III AUa 1228/13

Sąd Apelacyjny w RzeszowieRzeszów2014-02-19
SAOSubezpieczenia społeczneubezpieczenie społeczne rolnikówWysokaapelacyjny
ubezpieczenie społecznerolnikdziałalność gospodarczaKRUSustanie ubezpieczeniaobowiązki informacyjnezdarzenia losowe

Sąd Apelacyjny zmienił wyrok Sądu Okręgowego, oddalając odwołanie T.G. od decyzji Prezesa KRUS o ustaniu ubezpieczenia społecznego rolników z powodu prowadzenia niezgłoszonej działalności gospodarczej.

Sprawa dotyczyła odwołania T.G. od decyzji Prezesa KRUS o ustaniu jego ubezpieczenia społecznego rolników w okresie od 2006 do 2009 roku, spowodowanego prowadzeniem niezgłoszonej działalności gospodarczej. Sąd Okręgowy zmienił decyzję KRUS, stwierdzając podleganie ubezpieczeniu. Sąd Apelacyjny, rozpoznając apelację KRUS, zmienił wyrok Sądu Okręgowego i oddalił odwołanie, uznając, że T.G. nie dopełnił obowiązków związanych z prowadzeniem pozarolniczej działalności gospodarczej i nie udowodnił zaistnienia zdarzeń losowych uzasadniających przywrócenie terminów.

Decyzją z dnia 15 kwietnia 2013 r. Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego stwierdził ustanie ubezpieczenia społecznego rolników T. G. w zakresie ubezpieczenia wypadkowego, chorobowego, macierzyńskiego oraz ubezpieczenia emerytalno-rentowego od dnia 1 stycznia 2006 r. do dnia 3 lutego 2009 r. Organ powołał się na fakt prowadzenia przez T. G. działalności gospodarczej od 5 grudnia 2005 r. do 17 marca 2011 r. (z zawieszeniem od 4 lutego 2009 r.), o czym T. G. nie poinformował organu rentowego w wymaganym terminie 14 dni. T. G. w odwołaniu przyznał prowadzenie działalności, ale twierdził, że nie był świadomy obowiązku poinformowania organu, a także że wizyta w siedzibie KRUS nie przyniosła informacji o wpływie tej działalności na ubezpieczenie rolnicze. Sąd Okręgowy w Rzeszowie wyrokiem z dnia 30 lipca 2013 r. zmienił zaskarżoną decyzję, stwierdzając, że T. G. podlegał ubezpieczeniu społecznemu rolników w spornym okresie. Sąd Okręgowy ustalił, że T. G. prowadził działalność gospodarczą polegającą na odśnieżaniu dróg, zawarł z gminą umowy i uzyskał dochody, jednak jego głównym zajęciem pozostało gospodarstwo rolne. Sąd Okręgowy uznał, że T. G. nie został poinformowany o obowiązku zgłoszenia działalności i zapewniono go, że nie wpłynie to na jego ubezpieczenie rolnicze. Sąd Apelacyjny w Rzeszowie, rozpoznając apelację Prezesa KRUS, zmienił zaskarżony wyrok i oddalił odwołanie. Sąd Apelacyjny podkreślił, że podleganie ubezpieczeniom społecznym z tytułu działalności gospodarczej wyklucza podleganie ubezpieczeniu rolniczemu, a obowiązek ubezpieczenia powstaje z mocy prawa. Zaznaczył, że zawieszenie działalności gospodarczej ma charakter konstytutywny w sferze ubezpieczeń społecznych i wymaga wpisu do ewidencji. Sąd Apelacyjny nie zaakceptował stanowiska Sądu Okręgowego co do okresu prowadzenia działalności i uznał, że T. G. nie obalił domniemania wynikającego z wpisu do ewidencji. Podkreślono, że T. G. nie złożył w terminie oświadczenia o rozpoczęciu działalności ani nie składał zaświadczeń o wysokości podatku dochodowego. Sąd Apelacyjny odrzucił argumenty o braku pouczenia przez organ rentowy, wskazując na obowiązek znajomości prawa i aktywność ubezpieczonego w dbaniu o własne interesy. Stwierdzono, że T. G. nie udowodnił, że niezachowanie terminów nastąpiło wskutek zdarzeń losowych. Niezachowanie terminu złożenia oświadczenia o wyborze ubezpieczenia jest równoznaczne z ustaniem ubezpieczenia z końcem kwartału, w którym rolnik rozpoczął pozarolniczą działalność gospodarczą.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Tak, prowadzenie niezgłoszonej pozarolniczej działalności gospodarczej przez rolnika, który nie dopełnił obowiązków informacyjnych i nie udowodnił zaistnienia zdarzeń losowych uzasadniających przywrócenie terminów, skutkuje ustaniem jego ubezpieczenia społecznego rolników.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny uznał, że obowiązek ubezpieczenia społecznego z tytułu działalności gospodarczej powstaje z mocy prawa i wyklucza podleganie ubezpieczeniu rolniczemu. Podkreślono, że przedsiębiorca ma obowiązek zgłoszenia rozpoczęcia i zawieszenia działalności, a brak takiego zgłoszenia, nawet w przypadku wizyty w organie rentowym, nie zwalnia z tego obowiązku. Niezachowanie terminów na złożenie oświadczeń i zaświadczeń, bez udowodnienia zdarzeń losowych, prowadzi do ustania ubezpieczenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmiana wyroku i oddalenie odwołania

Strona wygrywająca

Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego

Strony

NazwaTypRola
T. G.osoba_fizycznawnioskodawca
Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznegoorgan_państwowyorgan rentowy

Przepisy (9)

Główne

u.u.s.r. art. 5a § ust. 1, 3, 4, 6, 7

Ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników

Prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej przez rolnika skutkuje ustaniem ubezpieczenia społecznego rolników, chyba że rolnik złoży odpowiednie oświadczenia i zaświadczenia w ustawowych terminach. Niezachowanie terminów może zostać przywrócone tylko wskutek zdarzeń losowych.

u.s.u.s. art. 6 § ust. 1 pkt 5

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Osoby prowadzące działalność gospodarczą podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym.

u.s.u.s. art. 12 § ust. 1

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

u.s.u.s. art. 13 § pkt. 4

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Osoby prowadzące pozarolniczą działalność podlegają ubezpieczeniu społecznemu w okresie od dnia rozpoczęcia do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności, z wyłączeniem okresu zawieszenia.

Pomocnicze

u.u.s.r. art. 62 § ust. 1

Ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników

KRUS ma obowiązek informowania ubezpieczonych o prawach i obowiązkach wynikających z ustawy.

k.p.c. art. 477¹⁴ § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 233

Kodeks postępowania cywilnego

u.s.d.g. art. 14a § ust. 4

Ustawa o swobodzie działalności gospodarczej

Określa czynności, które przedsiębiorca może wykonywać w okresie zawieszenia działalności.

u.s.d.g. art. 7b

Ustawa o swobodzie działalności gospodarczej

Obowiązek zgłoszenia w ewidencji działalności gospodarczej informacji o zawieszeniu i wznowieniu wykonywania działalności.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Prowadzenie niezgłoszonej pozarolniczej działalności gospodarczej skutkuje ustaniem ubezpieczenia społecznego rolników. Obowiązek zgłoszenia rozpoczęcia i zawieszenia działalności gospodarczej spoczywa na przedsiębiorcy. Brak pouczenia przez organ rentowy nie zwalnia z obowiązku znajomości prawa. Nieformalne zapytania nie zastępują formalnych zgłoszeń. Niezachowanie terminów na złożenie oświadczeń i zaświadczeń nie może być przywrócone bez udowodnienia zdarzeń losowych.

Odrzucone argumenty

Rolnik nie był świadomy obowiązku poinformowania organu rentowego o prowadzeniu działalności gospodarczej. Organ rentowy nie poinformował rolnika o obowiązku zgłoszenia działalności. Wizyta w siedzibie KRUS i nieformalne zapytanie powinno być traktowane jako zgłoszenie. Działalność gospodarcza była prowadzona jedynie sezonowo i nie stanowiła głównego źródła utrzymania.

Godne uwagi sformułowania

Obowiązek ubezpieczenia społecznego powstaje zatem z mocy samego prawa, bez jakichkolwiek czynności o charakterze konstytutywnym, zgłoszenie do ubezpieczenia ma bowiem jedynie charakter ewidencyjny wpis do ewidencji działalności gospodarczej o zawieszeniu wykonywania działalności gospodarczej ma charakter konstytutywny w sferze ubezpieczeń społecznych nie można zastępować formalnego zgłoszenia oświadczenia o rozpoczęciu działalności nieformalnym zapytaniem zasada znajomości prawa, nie pozwala na obarczenie w tym przypadku odpowiedzialnością organu rentowego za brak permanentnego czy systematycznego ponawiania pouczenia brakiem staranności w tym zakresie nie można modyfikować nałożonych ustawowych obowiązków

Skład orzekający

Bogumiła Burda

przewodniczący

Ewa Madera

sędzia

Ewa Preneta-Ambicka

sędzia-sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących obowiązku zgłaszania pozarolniczej działalności gospodarczej przez rolników podlegających ubezpieczeniu społecznemu rolników, skutków niezachowania terminów i braku możliwości przywrócenia ich bez zdarzeń losowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji rolników prowadzących jednocześnie pozarolniczą działalność gospodarczą i ich obowiązków wobec KRUS.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest dokładne przestrzeganie przepisów dotyczących zgłaszania działalności gospodarczej, nawet w przypadku rolników, i jakie mogą być tego konsekwencje prawne. Podkreśla rolę znajomości prawa i aktywności obywatela w dbaniu o swoje interesy.

Rolniku, czy wiesz, że niezgłoszona działalność gospodarcza może pozbawić Cię ubezpieczenia? Sąd Apelacyjny wyjaśnia.

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III AUa 1228/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 19 lutego 2014 r. Sąd Apelacyjny w Rzeszowie, III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSA Bogumiła Burda Sędziowie: SSA Ewa Madera SSO del. Ewa Preneta-Ambicka (spr.) Protokolant sekr. sądowy Anna Kuźniar po rozpoznaniu w dniu 19 lutego 2014 r. na rozprawie sprawy z wniosku T. G. przeciwko Prezesowi Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego o podleganie ubezpieczeniu społecznemu rolników na skutek apelacji wniesionej przez stronę pozwaną od wyroku Sądu Okręgowego w Rzeszowie z dnia 30 lipca 2013 r. sygn. akt IV U 1146/13 zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób , że oddala odwołanie. UZASADNIENIE Decyzją z dnia 15 kwietnia 2013 r. Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Oddział Regionalny w R. stwierdził ustanie ubezpieczenia społecznego rolników T. G. w zakresie ubezpieczenia wypadkowego, chorobowego, macierzyńskiego oraz ubezpieczenia emerytalno-rentowego od dnia 1 stycznia 2006 r. do dnia 3 luty 2009 r. . W uzasadnieniu decyzji organ powołał się m.in. na treść art. 5a ust 1 , 3 , 4 i 6 ustawy z dnia 20.12.1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników ( Dz. U. 2008/50/291 ze zm.), oraz wskazał, że w dniu 10 kwietnia 2013 roku wpłynęło do placówki pismo z Sądu Okręgowego w Rzeszowie sygn. akt IV U 734/12 z którego wynikał, że T. G. prowadził działalność gospodarczą od dnia 5 grudnia 2005 roku do 17 marca 2011 roku, przy zawiesił działalność w dniu 4 luty 2009 roku. T. G. nigdy nie poinformował organu rentowego o tym fakcie, mimo że miał obowiązek uczynić to w terminie 14 dni od rozpoczęcia działalności. Ponieważ wymaganego zawiadomienia nie złożył i była przez niego prowadzona pozarolnicza działalność gospodarcza, to spowodowało to ustanie ubezpieczenia w podanym okresie. W odwołaniu od tej decyzji T. G. poprzez swojego pełnomocnika przyznając fakt prowadzenia działalności domagał się jej zmiany i podniósł, że nie poinformował KRUS o prowadzeniu działalności, gdyż nie był świadomy takiego obowiązku ponieważ jego zdaniem nie była to działalność gospodarcza w rozumieniu obowiązujących przepisów. Nadto, jego zdaniem organ rentowy nie poinformował go o spoczywającym na nim obowiązku, a także że odbył w styczniu 2006 roku wizytę wraz z córka w siedzibie organu aby poinformować że podjął sezonowe usługi komunalne w zakresie odśnieżania i usuwania gołoledzi dróg, parkingów i placów na terenie wsi P. gmina C. . W odpowiedzi na odwołanie Prezes KRUS/OR w R. wniósł o jego oddalenie powołując argumentację, która legła u podstaw wydania zaskarżonych decyzji. Wyrokiem z dnia 30 lipca 2013 r. Sąd Okręgowy w Rzeszowie zmienił zaskarżoną decyzję i stwierdził, że T. G. w okresie od 1 stycznia 2006 roku do 3 luty 2009 roku podlega ubezpieczeniu społecznemu rolników . Sąd ten ustalił, że od 7 lutego 1996 r. T. G. podlegał ubezpieczeniu społecznemu rolników prowadząc działalność rolniczą na gruntach o powierzchni 42,0393 ha. W dniu 30 stycznia 2013 roku nabył prawo do emerytury. W dniu 2 luty 2012 roku ZUS Oddział w R. wydał decyzje o objęciu wnioskodawcy ubezpieczeniem społecznym z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej, przy czym organ rentowy ustalił, że T. G. prowadził działalność gospodarczą od dnia 5 grudnia 2005 roku do 17 marca 2011 roku, przy zawiesił działalność w dniu 4 luty 2009 roku. W dniu 10 kwietnia 2013 roku wpłynęło do placówki KRUS pismo z Sądu Okręgowego w Rzeszowie sygn. akt IV U 734/12 z którego wynikało, że T. G. prowadził działalność gospodarczą od dnia 5 grudnia 2005 roku do 17 marca 2011 roku, przy zawiesił działalność w dniu 4 luty 2009 roku. Sąd Okręgowy następnie ustalił, że w dniu 2 grudnia 2005 roku wnioskodawca złożył wniosek o wpis do centralnej ewidencji i informacji o działalności gospodarczej, z którego wynikało że podjął wykonywanie działalności gospodarczej polegającej na odśnieżaniu dróg przy użyciu ciągnika na rzecz gminy C. . W związku z tym zawarł z gminą dwie umowy, pierwsza w dniu 21.12.2005 r. do dnia 30.04.2006r. na odśnieżanie dróg w miejscowości P. i N. W. i drugą w dniu 15.11.2006 r. od 15.11.2007 r. do 30.04.2008r. i dotyczyła odśnieżanie dróg na terenie gminy C. . Uzyskał dochody w wysokości: w 2006r. w styczniu– 2337 zł, w lutym – 700 zł, w marcu – 13685,50, w kwietniu 490 zł, w maju – 2119 zł, w 2007 r. w grudniu – 1703,76 zł, w kwietniu 2008 r. 3911,48 zł. Działalność gospodarczą zarejestrował, ale nadal jego głównym źródłem utrzymania i zajęcia było prowadzenie gospodarstwa rolnego. Sąd ustalił, że po rozpoczęciu działalności gospodarczej stawił się wraz z córka w oddziale organu rentowego i tam zapewniono go że nie to żadnego wpływu na jego ubezpieczenie społeczne rolników. A nadto, że o konieczności zgłoszenia prowadzonej działalności gospodarczej do KRUS wnioskodawca nie wiedział i nie był poinformowany przez organ rentowy. W tak ustalonym stanie faktycznym Sąd Okręgowy cytując przepisy art. 5 a i 62 ust.1 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (tekst jedn.: Dz. U. z 2008 r. Nr 50, poz. 291 z późn. zm.) stwierdził, że podleganie ubezpieczeniu społecznemu z tytułu działalności gospodarczej wyklucza podleganie ubezpieczeniu rolniczemu.Sąd pierwszej instancji zauważył, iż niewątpliwym jest, że T. G. wykonując usługi odśnieżania prowadził działalność pozarolniczą na terenie Gminy C. , przy czym zdaniem Sądu Okręgowego obejmuje on okres od 21.12.2005r do 30.04.2006r. i od 15.11.2007r. do 30.04.2008r.. W ocenie Sądu w prowadzonym postępowaniu wnioskodawca nie obalił co do zasady domniemania wynikającego z wpisu do ewidencji działalności gospodarczej. Powyższe okoliczności świadczą bowiem o tym, iż wnioskodawca w spornym okresie pozostawał w obrocie gospodarczym i wykonywał czynności z zakresu zarejestrowanej działalności. Sąd Okręgowy zauważył, że uzasadniona jest podnoszona przez skarżącego okoliczność, że nie był pouczony o zasadach podlegania ubezpieczeniu rolniczemu, zapewniono go podczas wizyty w oddziale KRUS że prowadzona działalność nie ma wpływu na jego ubezpieczenie rolnicze, a KRUS ma obowiązek informowania ubezpieczonych i świadczeniobiorców o prawach i obowiązkach wynikających z ustawy oraz propagowania działalności Kasy, w myśl art. 62 ustawy. Z tych względów i na podstawie art. 477 14 §1 k.p.c. Sąd Okręgowy orzekł jak w wyroku. W wywiedzionej od powyższego orzeczenia apelacji organ rentowy zarzucił, naruszenie prawa materialnego poprzez błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie art. 5a ustawy z dnia 20.12.1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników ( tekst jedn. Dz. U. z 2008 r. nr 50 , poz. 291 , z późn. zmian.) i art. 6 ust. 1 pkt 5 i art. 8 ust.6 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz. U. Nr 205 z 2009 r., poz. 1585) poprzez przyjęcie , że odwołujący się spełnił wszystkie warunki do pozostania w ubezpieczeniu społecznym rolników prowadząc jednocześnie pozarolniczą działalność gospodarczą pomimo nie zawiadomienia w ustawowym terminie o prowadzonej pozarolniczej działalności gospodarczej, oraz naruszenie przepisów postępowania , tj. art. 233 kodeksu postępowania cywilnego , poprzez dowolna i nieobiektywną ocenę dowodów w następstwie której błędnie ustalono, że wnioskodawca informował organ o rozpoczęciu pozarolniczej działalności gospodarczej. Apelacja zawiera wniosek o zmianę zaskarżonego wyroku i oddalenie odwołania w całości , względnie o jego uchylenie i przekazanie sprawy do Sądu I instancji w celu ponownego rozpoznania . Sąd Apelacyjny w Rzeszowie ustalił i zważył, co następuje : Wniesiony środek odwoławczy jest w pełni uzasadniony o ile wnosi o zmianę zaskarżonego wyroku i oddalenie odwołania. Z powołanych przez Sąd I instancji w podstawie prawnej wyroku przepisach ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jednolity 2009. Dz. U Nr 205, poz. 1585 ze zm.), a to w art. 6 ust.1 pkt 5, art. 12 ust. 1 oraz art. 13 pkt. 4 tej ustawy (tekst jednolity Dz.U. z 2007 r. nr 11, poz. 74 ze zm.) wynika, iż osoby prowadzące działalność gospodarczą podlegają co do zasady obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym (emerytalnym, rentowych i wypadkowym) w okresie od dnia rozpoczęcia działalności gospodarczej do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności. O włączeniu do danego rodzaju ubezpieczenia społecznego (wyłącznie obowiązkowego) decydują więc tylko kryteria obiektywne, a to przynależność do określonej w ustawie grupy podmiotów, niezależnie od ich indywidualnej woli (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 6 grudnia 1990r. II UR 9/90, OSP 1991/7-8/172). Obowiązek ubezpieczenia społecznego powstaje zatem z mocy samego prawa, bez jakichkolwiek czynności o charakterze konstytutywnym, zgłoszenie do ubezpieczenia ma bowiem jedynie charakter ewidencyjny, podobnie jak zgłoszenie do ewidencji działalności gospodarczej (obecnie Centralna Ewidencji i Informacja o Działalności Gospodarczej). Podstawowe znaczenie dla objęcia ubezpieczeniem społecznym ma zatem fakt wykonywania - lub niewykonywania - działalności. Wyjątkiem jest sytuacja zawieszenia działalności gospodarczej, która, to instytucja wprowadzona została przepisami noweli z dnia 10 lipca 2008 r. do ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej oraz o zmianie innych ustaw (Dz. U. z 2008 r. Nr 141, poz. 888). Stosownie bowiem do treści noweli art. 13 pkt. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych , osoby prowadzące pozarolniczą działalność podlegają ubezpieczeniu społecznemu w okresie od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności, z wyłączeniem okresu, na który wykonywanie działalności zostało zawieszone na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej. Zaznaczyć należy, że ustawodawca wprowadzając instytucję zawieszenia prowadzenia działalności gospodarczej do porządku prawnego (od 20 września 2008 r.) wprowadził w art. 7 ba ustawy prawo działalności gospodarczej obowiązek zgłoszenia w ewidencji działalności gospodarczej informacji o zawieszeniu i o wznowieniu wykonywania działalności gospodarczej. Przyjąć zatem należy, że na przedsiębiorcy ciąży obowiązek zgłoszenia do organu ewidencyjnego zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej. W orzecznictwie Sądu Najwyższego zaprezentowany został pogląd zgodnie z którym, zawieszenie działalności gospodarczej stanowi zdarzenie prawne nie faktyczne, którego zaistnienie uzależnione jest od wpisu do ewidencji działalności gospodarczej, w konsekwencji czego wpis do ewidencji działalności gospodarczej o zawieszeniu wykonywania działalności gospodarczej ma charakter konstytutywny w sferze ubezpieczeń społecznych. Dopiero bowiem dokonanie przez osobę prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą formalnego zgłoszenia jej zawieszenia wywołuje skutek prawny w postaci ustania obowiązku ubezpieczenia społecznego i ustania obowiązku opłacania składek w okresie prowadzenia tej działalności. Samo natomiast ograniczenie działalności do czynności o których mowa w art. 14a ust. 4 powyższej ustawy - bez formalnego zgłoszenia zawieszenia, skutku takiego nie wywołuje (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 18 listopada 2011 r. I UK 156/11 LEX nr 1102533 ). Nadto, Sąd Najwyższy zauważa, że zawieszenie działalności gospodarczej różni się znacząco od zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej, gdyż zawieszenie nie stanowi czasowego zaprzestania prowadzenia działalności lecz znaczące jej ograniczenie (por. wyrok SN z dnia 17 czerwca 2011 r., II UK 377/10 - niepubl.). W okresie zawieszenia wykonywania działalności przedsiębiorca ma bowiem prawo wykonywać czynności, które wymienia art. 14 a ust. 4 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej . W okolicznościach faktycznych sprawy prawidłowo zatem Sąd pierwszej instancji przyjął, że wnioskodawca nie obalił domniemania wynikającego z wpisu do ewidencji działalności gospodarczej, zgodnie z którym osoba, która jest wpisana w ewidencji działalności gospodarczej, a nie zgłosiła zawiadomienia o zaprzestaniu prowadzenia tej działalności, powinna być traktowana jako prowadząca taką działalność (por. uzasadnienie wyroku Sądu Najwyższego z dnia 25.11.2005 r. sygn. I UK 80/05). Zgromadzony w materiał dowodowy, wbrew twierdzeniom wnioskodawcy, nie daje bowiem podstaw do przyjęcia, że w spornym okresie nie prowadził on działalności gospodarczej, przy czym Sąd Apelacyjny nie akceptuje oceny Sądu Okręgowego, że działalność ta był prowadzona jedynie w okresach wskazanych przez tenże sąd. Przyjąć zatem i powtórzyć należy za Sądem Okręgowym, podzielając dokonaną przez niego ocenę prawną, iż przesłanka działalności gospodarczej nie może być rozumiana jako konieczność wykonywania jej bez przerwy, lecz jako zamiar powtarzalności określonych czynności, a o przerwie faktycznej w działalności nie zawsze decyduje zamiar przedsiębiorcy. Należy zauważyć, że wnioskodawca zarejestrował działalność gospodarczą – usługi sanitarne i pokrewne co oznacza że przedmiot tej działalności był szeroki a fakt, że wnioskodawca zawarł w okresie objętym sporem tylko dwie umowy z Wójtem Gminy C. nie może przesądzać o braku możliwości przyjęcia wykonywania działalności gospodarczej pozarolniczej w pozostałym okresie nie objętym tymi umowami. Należy podkreślić, że dochody uzyskane przez wnioskodawcę nie były marginalne. Jednocześnie Sąd Okręgowy zauważył, że w myśl art. 62 ust.1 pkt 4 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników , KRUS ma obowiązek informowania ubezpieczonych i świadczeniobiorców o prawach i obowiązkach wynikających z ustawy oraz propagowania działalności Kasy. Należy zauważyć że obowiązek informowania, a pouczenie ze wskazaniem skutków prawnych to dwa różne zagadnienia. Składając oświadczenie, o którym mowa w art. 5 a rolnik powinien być zgodnie z art. 39a ustawy pouczony o skutkach prawnych tego oświadczenia o czym zamieszcza się stosowną informację na wydanej decyzji. Rzecz jednak w tym, że ubezpieczony T. G. rozpoczynając w 2005 roku prowadzenie pozarolniczej działalności takiego oświadczenia nie złożył ani w grudniu 2005 r. ani też w następnych kilku latach. Sąd odwoławczy nie akceptuje pry tym stanowiska Sądu Okręgowego, że wnioskodawca poprzez swoja wraz z córka domniemaną bytność w siedzibie KRUS uchylił swój obowiązek zawiadomienia organu rentowego o podjęciu pozarolniczej działalności gospodarczej. Nie można zastępować formalnego zgłoszenia oświadczenia o rozpoczęciu działalności nieformalnym zapytaniem, w szczególności gdy w istocie nie jest wiadomo jakie zapytanie złożono, o ile w ogóle takie zapytanie miało miejsce. Zacytowany przez Sąd Okręgowy wyrok Sądu Najwyższego dotyczy innego stanu faktycznego i prawnego i dotyczy złożenia zaświadczenia organu podatkowego o wysokości należnego podatku za rok miniony i nie ma zastosowania w niniejszej sprawie. Sąd Apelacyjny zauważa, że informacje o ww. obowiązkach były rozpowszechniane w środkach masowego przekazu i były ogólnie znane. Ponadto, w aktach wnioskodawcy zalegają wyraźne pouczenia o obowiązku poinformowania organu rentowego o podjęciu działalności pozarolniczej z dat: 13.06.1996r. i 30.08.1996r.. O fakcie że wnioskodawca miał wiedzę o konieczności informowania organu rentowego o podjęciu działalności pozarolniczej świadczy pośrednio jego twierdzenie, że stawił się – jak twierdzi - do organu rentowego po rozpoczęciu tej działalności. Nie jest jednak wiadomo jakie zapytanie zadał. Zwraca również uwagę wiedza i zorientowanie wnioskodawcy, to że wnioskodawca nie miał żadnych przeszkód aby formalnie zarejestrować działalność gospodarczą, a następnie we właściwy sposób dokonać czynności zawieszenia o działalności i jej wykreślenia, co więcej małżonka wnioskodawcy była zatrudniona w Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa jako inspektor, a wnioskodawca kilkukrotnie występował o zaświadczenia z organu rentowego dla celów przedłożenia ich w gminie dla celów prowadzonej działalności gospodarczej. Poza tym, istotną o ile nie wiodącą kwestią wymagającą wyjaśnienia jest dokonanie oceny, czy przekroczenie przez wnioskodawcę o okres kilku lat terminu o którym mowa w art. 5a ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 2008 r. Nr 50, poz. 291 z późn. zm.) do złożenia oświadczenia o kontynuowaniu ubezpieczenia, oraz do złożenia oświadczeń o wysokości podatku dochodowego nastąpiło na skutek zdarzeń losowych. Niezachowanie terminu złożenia oświadczenia o wyborze ubezpieczenia jest równoznaczne z ustaniem ubezpieczenia z końcem kwartału, w którym rolnik rozpoczął wykonywanie pozarolniczej działalności gospodarczej. Natomiast niezachowanie terminu złożenia zaświadczeń o kwocie należnego podatku dochodowego jest równoznaczne z ustaniem ubezpieczenia z końcem kwartału, w którym rolnik obowiązany był złożyć zaświadczenie w Kasie, chyba, że ten rolnik zaprzestał prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w sposób trwały lub okresowy przed upływem tego kwartału. T. G. prowadził działalność rolniczą w posiadanym gospodarstwie rolnym i z tego tytułu od 1996 r. podlegał ubezpieczeniu społecznemu rolników, a zatem po podjęciu pozarolniczej działalności gospodarczej w 2005 r. przysługiwało mu prawo wyboru ubezpieczenia. Jednakże bezspornie nie złożył on w KRUS w terminie 14 dni od rozpoczęcia działalności oświadczenia w tym przedmiocie. Nie składał również zaświadczeń właściwego urzędu skarbowego o wysokości podatku dochodowego za lata 2006-2009. A zatem ponownie należy podkreślić, że aktualnie obowiązujące przepisy nakładają na ubezpieczonego bezwzględny obowiązek zgłoszenia prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej. A nie ulega wątpliwości, że wnioskodawca nigdy takiego zawiadomienia nie złożył. Zgodnie z art. 5a ust.7 ustawy, ww. terminy mogą zostać przywrócone na wniosek zainteresowanego rolnika, jeżeli udowodni, że niezachowanie terminu nastąpiło wskutek zdarzeń losowych. Zatem jedynym, ale za to koniecznym kryterium uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu, jest jego niezachowanie wskutek zdarzeń losowych. Pojęcie zdarzenia losowego nie zostało zdefiniowane w ww. artykule, jak i w innych przepisach tej ustawy. Przyjmowane jest, że zdarzeniami losowymi nazwać można wszystkie zdarzenia, które są zależne od losu, nieprzewidywalne, niemożliwe do uniknięcia nawet przy zachowaniu należytej staranności o swoje sprawy. Działania człowieka też mogą być uznane za zdarzenia losowe dla innego człowieka z tym, iż dla samego działającego zdarzenie to nie może mieć prawnych skutków zdarzenia losowego (patrz: wyrok Sądu Najwyższego z 10 V 2010 r. I UK 49/10). W orzecznictwie sądów administracyjnych i powszechnych zapadłych na gruncie omawianego przepisu podkreśla się obiektywny i szczególny charakter zdarzeń losowych oraz ich nieprzewidywalność, zaznaczając przy tym, że zdarzenie losowe w rozumieniu tego przepisu nie może być utożsamiane z brakiem wiedzy o konieczności złożenia w organie rentowym stosownego zaświadczenia, ani brakiem winy w uchybieniu terminowi do dokonania tej czynności (wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 listopada 2007 r., IV SA/Wa 1904/07 i z dnia 6 grudnia 2007 r., IV SA/Wa 2165/07, wyrok Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 28 marca 2012 r. II AUa 13/12 - LEX nr 1153768). Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że T. G. reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika nie udowodnił, że niezachowanie terminu w latach 2006 – 2009 nastąpiło wskutek zdarzeń losowych, bowiem żadnych takich zdarzeń nie podnosił. Okoliczność zaś związana ze stanem zdrowia wnioskodawcy dotyczy czasu zaistniałego po roku 2010 . Nie są też trafne – ze względów wyżej wskazanych - argumenty związane z brakiem wcześniejszego pouczenia wnioskodawczyni przez organ rentowy o obowiązku zgłoszenia prowadzenia działalności gospodarczej przez rolnika pozostającego w społecznym ubezpieczeniu rolniczym. Adresatem normy zawartej w przepisie art.5a ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników , jest osoba znajdująca się w ubezpieczeniu społecznym rolników, która rozpoczęła działalność gospodarczą i chce pozostać w ubezpieczeniu rolniczym, a nie organ rentowy. Obowiązująca w naszym systemie prawnym zasadna znajomości prawa, nie pozwala na obarczenie w tym przypadku odpowiedzialnością organu rentowego za brak permanentnego czy systematycznego ponawiania pouczenia o treści wskazanego przepisu. Ewentualna umiejętność ich odczytania i zastosowania wymaga aktywności związanej z przeciętną i należytą dbałością o własne interesy, a brakiem staranności w tym zakresie nie można modyfikować nałożonych ustawowych obowiązków. - por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 6 września 2012 r. III AUa 224/12 LEX nr 1237967, czy SA w Lublinie z dnia26.06.2013r., III AUa 415/13, tym bardziej, że wnioskodawca T. G. z powodzeniem realizował swoje obowiązki na gruncie prowadzonej działalności gospodarczej. Termin przewidziany w treści art. 5a ust 1 pkt 1 ww. ustawy jest terminem zawitym prawa materialnego a jego niezachowanie powoduje ustanie ubezpieczenia. Mając powyższe na względzie Sąd Apelacyjny uznał , że w przedmiotowej sprawie zaszły okoliczności , które uzasadniają w myśl art. 5a ust 1 i 7 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników , oddalenie odwołania. Konsekwencją tego , jest orzeczenie reformatoryjne w tym zakresie wydane zgodnie z treścią art. 386 § 1 k. p. c.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI