III AUa 1179/13

Sąd Apelacyjny w ŁodziŁódź2014-04-08
SAOSubezpieczenia społeczneemerytury i rentyŚredniaapelacyjny
emeryturaZUSodsetkiustawaświadczenieprawo ubezpieczeń społecznychpostępowanie apelacyjne

Sąd Apelacyjny zmienił wyrok Sądu Okręgowego, oddalając odwołanie w części dotyczącej odsetek za okres po wejściu w życie nowej ustawy regulującej wypłatę zawieszonych emerytur.

Sprawa dotyczyła prawa E. M. do wypłaty zawieszonej emerytury za okres od października 2011 r. do lipca 2012 r. Sąd Okręgowy przyznał jej świadczenie wraz z odsetkami. Sąd Apelacyjny, po cofnięciu apelacji przez ZUS w części dotyczącej należności głównej i odsetek do 19 lutego 2014 r., umorzył postępowanie w tym zakresie. Jednocześnie, w oparciu o nową ustawę z dnia 13 grudnia 2013 r., sąd zmienił wyrok w części dotyczącej odsetek, oddalając żądanie za okres po wejściu w życie tej ustawy (19 lutego 2014 r.), uznając, że odsetki należą się tylko do tej daty.

Decyzją z 20 marca 2013 r. ZUS odmówił uchylenia wcześniejszej decyzji zawieszającej prawo E. M. do emerytury za okres od 1 października 2011 r. do 31 lipca 2012 r., co skutkowało odmową wypłaty świadczenia. E. M. wniosła odwołanie, domagając się wypłaty zawieszonego świadczenia wraz z odsetkami. Sąd Okręgowy w Kaliszu wyrokiem z 3 czerwca 2013 r. zmienił decyzję ZUS, przyznając E. M. prawo do wypłaty emerytury za sporny okres wraz z ustawowymi odsetkami od 26 grudnia 2012 r. ZUS złożył apelację, wnosząc o zmianę wyroku. Następnie, pismem z 19 marca 2014 r., ZUS cofnął apelację w części dotyczącej należności głównej oraz odsetek do 19 lutego 2014 r., wnosząc o umorzenie postępowania w tym zakresie. Powodem cofnięcia było wejście w życie ustawy z dnia 13 grudnia 2013 r. o ustaleniu i wypłacie emerytur, do których prawo uległo zawieszeniu. Sąd Apelacyjny, stosując art. 391 § 2 k.p.c., umorzył postępowanie apelacyjne w części, w której ZUS cofnął apelację, uznając, że nie narusza to interesu ubezpieczonej. Jednocześnie sąd uznał apelację ZUS za uzasadnioną w zakresie odsetek ustawowych za okres po 19 lutego 2014 r. Sąd oparł się na art. 8 ustawy z dnia 13 grudnia 2013 r., który stanowi, że odsetki należne od zawieszonej emerytury, jeśli nie została ona wypłacona do dnia wejścia w życie ustawy, przysługują tylko do dnia 19 lutego 2014 r. W związku z tym, Sąd Apelacyjny zmienił zaskarżony wyrok, oddalając odwołanie w części dotyczącej odsetek za okres po 19 lutego 2014 r.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, odsetki ustawowe od należności z tytułu zawieszonej emerytury należą się tylko do dnia wejścia w życie ustawy z dnia 13 grudnia 2013 r., tj. do dnia 19 lutego 2014 r.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny oparł się na art. 8 ustawy z dnia 13 grudnia 2013 r., który reguluje kwestię odsetek. Zgodnie z tym przepisem, jeśli należność z tytułu zawieszonej emerytury nie została wypłacona do dnia wejścia w życie ustawy, odsetki należne są tylko do tego dnia. Sąd zastosował zasadę aktualności orzeczenia sądowego, uwzględniając stan prawny obowiązujący w dacie wyrokowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmiana wyroku i oddalenie odwołania w części dotyczącej odsetek, umorzenie postępowania apelacyjnego w pozostałej części

Strona wygrywająca

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O.

Strony

NazwaTypRola
E. M.osoba_fizycznaodwołująca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (6)

Główne

k.p.c. art. 391 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

W razie cofnięcia apelacji sąd drugiej instancji umarza postępowanie apelacyjne i orzeka o kosztach jak przy cofnięciu pozwu.

k.p.c. art. 316 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd wydając wyrok, bierze za podstawę stan rzeczy istniejący w chwili zamknięcia rozprawy, co obejmuje także stan prawny.

k.p.c. art. 386 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd drugiej instancji może zmienić zaskarżony wyrok lub orzeczenie co do istoty sprawy albo w inny sposób rozpoznać środek odwoławczy.

Ustawa o ustaleniu i wypłacie emerytur, do których prawo uległo zawieszeniu w okresie od dnia 1 października 2011 r. do dnia 21 listopada 2012 r. art. 8

Reguluje kwestię należności w postaci odsetek ustawowych w stosunku do tych emerytów, w przypadku których wypłata zawieszonej emerytury została ustalona na podstawie prawomocnego wyroku sądowego. Odsetki należne są do dnia wejścia w życie ustawy tj. do dnia 19 lutego 2014r.

Pomocnicze

k.p.c. art. 469

Kodeks postępowania cywilnego

W sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych sąd uzna zawarcie ugody, cofnięcie pozwu, sprzeciwu lub środka odwoławczego oraz zrzeczenie się lub ograniczenie roszczenia za niedopuszczalne, gdyby czynność ta naruszała słuszny interes pracownika lub ubezpieczonego.

Ustawa o ustaleniu i wypłacie emerytur, do których prawo uległo zawieszeniu w okresie od dnia 1 października 2011 r. do dnia 21 listopada 2012 r. art. 9

Uzależnia skorzystanie przez ubezpieczoną z prawa do wypłaty zaległego świadczenia od prawomocnego zakończenia postępowania w tej sprawie.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Nowa ustawa z dnia 13 grudnia 2013 r. ogranicza prawo do odsetek za okres po jej wejściu w życie (19 lutego 2014 r.). Zasada aktualności orzeczenia sądowego nakazuje stosowanie przepisów obowiązujących w dacie wyrokowania. Cofnięcie apelacji przez ZUS nie narusza słusznego interesu ubezpieczonej, gdyż jej roszczenie zostało uregulowane ustawowo.

Odrzucone argumenty

Prawo do odsetek ustawowych za okres od 26 grudnia 2012 r. do dnia wyrokowania, przyznane przez Sąd Okręgowy.

Godne uwagi sformułowania

zasada aktualności orzeczenia sądowego sąd drugiej instancji jest tu przede wszystkim sądem merytorycznym, a nie tylko kontrolnym cofnięcie apelacji nie jest sprzeczne z prawem i nie narusza słusznego interesu ubezpieczonej

Skład orzekający

Mirosław Godlewski

przewodniczący

Anna Szczepaniak-Cicha

sędzia

Dorota Rzeźniowiecka

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących prawa do odsetek od zawieszonych świadczeń emerytalnych w kontekście nowelizacji przepisów oraz stosowania zasady aktualności orzeczenia."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z wejściem w życie ustawy z dnia 13 grudnia 2013 r. i stanu faktycznego sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników specjalizujących się w prawie ubezpieczeń społecznych ze względu na interpretację przepisów dotyczących odsetek i zastosowanie zasady aktualności orzeczenia w kontekście nowej ustawy.

Odsetki od emerytury tylko do daty wejścia w życie nowej ustawy? Sąd Apelacyjny wyjaśnia.

Dane finansowe

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt: III AUa 1179/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 8 kwietnia 2014 r. Sąd Apelacyjny w Łodzi, III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSA Mirosław Godlewski Sędziowie: SSA Anna Szczepaniak-Cicha SSA Dorota Rzeźniowiecka (spr.) Protokolant: st.sekr.sądowy Patrycja Stasiak po rozpoznaniu w dniu 8 kwietnia 2014 r. w Łodzi sprawy E. M. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w O. o wypłatę świadczenia, na skutek apelacji organu rentowego od wyroku Sądu Okręgowego w Kaliszu z dnia 3 czerwca 2013 r., sygn. akt: V U 506/13; 1. zmienia zaskarżony wyrok w punkcie 1 i oddala odwołanie w części dotyczącej odsetek za okres od dnia 19 lutego 2014 r.; 2. umarza postępowanie apelacyjne w pozostałej części. Sygn. akt III AUa 1179/13 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 20 marca 2013r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. odmówił uchylenia decyzji z dnia 12 października 2011r. w części, w jakiej decyzja ta zawieszała prawo E. M. do emerytury za okres od 1 października 2011r. do 31 lipca 2012r., co oznaczało dla ubezpieczonej odmowę podjęcia wypłaty świadczenia za sporny okres. Odwołanie od powyższej decyzji złożyła E. M. żądając wypłaty zawieszonego świadczenia za czas objęty rozstrzygnięciem organu rentowego z odsetkami. Wyrokiem z dnia 3 czerwca 2013r. Sąd Okręgowy w Kaliszu zmienił zaskarżoną decyzję i przyznał E. M. prawo do wypłaty emerytury za okres od 1 października 2011r. do 31 lipca 2012r. wraz z ustawowymi odsetkami liczonymi od 26 grudnia 2012 roku, oddalił odwołanie w pozostałym zakresie. Apelacje od powyższego rozstrzygnięcia złożył Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. wnosząc o zmianę zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie odwołania. Pismem z dnia 19 marca 2014 roku organ rentowy cofnął apelację od wyroku Sądu Okręgowego w Kaliszu z dnia 3 czerwca 2013 r. w części wyroku dotyczącej należności głównej oraz odsetek naliczonych do dnia 19 lutego 2014r. wnosząc o umorzenie postępowania w tym zakresie oraz poparł apelacje w pozostałej części. Formułując wniosek w przedmiocie cofnięcia apelacji organ rentowy podniósł, iż E. M. złożyła wniosek o wypłatę zaległych świadczeń wraz z należytymi odsetkami na podstawie ustawy z dnia 13 grudnia 2013 r. o ustaleniu i wypłacie emerytur, do których prawo uległo zawieszeniu w okresie od dnia 1 października 2011 r. do dnia 21 listopada 2012 r., która to ustawa weszła w życie z dniem 19 lutego 2014r. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 391 § 2 kpc w razie cofnięcia apelacji sąd drugiej instancji umarza postępowanie apelacyjne i orzeka o kosztach jak przy cofnięciu pozwu. Stosownie do regulacji zawartej w art. 469 kpc w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych sąd uzna zawarcie ugody, cofnięcie pozwu, sprzeciwu lub środka odwoławczego oraz zrzeczenie się lub ograniczenie roszczenia za niedopuszczalne, gdyby czynność ta naruszała słuszny interes pracownika lub ubezpieczonego. W niniejszej sprawie odwołująca dochodziła wypłaty zawieszonej emerytury, której roszczenie zostało uregulowane w drodze ustawy z dnia 13 grudnia 2013 r. o ustaleniu i wypłacie emerytur, do których prawo uległo zawieszeniu w okresie od dnia 1 października 2011 r. do dnia 21 listopada 2012 r. (Dz.U.2014.169), która weszła w życie z dniem 19 lutego 2014r. Jednocześnie art. 9 w/w ustawy uzależnia skorzystanie przez ubezpieczoną z prawa do wypłaty zaległego świadczenia od prawomocnego zakończenia postępowania w tej sprawie. W ocenie Sądu Apelacyjnego, w ustalonych okolicznościach sprawy uznać należy, że cofnięcie apelacji nie jest sprzeczne z prawem i nie narusza słusznego interesu ubezpieczonej. W związku z powyższym Sąd Apelacyjny stosownie do treści art. 391 § 2 k.p.c. umorzył postępowanie apelacyjne we wskazanej wyżej części. W ocenie Sądu Apelacyjnego za uzasadnioną uznać należy apelację organu rentowego co do uwzględnionego przez sąd pierwszej instancji żądania ubezpieczonej w zakresie ustawowych odsetek od należności głównej za okres od 19 lutego 2014r. Zgodnie bowiem z art. 316 § 1 k.p.c. sąd wydając wyrok, bierze za podstawę stan rzeczy istniejący w chwili zamknięcia rozprawy, co obejmuje także stan prawny, a zatem, co do zasady, sąd powinien orzekać na podstawie przepisów prawa materialnego obowiązujących w dacie wyrokowania. Wskazana regulacja realizuje zasadę aktualności orzeczenia sądowego. W obowiązującym systemie apelacyjnym zasada aktualności orzeczenia sądowego ma zastosowanie do sądów obu instancji, gdyż instancja odwoławcza jest tu przede wszystkim sądem merytorycznym, a nie tylko kontrolnym ( vide wyrok SN z dnia 8 lutego 2006 r., II CSK 153/05, LEX nr 192012). Kluczowym dla rozstrzygnięcia niniejszej apelacji jest wejście z dniem 19 lutego 2014r. w życie ustawy z dnia 13 grudnia 2013 r. o ustaleniu i wypłacie emerytur, do których prawo uległo zawieszeniu w okresie od dnia 1 października 2011 r. do dnia 21 listopada 2012 r. (Dz.U.2014.169). Ustawa ta w art. 8 reguluje kwestię należności w postaci odsetek ustawowych w stosunku do tych emerytów, w przypadku których wypłata zawieszonej emerytury została ustalona na podstawie prawomocnego wyroku sądowego. Z treści wskazanej regulacji wynika, iż w przypadku gdy należność z tytułu zawieszonej emerytura nie została wypłacona do dnia wejścia w życie ustawy odsetki od ustalonej prawomocnym wyrokiem sądu należności z tytułu zawieszonej emerytury należne są do dnia wejścia w życie ustawy tj. do dnia 19 lutego 2014r. W niniejszej sprawie wypłata zawieszonej emerytury dla E. M. nie nastąpiła do dnia 19 lutego 2014r. co powoduje , iż wobec treści regulacji zawartej w art. 8 cyt. wyżej ustawy odsetki za okres przekraczający dzień 19 lutego 2014r. nie znajdują podstawy prawnej do ich zasądzenia. Powyższe skutkowało zmianą zaskarżonego wyroku Sądu Okręgowego w Kaliszu i oddaleniem odwołania we wskazanym zakresie w oparciu o art. 386 § 1 kpc .

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI