III AUa 1149/13

Sąd Apelacyjny w LublinieLublin2014-01-08
SAOSubezpieczenia społeczneprawo do świadczeńŚredniaapelacyjny
emeryturaZUSodsetkizwłokadecyzja administracyjnapostępowanie sądoweprawo ubezpieczeń społecznychterminy

Sąd Apelacyjny oddalił apelację ZUS, potwierdzając obowiązek wydania decyzji w sprawie odsetek za zwłokę w wypłacie emerytury.

Sprawa dotyczyła odmowy wypłaty odsetek za zwłokę w wypłacie emerytury przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Po wznowieniu postępowania i ustaleniu prawa do emerytury od wcześniejszej daty, ZUS wypłacił świadczenie, ale odmówił naliczenia odsetek. Sąd Okręgowy zobowiązał ZUS do wydania decyzji w przedmiocie odsetek. Sąd Apelacyjny oddalił apelację ZUS, uznając, że informacja o braku podstaw do wypłaty odsetek nie stanowiła merytorycznego rozstrzygnięcia.

Sprawa wyłoniła się z wniosku G. Z. o wypłatę odsetek za zwłokę w wypłacie emerytury, której przyznanie było przedmiotem wieloletniego postępowania. Po prawomocnym wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 16 stycznia 2013 r., który ustalił prawo do emerytury od dnia 1 października 2011 r., ZUS wznowił wypłatę świadczenia. Jednakże w decyzji z dnia 8 marca 2013 r. organ rentowy, wykonując wyrok, podjął wypłatę od dnia 1 października 2011 r., ale nie zawarł w niej rozstrzygnięcia w przedmiocie odsetek za zwłokę, ograniczając się do informacji, że brak jest podstaw do ich wypłaty. G. Z. złożyła odwołanie, które Sąd Okręgowy potraktował jako skargę na brak rozstrzygnięcia o odsetkach i zobowiązał ZUS do wydania stosownej decyzji. ZUS złożył apelację, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i twierdząc, że informacja o braku podstaw do wypłaty odsetek stanowiła rozstrzygnięcie. Sąd Apelacyjny oddalił apelację, uznając, że informacja zawarta w uzasadnieniu decyzji, zwłaszcza poprzedzona sformułowaniem „Jednocześnie Oddział informuje…”, nie stanowiła merytorycznego rozstrzygnięcia o roszczeniu o odsetki, a jedynie informację. W związku z tym, sąd ubezpieczeń społecznych miał prawo zobowiązać organ rentowy do wydania decyzji rozstrzygającej o roszczeniu odsetkowym.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, informacja taka nie stanowi merytorycznego rozstrzygnięcia, a jedynie informację, co daje sądowi ubezpieczeń społecznych możliwość zobowiązania organu do wydania stosownej decyzji.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny uznał, że sformułowanie „Jednocześnie Oddział informuje…” poprzedzające wzmiankę o odsetkach, nie wskazuje na podjęcie rozstrzygnięcia, a jedynie na udzielenie informacji. Brak formalnego rozstrzygnięcia w komparycji decyzji lub jej osnowie, a jedynie w uzasadnieniu, nie jest wystarczający do uznania roszczenia za rozstrzygnięte.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie apelacji

Strona wygrywająca

G. Z.

Strony

NazwaTypRola
G. Z.osoba_fizycznawnioskodawczyni
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (2)

Główne

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Pomocnicze

k.p.c. art. 477¹⁴ § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Informacja o braku podstaw do wypłaty odsetek nie stanowi rozstrzygnięcia organu rentowego. Sąd ubezpieczeń społecznych ma prawo zobowiązać organ rentowy do wydania decyzji rozstrzygającej o roszczeniu, gdy organ milczy w tej kwestii.

Odrzucone argumenty

Informacja o braku podstaw do wypłaty odsetek zawarta w uzasadnieniu decyzji stanowi rozstrzygnięcie organu rentowego. Sąd Okręgowy niewłaściwie zastosował art. 477¹⁴ § 3 kpc, uznając, że organ rentowy nie wydał decyzji merytorycznie rozpoznającej wniosek.

Godne uwagi sformułowania

„Jednocześnie Oddział informuje, że wyrok Sądu Apelacyjnego z dnia 16-01-2013 r. nie zasądził odsetek. W związku z powyższym brak jest podstaw do wypłaty odsetek.” Informacja nie stanowi rozstrzygnięcia.

Skład orzekający

Bogdan Świerk

przewodniczący-sprawozdawca

Elżbieta Gawda

członek

Marcjanna Górska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'rozstrzygnięcie' w decyzji administracyjnej w kontekście roszczeń o odsetki oraz kompetencji sądów ubezpieczeń społecznych do zobowiązania organu do wydania decyzji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku rozstrzygnięcia o odsetkach w decyzji ZUS, ale może być stosowane analogicznie do innych sytuacji braku rozstrzygnięcia w decyzjach administracyjnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest precyzyjne formułowanie decyzji administracyjnych i jak 'milczenie' organu może prowadzić do dalszych postępowań sądowych. Jest to ciekawy przykład z zakresu prawa ubezpieczeń społecznych i procedury administracyjnej.

ZUS odmówił odsetek? Sąd przypomina: informacja to nie rozstrzygnięcie!

Sektor

ubezpieczenia

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III AUa 1149/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 8 stycznia 2014 r. Sąd Apelacyjny w Lublinie III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący - Sędzia SSA Bogdan Świerk (spr.) Sędziowie: SA Elżbieta Gawda SA Marcjanna Górska Protokolant: stażysta Katarzyna Sugier po rozpoznaniu w dniu 8 stycznia 2014 r. w Lublinie sprawy G. Z. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w L. o odsetki na skutek apelacji pozwanego Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w L. od wyroku Sądu Okręgowego w Lublinie z dnia 17 lipca 2013 r. sygn. akt VIII U 845/13 oddala apelację. III AUa 1149/13 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 8 marca 2013 r. wydaną w wykonaniu wyroku sądu z dnia 16 stycznia 2013 r., Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. podjął od dnia 1 października 2011 r. wypłatę emerytury dla G. Z. . Przy końcu uzasadnienia tej decyzji organ rentowy napisał „Jednocześnie Oddział informuje, że wyrok Sadu Apelacyjnego z dnia 16-01-2013 r. nie zasądził odsetek. W związku z powyższym brak jest podstaw do wypłaty odsetek.” Odwołanie od tej decyzji w części dotyczącej odmowy wypłaty odsetek złożyła G. Z. . W uzasadnieniu odwołania ubezpieczona opisała przebieg czynności związanych z podjęciem wypłaty jej emerytury ale nie zawarła argumentacji dotyczącej niewypłacenia przez organ rentowy na jej rzecz odsetek za zwłokę. Sąd Okręgowy w Lublinie przyjął, że odwołanie G. Z. stanowi jej skargę na nie wydanie rozstrzygnięcia o odsetkach i wyrokiem z dnia 17 lipca 2013 r. zobowiązał pozwany organ rentowy do wydania w terminie 30 dni decyzji w przedmiocie wniosku ubezpieczonej z dnia 14 lutego 2013 r. o wypłatę odsetek w wysokości ustawowej za okres od dnia 1 października 2011 r. do dnia 28 lutego 2013 r. oraz orzekł o zawiadomieniu Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, iż pozwany organ rentowy został zobowiązany do wydania takiej decyzji. Swoje rozstrzygnięcie Sąd Okręgowy oparł na poniższych ustaleniach faktycznych oraz ich ocenie prawnej: od dnia 1 lipca 2010 r. G. Z. ma ustalone prawo do emerytury. W tej dacie nadal wykonywała ona swoje dotychczasowe zatrudnienie. Decyzją z dnia 19 września 2011 r. pozwany wstrzymał ubezpieczonej od dnia 1 października 2011 r. wypłatę jej świadczenia ze względu na kontynuowanie zatrudnienia. Jej odwołanie od tej decyzji oddalił Sąd Okręgowy w Lublinie wyrokiem z dnia 25 stycznia 2012 r. wydanym w sprawie sygn. akt VIII U 795/12 a jej apelacja od tego wyroku została oddalona przez sąd drugiej instancji – Sąd Apelacyjny w Lublinie. W dniu 4 grudnia 2012 r. ubezpieczona wniosła do Sądu Apelacyjnego w Lublinie skargę o wznowienie postępowania, zakończonego prawomocnym wyrokiem tego sądu, podając jako podstawę skargi wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 listopada 2012 r. sygn. akt K 2/12. Po jej rozpoznaniu Sąd Apelacyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 16 stycznia 2013 r. sygn. akt III AUa 1079/12 zmienił swój wcześniejszy wyrok z dnia 24 maja 2012 r. ,wyrok Sądu Okręgowego w Lublinie z dnia 25 stycznia 2012 r. oraz poprzedzającą go decyzję i ustalił G. Z. prawo do wypłaty emerytury od dnia 1 października 2011 r. W powyższym wyroku nie było rozstrzygnięcia o odsetkach z tytułu zwłoki w wypłacie świadczenia. W dniu 4 lutego 2013 r. ubezpieczona wystąpiła do pozwanego z wnioskiem o wznowienie wypłaty jej emerytury w związku z cytowanym wyżej wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego. W jego uwzględnieniu pozwany decyzją z dnia 7 lutego 2013 r. wznowił wnioskodawczyni wypłatę emerytury od dnia 22 listopada 2012 r., to jest od daty publikacji wyroku Trybunału Konstytucyjnego. W dniu 14 lutego G. Z. wystąpiła do pozwanego z kolejnym wnioskiem, w którym chciała wznowienia wypłaty jej emerytury od dnia 1 października 2011 r. wraz z należnymi odsetkami w wysokości ustawowej. Decyzją z dnia 8 marca 2013 r. wydaną w wykonaniu wyroku Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 16 stycznia 2013 r., pozwany podjął od dnia 1 października 2011 r. wypłatę emerytury na rzecz wnioskodawczyni ale nie zawarł w niej rozstrzygnięcia w przedmiocie wypłaty odsetek za zwłokę. Odwołanie ubezpieczonej od tej decyzji Sąd Okręgowy potraktował jako skargę na brak rozstrzygnięcia organu rentowego w zakresie roszczenia ubezpieczonej o zapłatę odsetek. Odwołanie to w ocenie sądu pierwszej instancji jest uzasadnione bo organ rentowy miał obowiązek rozpoznać i rozstrzygnąć o wszystkich żądaniach ubezpieczonej. Według Sądu Okręgowego nie ma wątpliwości, że pozwany nie rozstrzygnął o tym roszczeniu ubezpieczonej i dlatego należało zobowiązać organ rentowy do wydania stosownego rozstrzygnięcia w tym przedmiocie, czego konsekwencją jest obowiązek zawiadomienia o tej sytuacji organ nadrzędny. Apelację od wyroku Sądu Okręgowego wywiódł pozwany organ rentowy wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, nie wskazując jednak kto miałby ponownie sprawę rozpoznawać, ewentualnie o zmianę tego wyroku przez oddalenie odwołania. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania – art. 477 14 § 3 kpc przez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że organ rentowy nie wydał decyzji merytorycznie rozpoznającej wniosek ubezpieczonej z dnia 14 lutego 2013 r. oraz, że zachodzi podstawa do zobowiązania tego organu do wydania w tym przedmiocie decyzji. W uzasadnieniu apelacji jej autorka wskazała, że w jej ocenie, żądania wnioskodawczyni zostały w całości rozpoznane przez pozwanego. Jedynie wskutek omyłki rozstrzygnięcie w zakresie odsetek znalazło się w uzasadnieniu decyzji. Sąd nie powinien jednak skupiać się na wadzie decyzji wynikającej z naruszenia procedury administracyjnej ale zbadać czy organ rentowy orzekł o roszczeniu o odsetki. Wskazując na sformułowanie znajdujące się w uzasadnieniu decyzji „…brak jest podstaw do wypłaty odsetek.” Pozwany uznał, że nastąpiło rozstrzygnięcie o roszczeniu odsetkowym ubezpieczonej przez odmowę ich zapłaty. Stąd zarzut i wnioski apelacji jej autorka uważa za uzasadnione. Sąd Apelacyjny zważył co następuje: stan faktyczny sprawy, za wyjątkiem kwestii czy nastąpiło rozstrzygnięcie pozwanego o odsetkach, jest bezspornie prawidłowo ustalony przez sąd pierwszej instancji. Rozstrzygnięcie o trafności apelacji wymaga wykładni wskazanych przez skarżącego określeń o odsetkach. Gdyby przyjąć, że jest to jednak jego rozstrzygnięcie w tym przedmiocie, to oczywiście byłby uzasadniony wniosek o przekazanie sprawy sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania, bowiem nie nastąpiło rozpoznanie jej istoty. Pogląd przeciwny oznacza konieczność oddalenia apelacji jako zupełnie nieuzasadnionej. Okolicznością bezsporną jest ta, że pisząc o odsetkach organ rentowy zawarł wzmiankę o nich przy samym końcu uzasadnienia decyzji. Sam ten fakt nie ma znaczenia gdyż kodeks postępowania administracyjnego nie zawiera legalnej definicji decyzji administracyjnej. Oznacza to, że rozstrzygnięcie o roszczeniu strony może znajdować się nie tylko w komparycji decyzji ale także i w jej uzasadnieniu, aczkolwiek, ze względów porządkowych i wymogu przejrzystości, pożądanym jest zachowanie kolejności, że najpierw jest rozstrzygnięcie a potem jego uzasadnienie. Jednak całość sformułowania pozwanego o odsetkach nie wskazuje na podjęcie przez pozwanego rozstrzygnięcia w tym przedmiocie ale jedynie na udzielenie informacji. Tezę tą dodatkowo wzmacnia użyte określenie „Jednocześnie Oddział informuje…”. Informacja nie stanowi rozstrzygnięcia i dlatego należało podzielić pogląd Sądu Okręgowego o braku tego rozstrzygnięcia. Konsekwencją takiej wykładni jest przyjęcie istnienia, tak zwanego, milczenia pozwanego organu rentowego co daje sądowi ubezpieczeń społecznych możliwość zobowiązania pozwanego do rozstrzygnięcia o roszczeniu odsetkowym ubezpieczonej przez wydanie stosownej decyzji w tym przedmiocie. Dlatego zarzut apelacji należało ocenić jako całkowicie chybiony czego skutkiem musi być uznanie jej bezzasadności. Z tej przyczyny należało odmówić jej słuszności i w związku z tym podlegała ona oddaleniu. Z tych zatem względów i z mocy art. 385 kpc Sąd Apelacyjny orzekł jak w wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI