III AUa 1151/12

Sąd Apelacyjny w ŁodziŁódź2013-02-05
SAOSubezpieczenia społeczneemerytury i rentyŚredniaapelacyjny
emeryturaubezpieczenia społecznepraca w szczególnych warunkachprzelicznikpraca górniczaodkrywkaZUSsąd apelacyjny

Sąd Apelacyjny zmienił wyrok Sądu Okręgowego, oddalając odwołanie w sprawie o przeliczenie okresu pracy w szczególnych warunkach do wysokości emerytury, uznając, że nie można zastosować półtorakrotnego przelicznika do pracy na odkrywce.

Sprawa dotyczyła odwołania A.R. od decyzji ZUS w sprawie wysokości emerytury. Sąd Okręgowy uwzględnił odwołanie, przeliczając okres pracy na odkrywce (1989-1993) z zastosowaniem przelicznika 1,5. Sąd Apelacyjny zmienił ten wyrok, oddalając odwołanie. Uzasadniono to tym, że rozporządzenie dotyczące półtorakrotnego przelicznika dotyczy pracy górniczej pod ziemią, a praca na odkrywce nie spełnia tego kryterium, ani nie spełnia wymogu minimalnego okresu 5 lat pracy górniczej.

Sąd Apelacyjny w Łodzi rozpoznał sprawę dotyczącą wysokości emerytury A.R., który pracował w szczególnych warunkach. Sąd Okręgowy w Sieradzu uwzględnił odwołanie ubezpieczonego od decyzji ZUS, przeliczając okres pracy od 1 czerwca 1989 roku do 31 października 1993 roku na odkrywce z zastosowaniem przelicznika 1,5. Sąd pierwszej instancji uznał, że praca operatora spycharki na odkrywce jest pracą górniczą w rozumieniu przepisów. Organ rentowy zaskarżył ten wyrok, zarzucając naruszenie art. 52 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS poprzez błędną wykładnię. Sąd Apelacyjny przychylił się do apelacji organu rentowego. Wskazano, że rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 1994 roku, powołane przez Sąd Okręgowy, dotyczy ustalania prawa do emerytury górniczej, a nie przeliczania wysokości emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach. Ponadto, zgodnie z art. 52 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, półtorakrotny przelicznik stosuje się do pracy górniczej wykonywanej pod ziemią i wymagany jest co najmniej 5-letni okres takiej pracy. Praca na odkrywce nie jest pracą podziemną i sporny okres był krótszy niż wymagane 5 lat. W związku z tym Sąd Apelacyjny zmienił zaskarżony wyrok i oddalił odwołanie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, okres pracy na odkrywce nie może być zaliczony do pracy górniczej w wymiarze półtorakrotnym na podstawie art. 52 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, ponieważ przepis ten dotyczy pracy górniczej wykonywanej pod ziemią i wymaga co najmniej 5-letniego okresu takiej pracy.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny uznał, że rozporządzenie dotyczące półtorakrotnego przelicznika dotyczy emerytury górniczej, a nie przeliczania wysokości emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach. Ponadto, art. 52 ust. 1 ustawy o FUS wymaga pracy górniczej pod ziemią i minimalnego 5-letniego okresu, czego praca na odkrywce nie spełnia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmiana wyroku i oddalenie odwołania

Strona wygrywająca

Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w Ł.

Strony

NazwaTypRola
A. R.osoba_fizycznaodwołujący
Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w Ł.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (4)

Główne

u.e.r. FUS art. 52 § 1

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Przelicznik półtorakrotny stosuje się do pracy górniczej wykonywanej pod ziemią, przy czym wymagany jest co najmniej 5-letni okres takiej pracy.

Pomocnicze

u.e.r. FUS art. 32

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Podstawa przyznania emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach.

Dz. U. z 1995 r., nr 2, poz. 8

Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 23 grudnia 1994 roku w sprawie określenia niektórych stanowisk pracy górniczej oraz stanowisk pracy przy ustalaniu prawa do górniczej emerytury lub renty

Ma zastosowanie przy ustalaniu prawa do emerytury górniczej, a nie do przeliczania wysokości emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach. Dotyczy prac pod ziemią.

Dz. U. z 83r., Nr 8, poz. 43

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze

Podstawa przyznania emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 1994 roku dotyczy emerytury górniczej, a nie przeliczania wysokości emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach. Art. 52 ust. 1 ustawy o FUS wymaga pracy górniczej pod ziemią. Praca na odkrywce nie jest pracą podziemną. Okres pracy na odkrywce był krótszy niż wymagane 5 lat do zastosowania przelicznika.

Odrzucone argumenty

Praca operatora spycharki na odkrywce od 1 czerwca 1989 roku do 31 października 1993 roku powinna być zaliczona w wymiarze półtorakrotnym na podstawie rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 1994 roku.

Godne uwagi sformułowania

Praca na odkrywce nie jest pracą wykonywaną pod ziemią. Mając na uwadze powyższe na podstawie art. 386 § 1 k.p.c. należało zmienić zaskarżony wyrok i oddalić odwołanie.

Skład orzekający

Iwona Szybka

przewodniczący

Janina Kacprzak

sprawozdawca

Lucyna Guderska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przeliczania okresów pracy w szczególnych warunkach na potrzeby ustalenia wysokości emerytury, zwłaszcza w kontekście pracy na odkrywce."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji pracy na odkrywce i interpretacji art. 52 ust. 1 ustawy o FUS w kontekście pracy w szczególnych warunkach, a nie emerytury górniczej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników specjalizujących się w prawie ubezpieczeń społecznych, ponieważ precyzuje zasady stosowania przeliczników do pracy w szczególnych warunkach, rozróżniając pracę pod ziemią od pracy na odkrywce.

Praca na odkrywce to nie to samo co praca pod ziemią – Sąd Apelacyjny wyjaśnia zasady naliczania emerytury.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt: III AUa 1151/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 5 lutego 2013 r. Sąd Apelacyjny w Łodzi, III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSA Iwona Szybka Sędziowie: SSA Janina Kacprzak (spr.) SSA Lucyna Guderska Protokolant: sekr. sądowy Patrycja Stasiak po rozpoznaniu w dniu 5 lutego 2013 r. w Łodzi sprawy A. R. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych II Oddziałowi w Ł. o wysokość emerytury, na skutek apelacji organu rentowego od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Sieradzu z dnia 22 maja 2012 r., sygn. akt: IV U 172/12; zmienia zaskarżony wyrok i oddala odwołanie. Sygn. akt: III AUa 1151/12 UZASADNIENIE Zaskarżonym wyrokiem Sąd Okręgowy w Sieradzu zmienił decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddziału w Ł. z dnia 30 grudnia 2011 roku w ten sposób, że przeliczył okres pracy A. R. od 1 czerwca 1989 roku do 31 października 1993 roku przy zastosowaniu przelicznika 1,5. W drugim punkcie zaskarżonego wyroku oddalił odwołanie w pozostałej części. Wyrok Sądu Okręgowego zapadł w następującym stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy: ubezpieczony A. R. jest uprawniony do emerytury w obniżonym wieku emerytalnym od 1 czerwca 2006 roku, z tytułu pracy w szczególnych warunkach w górnictwie. Ubezpieczony był zatrudniony od 10 lutego 1984 roku do 7 lipca 2006 roku w (...) S.A , przy czym za pracę wykonywaną w szczególnych warunkach. Uznano okresy od 1 grudnia 1985 roku do 31 maja 1989 roku oraz od 1 czerwca 1989 roku do 31 października 1993 roku oraz od 1 listopada 1993 roku do 7 lipca 2006 roku. Ubezpieczony ubiegał się o emeryturę górniczą, jednakże prawa do tej emerytury odmówiono mu prawomocnym wyrokiem. W okresie od 1 czerwca 1989 roku do 31 października 1993 roku ubezpieczony był zatrudniony jako operator spycharki na odkrywce (okoliczności bezsporne). W ocenie Sądu pierwszej instancji zachodzą podstawy do zaliczenia okresu pracy od 1 czerwca 1989 roku do 31 października 1993 roku w wymiarze półtorakrotnym, gdyż praca w przodku na stanowisku operatora koparki jest wymieniona w pod poz. 4 cz. III załącznika nr 3 do rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 23 grudnia 1994 roku w sprawie określenia niektórych stanowisk pracy górniczej oraz stanowisk pracy przy ustalaniu prawa do górniczej emerytury lub renty (Dz. U. z 1995 r., nr 2, poz. 8). Wyrok Sądu pierwszej instancji zaskarżony został apelacja organu rentowego. Apelacja zarzuca zaskarżonemu wyrokowi naruszenie prawa materialnego – art. 52 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z FUS, poprzez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie. Powołując się na ten zarzut organ rentowy wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i oddalenie odwołania. Ubezpieczony wniósł o oddalenie apelacji. Sąd Apelacyjny w Łodzi zważył, co następuje: Apelacja zasługuje na uwzględnienie. Po pierwsze zauważyć należy, że powoływane przez Sąd pierwszej instancji rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 23 grudnia 1994 roku w sprawie określenia niektórych stanowisk pracy górniczej oraz stanowisk pracy przy ustalaniu prawa do górniczej emerytury lub renty ( Dz. U. z 1995 r., nr 2, poz. 8 ), zostało wydane na podstawie upoważnienia z art. 5 ust. 5 oraz art. 6 ust. 3 ustawy z dnia 1 lutego 1983 r. o zaopatrzeniu emerytalnym górników i ich rodzin (Dz. U. Nr 5, poz. 32, z 1989 r. Nr 35, poz. 192, z 1990 r. Nr 36, poz. 206, z 1991 r. Nr 104, poz. 450 i z 1994 r. Nr 84, poz. 385). Zgodnie z art. 5 ust. 5 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym górników Minister Pracy, Płac i Spraw Socjalnych w porozumieniu z właściwymi ministrami został upoważniony do określenia stanowisk pracy w kopalniach i w przedsiębiorstwach wymienionych w ust. 1 pkt 4, a zatem w kopalniach odkrywkowych siarki i węgla brunatnego, na których zatrudnienie uważa się za pracę górniczą. Natomiast art. 6 ust. 3 tej ustawy upoważniał Ministra Pracy, Płac i Polityki Socjalnej do szczegółowego określenia stanowisk pracy, na których zatrudnienie zalicza się w myśl poprzedzających ustępów w wymiarze półtorakrotnym. Przy czym jak sama nazwa rozporządzenia wskazuje ma ono zastosowanie przy ustalaniu prawa do emerytury górniczej. Ubezpieczony nie ma prawa do emerytury górniczej. Jest on uprawniony do emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach na podstawie § 4 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. z 83r., Nr 8, poz. 43 ze zm.) w zw. z art. 32 ustawy z 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych ( tekst jednolity: Dz. U. z 2009 r., nr 153, poz. 1227, z późn. zm ). Ubezpieczony ubiega się w rozpoznawanej sprawie o przeliczenie jego stażu pracy do ustalenia wysokości emerytury na podstawie art. 52 powołanej wyżej ustawy o emeryturach i rentach z FUS. W myśl art. 51 ust. 1 tej ustawy przy ustalaniu wysokości emerytur innych niż określone w art. 51, a zatem innej niż emerytura górnicza, stosuje się następujące przeliczniki: 1)1,5 za każdy rok pracy górniczej wykonywanej pod ziemią stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, 2)1,8 za każdy rok pracy górniczej wykonywanej pod ziemią, o której mowa w art. 50d ust. 1, pod warunkiem wykonywania takiej pracy co najmniej przez 5 lat, z zastrzeżeniem ust. 2. Zastrzeżenie to nie dotyczy sprawy i nie wymaga omówienia. Zatem na podstawie cytowanego przepisu art. 52 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS w przypadku emerytur przyznanych na podstawie art. 32 tej ustawy, przy ustalaniu wysokości emerytury, przelicznik półtorakrotny stosuje się tylko w przypadku pracy górniczej wykonywanej pod ziemią, a nadto przepis wymaga, aby taka praca była wykonywana co najmniej przez 5 lat. Ubezpieczony nie pracował w spornym okresie pod ziemią, a nadto okres ten jest krótszy od wymaganego pięcioletniego. Praca na odkrywce nie jest pracą wykonywaną pod ziemią. Sąd pierwszej instancji, powołując się błędnie na rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 23 grudnia 1994 roku, przeoczył, że do prac wykonywanych pod ziemią zalicza się tylko prace na stanowiskach wyszczególnionych w części I załącznika nr 3 do tego rozporządzenia. Część III załącznika nr 3 nie dotyczy prac wykonywanych pod ziemią i nie ma zastosowania w przedmiotowej sprawie. Mając na uwadze powyższe na podstawie art. 386 § 1 k.p.c. należało zmienić zaskarżony wyrok i oddalić odwołanie.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI