III AUa 1151/12
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Apelacyjny zmienił wyrok Sądu Okręgowego, oddalając odwołanie w sprawie o przeliczenie okresu pracy w szczególnych warunkach do wysokości emerytury, uznając, że nie można zastosować półtorakrotnego przelicznika do pracy na odkrywce.
Sprawa dotyczyła odwołania A.R. od decyzji ZUS w sprawie wysokości emerytury. Sąd Okręgowy uwzględnił odwołanie, przeliczając okres pracy na odkrywce (1989-1993) z zastosowaniem przelicznika 1,5. Sąd Apelacyjny zmienił ten wyrok, oddalając odwołanie. Uzasadniono to tym, że rozporządzenie dotyczące półtorakrotnego przelicznika dotyczy pracy górniczej pod ziemią, a praca na odkrywce nie spełnia tego kryterium, ani nie spełnia wymogu minimalnego okresu 5 lat pracy górniczej.
Sąd Apelacyjny w Łodzi rozpoznał sprawę dotyczącą wysokości emerytury A.R., który pracował w szczególnych warunkach. Sąd Okręgowy w Sieradzu uwzględnił odwołanie ubezpieczonego od decyzji ZUS, przeliczając okres pracy od 1 czerwca 1989 roku do 31 października 1993 roku na odkrywce z zastosowaniem przelicznika 1,5. Sąd pierwszej instancji uznał, że praca operatora spycharki na odkrywce jest pracą górniczą w rozumieniu przepisów. Organ rentowy zaskarżył ten wyrok, zarzucając naruszenie art. 52 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS poprzez błędną wykładnię. Sąd Apelacyjny przychylił się do apelacji organu rentowego. Wskazano, że rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 1994 roku, powołane przez Sąd Okręgowy, dotyczy ustalania prawa do emerytury górniczej, a nie przeliczania wysokości emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach. Ponadto, zgodnie z art. 52 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, półtorakrotny przelicznik stosuje się do pracy górniczej wykonywanej pod ziemią i wymagany jest co najmniej 5-letni okres takiej pracy. Praca na odkrywce nie jest pracą podziemną i sporny okres był krótszy niż wymagane 5 lat. W związku z tym Sąd Apelacyjny zmienił zaskarżony wyrok i oddalił odwołanie.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, okres pracy na odkrywce nie może być zaliczony do pracy górniczej w wymiarze półtorakrotnym na podstawie art. 52 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, ponieważ przepis ten dotyczy pracy górniczej wykonywanej pod ziemią i wymaga co najmniej 5-letniego okresu takiej pracy.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że rozporządzenie dotyczące półtorakrotnego przelicznika dotyczy emerytury górniczej, a nie przeliczania wysokości emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach. Ponadto, art. 52 ust. 1 ustawy o FUS wymaga pracy górniczej pod ziemią i minimalnego 5-letniego okresu, czego praca na odkrywce nie spełnia.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
zmiana wyroku i oddalenie odwołania
Strona wygrywająca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w Ł.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. R. | osoba_fizyczna | odwołujący |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w Ł. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (4)
Główne
u.e.r. FUS art. 52 § 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Przelicznik półtorakrotny stosuje się do pracy górniczej wykonywanej pod ziemią, przy czym wymagany jest co najmniej 5-letni okres takiej pracy.
Pomocnicze
u.e.r. FUS art. 32
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Podstawa przyznania emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach.
Dz. U. z 1995 r., nr 2, poz. 8
Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 23 grudnia 1994 roku w sprawie określenia niektórych stanowisk pracy górniczej oraz stanowisk pracy przy ustalaniu prawa do górniczej emerytury lub renty
Ma zastosowanie przy ustalaniu prawa do emerytury górniczej, a nie do przeliczania wysokości emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach. Dotyczy prac pod ziemią.
Dz. U. z 83r., Nr 8, poz. 43
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze
Podstawa przyznania emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 1994 roku dotyczy emerytury górniczej, a nie przeliczania wysokości emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach. Art. 52 ust. 1 ustawy o FUS wymaga pracy górniczej pod ziemią. Praca na odkrywce nie jest pracą podziemną. Okres pracy na odkrywce był krótszy niż wymagane 5 lat do zastosowania przelicznika.
Odrzucone argumenty
Praca operatora spycharki na odkrywce od 1 czerwca 1989 roku do 31 października 1993 roku powinna być zaliczona w wymiarze półtorakrotnym na podstawie rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 1994 roku.
Godne uwagi sformułowania
Praca na odkrywce nie jest pracą wykonywaną pod ziemią. Mając na uwadze powyższe na podstawie art. 386 § 1 k.p.c. należało zmienić zaskarżony wyrok i oddalić odwołanie.
Skład orzekający
Iwona Szybka
przewodniczący
Janina Kacprzak
sprawozdawca
Lucyna Guderska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przeliczania okresów pracy w szczególnych warunkach na potrzeby ustalenia wysokości emerytury, zwłaszcza w kontekście pracy na odkrywce."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji pracy na odkrywce i interpretacji art. 52 ust. 1 ustawy o FUS w kontekście pracy w szczególnych warunkach, a nie emerytury górniczej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa jest interesująca dla prawników specjalizujących się w prawie ubezpieczeń społecznych, ponieważ precyzuje zasady stosowania przeliczników do pracy w szczególnych warunkach, rozróżniając pracę pod ziemią od pracy na odkrywce.
“Praca na odkrywce to nie to samo co praca pod ziemią – Sąd Apelacyjny wyjaśnia zasady naliczania emerytury.”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt: III AUa 1151/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 5 lutego 2013 r. Sąd Apelacyjny w Łodzi, III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSA Iwona Szybka Sędziowie: SSA Janina Kacprzak (spr.) SSA Lucyna Guderska Protokolant: sekr. sądowy Patrycja Stasiak po rozpoznaniu w dniu 5 lutego 2013 r. w Łodzi sprawy A. R. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych II Oddziałowi w Ł. o wysokość emerytury, na skutek apelacji organu rentowego od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Sieradzu z dnia 22 maja 2012 r., sygn. akt: IV U 172/12; zmienia zaskarżony wyrok i oddala odwołanie. Sygn. akt: III AUa 1151/12 UZASADNIENIE Zaskarżonym wyrokiem Sąd Okręgowy w Sieradzu zmienił decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddziału w Ł. z dnia 30 grudnia 2011 roku w ten sposób, że przeliczył okres pracy A. R. od 1 czerwca 1989 roku do 31 października 1993 roku przy zastosowaniu przelicznika 1,5. W drugim punkcie zaskarżonego wyroku oddalił odwołanie w pozostałej części. Wyrok Sądu Okręgowego zapadł w następującym stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy: ubezpieczony A. R. jest uprawniony do emerytury w obniżonym wieku emerytalnym od 1 czerwca 2006 roku, z tytułu pracy w szczególnych warunkach w górnictwie. Ubezpieczony był zatrudniony od 10 lutego 1984 roku do 7 lipca 2006 roku w (...) S.A , przy czym za pracę wykonywaną w szczególnych warunkach. Uznano okresy od 1 grudnia 1985 roku do 31 maja 1989 roku oraz od 1 czerwca 1989 roku do 31 października 1993 roku oraz od 1 listopada 1993 roku do 7 lipca 2006 roku. Ubezpieczony ubiegał się o emeryturę górniczą, jednakże prawa do tej emerytury odmówiono mu prawomocnym wyrokiem. W okresie od 1 czerwca 1989 roku do 31 października 1993 roku ubezpieczony był zatrudniony jako operator spycharki na odkrywce (okoliczności bezsporne). W ocenie Sądu pierwszej instancji zachodzą podstawy do zaliczenia okresu pracy od 1 czerwca 1989 roku do 31 października 1993 roku w wymiarze półtorakrotnym, gdyż praca w przodku na stanowisku operatora koparki jest wymieniona w pod poz. 4 cz. III załącznika nr 3 do rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 23 grudnia 1994 roku w sprawie określenia niektórych stanowisk pracy górniczej oraz stanowisk pracy przy ustalaniu prawa do górniczej emerytury lub renty (Dz. U. z 1995 r., nr 2, poz. 8). Wyrok Sądu pierwszej instancji zaskarżony został apelacja organu rentowego. Apelacja zarzuca zaskarżonemu wyrokowi naruszenie prawa materialnego – art. 52 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z FUS, poprzez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie. Powołując się na ten zarzut organ rentowy wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i oddalenie odwołania. Ubezpieczony wniósł o oddalenie apelacji. Sąd Apelacyjny w Łodzi zważył, co następuje: Apelacja zasługuje na uwzględnienie. Po pierwsze zauważyć należy, że powoływane przez Sąd pierwszej instancji rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 23 grudnia 1994 roku w sprawie określenia niektórych stanowisk pracy górniczej oraz stanowisk pracy przy ustalaniu prawa do górniczej emerytury lub renty ( Dz. U. z 1995 r., nr 2, poz. 8 ), zostało wydane na podstawie upoważnienia z art. 5 ust. 5 oraz art. 6 ust. 3 ustawy z dnia 1 lutego 1983 r. o zaopatrzeniu emerytalnym górników i ich rodzin (Dz. U. Nr 5, poz. 32, z 1989 r. Nr 35, poz. 192, z 1990 r. Nr 36, poz. 206, z 1991 r. Nr 104, poz. 450 i z 1994 r. Nr 84, poz. 385). Zgodnie z art. 5 ust. 5 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym górników Minister Pracy, Płac i Spraw Socjalnych w porozumieniu z właściwymi ministrami został upoważniony do określenia stanowisk pracy w kopalniach i w przedsiębiorstwach wymienionych w ust. 1 pkt 4, a zatem w kopalniach odkrywkowych siarki i węgla brunatnego, na których zatrudnienie uważa się za pracę górniczą. Natomiast art. 6 ust. 3 tej ustawy upoważniał Ministra Pracy, Płac i Polityki Socjalnej do szczegółowego określenia stanowisk pracy, na których zatrudnienie zalicza się w myśl poprzedzających ustępów w wymiarze półtorakrotnym. Przy czym jak sama nazwa rozporządzenia wskazuje ma ono zastosowanie przy ustalaniu prawa do emerytury górniczej. Ubezpieczony nie ma prawa do emerytury górniczej. Jest on uprawniony do emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach na podstawie § 4 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. z 83r., Nr 8, poz. 43 ze zm.) w zw. z art. 32 ustawy z 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych ( tekst jednolity: Dz. U. z 2009 r., nr 153, poz. 1227, z późn. zm ). Ubezpieczony ubiega się w rozpoznawanej sprawie o przeliczenie jego stażu pracy do ustalenia wysokości emerytury na podstawie art. 52 powołanej wyżej ustawy o emeryturach i rentach z FUS. W myśl art. 51 ust. 1 tej ustawy przy ustalaniu wysokości emerytur innych niż określone w art. 51, a zatem innej niż emerytura górnicza, stosuje się następujące przeliczniki: 1)1,5 za każdy rok pracy górniczej wykonywanej pod ziemią stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, 2)1,8 za każdy rok pracy górniczej wykonywanej pod ziemią, o której mowa w art. 50d ust. 1, pod warunkiem wykonywania takiej pracy co najmniej przez 5 lat, z zastrzeżeniem ust. 2. Zastrzeżenie to nie dotyczy sprawy i nie wymaga omówienia. Zatem na podstawie cytowanego przepisu art. 52 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS w przypadku emerytur przyznanych na podstawie art. 32 tej ustawy, przy ustalaniu wysokości emerytury, przelicznik półtorakrotny stosuje się tylko w przypadku pracy górniczej wykonywanej pod ziemią, a nadto przepis wymaga, aby taka praca była wykonywana co najmniej przez 5 lat. Ubezpieczony nie pracował w spornym okresie pod ziemią, a nadto okres ten jest krótszy od wymaganego pięcioletniego. Praca na odkrywce nie jest pracą wykonywaną pod ziemią. Sąd pierwszej instancji, powołując się błędnie na rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 23 grudnia 1994 roku, przeoczył, że do prac wykonywanych pod ziemią zalicza się tylko prace na stanowiskach wyszczególnionych w części I załącznika nr 3 do tego rozporządzenia. Część III załącznika nr 3 nie dotyczy prac wykonywanych pod ziemią i nie ma zastosowania w przedmiotowej sprawie. Mając na uwadze powyższe na podstawie art. 386 § 1 k.p.c. należało zmienić zaskarżony wyrok i oddalić odwołanie.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI