III AUA 1259/17
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła odwołania T. Z. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w sprawie przeliczenia renty rodzinnej po zmarłym ojcu, Z. Z. . ZUS, po złożeniu wniosku przez A. Z. (żonę zmarłego), przeliczył rentę rodzinną, wskazując, że dla dwóch uprawnionych osób świadczenie wynosi 90% kwoty zmarłego i podlega podziałowi. T. Z. odwołał się, argumentując, że A. Z. nie pobiera renty rodzinnej z powodu pobierania wyższej emerytury, co powinno skutkować przyznaniem jemu renty w wysokości 85% świadczenia zmarłego, jako jedynemu faktycznie pobierającemu rentę. Sąd Okręgowy w Gdańsku oddalił odwołanie, a Sąd Apelacyjny w Gdańsku utrzymał ten wyrok w mocy. Sąd Apelacyjny podkreślił, że status osoby uprawnionej do renty rodzinnej nie jest tożsamy z faktycznym pobieraniem świadczenia. Fakt, że A. Z. pobierała wyższą emeryturę i w związku z tym wypłata renty rodzinnej została jej zawieszona, nie oznacza utraty przez nią uprawnień do renty rodzinnej. Sąd odwołał się do przepisów ustawy o emeryturach i rentach, w tym art. 73 i 74, wskazując, że renta rodzinna przysługuje wszystkim uprawnionym i podlega podziałowi. Kluczowe było również zinterpretowanie art. 107a ustawy, który pozwala na wyłączenie się z kręgu osób uprawnionych, ale tylko na wniosek samej osoby uprawnionej, a nie pozostałych członków rodziny. Ponieważ A. Z. nie złożyła takiego wniosku, nie było podstaw do ponownego ustalenia wysokości renty rodzinnej dla T. Z. w wyższej kwocie. Sąd odrzucił również argumenty dotyczące zasad współżycia społecznego, wskazując na specyfikę prawa ubezpieczeń społecznych.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących renty rodzinnej w przypadku zbiegu świadczeń i statusu osoby uprawnionej.
Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy jedna z uprawnionych osób pobiera wyższą emeryturę, a druga domaga się wyższej renty rodzinnej.
Zagadnienia prawne (2)
Czy fakt pobierania przez jedną z uprawnionych do renty rodzinnej osób wyższego świadczenia emerytalnego, skutkujący zawieszeniem wypłaty renty rodzinnej tej osobie, pozbawia ją statusu osoby uprawnionej do renty rodzinnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, fakt pobierania przez jedną z uprawnionych osób wyższego świadczenia emerytalnego i w konsekwencji zawieszenie wypłaty renty rodzinnej tej osobie, nie pozbawia jej statusu osoby uprawnionej do renty rodzinnej.
Uzasadnienie
Ustawa o emeryturach i rentach stanowi, że renta rodzinna przysługuje wszystkim uprawnionym członkom rodziny i podlega podziałowi. Status osoby uprawnionej nie jest tożsamy z faktycznym pobieraniem świadczenia. Zawieszenie wypłaty renty rodzinnej z powodu zbiegu z prawem do emerytury nie oznacza utraty uprawnień.
Czy w przypadku, gdy jedna z osób uprawnionych do renty rodzinnej nie pobiera tego świadczenia z powodu zbiegu z prawem do wyższej emerytury, pozostała osoba uprawniona może domagać się przyznania renty w wyższej wysokości (np. 85% zamiast 90% świadczenia zmarłego)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, brak jest podstaw do przyznania renty rodzinnej w wyższej wysokości, jeśli druga osoba uprawniona nie złożyła wniosku o wyłączenie jej z kręgu osób uprawnionych zgodnie z art. 107a ustawy.
Uzasadnienie
Przepis art. 107a ustawy emerytalnej pozwala na wyłączenie się z kręgu osób uprawnionych do renty rodzinnej, ale tylko na wniosek samej osoby uprawnionej. Brak takiego wniosku ze strony osoby pobierającej emeryturę uniemożliwia ponowne ustalenie wysokości renty dla pozostałych uprawnionych w wyższej kwocie.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| T. Z. | osoba_fizyczna | wnioskodawca/apelujący |
| A. Z. | osoba_fizyczna | zainteresowana |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G. | instytucja | organ rentowy/pozwany |
Przepisy (11)
Główne
ustawa emerytalna art. 73 § 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Określa procentowe wysokości renty rodzinnej w zależności od liczby uprawnionych osób (1 osoba - 85%, 2 osoby - 90%).
ustawa emerytalna art. 74 § 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Wszystkim uprawnionym członkom rodziny przysługuje jedna łączna renta rodzinna.
ustawa emerytalna art. 74 § 2
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Renta rodzinna podlega podziałowi na równe części między uprawnionych.
ustawa emerytalna art. 107a § 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Umożliwia osobie uprawnionej złożenie wniosku o wyłączenie z kręgu osób uprawnionych do renty rodzinnej.
ustawa emerytalna art. 107a § 3
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Ponowne ustalenie wysokości renty rodzinnej dla pozostałych osób następuje od miesiąca, od którego wstrzymano wypłatę renty osobie wyłączonej.
Pomocnicze
ustawa emerytalna art. 95 § 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
W przypadku zbiegu prawa do kilku świadczeń, wypłaca się jedno z nich – wyższe lub wybrane przez zainteresowanego.
ustawa emerytalna art. 134 § 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Określa przypadki wstrzymania wypłaty świadczeń, w tym zbieg prawa do więcej niż jednego świadczenia.
k.p.c. art. 233
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy swobodnej oceny dowodów przez sąd.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna oddalenia apelacji.
k.p.c. art. 477 § 14
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna oddalenia odwołania w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych.
k.p.c. art. 148 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Możliwość rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Status osoby uprawnionej do renty rodzinnej nie jest tożsamy z faktycznym pobieraniem świadczenia. • Zawieszenie wypłaty renty rodzinnej z powodu zbiegu z prawem do wyższej emerytury nie pozbawia uprawnień. • Wyłączenie z kręgu osób uprawnionych do renty rodzinnej wymaga wniosku osoby, która ma być wyłączona (art. 107a ustawy). • Organ rentowy nie działa z urzędu w kwestii wyłączenia z kręgu uprawnionych.
Odrzucone argumenty
Fakt pobierania przez A. Z. emerytury i wstrzymanie wypłaty renty rodzinnej powinien skutkować przyznaniem renty T. Z. w pełnej wysokości (85%). • A. Z. nie jest faktycznie uprawniona do renty rodzinnej, ponieważ pobiera wyższą emeryturę.
Godne uwagi sformułowania
odróżnić należy bycie uprawnionym do świadczeń od faktycznego ich pobierania • wniosek o wyłączenie z kręgu osób uprawnionych do renty rodzinnej nie jest równoznaczny z niedozwolonym wnioskiem o zrzeczenie się prawa do renty rodzinnej • prawo do wyłączenia się z kręgu uprawnionych jest prawem samoistnym i jako takie musi przysługiwać każdemu uprawnionemu • w prawie ubezpieczeń społecznych nie stosuje się klauzul generalnych zasad współżycia społecznego
Skład orzekający
Grażyna Czyżak
przewodniczący-sprawozdawca
Bożena Grubba
sędzia
Maciej Piankowski
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących renty rodzinnej w przypadku zbiegu świadczeń i statusu osoby uprawnionej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy jedna z uprawnionych osób pobiera wyższą emeryturę, a druga domaga się wyższej renty rodzinnej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa wyjaśnia istotną kwestię rozróżnienia między uprawnieniem do świadczenia a jego faktycznym pobieraniem, co jest częstym problemem w sprawach rentowych i emerytalnych.
“Czy pobieranie emerytury pozbawia prawa do renty rodzinnej? Sąd wyjaśnia.”
Sektor
ubezpieczenia
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.