III AUa 1247/12

Sąd Apelacyjny w PoznaniuPoznań2013-06-27
SAOSubezpieczenia społecznepodstawa wymiaru składekŚredniaapelacyjny
koszty zastępstwa procesowegoart. 102 k.p.c.trudna sytuacja ekonomicznalikwidacja spółkizaległe składkiZUSpostanowieniezażalenie

Sąd Apelacyjny zmienił swoje wcześniejsze postanowienie, nie obciążając spółki kosztami zastępstwa procesowego w instancji odwoławczej ze względu na jej trudną sytuację ekonomiczną i konieczność spłaty zaległych składek.

Spółka złożyła zażalenie na postanowienie Sądu Apelacyjnego dotyczące kosztów zastępstwa procesowego w instancji odwoławczej, domagając się ich zmiany. Argumentowała trudną sytuacją ekonomiczną, uchwałą o likwidacji i koniecznością spłaty zaległych składek za wiele lat. Sąd uznał zażalenie za usprawiedliwione, powołując się na art. 102 k.p.c. i odstępując od obciążenia spółki kosztami ze względu na szczególne okoliczności.

Sąd Apelacyjny w Poznaniu rozpoznał zażalenie Przedsiębiorstwa Budowlanego (...) Sp. z o.o. w S. na postanowienie zawarte w wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 6 marca 2013 r., które dotyczyło kosztów zastępstwa procesowego w instancji odwoławczej. Pierwotnie, wyrokiem z dnia 6 marca 2013 r., Sąd Apelacyjny oddalił apelację spółki i zasądził od niej na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. kwotę 600 zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego, opierając się na zasadzie odpowiedzialności za wynik procesu. Spółka zaskarżyła to rozstrzygnięcie, podnosząc zarzut naruszenia art. 102 k.p.c. i wskazując na swoją trudną sytuację ekonomiczną, uchwałę o likwidacji oraz zamiar spłaty zaległych składek za dziesięć lat wstecz dla stu pracowników. Sąd Apelacyjny uznał zażalenie za usprawiedliwione, stwierdzając, że zachodzi wypadek szczególnie uzasadniony w rozumieniu art. 102 k.p.c. Sąd podkreślił, że dodatkowe obciążenie spółki kosztami mogłoby definitywnie pogrzebać jej szanse na uniknięcie likwidacji i spłatę należności. Dodatkowo, sąd uznał, że nakład pracy pełnomocnika pozwanego był znikomy ze względu na powielanie pism w wielu podobnych sprawach. W konsekwencji, Sąd Apelacyjny zmienił punkt 2 zaskarżonego wyroku, nie obciążając odwołującej kosztami zastępstwa procesowego w instancji odwoławczej.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, w szczególnych przypadkach, gdy obciążenie kosztami mogłoby definitywnie pogrzebać szanse spółki na spłatę należności i uniknięcie likwidacji, można odstąpić od obciążania kosztami zastępstwa procesowego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że trudna sytuacja ekonomiczna spółki, konieczność spłaty zaległych składek za wiele lat oraz uchwała o likwidacji stanowią wypadek szczególnie uzasadniony w rozumieniu art. 102 k.p.c., pozwalający na odstąpienie od obciążenia kosztami zastępstwa procesowego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmiana postanowienia

Strona wygrywająca

Przedsiębiorstwo Budowlane (...) Sp. z o.o. w S.

Strony

NazwaTypRola
Przedsiębiorstwo Budowlane (...) Sp. z o.o. w S.spółkaodwołująca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z.instytucjapozwany
S. J.osoba_fizycznazainteresowany
J. J. (1)osoba_fizycznazainteresowany
M. J.osoba_fizycznazainteresowany
J. J. (2)osoba_fizycznazainteresowany
D. K.osoba_fizycznazainteresowany

Przepisy (4)

Główne

k.p.c. art. 102

Kodeks postępowania cywilnego

Pozwala na odstąpienie od obciążenia strony kosztami procesu w wypadkach szczególnie uzasadnionych, biorąc pod uwagę sytuację ekonomiczną strony i inne okoliczności.

Pomocnicze

k.p.c. art. 386 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 397 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 394 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

1 i 2

Argumenty

Skuteczne argumenty

Trudna sytuacja ekonomiczna spółki. Uchwała o likwidacji spółki. Konieczność spłaty zaległych składek za dziesięć lat wstecz dla stu pracowników. Znikomy nakład pracy pełnomocnika pozwanego przy powielaniu pism.

Godne uwagi sformułowania

wypadek szczególnie uzasadniony w rozumieniu art. 102 k.p.c. kwestia zastosowania art. 102 k.p.c. pozostawiona jest orzekającemu sądowi z odwołaniem się do jego kompetencji, bezstronności, doświadczenia i poczucia sprawiedliwości. Ocena w tym zakresie ma charakter dyskrecjonalny, oparty na swobodnym uznaniu, kształtowanym własnym przekonaniem oraz oceną okoliczności. dodatkowe obciążenie spółki obowiązkiem zapłaty na rzecz pozwanego, kosztów zastępstwa procesowego w instancji odwoławczej, w obliczu cofnięcia przez odwołującą wywiedzionych apelacji, przy tak dużej liczbie spraw przegranych przez odwołującą, oznaczałoby definitywne pogrzebanie szans spółki nie tylko na ew. uniknięcie procesu likwidacyjnego, ale przede wszystkim na realizację celu wszczętych przez organ rentowy postępowań, tj. spłatę należności głównych tytułem składek na rzecz organu rentowego. rzeczywisty nakład pracy fachowego pełnomocnika pozwanego przy tej liczbie tożsamych pod względem faktycznym oraz oceny prawnej spraw, był znikomy i w istocie ograniczał się do powielania wcześniej zredagowanych pism procesowych

Skład orzekający

Ewa Cyran

przewodniczący

Iwona Niewiadowska-Patzer

sprawozdawca

Jolanta Cierpiał

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie odstąpienia od obciążenia kosztami procesu na podstawie art. 102 k.p.c. w przypadku trudnej sytuacji ekonomicznej strony, zwłaszcza gdy wiąże się to z koniecznością spłaty zaległych zobowiązań publicznoprawnych."

Ograniczenia: Decyzja o zastosowaniu art. 102 k.p.c. ma charakter dyskrecjonalny i zależy od indywidualnej oceny sądu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak sąd może zastosować zasadę słuszności (art. 102 k.p.c.) w wyjątkowych okolicznościach, chroniąc firmę przed bankructwem z powodu kosztów procesowych, co jest interesujące z perspektywy praktycznej i społecznej.

Sąd oszczędził firmę przed bankructwem: dlaczego koszty procesowe nie zawsze muszą być płacone?

Dane finansowe

koszty zastępstwa procesowego: 600 PLN

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III AUa 1247/12 POSTANOWIENIE Dnia 27 czerwca 2013 r. Sąd Apelacyjny w Poznaniu – III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSA Ewa Cyran Sędziowie: SSA Iwona Niewiadowska-Patzer (spr.) del. SSO Jolanta Cierpiał Protokolant: inspektor ds. biurowości Beata Tonak po rozpoznaniu w dniu 27 czerwca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z odwołania Przedsiębiorstwa Budowlanego (...) Sp. z o.o. w S. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. przy udziale zainteresowanych: S. J. , J. J. (1) , M. J. , J. J. (2) , D. K. o podstawę wymiaru składek na skutek zażalenia Przedsiębiorstwa Budowlanego (...) Sp. z o.o. w S. na postanowienie zawarte w wyroku Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 6 marca 2013r. sygn. III AUa 1247/12 p o s t a n a w i a : zmienić punkt 2 zaskarżonego wyroku w ten sposób, że nie obciążyć odwołującego kosztami zastępstwa procesowego w instancji odwoławczej. del. SSO Jolanta Cierpiał SSA Ewa Cyran SSA Iwona Niewiadowska-Patzer UZASADNIENIE Sąd Apelacyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 6 marca 2013 r., oddalił apelację Przedsiębiorstwa Budowlanego (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w S. od wyroku Sądu Okręgowego w Zielonej Górze z dnia 29 czerwca 2012r. (pkt 1) a także zasądził od odwołującej na rzecz pozwanego kwotę 600 zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego w instancji odwoławczej (pkt 2). Sąd Apelacyjny rozstrzygnięcie o kosztach procesu w instancji odwoławczej oparł na zasadzie odpowiedzialności za końcowy wynik procesu. Zażaleniem powyższe orzeczenie Sądu Apelacyjnego w części dotyczącej rozstrzygnięcia o kosztach procesu w instancji odwoławczej zaskarżyła odwołująca, domagając się jego zmiany i nieobciążenia jej kosztami postępowania apelacyjnego. Sądowi Apelacyjnemu postawiono zarzut naruszenia art. 102 k.p.c. Skarżąca w uzasadnieniu wywiedzionego zażalenia podniosła, że znajduje się obecnie w trudnej sytuacji ekonomicznej w związku z czym zgromadzenie wspólników podjęło uchwałę w przedmiocie likwidacji spółki, zaś sama spółka zamierza spłacić zaległości na rzecz organu rentowego tytułem składek wynikające z wydanych przeciwko niej stu decyzji w przedmiocie ustalenia wysokości jej należności. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Zażalenie odwołującej okazało się usprawiedliwione. Wprawdzie w ostatecznym rozrachunku to odwołującą należało uznać za przegrywającą proces w instancji odwoławczej, w związku z oddaleniem jej apelacji, co zasadniczo uzasadniałoby obciążenie jej kosztami procesu przeciwnika według zasady odpowiedzialności za końcowy wynik procesu, to jednak argumentacja skarżącej dotycząca dramatycznej sytuacji ekonomicznej spółki, związanej m.in. z koniecznością zapłaty zaległych składek za dziesięć lat wstecz w odniesieniu do setki pracowników, okazała się przekonywująca. W konsekwencji w sprawie po stronie odwołującej zachodzi wypadek szczególnie uzasadniony w rozumieniu art. 102 k.p.c. , pozwalający na odstąpienie od obciążenia jej kosztami zastępstwa procesowego pozwanego w instancji odwoławczej. W orzecznictwie Sądu Najwyższego dominuje stanowisko, zgodnie z którym kwestia zastosowania art. 102 k.p.c. pozostawiona jest orzekającemu sądowi z odwołaniem się do jego kompetencji, bezstronności, doświadczenia i poczucia sprawiedliwości. Ocena w tym zakresie ma charakter dyskrecjonalny, oparty na swobodnym uznaniu, kształtowanym własnym przekonaniem oraz oceną okoliczności (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10.10.2012 r., w sprawie o sygn. akt I CZ 66/12 niepublik. a także postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 2.06.20120 r. w sprawie o sygn. akt I PZ 2/10 niepublik). W ocenie Sądu Apelacyjnego to właśnie poczucie sprawiedliwości przemawiało za koniecznością odstąpienia od obciążania odwołującej kosztami zastępstwa procesowego pozwanego w instancji odwoławczej, w kontekście ogólnej trudnej sytuacji ekonomicznej, w jakiej znalazła się spółka, skutkującej podjęciem uchwały o likwidacji spółki, w obliczu konieczności spłaty na rzecz pozwanego zobowiązań z tytułu nieuiszczonych składek za 10 lat wstecz, w odniesieniu do stu pracowników. Sąd Apelacyjny stoi na stanowisku, że dodatkowe obciążenie spółki obowiązkiem zapłaty na rzecz pozwanego, kosztów zastępstwa procesowego w instancji odwoławczej, w obliczu cofnięcia przez odwołującą wywiedzionych apelacji, przy tak dużej liczbie spraw przegranych przez odwołującą, oznaczałoby definitywne pogrzebanie szans spółki nie tylko na ew. uniknięcie procesu likwidacyjnego, ale przede wszystkim na realizację celu wszczętych przez organ rentowy postępowań, tj. spłatę należności głównych tytułem składek na rzecz organu rentowego. Zgodzić się jednocześnie należało ze skarżącym, że rzeczywisty nakład pracy fachowego pełnomocnika pozwanego przy tej liczbie tożsamych pod względem faktycznym oraz oceny prawnej spraw, był znikomy i w istocie ograniczał się do powielania wcześniej zredagowanych pism procesowych, co tym bardziej uzasadniało odstąpienie odwołującej od obowiązku zwrotu pozwanemu kosztów zastępstwa procesowego w instancji odwoławczej. W konsekwencji na podstawie art. 386 § 1 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. i art. 394 2 § 1 i 2 k.p.c. orzeczono jak w sentencji. del.SSO Jolanta Cierpiał SSA Ewa Cyran SSA Iwona Niewiadowska-Patzer

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI