III AUa 1224/14
Podsumowanie
Sąd Apelacyjny oddalił apelację M.S. w sprawie o prawo do emerytury, uznając, że nie wykazał on co najmniej 15 lat pracy w warunkach szczególnych, gdyż wykonywał również czynności mechanika.
M.S. odwołał się od decyzji ZUS odmawiającej mu prawa do emerytury z powodu braku 15 lat pracy w warunkach szczególnych. Sąd Okręgowy oddalił jego odwołanie, a Sąd Apelacyjny utrzymał to rozstrzygnięcie. Kluczową kwestią było ustalenie, czy okres zatrudnienia od marca 1988 do kwietnia 1990 jako kierowca autobusu kwalifikuje się jako praca w szczególnych warunkach. Sąd uznał, że wnioskodawca wykonywał również czynności mechanika, co wyklucza uznanie pracy za wykonywaną stale i w pełnym wymiarze czasu pracy w warunkach szczególnych.
Sprawa dotyczyła prawa M.S. do emerytury, które zostało mu odmówione przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych z powodu niespełnienia wymogu posiadania co najmniej 15 lat pracy w warunkach szczególnych. Wnioskodawca kwestionował tę decyzję, wskazując na okresy zatrudnienia, które jego zdaniem powinny zostać zaliczone. Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim oddalił odwołanie, a Sąd Apelacyjny w Łodzi utrzymał to rozstrzygnięcie w mocy. Głównym przedmiotem sporu był okres zatrudnienia M.S. w Zakładach (...) w Ł. od 3 marca 1988 roku do 6 kwietnia 1990 roku na stanowisku kierowcy autobusu. Sąd Apelacyjny, po uzupełniającym postępowaniu dowodowym, ustalił, że wnioskodawca w tym okresie wykonywał nie tylko obowiązki kierowcy autobusu (praca w warunkach szczególnych), ale także czynności mechanika, takie jak sprawdzanie stanu technicznego pojazdu i dokonywanie drobnych napraw. Ponieważ praca mechanika nie jest pracą w szczególnych warunkach i nie była ona integralnie związana z pracą kierowcy, sąd uznał, że wnioskodawca nie wykonywał pracy stale i w pełnym wymiarze czasu pracy w warunkach szczególnych. Tym samym nie spełnił on podstawowego warunku do nabycia prawa do wcześniejszej emerytury, jakim jest udowodnienie co najmniej 15 lat takiej pracy.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, wykonywanie obok pracy kierowcy autobusu czynności mechanika, które nie są pracą w szczególnych warunkach, wyklucza uznanie pracy za wykonywaną stale i w pełnym wymiarze czasu pracy w warunkach szczególnych.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że praca mechanika nie jest pracą w szczególnych warunkach i nie była ona integralnie związana z pracą kierowcy. Łączenie tych obowiązków w ramach dziennej normy czasu pracy oznacza, że praca nie była wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy w warunkach szczególnych.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddala apelację
Strona wygrywająca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. S. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (5)
Główne
u.e.r.f.u.s. art. 184 § 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
rozp. RM art. § 2
Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze
Okresy pracy uzasadniające prawo do wcześniejszego świadczenia emerytalnego to okresy, w których praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wykonywana jest stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku.
Pomocnicze
u.e.r.f.u.s. art. 32
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
u.e.r.f.u.s. art. 27
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
rozp. RM art. wykaz A, dział VIII, pkt 2
Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze
Praca kierowcy autobusu o liczbie miejsc powyżej 15 jest kwalifikowana jako praca w szczególnych warunkach.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wykonywanie przez wnioskodawcę czynności mechanika obok pracy kierowcy autobusu wyklucza uznanie pracy za stale i w pełnym wymiarze czasu pracy w warunkach szczególnych. Brak udowodnienia co najmniej 15 lat pracy w warunkach szczególnych uniemożliwia nabycie prawa do emerytury na podstawie art. 184 ustawy o emeryturach i rentach.
Odrzucone argumenty
Argumentacja apelującego, że czas przejazdu był dłuższy i obejmował dojazd do mniejszych wiosek, nie znalazła potwierdzenia w materiale dowodowym. Twierdzenie, że wnioskodawca jeździł do P. i że czas przejazdu ponad 4 godziny w obie strony jest wiarygodny, zostało odrzucone.
Godne uwagi sformułowania
Praca mechanika, co prawidłowo wskazał Sąd Okręgowy, nie jest pracą w szczególnych warunkach, nie jest bowiem wymieniona w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. Z przywileju przejścia na emeryturę w niższym wieku emerytalnym (...) mogą korzystać wyłącznie pracownicy, którzy byli rzeczywiście zatrudnieni stale i w pełnym wymiarze czasu pracy w szkodliwych warunkach pracy.
Skład orzekający
Iwona Szybka
przewodniczący-sprawozdawca
Beata Łapińska
sędzia
Jacek Zajączkowski
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja wymogu pracy stale i w pełnym wymiarze czasu pracy w warunkach szczególnych, zwłaszcza w przypadku łączenia różnych rodzajów obowiązków (np. kierowca i mechanik)."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji łączenia obowiązków kierowcy autobusu z czynnościami mechanika w zakładzie przemysłu lekkiego. Może być mniej relewantne dla typowych stanowisk kierowców w przedsiębiorstwach transportowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest precyzyjne udokumentowanie charakteru pracy i rozgraniczenie obowiązków, aby skorzystać z przywilejów emerytalnych. Jest to istotne dla wielu osób pracujących w podobnych warunkach.
“Czy praca kierowcy autobusu z dodatkowymi obowiązkami mechanika daje prawo do wcześniejszej emerytury? Sąd wyjaśnia.”
Sektor
transport
Lexedit — asystent AI dla prawników
Analizuj umowy, identyfikuj ryzyka i edytuj dokumenty z pomocą AI. Wrażliwe dane są anonimizowane zanim opuszczą Twój komputer.
Analiza umów
Ryzyka, klauzule i rekomendacje w trybie śledzenia zmian
Pełna anonimizacja
Dane osobowe usuwane lokalnie przed wysyłką do AI
Bezpieczeństwo danych
Szyfrowanie, brak trenowania modeli na Twoich dokumentach
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt III AUa 1224/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 29 czerwca 2015 r. Sąd Apelacyjny w Łodzi III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSA Iwona Szybka ( spr. ) Sędziowie:del. SSO Beata Łapińska SSA Jacek Zajączkowski Protokolant: st. sekr. sąd. Patrycja Stasiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 czerwca 2015 r. w Ł. sprawy M. S. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w T. o emeryturę na skutek apelacji M. S. od wyroku Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 28 lipca 2014 r. sygn. akt V U 3038/14 oddala apelację. Sygn. akt III AUa 1224/14 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 4 kwietnia 2014 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. odmówił M. S. prawa do emerytury, z uwagi na brak 15- letniego okresu pracy w warunkach szczególnych. Organ rentowy nie zaliczył wnioskodawcy do pracy w warunkach szczególnych okresów zatrudnienia: od 11 maja 1976 roku do 14 lutego 1979 roku w (...) w T. na stanowisku kierowcy, bowiem to stanowisko nie jest wymienione w wykazie A ani B rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku, od 3 marca 1988 roku do 6 kwietnia 1990 roku w (...) Ł. , bowiem z dokumentów nie wynika, aby wnioskodawca wykonywał pracę kierowcy autobusu powyżej 15 miejsc, od 1 czerwca 1996 roku do 30 listopada 1996 roku w firmie Usługi (...) . W. w L. , gdyż w tym okresie wnioskodawca pracował na ½ etatu. W odwołaniu od powyższej decyzji M. S. wnosił o jej zmianę wskazując, że przed 1 stycznia 1999 roku pracował w warunkach szczególnych więcej niż 15 lat. Przy czym odwołujący nie kwestionował zaskarżonej decyzji w zakresie odmowy zaliczenia do pracy w warunkach szczególnych okresów zatrudnienia od 11 maja 1976 roku do 14 lutego 1979 roku oraz od 1 czerwca 1996 roku do 30 listopada 1996 roku. Zaskarżonym wyrokiem z dnia 28 lipca 2014 roku Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim oddalił odwołanie. Rozstrzygnięcie Sądu pierwszej instancji zapadło w następującym stanie faktycznym: M. S. , ur. (...) , złożył w dniu 2 stycznia 2014 roku wniosek o emeryturę. Wnioskodawca nie jest członkiem otwartego funduszu emerytalnego. Na dzień 1 stycznia 1999r. wnioskodawca udowodnił okres ubezpieczenia w rozmiarze 25 lat, 7 miesięcy i 7 dni, w tym 13 lat, 1 miesiąc i 25 dni stażu pracy w warunkach szczególnych tj. okres zatrudnienia: - od 10 grudnia 1971r. do dnia 1 kwietnia 1972r. (...) W. na stanowisku przędzarz; - od 11 lutego 1979r. do 30 września 1983r. w (...) N. na stanowisku kierowcy samochodu ciężarowego o ładowności powyżej 3,5 tony; - od 20 marca 1984r. do dnia 29 lutego 1988r. w (...) w T. na stanowisku kierowcy autobusu; - od 1 października 1991r. do dnia 2 maja 1995r. w OSP L. na stanowisku kierowcy autobusu; - od 1 maja 1998r. do dnia 31 grudnia 1998r. – Usługi (...) . W. w L. na stanowisku kierowcy autobusu. M. S. od 11 maja 1976 roku do 14 lutego 1979 roku był zatrudniony w Zakładach (...) w T. na stanowisku kierowcy. M. S. w okresie od dnia 3 marca 1988 roku do dnia 6 kwietnia 1990 roku był zatrudniony na podstawie umowy o pracę w pełnym wymiarze czasu pracy w Zakładach (...) w Ł. na stanowisku mechanika-kierowcy autobusu J. . Wnioskodawca pracował w charakterze kierowcy autobusu J. o liczbie miejsc 51. Do obowiązków wnioskodawcy należał transport pracowników zatrudnionych w Zakładach (...) w Ł. . Wnioskodawca autobusem dowoził pracowników z miejsca ich zamieszkania od U. (przez B. , R. , Ł. ) do miejsca pracy w Ł. , a po zakończeniu przez nich pracy rozwoził ich z powrotem do miejsca zamieszkania. Trasa ta liczyła około 50 km, czas przejazdu zajmował wnioskodawcy około 1,5 godziny w jedną stronę. Pracownicy zatrudnieni w Zakładach (...) w Ł. pracowali w systemie trzyzmianowym. Godziny pracy M. S. były uzależnione od godzin pracy dowożonych przez niego pracowników. Wnioskodawca do pracy dowoził zawsze pracowników pracujących na tej samej, jednej zmianie. I tak, gdy pracownicy pracowali na zmianę ranną od 6 do 14, wnioskodawca pracował w godzinach od 4 do 16, gdy pracowali na zmianę popołudniową - pracował od 12 do 24, a gdy na nocną zmianę wnioskodawca pracował od 20 do 8. Po przywiezieniu pracowników do pracy wnioskodawca miał przestój do godziny 14. W czasie przestoju sprawdzał stan techniczny autobusu, dokonywał drobnych, bieżących napraw, a w przypadku potrzeby poważniejszej naprawy odstawiał autobus do mechanika. Czasem dyspozytor zlecał wnioskodawcy rozwiezienie pracowników z innej niż przypisana skarżącemu zmiany na trasie K. , Z. , Ł. . Po zakończeniu pracy przez pracowników z przydzielonej mu zmiany M. S. rozwoził ich do domów, a sam autobusem wracał do swojego domu w miejscowości M. gmina U. . Wnioskodawca posiadał zezwolenie na parkowanie autobusu po skończonej pracy na terenie swojej posesji. Był jedynym kierowcą, który dowoził pracowników na trasie U. - Ł. i Ł. - U. . Wnioskodawcy nie zostało wystawione świadectwo wykonywania pracy w warunkach szczególnych. W okresie od dnia 1 czerwca 1996r. do 30 listopada 1996r. wnioskodawca był zatrudniony w firmie (...) w L. w charakterze kierowcy autobusu o liczbie miejsc powyżej 15 w ½ wymiaru czasu pracy. W konsekwencji powyższych ustaleń Sąd Okręgowy stwierdził, że odwołanie nie jest zasługuje na uwzględnienie. M. S. nie przysługuje prawo do emerytury przewidzianej w art. 184 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2013r., poz. 1440 – tekst jednolity z późn. zm.), ponieważ nie legitymuje się on co najmniej 15 – letnim okresem pracy w szczególnych warunkach. W ocenie Sądu, przeprowadzone w sprawie postępowanie dowodowe nie wykazało, by odwołujący w spornym okresie zatrudnienia od 3 marca 1988r. do 6 kwietnia 1990r. w Zakładach (...) w Ł. , na stanowisku kierowcy - mechanika, wykonywał pracę w szczególnych warunkach wymienioną w Wykazie A, Dziale VIII pkt 2 stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku, stale i w pełnym wymiarze czasu pracy z uwagi na wykonywanie przez niego obok pracy kierowcy autobusu o liczbie miejsc powyżej 15 dodatkowo czynności związanych ze sprawdzaniem stanu technicznego autobusu i dokonywaniem drobnych bieżących napraw. Jak wynika bowiem z ustaleń, w okresie od dnia 3 marca 1988 roku do 6 kwietnia 1990 roku wnioskodawca jako kierowca autobusu J. o liczbie miejsc 51, stale i niezmiennie dowoził i rozwoził pracowników do pracy i z pracy na trasie U. - Ł. i Ł. – U. oraz na zlecenie dyspozytora rozwoził do domów pracowników ze zmiany nocnej, którzy zamieszkiwali w okolicach K. i Z. , co zajmowało mu łącznie 6 godzin, a następnie miał przestój. W czasie przestoju sprawdzał stan techniczny autobusu, dokonywał drobnych, bieżących napraw, a w przypadku potrzeby poważniejszej naprawy odstawiał autobus do mechanika. Odwołujący zatem w spornym okresie oprócz prac w warunkach szczególnych (kierowca autobusu powyżej 15 miejsc) wykonywał jeszcze inne prace, które takiego charakteru nie miały (prace mechanika), co oznacza, że nie pracował stale i w pełnym wymiarze czasu pracy w szczególnych warunkach. Sąd Okręgowy podniósł, że odwołujący nie kwestionował nie zaliczenia mu przez organ rentowy do pracy w szczególnych warunkach okresu zatrudnienia w (...) w T. od 11 maja 1976 roku do 14 lutego 1979 roku oraz w firmie Usługi (...) . W. w L. od 1 czerwca 1996 roku do 30 listopada 1996 roku. Odnośnie okresu od 11 maja 1976 roku do 14 lutego 1979 roku, to z dokumentów w postaci umowy o pracę, kart obiegowych zmiany oraz angaży nie wynika aby ubezpieczony pracował w warunkach szczególnych. Z dokumentów wynika tylko tyle, że skarżący pracował jako kierowca. Dokumenty te nie wskazują natomiast pojazdów, które pozostawały w jego dyspozycji jako kierowcy. Uniemożliwia to ustalenie czy wnioskodawca kierował samochodami ciężarowymi o ładowności powyżej 3,5 tony bądź autobusami i czy prace te wykonywał stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, co jest niezbędną przesłanką zaliczenia danego okresu zatrudnienia do szczególnego stażu pracy. Ponadto, odwołujący nie dysponuje świadectwem wykonywania pracy w szczególnych warunkach z tego okresu, brak było zatem podstaw do jego zaliczenia do szczególnego stażu pracy. Odnośnie okresu od 1 czerwca 1996 roku do 30 listopada 1996 roku w firmie Usługi (...) . W. w L. , to nie mógł on być zaliczony do pracy w szczególnych warunkach, albowiem jak wynika ze świadectwa wykonywania pracy w szczególnych warunkach odwołujący nie pracował jako kierowca autobusu o liczbie miejsc powyżej 15 stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, a na ½ etatu. W apelacji ubezpieczony zaskarżył ten wyrok w całości, zarzucając naruszenie przepisów art. 232 k.p.c. i art. 328 § 2 k.p.c. , poprzez uznanie za niewiarygodne wyjaśnień odwołującego i dowolne ustalenie jego czasu pracy. Wskazując na powyższe podstawy apelacji skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i uwzględnienie odwołania, ewentualnie o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenie od organu rentowego na rzecz wnioskodawcy kosztów procesu, w tym zastępstwa procesowego, wg norm przepisanych. Zdaniem apelującego, poczynione przez Sąd Okręgowy ustalenia, że odległości pomiędzy miejscowościami pozwalały na znacznie krótsze czasowo przejazdy a poza tym nieprawdopodobne jest, aby odwołujący jeździł aż do P. , nie znajdują potwierdzenia w zebranym materiale i z tego względu należy je uznać za dowolne. Czyniąc powyższe ustalenia Sąd pominął istotny fakt, że odwołujący rozwożąc pracowników nie jechał najkrótszą drogą z Ł. i musiał dojechać nawet do najmniejszych wiosek, co musiało skutkować dłuższym czasem pracy. Z zeznań świadka M. wynika, że trasę Ł. – U. odwołujący pokonywał w 1,5 godziny. Odległość między tymi miejscowościami wynosi ok. 40 km. Tym samym przy odległości Ł. - (...) km twierdzenie odwołującego o czasie przejazdu ponad 4 godziny w obie strony jest całkowicie wiarygodne. Sąd Apelacyjny dodatkowo ustalił: w okresie od marca 1988r. do kwietnia 1990r. razem z M. S. pracowało w (...) od 4 do 4 kierowców autobusów. Każdy kierowca miał swój rejon. M. S. dowoził pracowników z U. . Teren K. i Z. nie był terenem ubezpieczonego i tylko na polecenie dyspozytora odwoził tam ludzi po ich nocnej zmianie. Jeżeli jego pracownicy pracowali na popołudnie to ubezpieczony przywoził ich na godzinę 14.00, a potem rozwoził innych pracowników do K. . Następnie wracał około 17.00 i czekał do godziny 22.00. Jak pracownicy pracowali na noc, to do rana spał w samochodzie. Rozwożenie pracowników do K. należało do obowiązków ubezpieczonego, jeżeli pracował on na pierwszą i drugą zmianę. /wyjaśnienia M. S. – protokół z rozprawy z dnia 18 czerwca 2015r. nagranie od 00:03:23 do 00:10:31/ Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Apelacja jest bezzasadna, albowiem w świetle uzupełniającego postępowania dowodowego przeprowadzonego przez Sąd drugiej instancji zgodnie z regułą procesową wyrażoną w art. 382 k.p.c. , nie budzi wątpliwości, że rozstrzygnięcie Sądu Okręgowego jest prawidłowe. Uzupełniające postępowanie dowodowe przed Sądem Apelacyjnym potwierdziło trafność ustaleń Sądu Okręgowego w przedmiocie zasadniczej okoliczności spornej – niewykonywania przez ubezpieczonego pracy w warunkach szczególnych stale i w pełnym wymiarze czasu pracy w okresie zatrudnienie od 3 marca 1988r. do 6 kwietnia 1990r. w Zakładach (...) w Ł. , a co za tym idzie nie spełnienia przez apelującego przesłanki posiadania co najmniej 15 lat pracy wykonywanej w szczególnych warunkach, skutkującego brakiem prawa do emerytury. Zauważyć przy tym należy, że w postępowaniu odwoławczym ubezpieczony nie kwestionował decyzji ZUS co do niezaliczenia mu do okresu pracy w szczególnych warunkach zatrudnienia od 11 maja 1976r. do 14 lutego 1979r. w Zakładzie (...) w T. i apelacja nie podnosi zarzutu co do ustaleń Sądu Okręgowego w tym zakresie, jednakże w tej kwestii Sąd Apelacyjny w całości podziela ustalenia faktyczne i rozważania prawne poczynione przez Sąd I instancji. Zgodnie z treścią art. 184 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2013r., poz. 1440 – tekst jednolity ze zm.), ubezpieczonemu urodzonemu po dniu 31 grudnia 1948r., przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32 ustawy, tj. po ukończeniu 60 lat, jeżeli w dniu wejścia w życia ustawy – na dzień 1 stycznia 1999r. osiągnął okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymagany w przepisach rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. Nr 8, poz. 43 z późn. zm.) – 15 lat oraz okres składkowy i nieskładkowy o którym mowa w art. 27 ustawy, to jest 25 lat. W myśl § 2 w/w rozporządzenia okresy pracy uzasadniające prawo do wcześniejszego świadczenia emerytalnego to okresy, w których praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wykonywana jest stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku. Pełne zatrudnienie w warunkach szczególnych pojmowane jest więc jako bezwzględna cecha tego zatrudnienia jako uprawniającego do świadczeń z ubezpieczenia emerytalnego. Możliwe jest przy tym łączenie w przebiegu dniówki prac o różnym charakterze polegające na wykonywaniu nie jednego, lecz kilku rodzajów prac w szczególnych warunkach, wymienionych w wykazie. W takim wypadku do czasu pracy w warunkach szczególnych zlicza się czas równolegle wykonywanych czynności tylko wtedy, gdy różne prace wszystkie łącznie lub każda z osobna odpowiadają pracom w szczególnych warunkach i wszystkie razem wykonywane są stale i w pełnym wymiarze czasu pracy (por. wyroki Sądu Najwyższego z 27.01.2012r., II UK 103/11, niepubl. i 24.01.2013r., III UK 47/12, niepubl.). Jeżeli pracy w szczególnych warunkach towarzyszą inne czynności pracownicze, to warunek pełnego zatrudnienia należy odnosić tylko do tych czynności, które wykonywane są w warunkach bezpośrednio narażających na czynniki szkodliwe dla zdrowia i uwzględniać w wymiarze czasu pracy tylko te inne czynności, które są ściśle związane z pracą w szczególnych warunkach, stanowiąc integralną część tej pracy albo są wykonywane incydentalnie, w wymiarze nieznaczącym dla wymiaru czasu pracy w warunkach szczególnych. Należy bowiem mieć na względzie, że przewidziane w art. 184 w zw. z art. 32 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych prawo do emerytury w niższym wieku emerytalnym niż powszechnie przyjęty stanowi przywilej i odstępstwo od zasady wyrażonej w art. 27 cyt. ustawy emerytalnej, a zatem regulujące je przepisy należy wykładać w sposób ścisły i gwarantujący zachowanie celu uzasadniającego to odstępstwo. Zasadniczą przesłanką warunkującą nabycie prawa do wcześniejszej emerytury jest udowodnienie co najmniej 15 lat pracy wykonywanej w warunkach szczególnych. Wnioskodawca nie przedstawił świadectwa wykonywania pracy w szczególnych warunkach z okresu zatrudnienia w Zakładach (...) w Ł. od 3 marca 1988r. do 6 kwietnia 1990r. Z ustaleń zaś Sądu I instancji, jak i Sądu Apelacyjnego wynika, że M. S. w powyższym okresie zatrudnienia nie wykonywał pracy w szczególnych warunkach stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. Podnieść należy, że pracodawca, Zakłady (...) w Ł. , nie należał do branży transportowej. Był to zakład należący do przemysłu lekkiego. Dlatego tez należało ustalić, czy uciążliwość i szkodliwość pracy ubezpieczonego była porównywalna do pracy kierowcy autobusu w transporcie. W świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w tym w szczególności wiarygodnych zeznań świadków i wyjaśnień samego wnioskodawcy, M. S. w ramach zatrudnienia w Zakładach (...) w Ł. od 3 marca 1988r. do 6 kwietnia 1990r. na stanowisku kierowcy autobusu o liczbie miejsc powyżej 15, nie wykonywał pracy kierowcy stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. Do stałych i świadczonych codziennie obowiązków ubezpieczonego należało dowożenie i rozwożenie pracowników P. na trasie U. – Ł. , co jak bezspornie ustalono zabierało mu około 3 godzin dziennie. Świadek B. zeznała, że wnioskodawca woził pracowników na 6 rano i od 14 jak skończyli pracę. Woził również popołudniami i na noce. Świadek M. zeznał, że wnioskodawca woził go do pracy i odwoził po zmianie. Dowóz do pracy zajmował około 1,5 godziny. Wnioskodawca pracował na 3 zmiany. Natomiast świadkowi ci nie wiedzieli, co wnioskodawca robił, gdy nie woził pracowników. Wnioskodawca rozwoził również pracowników z rejonu Z. i K. , co – wedle jego twierdzeń - zabierało mu około 4 godzin, jednakże te czynności wykonywał tylko na polecenie dyspozytora i nie codziennie. Ponadto, pracowników tych rozwoził do K. tylko wówczas, gdy pracował na pierwszą i drugą zmianę, jeżeli natomiast pracował na nocną zmianę, to po zawiezieniu pracowników do zakładu pracy, spał w autobusie do rana, tj. do zakończenia zmiany. W sytuacji zaś, gdy pracował na poranną lub popołudniową zmianę i nie odwoził innych pracowników, to po przywiezieniu swoich pracowników (tj. tych z rejonu U. ) czekał na zakończenie zmiany na terenie zakładu. Sąd Okręgowy ustalił, a apelacja tych ustaleń nie kwestionowała, że w czasie postoju ubezpieczony sprawdzał stan techniczny autobusu, dokonywał drobnych napraw, a w przypadku poważniejszych napraw odstawiał autobus do mechanika oraz, że powyższe potwierdza karta obiegowa przyjęcia do pracy, w której określono stanowisko pracy ubezpieczonego mechanik-kierowca autobusu. Skoro te ustalenia nie są kwestionowane, to podzielać należy stanowisko Sądu Okręgowego, że ubezpieczony nie wykonywał stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, pracy kierowcy autobusu, bowiem łączył obowiązki kierowcy z obowiązkami mechanika. Przy czym podnieść należy, że czynności mechanika wykonywane poza pracą kierowcy nie były sporadyczne, wykonywane w wyjątkowych sytuacjach, ale stanowiły stały fragment obowiązków pracowniczych wnioskodawcy, co potwierdza bezpośrednio, zawarty w załączonych do sprawy aktach osobowych, zakres obowiązków, uprawnień i odpowiedzialności M. S. z 1 marca 1988r., który w punkcie 6 wymienia bieżące wykonywanie bieżących napraw w czasie pracy we własnym zakresie a nie zastrzeżonych dla mechanika. Praca mechanika, co prawidłowo wskazał Sąd Okręgowy, nie jest pracą w szczególnych warunkach, nie jest bowiem wymieniona w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego dla pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. W punkcie wykazu cyt. rozporządzenia, w którym zakwalifikowano pracę kierowcy (między innymi autobusu) do prac w warunkach szczególnych (wykaz A dział VIII, pkt 2) nie wymieniono czynności mechanika, więc nie są to czynności integralnie związane z pracą kierowcy i praca w warunkach szczególnych łączona z takimi czynnościami oczywiście nie jest wykonywana w pełnym wymiarze. A zatem praca wykonywana przez M. S. w spornym okresie nie spełniała przesłanek wskazanych w wykazie A. Jakkolwiek ubezpieczony wykonywał pracę kierowcy autobusu wymienioną w dziale VIII, pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r., ale nie wykonywał tej pracy stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. Stałe wykonywanie prac oznacza, że krótsze dobowo (nie w pełnym wymiarze obowiązującego czasu pracy na danym stanowisku) lub okresowe, a nie stałe świadczenie pracy wyklucza dopuszczalność uznania pracy za świadczoną w szczególnych warunkach wskutek niespełnienia warunku stałej znacznej szkodliwości dla zdrowia lub stałego znacznego stopnia uciążliwości wykonywanego zatrudnienia (por. postan. SN z 3.10.2008r. II UK 133/08, LEX nr 658191, wyrok SN z 4.06.2008r. II UK 306/07 OSNP 2009/21-22/290, wyrok SN z 28.08.2014r., II UK 537/13). Trafnie więc Sąd Okręgowy skonkludował, że skoro w spornym okresie oprócz prac w warunkach szczególnych ubezpieczony wykonywał jeszcze prace mechanika samochodowego, które to ustalenie nie zostało zakwestionowane w apelacji, to oznacza, że nie pracował stale i w pełnym wymiarze czasu pracy w warunkach szczególnych. W ramach bowiem obowiązującej dziennej normy czasu pracy wykonywał oprócz prac, które szkodliwie oddziaływały na jego organizm, także prace, które takiego charakteru nie miały. Sąd Najwyższy wielokrotnie wskazywał, a Sąd Apelacyjny w Łodzi podziela to stanowisko, że z przywileju przejścia na emeryturę w niższym wieku emerytalnym, przysługującego pracownikom zatrudnionym w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, mogą korzystać wyłącznie pracownicy, który byli rzeczywiście zatrudnieni stale i w pełnym wymiarze czasu pracy w szkodliwych warunkach pracy (por. wyroki Sądu Najwyższego z dnia: 15 grudnia 1997r., II UKN 417/97, OSNP 1998/21/638; 21 listopada 2001r., II UKN 598/00, OSNP 2003/17/419; 4 czerwca 2008r., II UK 306/07, Lex nr 494129). Nadto w wyroku z dnia 21 listopada 2001r., II UKN 598/00, Sąd Najwyższy podkreślił, że o uprawnieniu do emerytury na podstawie § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego dla pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. Nr 8, poz. 43 z późn. zm.), decyduje łączne spełnienie przez pracownika wszystkich warunków określonych w tym przepisie, a nie jego przekonanie, że charakter lub warunki pracy wystarczają do uznania jej za wykonywaną w szczególnych warunkach. Reasumując, ubezpieczony nie wykazał, że w okresie swego zatrudnienia od 3 marca 1988r. i od 6 kwietnia 1990r. wykonywał pracę w warunkach szczególnych, tym samym nie udowodnił 15 – letniego okresu takiej pracy i nie spełnił wszystkich warunków do nabycia prawa do emerytury na podstawie art. 184 ustawy o emeryturach i rentach z FUS W tym stanie rzeczy, nie znajdując podstaw do uwzględnienia apelacji, Sąd Apelacyjny na podstawie art. 385 k.p.c. orzekł, jak sentencji swojego wyroku. Sędziowie: Przewodniczący: