III AUa 127/18

Sąd Apelacyjny w KatowicachKatowice2018-06-21
SAOSubezpieczenia społeczneumorzenie należności składkowychWysokaapelacyjny
ZUSskładkiumorzenieustawa abolicyjnakoszty egzekucyjneterminapelacjaubezpieczenia społeczne

Sąd Apelacyjny uwzględnił apelację ubezpieczonego i zobowiązał ZUS do umorzenia należności składkowych, uznając, że spełnił on warunki ustawy abolicyjnej mimo opóźnienia w zapłacie kosztów egzekucyjnych spowodowanego korektą ich wysokości przez organ egzekucyjny.

Sąd Okręgowy oddalił odwołanie T.L. od decyzji ZUS odmawiającej umorzenia należności składkowych, uznając, że nie spłacił on kosztów egzekucyjnych w wymaganym terminie. Ubezpieczony w apelacji zarzucił błędną wykładnię ustawy abolicyjnej i niewłaściwe zastosowanie przepisów. Sąd Apelacyjny uwzględnił apelację, zmieniając wyrok i poprzedzającą go decyzję ZUS, zobowiązując ZUS do umorzenia należności. Sąd uznał, że ubezpieczony dochował terminu, ponieważ korekta wysokości kosztów egzekucyjnych przez organ egzekucyjny nastąpiła po upływie 12-miesięcznego terminu, a ubezpieczony spłacił ostatecznie naliczone koszty.

Sprawa dotyczyła odwołania T.L. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmawiającej umorzenia należności składkowych na podstawie ustawy abolicyjnej z dnia 9 listopada 2012r. Sąd Okręgowy oddalił odwołanie, uznając, że ubezpieczony nie spełnił warunku spłaty wszystkich niepodlegających umorzeniu należności oraz kosztów egzekucyjnych w terminie 12 miesięcy od uprawomocnienia się decyzji o warunkach umorzenia. Powodem odmowy była spłata kosztów egzekucyjnych po terminie. Ubezpieczony w apelacji zarzucił błędną wykładnię ustawy abolicyjnej i niewłaściwe zastosowanie przepisów, wskazując, że organ egzekucyjny nie przedstawił mu wiążącej informacji o wysokości kosztów egzekucyjnych w terminie, a korekta nastąpiła po jego upływie. Sąd Apelacyjny uwzględnił apelację, zmieniając zaskarżony wyrok i poprzedzającą go decyzję organu rentowego. Sąd uznał, że ustawa abolicyjna nakłada obowiązek naliczenia kosztów egzekucyjnych przez organy egzekucyjne w odpowiednim terminie, aby wnioskodawca mógł wypełnić ustawowy wymóg. Nienaliczenie lub niejednoznaczne naliczenie kosztów, wymagające późniejszej korekty po upływie terminu, nie może skutkować negatywnymi konsekwencjami dla ubezpieczonego. Sąd stwierdził, że ubezpieczony spłacił całość należności niepodlegających umorzeniu wraz z kosztami egzekucyjnymi naliczonymi zgodnie z pierwszym zawiadomieniem organu egzekucyjnego, a późniejsza korekta nastąpiła po upływie terminu. W związku z tym Sąd Apelacyjny zobowiązał ZUS do umorzenia należności składkowych.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, ubezpieczony spełnił warunki ustawy abolicyjnej.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny uznał, że nienaliczenie lub niejednoznaczne naliczenie kosztów egzekucyjnych, wymagające późniejszej korekty po upływie terminu, nie może skutkować odmową umorzenia należności, jeśli ubezpieczony spłacił ostatecznie naliczone koszty.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uwzględnienie apelacji i zmiana zaskarżonego wyroku

Strona wygrywająca

T. L.

Strony

NazwaTypRola
T. L.osoba_fizycznaubezpieczony
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (4)

Główne

ustawa abolicyjna art. 1 § ust. 10

Ustawa o umorzeniu należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność

Nakazuje naliczenie kosztów egzekucyjnych przez organy egzekucyjne.

ustawa abolicyjna art. 1 § ust. 11

Ustawa o umorzeniu należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność

Podkreśla obowiązek spłaty kosztów egzekucyjnych w terminie 12 miesięcy od uprawomocnienia się decyzji o warunkach umorzenia.

Pomocnicze

ustawa abolicyjna art. 1 § ust. 13 pkt 2

Ustawa o umorzeniu należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność

Podstawa odmowy umorzenia należności w przypadku niespełnienia warunków.

k.p.c. art. 98 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa zasądzenia kosztów procesu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ egzekucyjny nie przedstawił wiążącej i jasnej informacji o wysokości należnych kosztów egzekucyjnych w terminie. Korekta wyliczonych kosztów egzekucyjnych nastąpiła po upływie 12-miesięcznego terminu od uprawomocnienia się decyzji o warunkach umorzenia. Ubezpieczony spłacił całość należności niepodlegających umorzeniu wraz z kosztami egzekucyjnymi zgodnie z pierwszym zawiadomieniem organu egzekucyjnego.

Odrzucone argumenty

Ubezpieczony nie spełnił warunku spłaty całości należności o których mowa w art. 1 ust. 10 ustawy w terminie określonym w art. 1 ust. 12 ustawy (w tym kosztów egzekucyjnych).

Godne uwagi sformułowania

Nienaliczenie kosztów egzekucyjnych lub naliczenie ich w sposób niejednoznaczny wymagający późniejszej korekty dokonanej w szczególności tuż przed upływem istotnego w sprawie 12-miesięcznego terminu lub po jego upływie nie może skutkować negatywnymi konsekwencjami dla ubezpieczonego w postaci odmowy umorzenia należności.

Skład orzekający

Marek Procek

przewodniczący

Jolanta Pietrzak

sędzia

Marek Żurecki

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja warunków ustawy abolicyjnej, zwłaszcza w kontekście spłaty kosztów egzekucyjnych i odpowiedzialności organów egzekucyjnych za terminowe i jasne określenie tych kosztów."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z ustawą abolicyjną z 2012 roku i jej stosowaniem.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest precyzyjne działanie organów administracji i egzekucyjnych, nawet w kontekście przepisów o umorzeniu należności. Pokazuje, że błędy proceduralne mogą mieć istotne konsekwencje dla obywateli.

ZUS odmówił umorzenia składek, ale sąd stanął po stronie ubezpieczonego. Kluczowa była korekta kosztów egzekucyjnych po terminie!

Dane finansowe

WPS: 26 517,55 PLN

zwrot kosztów procesu: 2730 PLN

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III AUa 127/18 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 21 czerwca 2018 r. Sąd Apelacyjny w Katowicach Wydział III Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący SSA Marek Procek Sędziowie SSA Jolanta Pietrzak SSA Marek Żurecki (spr.) Protokolant Elżbieta Szewczyk po rozpoznaniu w dniu 21 czerwca 2018r. w Katowicach sprawy z odwołania T. L. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. o umorzenie składek na skutek apelacji ubezpieczonego T. L. od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Katowicach z dnia 2 listopada 2017r. sygn. akt XI U 1042/16 1. zmienia zaskarżony wyrok i poprzedzającą go decyzję organu rentowego w ten sposób, że zobowiązuje Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. do umorzenia należności z tytułu składek ubezpieczonego T. L. określonych w decyzji organu rentowego z dnia 18 lipca 2014r. o warunkach umorzenia należności, 2. zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. na rzecz ubezpieczonego T. L. kwotę 2.730 zł (dwa tysiące siedemset trzydzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu w postępowaniu apelacyjnym. /-/SSA J. Pietrzak /-/SSA M. Żurecki /-/SSA M. Procek Sędzia Przewodniczący Sędzia Sygn. akt III AUa 127/18 UZASADNIENIE Sąd Okręgowy w Katowicach wyrokiem z dnia 2 listopada 2017r. oddalił odwołanie T. L. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w R. z dnia 14 kwietnia 2016r. odmawiającej skarżącemu umorzenia należności z tytułu zaległości składkowych w łącznej wysokości 26.517.55 zł określonej w decyzji organu rentowego z dnia 18 lipca 2014r. o warunkach umorzenia należności wydanej na podstawie przepisów ustawy z dnia 9 listopada 2012r. o umorzeniu należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność (Dz. U. z 2012r., poz. 1551 – dalej ustawa abolicyjna). Powodem odmowy umorzenia należności składkowych było ustalenie organu rentowego, że wnioskodawca w terminie 12 miesięcy od dnia uprawomocnienia się decyzji o warunkach umorzenia, tj. do dnia 26 sierpnia 2015r. nie dokonał spłaty wszystkich niepodlegających umorzeniu należności o których mowa w art. 1 ust. 10 ustawy abolicyjnej albowiem z informacji Naczelnika Urzędu Skarbowego w T. wynikało, że wnioskodawca uregulował należności z tytułu kosztów egzekucyjnych w dniu 1 października 2015r., tj. po terminie wskazanym w art. 1 ust. 11 ustawy abolicyjnej. Sąd Okręgowy nie znalazł podstaw dla uwzględnienia odwołania ubezpieczonego, który podnosił, że w ciągu 12 miesięcy od uprawomocnienia się decyzji z 18 lipca 2014r. o warunkach umorzenia spłacił wszystkie należności z tytułu składek niepodlegające umorzeniu a także dokonał spłaty kosztów egzekucyjnych naliczonych przez Urząd Skarbowy w T. zgodnie z wyliczeniem tego organu zawartym w piśmie z dnia 28 stycznia 2015r. Sąd odwołując się do przepisu art. 1 ust. 13 pkt 2 oraz art. 1 ust. 11 ustawy abolicyjnej stwierdził, że skarżący nie spełnił warunku spłaty całości należności o których mowa w art. 1 ust. 10 ustawy w terminie określonym w art. 1 ust. 12 ustawy. Sąd wskazał, że organ rentowy należycie dopełnił obowiązków wynikających z ustawy przekazując Naczelnikowi Urzędu Skarbowemu w T. w piśmie z dnia 9 września 2014r. informację umożliwiającą wyliczenie kosztów egzekucyjnych które winny być opłacone do dnia 26 sierpnia 2015r. zaś z pisma urzędu skarbowego z dnia 12 października 2015r. wynikało, że ubezpieczony nie dokonał spłaty całości zadłużenia wraz z kosztami egzekucyjnymi do sierpnia 2015r. bowiem koszty egzekucyjne odnoszące się do jednego z tytułów wykonawczych zostały uregulowane dopiero 1 października 2015r. W apelacji od wyroku ubezpieczony wnosił o zmianę zaskarżonego wyroku i umorzenie należności objętych sporem zarzucając wyrokowi: naruszenie przepisu art. 1 ustawy abolicyjnej przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie wskutek błędnej oceny materiału dowodowego w sprawie oraz nieprzeprowadzenia postępowania dowodowego na okoliczność ustalenia, czy i w jakiej wysokości Naczelnik Urzędu Skarbowego w T. wyliczył skarżącemu należne koszty egzekucyjne od tytułów wykonawczych przekazanych przez organ rentowy po wydaniu decyzji o warunkach umorzenia. Apelujący podniósł, że organ egzekucyjny w 12-miesięcznym terminie od uprawomocnienia się decyzji o warunkach umorzenia nie przedstawił skarżącemu wiążącej i jasnej informacji o wysokości należnych kosztów egzekucyjnych korygując pod koniec wskazanego terminu swoje wyliczenia, które przedstawiono ubezpieczonemu w styczniu 2015r. do których zastosował się skarżący. W związku z tym ubezpieczony dopełnił w jego ocenie warunków umorzenia z art. 1 ust. 11 ustawy abolicyjnej. Sąd Apelacyjny uwzględnił apelację , zmienił zaskarżony wyrok i poprzedzającą go decyzje organu rentowego zobowiązując organ rentowy do umorzenia należności składkowych ubezpieczonego objętych decyzją organu rentowego z 18 lipca 2014r. o warunkach umorzenia należności. Z zebranego w sprawie materiału wynika, że na dzień wydania zaskarżonej decyzji w przedmiocie umorzenia należności ubezpieczony nie posiadał należności z tytułu składek niepolegających umorzeniu, a także należności z tytułu kosztów egzekucyjnych. Powodem odmowy umorzenia należności określonych w decyzji o warunkach umorzenia w przypadku ubezpieczonego było stwierdzenie, że skarżący nie spłacił kosztów egzekucyjnych w terminie 12 miesięcy od uprawomocnienia się decyzji o warunkach umorzenia oparte na informacji organu egzekucyjnego. W związku z tym organ rentowy wydał zaskarżoną decyzję na podstawie art. 1 ust. 13 pkt 2 ustawy przyjmując, że ubezpieczony nie spełnił warunku z art. 1 ust. 10 ustawy abolicyjnej po uwzględnieniu dalszego warunku z art. 1 ust. 11 tej ustawy. Zgodnie ze stanowiskiem odwołującego dochował on 12-miesiecznego terminu o którym mowa w art. 1 ust. 11 ustawy abolicyjnej albowiem do dnia 26 sierpnia 2015r. spłacił część należności naliczonych mu przez Urząd Skarbowy w T. zgodnie z pismem tego organu z 28 stycznia 2015r. dokonując zapłaty reszty kosztów egzekucyjnych w dniu 1 października 2015r. wskutek korekty wyliczonych uprzednio kosztów dokonanej przez organ egzekucyjny po upływie 12-miesięcznego terminu od uprawomocnienia się decyzji o warunkach umorzenia. Stanowisko apelującego zasługuje na uwzględnienie. Ustawa abolicyjna z dnia 9 listopada 2012r. w odróżnieniu do należności z tytułu składek niepodlegających umorzeniu w odniesieniu do kosztów egzekucyjnych wyraźnie w art. 1 ust. 10 nakazuje ich naliczenie przez organy egzekucyjne (dyrektora oddziału ZUS, naczelnika urzędu skarbowego lub komornika sądowego). Koszty te w myśl art. 1 ust. 11 ustawy podlegają również spłacie w terminie 12 miesięcy od dnia uprawomocnienia się decyzji o warunkach umorzenia o której mowa w art. 1 ust. 8 ustawy. W związku z tym naliczenie kosztów egzekucyjnych przez właściwy organ egzekucyjny powinno nastąpić w odpowiednim terminie, takim by zainteresowany umorzeniem wnioskodawca mógł wypełnić ustawowy wymóg z art. 1 ust. 11 ustawy. Nienaliczenie kosztów egzekucyjnych lub naliczenie ich w sposób niejednoznaczny wymagający późniejszej korekty dokonanej w szczególności tuż przed upływem istotnego w sprawie 12-miesięcznego terminu lub po jego upływie nie może skutkować negatywnymi konsekwencjami dla ubezpieczonego w postaci odmowy umorzenia należności w sytuacji w której na dzień wydania decyzji w przedmiocie umorzenia ubezpieczony nie posiadał należności niepodlegających umorzeniu i spłacił całość naliczonych mu ostatecznie kosztów egzekucyjnych. Odnosząc powyższe do okoliczności sprawy należy wskazać, że organ rentowy po wydaniu decyzji o warunkach umorzenia z dnia 18 lipca 2014r. pismem z 9 września 2014r. przekazał Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w T. informację umożliwiającą wyliczenie kosztów egzekucyjnych zawierającą wykaz tytułów wykonawczych ze wskazaniem kwot należności niepodlegających umorzeniu z zaznaczeniem, że termin spłaty kosztów egzekucyjnych upływa z dniem 26 sierpnia 2015r. Łączna kwota podana w piśmie wynosiła 7.980,77 zł. Z pisma Urzędu Skarbowego z 13 marca 2017r. (k. 28 a.s.) wynika, że pierwszej czynności egzekucyjnej dokonano zawiadomieniem z dnia 28 stycznia 2015r. które to zawiadomienie przedłożył skarżący w toku postępowania apelacyjnego (k. 95 a.s.). W piśmie tym wskazano na kwotę kosztów egzekucyjnych należności głównej z odsetkami na łączną sumę 8.011,86 zł. Z dołączonych przez ubezpieczonego do akt dowodów przelewu należności na rzecz Urzędu Skarbowego z dnia 9 lutego 2015r. i 10 lutego 2015r. (k. 40 a.s.) wynika, że ubezpieczony zapłacił kwoty 4.200 zł i 3.522 zł (razem 8.022 zł). Kolejne pismo Urzędu Skarbowego pochodzi z 12 października 2015r. (w aktach ZUS) informujące, że skarżący koszty egzekucyjne dotyczące tytułów wykonawczych wskazanych w piśmie ZUS z 9 września 2014r. uregulował 1 października 2015r. z zaznaczeniem, że wpływu jednego z tytułów wykonawczych wymienionych na wykazie z 9 września 2014r. organ egzekucyjny nie odnotował. W świetle powyższych pism należało dać wiarę oświadczeniu skarżącego, że w ciągu 12-miesięcznego terminu do 26 sierpnia 2015r. ubezpieczony spłacił całość należności niepodlegających umorzeniu wraz z kosztami egzekucyjnymi podanymi w zawiadomieniu z dnia 28 stycznia 2015r. a także przyjąć za prawdziwe oświadczenie skarżącego, że kwota uprzednio naliczonych kosztów egzekucyjnych została skorygowana przez Urząd Skarbowy po upływie istotnego w sprawie terminu. W tej sytuacji Sąd Apelacyjny orzekł reformatoryjnie jak w pkt 1 wyroku. Orzekając w pkt 2 o kosztach procesu w postępowaniu apelacyjnym na podstawie art. 98 § 1 k.p.c. Sąd zasądził koszty zastępstwa radcowskiego w kwocie 2.700 zł zgodnie z § 2 pkt 5 w zw. z § 10 ust. 2 pkt 2 , tj. w wysokości 75% stawki minimalnej 3.600 zł przy uwzględnieniu wartości przedmiotu sprawy 26.517 zł powiększone o 30 zł wniesionej opłaty od apelacji. /-/SSA J. Pietrzak /-/SSA M. Żurecki /-/SSA M. Procek Sędzia Przewodniczący Sędzia MP

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI