na podstawie przepisów o działalności gospodarczej lub innych przepisów szczególnych. Zgodnie natomiast z art. 2 cyt. ustawy o swobodzie działalności gospodarczej , działalnością gospodarczą jest zarobkowa działalność wytwórcza, budowlana, handlowa, usługowa (…), wykonywana w sposób zorganizowany i ciągły. Przejawem faktycznego prowadzenia działalności gospodarczej jest oczywiście cały szereg czynności. Jest to proces obejmujący ( w zależności od specyfiki tej działalności ) również czynności zmierzające do zawarcia umów ( np. poszukiwanie zamówień, klientów itp.), wykonania usług ( zakup, przygotowanie materiałów, określenie warunków zamówienia itd.), a nie tylko faktyczne ich wykonywanie ( por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 28 stycznia 2009 r., VII SA/Wa 1374/08, LEX nr 489317), czy też sam moment zapłaty za wykonaną usługę, jak de facto twierdzi apelujący ( wskazując na datę rozpoczęcia działalności w dniu 4 maja 2010r. wynikającą z faktury VAT, dotyczącej zapłaty gotówką za produkt ). Zgodnie z uzasadnieniem wyroku Sądu Najwyższego z 16 maja 2006r., w sprawie I UK 289/05, „ faktyczne niewykonywanie działalności gospodarczej w okresie oczekiwania na kolejne zamówienie lub w czasie poszukiwania takiego zamówienia, nie oznacza zaprzestania prowadzenia takiej działalności i nie powoduje uchylenia obowiązku ubezpieczenia społecznego (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 17 lipca 2003 r., II UK 111/03, Monitor Prawa Pracy 2004 nr 7). Nie jest to bowiem przerwa w prowadzeniu działalności gospodarczej równoznaczna z jej okresowym zaprzestaniem. Istotą działalności gospodarczej jest jej prowadzenie w sposób ciągły i zorganizowany, na własny rachunek i ryzyko przedsiębiorcy. Działalność taka nie może mieć charakteru przypadkowego, a zatem nieuprawnione jest twierdzenie, że wykonywana jest wyłącznie wówczas, gdy przedsiębiorca świadczy konkretną usługę. Prowadzenie działalności gospodarczej polega bowiem tak na stworzeniu odpowiednich warunków do jej wykonywania, składaniu ofert, oczekiwaniu na zamówienie, jak i na faktycznym wykonywaniu zleconej pracy.” Nie można zatem zgodzić się z zarzutami apelującego , że Sąd Okręgowy dowolnie uznał, iż wszystkie ewentualne czynności podjęte w kwietniu 2010r., a związane z wynajęciem lokalu, zakupem i przygotowaniem materiałów stanowiły tylko przygotowanie do rozpoczęcia działalności gospodarczej , a jej rzeczywiste rozpoczęcie nastąpiło z dniem transakcji zapłaty przez klienta za pierwszy z produktów 4 maja 2010r. Jak słusznie ocenił Sąd pierwszej instancji, brak obrotu za miesiąc kwiecień nie może mieć decydującego znaczenia , ponieważ zgromadzone dowody wskazują , że w kwietniu 2010r. ubezpieczony podejmował czynności w ramach zgłoszonej od 28 kwietnia 2010r. działalności gospodarczej, skutkujące 4 maja 2010r. finalizacją pierwszej umowy . W konkluzji powyższych rozważań należy w całości podzielić ustalenia faktyczne i ocenę prawną Sądu pierwszej instancji co do tego , że ubezpieczony nie obalił skutecznie domniemania faktycznego wynikającego wprost z dokumentów w postaci zgłoszenia w (...) odnośnie daty rozpoczęcia działalności gospodarczej z dniem 28 kwietnia 2010r. oraz zgłoszenia do ubezpieczeń społecznych z tytułu rozpoczęcia pozarolniczej działalności gospodarczej od tej samej daty. Tym samym w niniejszej sprawie data faktycznego rozpoczęcia działalności gospodarczej przez ubezpieczonego pokrywa się z datą wynikającą z wpisu do ewidencji działalności gospodarczej ( 28 kwietnia 2010r.). Sąd Okręgowy dokonał w tym zakresie prawidłowych ustaleń, w oparciu o całokształt zgromadzonych w sprawie dowodów po ich wszechstronnym rozważeniu. Zgodnie z art.18 ust.8 ustawy o s.u.s. , podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe ubezpieczonych, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 5, stanowi zadeklarowana kwota, nie niższa jednak niż 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego przyjętego do ustalenia kwoty ograniczenia rocznej podstawy wymiaru składek, ogłoszonego w trybie art. 19 ust. 10 na dany rok kalendarzowy. Składka w nowej wysokości obowiązuje od dnia 1 stycznia do dnia 31 grudnia danego roku. Natomiast w myśl art. 18a ust. 1, podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe ubezpieczonych, o których mowa w art. 8 ust. 6 pkt 1, w okresie pierwszych 24 miesięcy kalendarzowych od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności gospodarczej stanowi zadeklarowana kwota, nie niższa jednak niż 30% kwoty minimalnego wynagrodzenia. Przepisy ust. 1 nie mają zastosowania do osób, które prowadzą lub w okresie ostatnich 60 miesięcy kalendarzowych przed dniem rozpoczęcia wykonywania działalności gospodarczej prowadziły pozarolniczą działalność ( art.18a ust.2 pkt 1 ) . Odnośnie do pierwszego z tych warunków należy przyjąć, że chodzi tu o pełne miesiące kalendarzowe poprzedzające miesiąc, w którym rozpoczęto wykonywanie działalności. Jednocześnie nie było w niniejszej sprawie sporu co do tego, że ubezpieczony zaprzestał prowadzenia poprzedniej działalności gospodarczej z dniem 8 kwietnia 2005r., stąd wymagany ustawą upływ 60 miesięcy kalendarzowych nastąpił z końcem kwietnia 2010r. W rezultacie słusznie uznał organ rentowy i za nim Sąd pierwszej instancji, że rozpoczęcie ponownie działalności gospodarczej z dniem 28 kwietnia 2010r. oznacza , że do apelującego nie może mieć zastosowania preferencyjna kwota składek z art.18a ust.1, ponieważ w niniejszej sprawie zachodzi wyłączenie z art.18a ust.2 pkt 1 ustawy o s.u.s. Ubezpieczony prowadził bowiem działalność gospodarczą w okresie ostatnich 60 miesięcy kalendarzowych przed dniem rozpoczęcia wykonywania kolejnej działalności gospodarczej od 28 kwietnia 2010r. Na uwagę zasługuje fakt, że apelujący tego ustalenia Sądu pierwszej instancji nie zwalcza i dlatego nie wymaga ono dalszej analizy. W rezultacie zaskarżony wyrok Sądu I instancji, a także poprzedzająca go decyzja organu rentowego odpowiadają prawu, a apelacja ubezpieczonego, jako pozbawiona uzasadnionych podstaw , podlegała oddaleniu na podstawie art.385 k.p.c. Przewodnicząca: Sędziowie:
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI