III AUa 1194/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Apelacyjny oddalił apelację organu rentowego, potwierdzając, że okres służby K. K. od 23 grudnia 1985 r. do 15 listopada 1986 r. nie powinien być traktowany jako służba w organach bezpieczeństwa państwa przy obliczaniu emerytury policyjnej.
Sprawa dotyczyła odwołania K. K. od decyzji Dyrektora ZER MSW obniżającej jego emeryturę policyjną poprzez nieprawidłowe zakwalifikowanie okresu służby od 23 grudnia 1985 r. do 15 listopada 1986 r. jako służby w organach bezpieczeństwa państwa. Sąd Okręgowy zmienił decyzję organu, uwzględniając ten okres w wymiarze 2,6%. Apelacja organu rentowego została oddalona przez Sąd Apelacyjny, który uznał, że brak było podstaw do uznania tego okresu za służbę w SB, opierając się na aktach osobowych i zeznaniach świadków, a także interpretacji przepisów dotyczących emerytur policyjnych.
Sąd Apelacyjny w Katowicach rozpoznał apelację Dyrektora Zakładu Emerytalno-Rentowego MSW od wyroku Sądu Okręgowego w Katowicach, który zmienił decyzję organu rentowego w sprawie wysokości emerytury policyjnej K. K. Spór dotyczył okresu służby od 23 grudnia 1985 r. do 15 listopada 1986 r. Organ rentowy, opierając się na informacji IPN, zakwalifikował ten okres jako służbę w organach bezpieczeństwa państwa, co skutkowało obniżeniem wskaźnika wysokości emerytury. Sąd Okręgowy uznał, że organ rentowy nie wykazał, aby ubezpieczony pełnił służbę w SB w tym okresie, wskazując na raport o przeniesienie, który nie został uwzględniony, oraz na dalsze pełnienie służby jako milicjanta-kierowcy. Sąd Apelacyjny podzielił ustalenia Sądu Okręgowego, podkreślając, że sąd powszechny nie jest związany ustaleniami IPN i ma wyłączną kompetencję do oceny dowodów i kwalifikacji prawnej faktów. Sąd Apelacyjny zwrócił uwagę na negatywne opinie służbowe ubezpieczonego z okresu służby w MO, które czyniły mało prawdopodobnym jego przeniesienie do SB. W konsekwencji, Sąd Apelacyjny oddalił apelację organu rentowego jako bezzasadną i zasądził od organu na rzecz ubezpieczonego zwrot kosztów zastępstwa procesowego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, okres ten nie powinien być traktowany jako służba w organach bezpieczeństwa państwa, ponieważ organ rentowy nie wykazał, że ubezpieczony faktycznie pełnił służbę w SB, a akta osobowe i zeznania świadków wskazują na dalsze pełnienie służby jako milicjanta-kierowcy.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że sąd powszechny nie jest związany ustaleniami IPN i ma wyłączną kompetencję do oceny dowodów. Akta osobowe i zeznania świadków nie potwierdziły pełnienia służby w SB w spornym okresie, a negatywne opinie służbowe ubezpieczonego czyniły mało prawdopodobnym jego przeniesienie do SB.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie apelacji
Strona wygrywająca
K. K.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| K. K. | osoba_fizyczna | ubezpieczony |
| Dyrektor Zakładu Emerytalno - Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych | organ_państwowy | organ rentowy |
Przepisy (12)
Główne
ustawa zaopatrzeniowa art. 15b § 1
Ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin
W przypadku osoby, która pełniła służbę w organach bezpieczeństwa państwa i pozostawała w służbie przed 2 stycznia 1999 r., emerytura wynosi 0,7% podstawy wymiaru za każdy rok służby w organach bezpieczeństwa państwa w latach 1944-1990 i 2,6% podstawy wymiaru za każdy rok służby lub okresów równorzędnych.
ustawa o ujawnianiu informacji art. 2 § 1
Ustawa o ujawnianiu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944-1990 oraz treści tych dokumentów
Definiuje organy bezpieczeństwa państwa w rozumieniu ustawy jako instytucje centralne Służby Bezpieczeństwa MSW oraz podległe im jednostki terenowe.
ustawa o ujawnianiu informacji art. 2 § 5
Ustawa o ujawnianiu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944-1990 oraz treści tych dokumentów
Określa, że jednostki terenowe SB w komendach MO i urzędach spraw wewnętrznych są organami bezpieczeństwa państwa.
Pomocnicze
ustawa zaopatrzeniowa art. 13 § 1
Ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin
Określa okresy równorzędne ze służbą, które przelicza się przez 2,6% podstawy wymiaru.
k.p.c. art. 477 § 14
Kodeks postępowania cywilnego
Reguluje orzekanie sądu pierwszej instancji w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Reguluje oddalenie apelacji.
k.p.c. art. 108 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Reguluje zasądzenie kosztów postępowania.
k.p.c. art. 98 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Reguluje zasądzenie kosztów postępowania od strony przegrywającej.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu art. 12 § 2
Określa stawki opłat za czynności adwokackie.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu art. 13 § 1
Określa stawki opłat za czynności adwokackie.
Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 października 2004 r. w sprawie trybu postępowania i właściwości organu w zakresie zaopatrzenia emerytalnego funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu i Państwowej oraz ich rodzin art. 14 § 1
Określa, że zaświadczenie o przebiegu służby jest środkiem dowodowym potwierdzającym okres służby.
ustawa zaopatrzeniowa art. 13a § 5
Ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin
Informacja o przebiegu służby jest równoważna z zaświadczeniem o przebiegu służby.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Okres służby od 23 grudnia 1985 r. do 15 listopada 1986 r. nie był służbą w organach bezpieczeństwa państwa, ponieważ raport o przeniesienie nie został uwzględniony, a ubezpieczony nadal pełnił służbę jako milicjant-kierowca. Sąd powszechny nie jest związany ustaleniami Instytutu Pamięci Narodowej i ma wyłączną kompetencję do oceny dowodów i kwalifikacji prawnej faktów. Organ rentowy nie wykazał, że ubezpieczony pełnił służbę w SB w spornym okresie.
Odrzucone argumenty
Argumentacja organu rentowego oparta wyłącznie na informacji IPN jako wiążącej dla sądu. Argumentacja organu rentowego o błędnej wykładni i zastosowaniu przepisów ustawy zaopatrzeniowej oraz rozporządzenia MSWiA.
Godne uwagi sformułowania
sąd powszechny (...) nie jest związany treścią takiej informacji [z IPN] zarówno co do faktów (...) jak i co do kwalifikacji prawnej tych faktów ustalenia faktyczne i interpretacje prawne Instytutu Pamięci Narodowej nie mogą natomiast wiązać sądu - do którego wyłącznej kompetencji (kognicji) należy ustalenie podstawy faktycznej rozstrzygnięcia negatywne opinie służbowe ubezpieczonego (...) skutkowały między innymi odmową przeniesienia go do służby w SB.
Skład orzekający
Marek Procek
przewodniczący-sprawozdawca
Irena Goik
sędzia
Marek Żurecki
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, że sądy powszechne nie są związane ustaleniami IPN w sprawach o emerytury policyjne oraz że ciężar wykazania służby w organach bezpieczeństwa państwa spoczywa na organie rentowym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji funkcjonariuszy służb PRL i interpretacji przepisów dotyczących emerytur policyjnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy interpretacji przepisów dotyczących emerytur policyjnych byłych funkcjonariuszy służb PRL, a także relacji między ustaleniami IPN a orzecznictwem sądowym, co jest tematem budzącym zainteresowanie prawników i historyków.
“Czy ustalenia IPN wiążą sąd? Kluczowa sprawa o emeryturę policyjną byłego funkcjonariusza.”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt III AUa 1194/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 27 lutego 2014 r. Sąd Apelacyjny w Katowicach Wydział III Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący SSA Marek Procek (spr.) Sędziowie SSA Irena Goik SSA Marek Żurecki Protokolant Wioletta Drobiec po rozpoznaniu w dniu 27 lutego 2014r. w Katowicach sprawy z odwołania K. K. ( K. K. ) przeciwko Dyrektorowi Zakładu Emerytalno - Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych o wysokość emerytury policyjnej na skutek apelacji Dyrektora Zakładu Emerytalno - Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Katowicach z dnia 6 marca 2013r. sygn. akt X U 176/13 1. oddala apelację, 2. zasądza od organu rentowego Dyrektora Zakładu Emerytalno - Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych na rzecz ubezpieczonego K. K. kwotę 120 złotych (sto dwadzieścia złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym. /-/SSA I. Goik /-/SSA M. Procek /-/SSA M. Żurecki Sędzia Przewodniczący Sędzia Sygn. akt III AUa 1194/13 UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 6 marca 2013 roku Sąd Okręgowy – Sąd Ubezpieczeń Społecznych w Katowicach w punkcie 1 zmienił zaskarżoną decyzję organu rentowego Dyrektora Zakładu Emerytalno-Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych z dnia 3 lipca 2012 roku w ten sposób, że przy obliczaniu wysługi emerytalnej ubezpieczonego K. K. uwzględnił okres służby od 23 grudnia 1985 roku do 15 listopada 1986 roku w wymiarze 2,6% podstawy wymiaru. Natomiast w punkcie 2 wyroku oddalił odwołanie w pozostałym zakresie. Na podstawie akt emerytalnych i osobowych ubezpieczonego, zeznań świadków P. S. i M. J. oraz przesłuchania ubezpieczonego Sąd Okręgowy ustalił, że ubezpieczony pełnił służbę jako funkcjonariusz Milicji Obywatelskiej od 5 października 1082 r. do dnia 15 września 1988 r., a następnie w Policji od 1 marca 1990 r. do 22 lutego 2012 r. Osiągnął 26 lat 5 miesięcy i 16 dni wysługi emerytalnej, w tym 2 miesiące zasadniczej służby wojskowej. Według ustaleń Sądu pierwszej instancji, w okresie od 1 sierpnia 1984 r. do 15 listopada 1986 r. ubezpieczony pełnił służbę na stanowisku milicjanta kierowcy w Wydziale (...) Wojewódzkiego Urzędu Spraw Wewnętrznych w K. . Następnie w dniu 23 grudnia 1985 r. ubezpieczony złożył Szefowi WUSW w K. raport, wnosząc o przeniesienie go do Wydziału (...) tego Urzędu z uwagi na zamiar podjęcia studiów. Po zapoznaniu się z czterema negatywnymi opiniami przełożonych ubezpieczonego w tym zakresie, Zastępca Szefa WUSW do spraw Służby Bezpieczeństwa w K. płk E. M. wyraził odmowę uwzględnienia wniosku ubezpieczonego. Stąd w dalszym ciągu, do 15 listopada 1986 r. pracował on na dotychczasowym stanowisku milicjanta kierowcy Wydziału (...) WUSW w K. . W dalszej kolejności Sąd ten wskazał, że w okresie od 16 grudnia 1987 r. do 15 września 1988r. ubezpieczony pełnił służbę na stanowisku wywiadowcy w Grupie Ochrony (...) Służby Bezpieczeństwa WUSW w K. . Była to służba w organach bezpieczeństwa państwa, tj. podległej instytucjom centralnym Służby Bezpieczeństwa jednostce terenowej SB w WUSW. Biuro (...) , w jakim ubezpieczony pełnił wówczas służbę, zajmowało się całokształtem działań w zakresie obserwacji m.in. wywiadami, ustaleniami, wstępnym rozpoznaniem, zabezpieczeniem operacyjnym dyplomatów, cudzoziemców i innych osób, zaleceniach do poddania kontroli obserwacyjnej przez uprawnione do tego jednostki MSW. Sąd pierwszej instancji ustalił, że decyzją z dnia 14 marca 2012 r. organ rentowy przyznał ubezpieczonemu prawo do emerytury policyjnej. Emeryturę obliczono w wysokości odpowiadającej 75% podstawy wymiaru. Do tego poziomu obniżono wskaźnik wysokości podstawy wymiaru wynoszący 76,19%, gdzie za 15 lat służby przyjęto 40% podstawy wymiaru, a 13 lat i 1 miesiąc służby oraz 10 miesięcy okresu składkowego przeliczono przez 2,6% podstawy wymiaru za każdy rok. Wysokość emerytury ubezpieczonego wynosiła 7.600 zł. Zaskarżoną decyzją ustalono nową wysokość emerytury policyjnej ubezpieczonego wynoszącą 72,18 % podstawy wymiaru przyjmując za 26 lat i 6 miesięcy oraz 10 miesięcy okresu składkowego 2,6% podstawy wymiaru, a za 1 rok i 7 miesięcy – 0,7% podstawy wymiaru. Obniżona wysokość jego emerytury wynosi odtąd 7.314,35 zł. Dokonując rozważań prawnych, Sąd Okręgowy powołał się na treść art. 15b w związku z art. 32 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 18 lutego 1994r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (jednolity tekst: Dz. U. z 2004 r. Nr 8, poz. 67 z późn. zm.), w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 23 stycznia 2009 r. zmieniającą ustawę zaopatrzeniową (Dz. U. Nr 24, poz. 145) oraz art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 18 października 2006r. o ujawnianiu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944-1990 oraz treści tych dokumentów (jednolity tekst: Dz. U. z 2007 r. Nr 63, poz. 425 z późn. zm.), stwierdzając, że przy obliczaniu wysługi emerytalnej ubezpieczonego okres jego służby od 23 grudnia 1985 roku do 15 listopada 1986 roku należy uwzględnić w wymiarze 2,6% podstawy wymiaru. Natomiast w pozostałym zakresie Sąd ten uznał odwołanie ubezpieczonego jako bezzasadne. Motywując swoje rozstrzygnięcie, Sąd pierwszej instancji wskazał, że wbrew wymogom przewidzianym w art. 232 k.p.c., organ rentowy nie wykazał, by w okresie od 23 grudnia 1985r. do 15 listopada 1986r. ubezpieczony pełnił funkcję w wymienionej wyżej jednostce SB. Sąd ten podkreślił, że co prawda dnia 23 grudnia 1985r. złożył powołany w zaświadczeniu IPN raport o przeniesienie go do Wydziału (...) WUSW w K. , ale bez wątpienia raport ten nie został uwzględniony. Stąd przez cały ten okres nadal wykonywał on dotychczasową pracę milicjanta kierowcy w Wydziale (...) tego Urzędu. Potwierdzają to jednoznaczne zapisy w aktach osobowych ubezpieczonego o braku zgody na wnioskowane przeniesienie oraz zeznania świadków P. S. i M. J. oraz przesłuchanie ubezpieczonego. Tym samym, brak było podstaw do obniżenia ubezpieczonemu za powyższy okres podstawy wymiaru świadczenia, którą z mocy powołanych regulacji należało uwzględnić w dotychczasowym wymiarze 2,6%. Natomiast uzasadniając swoje rozstrzygnięcie w zakresie oddalenia odwołania ubezpieczonego Sąd Okręgowy wskazał, że w okresie służby ubezpieczonego od 16 grudnia 1987r. do 15 września 1988r. spełnione zostały przesłanki przewidziane treścią art. 15b ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej. Ubezpieczony wyraźnie przyznał, iż w tym czasie (ujętym w zaświadczeniu IPN) - za jaki organ rentowy przyjął 0,7% podstawy wymiaru jego emerytury - pełnił służbę w organach bezpieczeństwa państwa, o których mowa w art. 2 powołanej wyżej ustawy z dnia 18 października 2006r., tj. w Grupie (...) Służby Bezpieczeństwa WUSW w K. - jednostce terenowej SB w WUSW, podległej instytucjom centralnym Służby Bezpieczeństwa Ministerstwa Spraw Wewnętrznych. Ponadto pozostawał w służbie przed dniem 2 stycznia 1999r. Okoliczności te uzasadniały, zdaniem Sądu pierwszej instancji obniżenie ubezpieczonemu jedynie za ten okres wysokości emerytury policyjnej, zgodnie z brzmieniem powołanej regulacji. Odnosząc się do zarzutów ubezpieczonego w przedmiocie wykonywania w spornym okresie służby jedynie czynności patrolowo – ochronnych placówek konsularnych, Sąd pierwszej instancji wskazał, że według art. 15b ust. 3 znowelizowanej ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy do okresów, o których mowa w art. 13 ust. 1, na żądanie wnioskodawcy, mogą być doliczone w pełnym wymiarze okresy służby w latach 1944-1990 w organach bezpieczeństwa państwa, jeżeli funkcjonariusz udowodni, że przed rokiem 1990, bez wiedzy przełożonych, podjął współpracę i czynnie wspierał osoby lub organizacje działające na rzecz niepodległości Państwa Polskiego. Sąd ten, powołując się na uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 3 marca 2011r. (II UZP 2/11; OSNP 2011/15-16/210), podkreślił, że regulacja ta zawiera jedyny wyjątek od ogólnej reguły unormowanej w art. 15b ust. 1 powołanej ustawy i jako taka nie może być interpretowana rozszerzająco. Wyłącznie spełnienie wskazanych tam warunków pozwala na doliczenie w pełnym wymiarze okresów służby w organach bezpieczeństwa państwa. Wobec tego, Sąd pierwszej instancji uznał, że skoro zatem ubezpieczony nie udowodnił, iż przed rokiem 1990, bez wiedzy przełożonych podjął współpracę i czynnie wspierał osoby lub organizacje działające na rzecz niepodległości Państwa Polskiego, przeto brak jakichkolwiek podstaw do doliczenie mu w pełnym wymiarze okresu służby w organach bezpieczeństwa państwa od 16 grudnia 1987r. do 15 września 1988r. Sąd Okręgowy wskazał, że z treści powołanych przepisów jednoznacznie wynika, iż jakiekolwiek inne okoliczności poza unormowanymi w art. 15b ust. 3 tej ustawy nie uzasadniają doliczenia w pełnym wymiarze okresów tej służby. Nadto, odwołując się do poglądów zaprezentowanych we wskazanej już wyżej uchwale Sądu Najwyższego z dnia 3 marca 2011 roku, Sąd pierwszej instancji zwrócił uwagę, że powoływanie się przez ubezpieczonego na zasadę ochrony praw nabytych, które w istocie rzeczy zmierza do utrzymania przywilejów nabytych niesłusznie, niegodnie lub niegodziwie z tytułu lub w związku z uczestnictwem w strukturach służb niebezpieczeństwa totalitarnego PRL, które zwalczały przyrodzone prawa człowieka i narodu oraz podstawowe wolności obywatelskie, nie stanowi prawnej ani etyczno-moralnej podstawy do kontestowania zgodnej z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej legalności zmian ustawodawczych zmierzających do zrównoważenia uprawnień zaopatrzeniowych byłych funkcjonariuszy służb bezpieczeństwa państwa totalitarnego - i co istotne tylko za okresy takiej represyjnej służby - do standardów i poziomu powszechnych uprawnień emerytalno-rentowych ogółu ubezpieczonych obywateli. Sąd Okręgowy przytoczył również treść uzasadnienia wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 24 lutego 2010 r. (K. 6/09; OTK-A 2010 nr 2, poz. 15) uznającego wskazane wyżej przepisy za zgodne z Konstytucją RP. Mając na względzie powyższe Sąd Okręgowy na podstawie art. 477 14 § 2 k.p.c. orzekł jak w punkcie 1 sentencji. W pozostałym zakresie z mocy art. 477 14 § 1 k.p.c. Sąd ten oddalił odwołanie ubezpieczonego jako bezzasadne. Apelację od powyższego wyroku wniósł organ rentowy. Zaskarżając wyrok Sądu Okręgowego w zakresie punktu 1, apelujący zarzucił mu naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwie zastosowanie, w szczególności art. 13a ust. 5, art. 15 b ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin, § 14 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 października 2004 r. w sprawie trybu postępowania i właściwości organu w zakresie zaopatrzenia emerytalnego funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu i Państwowej oraz ich rodzin oraz sprzeczność istotnych ustaleń Sądu z treścią zebranego w sprawie materiału. Wskazując na powyższe zarzuty, organ rentowy wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku w pkt 1 i oddalenie odwołania w całości, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w pkt 1 i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Uzasadniając wniesiony środek odwoławczy, apelujący wskazał, że postępowanie wszczął na podstawie informacji z dnia 16 maja 2012 roku o przebiegu służby ubezpieczonego o nr (...) . Przy czym podkreślił, że do organu rentowego nie wpłynęła nowa zweryfikowana przez IPN informacja o przebiegu służby ubezpieczonego, która mogłaby stanowić podstawę do zmiany zaskarżonej decyzji. Jednocześnie apelujący wskazał, że zgodnie z § 14 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 października 2004 r. w sprawie trybu postępowania i właściwości organu w zakresie zaopatrzenia emerytalnego funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu i Państwowej Straży Pożarnej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2004 r., Nr 239, poz. 2404), środkiem dowodowym potwierdzającym datę i podstawę zwolnienia ze służby oraz okres służby jest zaświadczenie o przebiegu służby, sporządzone na podstawie akt osobowych funkcjonariusza, wystawione przez właściwe organy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu lub Państwowej Straży Pożarnej. Natomiast zgodnie z art. 13a ust. 5 policyjnej ustawy emerytalnej, informacja o przebiegu służby jest równoważna z zaświadczeniem o przebiegu służby sporządzanym na podstawie akt osobowych przez właściwe organy. Mając na względzie powyższe - zdaniem organu rentowego - informacja o przebiegu służby nr (...) jest wiążąca dla apelującego. W odpowiedzi na apelację, ubezpieczony wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie od Dyrektora Zakładu Emerytalno-Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych na rzecz ubezpieczonego kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Sąd Apelacyjny ustalił i zważył, co następuje: Przyjmując ustalenia poczynione przez Sąd pierwszej instancji jako własne, uznał, iż apelacja nie jest zasadna. Sąd Okręgowy dokonał prawidłowych ustaleń faktycznych w zakresie uznania, że w stosunku do K. K. nie sposób przyjąć, iż w okresie od dnia 23 grudnia 1985 roku do dnia 15 listopada 1986 roku pełnił służbę w organach bezpieczeństwa państwa. Zgodnie z art. 15b ust. 1 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2004 , Nr 8, poz. 67, tekst jednolity, dalej jako ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy), w przypadku osoby, która pełniła służbę w organach bezpieczeństwa państwa, o których mowa w art. 2 ustawy z dnia 18 października 2006 r. o ujawnianiu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944-1990 oraz treści tych dokumentów, i która pozostawała w służbie przed dniem 2 stycznia 1999 r., emerytura wynosi: 1) 0,7% podstawy wymiaru - za każdy rok służby w organach bezpieczeństwa państwa w latach 1944-1990; 2) 2,6% podstawy wymiaru - za każdy rok służby lub okresów równorzędnych ze służbą, o których mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1, 1a oraz pkt 2-4. Zatem warunkiem zastosowania w stosunku do ubezpieczonego powyższego przepisu było ustalenie, że w spornym okresie od dnia 23 grudnia 1985 roku do dnia 15 listopada 1986 roku pełnił służbę w organach bezpieczeństwa państwa. Po myśli zaś art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 18 października 2006 r. o ujawnianiu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944-1990 oraz treści tych dokumentów (jednolity tekst: Dz. U. z 2007 r. Nr 63, poz. 425 z późn. zm., dalej jako ustawa o ujawnianiu informacji) organami bezpieczeństwa państwa w rozumieniu ustawy są instytucje centralne Służby Bezpieczeństwa Ministerstwa Spraw Wewnętrznych oraz podległe im jednostki terenowe w wojewódzkich, powiatowych i równorzędnych komendach Milicji Obywatelskiej oraz w wojewódzkich, rejonowych i równorzędnych urzędach spraw wewnętrznych. Na gruncie niniejszej sprawy z akt osobowych ubezpieczonego oraz zeznań świadków P. S. (pełniącego w spornym okresie funkcję Naczelnika Wydziału (...) Wojewódzkiego Urzędu Spraw Wewnętrznych w K. ) i M. J. (współpracownika ubezpieczonego), wynika w sposób jednoznaczny, że w okresie od 1 sierpnia 1984 roku do 15 listopada 1986 roku pełnił on służbę na stanowisku milicjanta kierowcy we wskazanym wyżej Wydziale (...) . Również w zaświadczeniu Instytutu Pamięci Narodowej o przebiegu służby ubezpieczonego z dnia 16 maja 2012 roku stwierdzono, że z raportu z dnia 23 grudnia 1985 roku wynika, iż ubezpieczony był na etacie milicjanta-kierowcy Wydziału (...) Wojewódzkiego Urzędu Spraw Wewnętrznych w K. . Przy czym Instytut jednocześnie zaznaczył, że - jego zdaniem - ubezpieczony faktycznie był kierowcą Wydziału (...) Wojewódzkiego Urzędu Spraw Wewnętrznych w K. . Jak wynika z apelacji organu rentowego, powyższe zaświadczenie Instytutu Pamięci Narodowej stanowiło dla niego jedyną podstawę dla przyjęcia, że ubezpieczony w spornym okresie pełnił służbę w organach bezpieczeństwa, w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy o ujawnianiu informacji. Sąd Apelacyjny ma na uwadze, że zgodnie z treścią § 14 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 października 2004 r. w sprawie trybu postępowania i właściwości organu w zakresie zaopatrzenia emerytalnego funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu i Państwowej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2004 r., Nr 239, poz. 2404) środkiem dowodowym potwierdzającym datę i podstawę zwolnienia ze służby oraz okres służby jest zaświadczenie o przebiegu służby, sporządzone na podstawie akt osobowych funkcjonariusza, wystawione przez właściwe organy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu lub Państwowej Straży Pożarnej. Natomiast, zgodnie z art. 13a ust. 5 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy, informacja o przebiegu służby jest równoważna z zaświadczeniem o przebiegu służby sporządzanym na podstawie akt osobowych przez właściwe organy. Podkreślić jednak trzeba, że organ rentowy, poza przytoczonym już wyżej zaświadczeniem Instytutu Pamięci Narodowej, dysponował również – dołączonym do odwołania - zaświadczeniem z dnia 22 lutego 2012 roku o przebiegu służby ubezpieczonego sporządzonym na podstawie jego akt osobowych przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. (k. 7 a.s.). Z zaświadczenia tego wynikało, że ubezpieczony w okresie od 5 października 1982 roku do 15 września 1988 roku pełnił służbę w charakterze funkcjonariusza MO. Nadto wskazać należy, że z dokładnego wykazu przebiegu służby ubezpieczonego z dnia 15 czerwca 2010 roku sporządzonego przez Zastępcę Naczelnika Wydziału (...) Komendy Wojewódzkiej Policji w K. wynika, że w okresie od 1 sierpnia 1984 roku do 16 grudnia 1987 roku ubezpieczony pełnił służbę na stanowisku milicjanta – kierowcy w Wydziale (...) Wojewódzkiego Urzędu Spraw Wewnętrznych w K. (k. 6 a.s.). Skoro zatem organ rentowy jest w niniejszej sprawie związany w toku prowadzonego przez siebie postępowania tylko i wyłącznie treścią powołanych wyżej dokumentów, to podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 477 13 k.p.c., miał możliwość zweryfikowania swojego stanowiska zajętego w zaskarżonej decyzji w oparciu o zaświadczenie z dnia 22 lutego 2012 roku o przebiegu służby ubezpieczonego sporządzonego na podstawie jego akt osobowych przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. . Chybiona zatem jest argumentacja organu rentowego, że tylko informacja Instytutu Pamięci Narodowej jest dla niego wiążąca i nie miał prawnych i faktycznych podstaw do zmiany swojego stanowiska. Niezależnie od powyższego, odnosząc się do zarzutu apelacyjnego dotyczącego zawiązania także Sądu informacją o służbie ubezpieczonego uzyskaną z Instytutu Pamięci Narodowej, należy wskazać, że sąd powszechny (sąd ubezpieczeń społecznych), rozpoznający sprawę w wyniku wniesienia odwołania od decyzji organu emerytalnego (Dyrektora Zakładu Emerytalno-Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w (...) .) w sprawie ponownego ustalenia (obniżenia) wysokości emerytury policyjnej byłego funkcjonariusza Służby Bezpieczeństwa, nie jest związany treścią takiej informacji zarówno co do faktów (ustalonego w tym zaświadczeniu przebiegu służby), jak i co do kwalifikacji prawnej tych faktów (zakwalifikowania określonego okresu służby jako służby w organach bezpieczeństwa państwa). Takie stanowisko zostało zaprezentowane w uchwale Sądu Najwyższego Izba Pracy, (...) i Spraw Publicznych z dnia 9 grudnia 2011 r. (II UZP 10/2011, Lex Polonica nr 2802706, OSNP 2012/23-24 poz. 298). Stanowisko to Sąd Apelacyjny w pełni akceptuje. Związanie informacją uzyskaną z Instytutu Pamięci Narodowej obejmuje jedynie organ rentowy, który przy wydawaniu decyzji musi kierować się danymi zawartymi w informacji o przebiegu służby. Ustalenia faktyczne i interpretacje prawne Instytutu Pamięci Narodowej nie mogą natomiast wiązać sądu - do którego wyłącznej kompetencji (kognicji) należy ustalenie podstawy faktycznej rozstrzygnięcia w przedmiocie prawa do emerytury policyjnej i jej wysokości oraz odpowiednia kwalifikacja prawna (subsumcja) ustalonych faktów. Taka argumentacja jest uzasadniona tym bardziej, że w postępowaniu z zakresu ubezpieczeń społecznych nie obowiązują ograniczenia dowodowe wynikające z przepisów rozporządzenia, odmiennie niż w postępowaniu przed organem rentowym, a zastosowanie znajdują wyłącznie przepisy k.p.c., w tym także przepisy dotyczące postępowania dowodowego. Powyższe, jak wskazał Sąd Najwyższy w powołanej uchwale, oznacza, że ostatecznie ocena co do zakwalifikowania określonych okresów służby emerytowanego funkcjonariusza jako służby w organach bezpieczeństwa państwa należy do sądu ubezpieczeń społecznych. Tylko do sądu należy też interpretacja art. 15 i 15b ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy, w szczególności jej art. 15b ust. 1 w związku z art. 2 ust. 1 i ust. 3 ustawy o ujawnianiu informacji. Zdaniem Sądu Apelacyjnego, słusznie zatem Sąd pierwszej instancji zweryfikował informację IPN i przyjął, że organ rentowy nie wykazał, by w okresie od 23 grudnia 1985r. do 15 listopada 1986r. ubezpieczony pełnił funkcję w wymienionej wyżej jednostce SB. Co prawda, dnia 23 grudnia 1985r. złożył powołany w zaświadczeniu IPN raport o przeniesienie go do Wydziału (...) WUSW w K. , ale bez wątpienia nie został on uwzględniony. Z akt osobowych ubezpieczonego wynika bowiem jednoznacznie, że ówcześni jego przełożeni negatywnie zaopiniowali raport o przeniesienie do pracy w jednostce SB (k. 64 akt osobowych). Poza tym warto podkreślić, że ubezpieczony nie posiadał dobrej opinii u swoich ówczesnych przełożonych pełniąc służbę jako funkcjonariusz ZOMO, gdyż w opinii służbowej z dnia 4 czerwca 1984 roku stwierdzono, że w służbie osiągał słabe wyniki. We współżyciu koleżeńskim przejawiał skłonności do wywoływania negatywnych nastrojów i opinii. W pracach społecznych nie brał udziału. Przejawiał w tym stosunku negatywny stosunek – dyskutował nawet nad celowością składek w TPPR. W stosunku do przełożonych był nietaktowny i nierozważny…. Biorąc pod uwagę dotychczasowy przebieg jego służby w przyszłości wymaga on dużego uświadomienia po linii etyki moralności socjalistycznej, dużo kontroli i nadzoru ze strony przełożonych i kolektywów milicyjnych. Opinię identycznej treści - na skutek zastrzeżeń ubezpieczonego - wyraziła komisja złożona z trzech oficerów. Powyższe utwierdza zatem jedynie Sąd Apelacyjny w przekonaniu, że ubezpieczony posiadając tak negatywną opinię służbową u swoich przełożonych, nie był przykładnym funkcjonariuszem ZOMO według ówczesnej „etyki moralności socjalistycznej”, co skutkowało między innymi odmową przeniesienia go do służby w SB. Tym bardziej budzi zdziwienie Sądu Apelacyjnego wniosek wysnuty przez IPN w informacji z dnia 16 maja 2012 roku, jakoby ubezpieczony faktycznie był kierowcą (...) Wojewódzkiego Urzędu Spraw Wewnętrznych w K. . Taki wniosek w ocenie Sądu Apelacyjnego nie znajduje bowiem żadnego oparcia w zgromadzonym w niniejszej sprawie materiale dowodowym, a zwłaszcza w aktach osobowych ubezpieczonego. Zatem okres pełnienia przez ubezpieczonego od dnia 23 grudnia 1985 roku do dnia 15 listopada 1986 roku służby na stanowisku milicjanta kierowcy w Wydziału (...) Wojewódzkiego Urzędu Spraw Wewnętrznych w K. nie mógł zostać uznany za pełnienie służby w organie bezpieczeństwa państwa w rozumieniu art. 2 ustawy o ujawnianiu informacji. Zasadnie zatem Sąd Okręgowy zmienił zaskarżoną decyzję w ten sposób, że w punkcie 1 zaskarżonego wyroku uznał, iż powyższy okres służby powinien zostać wyliczony przy przyjęciu wskaźnika wysokości podstawy wymiaru emerytury 2,6%. Mając na uwadze całokształt powyżej przytoczonych okoliczności Sąd Apelacyjny w całej rozciągłości podzielił stanowisko Sądu pierwszej instancji zarówno odnośnie ustalenia stanu faktycznego, jak również dokonanej oceny prawnej i opierając się na treści art. 385 k.p.c. w pkt 1 oddalił apelację uznając ją za bezzasadną. W pkt 2 o kosztach orzeczono po myśli art. 108 § 1 k.p.c. w zw. z art. 98 § 1 i 3 k.p.c. w zw. z § 12 ust. 2 w zw. z § 13 ust. 1 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu zasądził od Dyrektora Zakładu Emerytalno – Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych na rzecz ubezpieczonego K. K. kwotę 120 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym. /-/SSA I. Goik /-/SSA M. Procek /-/SSA M. Żurecki Sędzia Przewodniczący Sędzia ek
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI