III AUa 1210/20

Sąd Apelacyjny2020-02-05
SAOSubezpieczenia społeczneemerytury i rentyWysokaapelacyjny
emeryturafunkcjonariuszZUSświadczeniaprawo pracyubezpieczenia społecznesąd apelacyjnysąd najwyższy

Sąd Apelacyjny uwzględnił apelację funkcjonariusza, dopuszczając możliwość pobierania dwóch świadczeń emerytalnych w sytuacji, gdy emerytura policyjna została obliczona na maksymalnym pułapie, a okresy cywilnego stażu ubezpieczeniowego nie mogły zostać uwzględnione.

Sąd Okręgowy oddalił odwołanie Z. P. od decyzji ZUS o ponownym ustaleniu wysokości emerytury i zawieszeniu jej wypłaty, uznając, że funkcjonariusz nie może pobierać dwóch świadczeń emerytalnych jednocześnie. Sąd Apelacyjny zmienił ten wyrok, uwzględniając apelację. Podzielił wykładnię Sądu Najwyższego, zgodnie z którą wyjątek od zasady pobierania jednego świadczenia może mieć miejsce, gdy emerytura policyjna została obliczona na maksymalnym pułapie, a cywilny staż ubezpieczeniowy nie może zostać uwzględniony.

Sąd Okręgowy w Bielsku-Białej wyrokiem z dnia 5 lutego 2020 r. oddalił odwołanie Z. P. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o ponownym ustaleniu wysokości emerytury i zawieszeniu jej wypłaty do czasu wyboru świadczenia. Ubezpieczony pobierał emeryturę z zaopatrzenia emerytalnego funkcjonariuszy i wnioskował o podjęcie wypłaty emerytury z tytułu osiągnięcia powszechnego wieku emerytalnego, jako drugiego świadczenia. Organ rentowy odmówił, powołując się na przepisy ograniczające możliwość pobierania dwóch świadczeń. Sąd Okręgowy uznał, że skoro emerytura funkcjonariusza została obliczona w maksymalnym procencie podstawy wymiaru, nie ma podstaw do uwzględnienia okresów ubezpieczenia społecznego po służbie, a przysługuje prawo do wypłaty wyższego lub wybranego świadczenia. W apelacji ubezpieczony domagał się zmiany wyroku i podjęcia zawieszonej wypłaty emerytury. Sąd Apelacyjny uwzględnił apelację, podzielając wykładnię Sądu Najwyższego dotyczącą art. 95 ust. 2 ustawy o emeryturach i rentach. Sąd uznał, że wyjątek od zasady pobierania jednego świadczenia ma miejsce, gdy emerytura policyjna została obliczona na maksymalnym pułapie (75%), co uniemożliwia uwzględnienie cywilnego stażu ubezpieczeniowego. Ze względu na tożsamość regulacji i istotność argumentacji nawiązującej do konstytucyjnej zasady równości, Sąd Apelacyjny zastosował analogiczne podejście interpretacyjne, dopuszczając możliwość pobierania dwóch świadczeń przez ubezpieczonego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, w sytuacji gdy emerytura z zaopatrzenia emerytalnego funkcjonariuszy została obliczona z uwzględnieniem wyłącznie okresów służby i ustalona na maksymalnym pułapie, a ubezpieczony zgromadził staż ubezpieczeniowy pozwalający na nabycie prawa do emerytury na podstawie przepisów ustawy o FUS, który nie może zostać uwzględniony w ramach emerytury funkcjonariusza, dopuszczalne jest pobieranie dwóch świadczeń emerytalnych.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny, opierając się na wykładni Sądu Najwyższego, uznał, że art. 95 ust. 2 ustawy o emeryturach i rentach z FUS dopuszcza wyjątek od zasady pobierania jednego świadczenia, gdy obliczenie emerytury policyjnej na maksymalnym pułapie uniemożliwia uwzględnienie cywilnego stażu ubezpieczeniowego. Podkreślono, że taka sytuacja stanowi istotną cechę relewantną, a odmienne traktowanie naruszałoby konstytucyjną zasadę równości.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmiana wyroku i uwzględnienie apelacji

Strona wygrywająca

Z. P.

Strony

NazwaTypRola
Z. P.osoba_fizycznaodwołujący
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (8)

Główne

u.e.r.f.u.s. art. 95 § 1 i 2

Ustawa o emeryturach i rentach z FUS

Przepis ten generalnie ogranicza możliwość pobierania dwóch świadczeń emerytalnych, jednakże Sąd zinterpretował ust. 2 jako dopuszczający wyjątek w określonych sytuacjach.

u.z.f. art. 18 e

Ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Ochrony Państwa i Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin

Przepis ten, w związku z jego analogiczną treścią do przepisu dotyczącego żołnierzy zawodowych, był kluczowy dla wykładni Sądu Najwyższego i Sądu Apelacyjnego w kontekście możliwości kumulacji świadczeń.

Pomocnicze

u.z.f. art. 15 § 1, 2 i 4

Ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Ochrony Państwa i Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin

u.z.f. art. 18 ust. 1

Ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Ochrony Państwa i Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin

u.z.f. art. 14 § 1 i 2

Ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Ochrony Państwa i Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin

u.z.f. art. 7

Ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Ochrony Państwa i Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin

u.z.ż.z. art. 18 e

Ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych

Przywołana ze względu na analogię do art. 18 e ustawy o zaopatrzeniu funkcjonariuszy.

Konstytucja RP art. 32 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Przywołana jako podstawa zasady równości, która uzasadniała zastosowanie analogicznej wykładni.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Emerytura policyjna została obliczona na maksymalnym pułapie (75%), co uniemożliwia uwzględnienie cywilnego stażu ubezpieczeniowego. Analogia do orzecznictwa Sądu Najwyższego dotyczącego żołnierzy zawodowych. Zasada równości konstytucyjnej (art. 32 ust. 1 Konstytucji RP).

Odrzucone argumenty

Możliwość pobierania tylko jednego świadczenia emerytalnego (argumentacja organu rentowego i Sądu Okręgowego).

Godne uwagi sformułowania

„skoro emerytura z zaopatrzenia emerytalnego została obliczona w/g wskazanych zasad określonych w art. 15a lub art. 18e ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy, to tym samym, przysługuje skarżącemu jedynie prawo do wypłaty wyższego lub wybranego świadczenia” „o wyjątku od zasady pobierania jednego świadczenia z art. 95 ust. 2 ustawy o emeryturach i rentach nie decyduje data przyjęcia do służby wojskowej, ale brak możliwości obliczenia emerytury wojskowej przy uwzględnieniu „cywilnego” stażu emerytalnego, co zachodzi w sytuacji spłaszczenia podstawy wymiaru emerytury z zaopatrzenia emerytalnego do maksymalnego pułapu 75%, skutkującego obiektywnie brakiem prawnej możliwości skonsumowania jakiegokolwiek okresu ubezpieczenia społecznego spoza służby.” „powyższa okoliczność stanowi istotną cechę relewantną, określającą krąg osób - świadczeniobiorców uprawnionych do pobierania emerytur w zbiegu.” „nakaz jednakowego traktowania podmiotów prawa w obrębie określonej kategorii”

Skład orzekający

W. Bzibziak

sędzia

M. Żurecki

sędzia

A. Kolonko

sędzia przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie możliwości pobierania dwóch świadczeń emerytalnych przez funkcjonariuszy w specyficznych sytuacjach, gdy emerytura policyjna została obliczona na maksymalnym pułapie."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji analogicznych do opisanej w orzeczeniu, gdzie emerytura policyjna jest obliczona na maksymalnym pułapie, a cywilny staż ubezpieczeniowy nie może zostać uwzględniony.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego tematu emerytur, ale z nietypowym aspektem dotyczącym funkcjonariuszy i możliwości pobierania dwóch świadczeń, co może być interesujące dla szerszego grona odbiorców.

Funkcjonariusz wygrał z ZUS: można pobierać dwie emerytury?

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III AUa 1210/20 UZASADNIENIE Sąd Okręgowy w Bielsku-Białej wyrokiem z dnia 5 lutego 2020r. oddalił odwołanie Z. P. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. z dnia 28 czerwca 2019r. o ponownym ustaleniu wysokości emerytury i o zawieszeniu jej wypłaty do czasu wyboru przez ubezpieczonego świadczenia, które ma być wypłacane - emerytura z tytułu zaopatrzenia emerytalnego lub emerytura z ubezpieczenia społecznego. Sąd ustalił, że ubezpieczony ( ur. w (...) r.) pobiera od 1 maja 1998r. emeryturę z zaopatrzenia emerytalnego funkcjonariuszy w wysokości 80% postawy jej wymiaru. Zaskarżona w sprawie decyzja została wydana na wniosek ubezpieczonego z 12 czerwca 2019r. o podjęcie wypłaty emerytury z tytułu osiągnięcia powszechnego wieku emerytalnego - ustalonej zaliczkowo decyzją z dnia 12 lipca 2018r., jako drugiego świadczenia emerytalnego obok pobieranej emerytury policyjnej. Organ rentowy odmówił podjęcia wypłaty emerytury na podstawie art. 95 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z FUS w związku z przepisem art. 18 e ustawy z dnia 18 lutego 1994r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Ochrony Państwa i Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (dalej ustawa o zaopatrzeniu funkcjonariuszy). Sąd nie znalazł podstaw dla uwzględnienia odwołania, w którym skarżący domagał się kumulacji świadczeń emerytalnych. Sąd, po przywołaniu treści przepisu art. 95 ust. 1 i 2 ustawy o emeryturach i rentach oraz art. 7 ustawy o zaopatrzeniu funkcjonariuszy wskazał, że w przypadku ubezpieczonego emerytura z zaopatrzenia emerytalnego została obliczona na podstawie art. 15 ust. 1, 2 i 4 w związku z art. 18 ust. 1 ustawy o zaopatrzeniu funkcjonariuszy w maksymalnym procencie podstawy jej wymiaru. W związku z tym, nie ma podstaw do dalszego uwzględnienia w wysłudze emerytalnej okresów ubezpieczenia społecznego, jakie skarżący przebył po zwolnieniu ze służby w Państwowej Straży Pożarnej (art. 14 ust. 1 i 2 ustawy o zaopatrzeniu funkcjonariuszy). W ocenie Sądu Okręgowego, „skoro emerytura z zaopatrzenia emerytalnego została obliczona w/g wskazanych zasad określonych w art. 15a lub art. 18e ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy, to tym samym, przysługuje skarżącemu jedynie prawo do wypłaty wyższego lub wybranego świadczenia”. W apelacji od wyroku ubezpieczony (za pośrednictwem adwokata) wnosił o zmianę zaskarżonego wyroku i decyzji poprzez zobowiązanie organu rentowego do podjęcia zawieszonej wypłaty emerytury. Sąd uwzględnił apelację podzielając kierunek wykładni art. 95 ust. 1 i 2 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, nakreślony w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 24 stycznia 2019r., I UK 426/17, w odniesieniu do użytego w art. 95 ust. 2 ustawy o emeryturach i rentach sformułowania dotyczącego art. 18 e ustawy z 10 grudnia 1993r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych (o treści analogicznej, jak w przepisie art. 18 e ustawy z dnia 18 lutego 1994r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy) - na co wskazywał skarżący w treści apelacji. Zgodnie z powołanym judykatem, o wyjątku od zasady pobierania jednego świadczenia z art. 95 ust. 2 ustawy o emeryturach i rentach nie decyduje data przyjęcia do służby wojskowej, ale brak możliwości obliczenia emerytury wojskowej przy uwzględnieniu „cywilnego” stażu emerytalnego, co zachodzi w sytuacji spłaszczenia podstawy wymiaru emerytury z zaopatrzenia emerytalnego do maksymalnego pułapu 75%, skutkującego obiektywnie brakiem prawnej możliwości skonsumowania jakiegokolwiek okresu ubezpieczenia społecznego spoza służby. W szczególności, należało podzielić eksponowany w treści uzasadnienia powołanego orzeczenia Sądu Najwyższego argument, że powyższa okoliczność stanowi istotną cechę relewantną, określającą krąg osób - świadczeniobiorców uprawnionych do pobierania emerytur w zbiegu. Sąd Apelacyjny ze względu na tożsamość regulacji zawartych w art. 18 e ustawy o zaopatrzeniu funkcjonariuszy i o zaopatrzeniu żołnierzy zawodowych, a także z uwagi na istotność oraz zasadność argumentacji nawiązującej do konstytucyjnej zasady równości wyrażonej w art. 32 ust. 1 Konstytucji (nakaz jednakowego traktowania podmiotów prawa w obrębie określonej kategorii) zastosował w rozpoznanej sprawie powyższe podejście interpretacyjne. Niewątpliwie bowiem, w przypadku ubezpieczonego wysokość emerytury z zaopatrzenia emerytalnego została ustalona z uwzględnieniem wyłącznie okresów pełnienia służby w Państwowej Straży Pożarnej w latach 1964 - 1998r. i że podstawa wymiaru tej emerytury została ustalona na maksymalnym pułapie. Bezspornie również ubezpieczony zgromadził okres składkowy i nieskładkowy pozwalający na nabycie prawa do emerytury na podstawie przepisów ustawy z dnia 17 grudnia 1998r., który to staż ubezpieczeniowy nie może zostać uwzględniony w ramach emerytury z zaopatrzenia emerytalnego funkcjonariuszy. Taki stan rzeczy pozwolił na ocenę sytuacji ubezpieczonego w kontekście powołanego orzeczenia. /-/ SSA W. Bzibziak /-/ SSA M. Żurecki /-/ SSA A. Kolonko Sędzia Przewodniczący Sędzia

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI