III AUa 1144/12
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Apelacyjny oddalił apelację wnioskodawcy, potwierdzając, że okresy pracy w szczególnych warunkach i w szczególnym charakterze nie mogą być sumowane przy ustalaniu prawa do emerytury w obniżonym wieku.
Wnioskodawca L. K. domagał się przyznania prawa do emerytury w obniżonym wieku, powołując się na okresy pracy w szczególnych warunkach (7 lat, 6 miesięcy i 1 dzień) oraz w szczególnym charakterze (7 lat, 1 miesiąc i 3 dni). Sąd Okręgowy oddalił jego odwołanie, a Sąd Apelacyjny podtrzymał to rozstrzygnięcie. Kluczową kwestią było ustalenie, czy można sumować oba rodzaje okresów pracy, co zgodnie z przepisami i orzecznictwem SN jest niedopuszczalne.
Sprawa dotyczyła prawa L. K. do emerytury w obniżonym wieku. Wnioskodawca domagał się przyznania świadczenia, wskazując na udowodnione okresy pracy w szczególnych warunkach (7 lat, 6 miesięcy i 1 dzień) oraz pracy w szczególnym charakterze (7 lat, 1 miesiąc i 3 dni). Organ rentowy odmówił przyznania emerytury, argumentując, że wnioskodawca nie wykazał wymaganego 15-letniego okresu pracy w jednym z tych rodzajów zatrudnienia, a także, że okresy te nie podlegają sumowaniu. Sąd Okręgowy w Krośnie oddalił odwołanie wnioskodawcy, podzielając stanowisko organu rentowego. Sąd Apelacyjny w Rzeszowie, rozpoznając apelację, również oddalił ją jako nieuzasadnioną. Sąd podkreślił, że zgodnie z obowiązującymi przepisami (rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r.) oraz utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego, okresy pracy w szczególnych warunkach i w szczególnym charakterze nie mogą być łączone dla celów ustalenia prawa do emerytury w obniżonym wieku. Każdy z tych okresów musi być udowodniony oddzielnie w wymaganym wymiarze. Sąd zaznaczył, że przepisy te stanowią wyjątek od ogólnych zasad nabywania prawa do emerytury i nie podlegają wykładni rozszerzającej.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, okresy pracy w szczególnych warunkach i w szczególnym charakterze nie mogą być sumowane przy ustalaniu prawa do emerytury w obniżonym wieku.
Uzasadnienie
Przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. wyraźnie rozróżniają te dwie kategorie prac i ustanawiają z ich tytułu różne warunki emerytalne. Emerytura przysługuje z tytułu wykonywania przez wymagany okres konkretnego zatrudnienia, ujętego oddzielnie w odpowiednich wykazach lub przepisach. Ponadto, ze względu na charakter świadczenia, stanowiącego wyjątek od zasad nabycia prawa do emerytury, przepisy te nie mogą być wykładane rozszerzająco.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie apelacji
Strona wygrywająca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w J.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| L. K. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w J. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (6)
Główne
u.e.r.f.u.s. art. 184
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
rozp. RM art. § 4 ust. 3
Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze
Okresy pracy w szczególnych warunkach i w szczególnym charakterze nie podlegają zliczeniu dla ustalenia prawa do emerytury w obniżonym wieku.
Pomocnicze
k.p.c. art. 233
Kodeks postępowania cywilnego
rozp. RM art. § 4
Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze
rozp. RM art. § 5 – 10
Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze
k.n. art. 1 pkt. 1 – 7
Ustawa Karta Nauczyciela
Argumenty
Skuteczne argumenty
Okresy pracy w szczególnych warunkach i w szczególnym charakterze nie podlegają sumowaniu przy ustalaniu prawa do emerytury w obniżonym wieku. Przepisy dotyczące emerytur w obniżonym wieku stanowią wyjątek i nie podlegają wykładni rozszerzającej.
Odrzucone argumenty
Możliwość sumowania okresów pracy w szczególnych warunkach i w szczególnym charakterze dla ustalenia prawa do emerytury. Błędne obliczenie okresu pracy uprawniającego do wcześniejszej emerytury.
Godne uwagi sformułowania
przy ustalaniu okresów zatrudnienia warunkujących nabycie prawa do emerytury w niższym wieku emerytalnym nie jest możliwe zliczenie okresów pracy w szczególnych warunkach i w szczególnym charakterze przepisów rozporządzenia nie można wykładać z zastosowaniem wykładni rozszerzającej
Skład orzekający
Mirosław Szwagierczak
przewodniczący
Ewa Madera
sędzia
Alicja Podczaska
sędzia-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasady, że okresy pracy w szczególnych warunkach i w szczególnym charakterze nie podlegają sumowaniu przy ustalaniu prawa do emerytury w obniżonym wieku."
Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego sprzed nowelizacji przepisów emerytalnych, ale nadal stanowi ważną wykładnię dla okresów sprzed 1999 r.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa jest istotna dla prawników zajmujących się prawem pracy i ubezpieczeń społecznych, ponieważ dotyczy kluczowej kwestii interpretacji przepisów emerytalnych.
“Czy praca w szczególnych warunkach i w szczególnym charakterze sumuje się na emeryturę? Sąd Apelacyjny wyjaśnia.”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt III AUa 1144/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 7 lutego 2013 r. Sąd Apelacyjny w Rzeszowie, III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSA Mirosław Szwagierczak Sędziowie: SSA Ewa Madera SSA Alicja Podczaska (spr.) Protokolant sekr. sądowy Anna Kuźniar po rozpoznaniu w dniu 7 lutego 2013 r. na rozprawie sprawy z wniosku L. K. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w J. o emeryturę na skutek apelacji wniesionej przez wnioskodawcę od wyroku Sądu Okręgowego w Krośnie z dnia 24 września 2012 r. sygn. akt IV U 1670/11 oddala apelację Sygn. akt III AUa 1144/12 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 23 sierpnia 2011 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w J. na podstawie art. 184 ustawy z dnia 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z FUS ( t. jedn. Dz. U. 2009 nr 153 poz. 1227) oraz przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. Nr 8, poz. 43 ze zm.) odmówił L. K. prawa do emerytury, ponieważ nie wykazał posiadania piętnastoletniego okresu pracy w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze. W odwołaniu od powyższej decyzji wnioskodawca domagał się jej zmiany i przyznania dochodzonego świadczenia. Odpowiadając na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie, wskazując, że wnioskodawca wykazał 7 lat, 1 miesiąc i 3 dni pracy w warunkach szczególnych i 7 lat, 2 miesiące i 5 dni pracy w szczególnym charakterze, a przy ustalaniu prawa do wcześniejszej emerytury nie jest możliwe zliczenie powyższych okresów. Wyrokiem z dnia 24 września 2012 r., sygn. akt IV U 1670/11 Sąd Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Krośnie oddalił odwołanie. Sąd ustalił, że L. K. był zatrudniony w (...) S.A. w S. w okresach od 1.09.1966 r. do 24.10.1970 r. oraz od 4.05.1987 r. do 31.08.1991 r., za które zakład pracy wystawił świadectwo pracy w warunkach szczególnych z dnia 20 czerwca 2011 r. Ponadto Sąd ustalił, że w warunkach szczególnych wnioskodawca pracował od 23.11.1970 r. do 21.04.1971 r. w Kopalni W. K. , (...) łącznie ma staż pracy w warunkach szczególnych w wymiarze 7 lat, 6 miesięcy i 1 dzień. Dalej Sąd ustalił, że wnioskodawca pracował na stanowisku nauczyciela praktycznej nauki zawodu w Zespole Szkół (...) S. , a następnie w C. K. P. w S. i do dnia 1.01.1999 r. udowodnił okres pracy w szczególnym charakterze w wymiarze 7 lat, 2 miesiące i 2 dni. W ocenie Sądu stanowisko organu rentowego o niemożności sumowania okresów pracy w warunkach szczególnych z okresami pracy w szczególnym charakterze jest prawidłowe, co wynika z treści § 4 ust. 3 rozporządzenia RM z dnia 7 lutego 1983 r. W apelacji od powyższego wyroku wnioskodawca zarzucił naruszenie § 4 ust. 3 rozporządzenia RM z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, przez przyjęcie, że ubezpieczony nie posiadał 15 lat pracy w warunkach szczególnych ani 15 lat pracy w szczególnym charakterze, przypadających przed 1.01.1999 r., a także naruszenie art. 233 kpc , poprzez błędne obliczenie okresu pracy uprawniającego do wcześniejszej emerytury ze względu na okres pracy w warunkach szczególnych lub szczególnym charakterze. Apelujący domagał się zmiany zaskarżonego wyroku i przyznania prawa do dochodzonego świadczenia. Sąd Apelacyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Apelacja wnioskodawcy jest nieuzasadniona i jako taka podlega oddaleniu, albowiem zaskarżony wyrok Sądu Okręgowego w Krośnie jest trafny i nie narusza prawa. Przedmiotem sporu w sprawie było uprawnienie L. K. do emerytury w obniżonym wieku. Uprawnienie do dochodzonego świadczenia wnioskodawca wywodził z faktu posiadania okresów pracy w warunkach szczególnych oraz okresów pracy pedagogicznej. Wnioskodawca udowodnił 7 lat, 6 miesięcy i 1 dzień pracy w warunkach szczególnych oraz 7 lat, 1 miesiąc i 3 dni pracy nauczycielskiej. Już na wstępie zauważyć należy, że przy ustalaniu okresów zatrudnienia warunkujących nabycie prawa do emerytury w niższym wieku emerytalnym nie jest możliwe zliczenie okresów pracy w szczególnych warunkach i w szczególnym charakterze (por. wyrok SN z 8 lutego 2002 r., II UKN 53/01, OSNP 2003/23/576, uchwała SN z 29 września 2005 r., II UZP 10/05, OSNP 2005/1-2/21 ). Zgodnie bowiem z § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. Nr 8, poz. 43 ze zm.), pracownik – mężczyzna, który wykonywał prace w szczególnych warunkach wymienione w wykazie A, osiągnął wiek emerytalny 60 lat oraz ma okres zatrudnienia w wymiarze 25 lat, w tym, co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach nabywa prawo do emerytury. Powyższy okres można powiększyć, zgodnie z pkt. 3 § 4 rozporządzenia o okresy pracy górniczej, a także okresy wymienione w § 5 – 10 rozporządzenia, do których nie należy okres pracy pedagogicznej. Z kolei zasady przechodzenia na emeryturę nauczycieli, wychowawców lub innych pracowników pedagogicznych, uważanych za wykonujących pracę w szczególnym charakterze określa § 15 w związku z § 4 rozporządzenia RM z 7.02.1983 r., odsyłając w zakresie pojęcia pracy nauczycielskiej do art. 1 pkt. 1 – 7 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela (t. jedn. 2006 nr 97, poz. 674). Analiza treści powołanych regulacji wskazuje, że przepisy rozporządzenia wyraźnie rozróżniają dwie kategorie prac i przede wszystkim ustanawiają z tytułu ich wykonywania różne warunki emerytalne. Takie ukształtowanie prawa do omawianego świadczenia stoi na przeszkodzie uznaniu, że emerytura z tytułu zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jest świadczeniem jednorodnym przysługującym w sytuacji łącznego uwzględnienia wszystkich okresów wykonywania pracy w szczególnych warunkach i w szczególnym charakterze. Emerytura przysługuje z tytułu wykonywania przez wymagany okres konkretnego zatrudnienia, ujętego oddzielnie w odpowiednich wykazach lub w § 9 – 15 rozporządzenia z dnia 7.02.1983 r. Dodać jeszcze należy, że ze względu na charakter świadczenia, stanowiącego wyjątek od zasad nabycia prawa do emerytury w powszechnym wieku emerytalnym, przepisów rozporządzenia nie można wykładać z zastosowaniem wykładni rozszerzającej. Z podanych przyczyn brak jest podstaw faktycznych i prawnych do uwzględnienia apelacji i dlatego na mocy art. 385 kpc Sąd Apelacyjny orzekł jak w sentencji wyroku.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI