III AUA 1125/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła odpowiedzialności członków zarządu spółki z o.o., S. K. i B. K., za zaległe składki na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Zakład Ubezpieczeń Społecznych decyzjami z dnia 27.12.2019 r. stwierdził ich solidarną odpowiedzialność za zobowiązania spółki w łącznej kwocie ponad 205 tys. zł. Organ rentowy argumentował, że egzekucja z majątku spółki okazała się bezskuteczna, mimo istnienia nieruchomości obciążonej hipotekami na rzecz banku i osoby fizycznej, a także hipotekami przymusowymi na rzecz ZUS. S. K. i B. K. wnieśli odwołanie, podnosząc, że egzekucja z majątku spółki nie była bezskuteczna, ponieważ spółka posiadała nieruchomość, której wartość została dowolnie oszacowana przez ZUS, a także kwestionowali przedawnienie części należności. Sąd Okręgowy w Suwałkach oddalił odwołania, uznając egzekucję za bezskuteczną i stosując art. 116 Ordynacji podatkowej. Sąd Apelacyjny w Białymstoku uchylił zaskarżony wyrok oraz decyzje ZUS, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania organowi rentowemu. Sąd Apelacyjny uznał, że rozważania organu rentowego i Sądu Okręgowego dotyczące możliwości zaspokojenia z nieruchomości spółki były hipotetyczne i oparte na niezweryfikowanych założeniach. Wskazał, że umorzenie postępowania egzekucyjnego nastąpiło z powodu bierności wierzyciela, a nie z powodu faktycznej bezskuteczności egzekucji. Brak było również wiarygodnych ustaleń co do wartości nieruchomości i wysokości zobowiązań hipotecznych, co uniemożliwiało porównanie ich z wysokością zaległości składkowych. Sąd podkreślił, że odpowiedzialność członków zarządu ma charakter wyjątkowy i musi być poprzedzona niebudzącymi wątpliwości ustaleniami o wyczerpaniu możliwości egzekucji z majątku spółki.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalanie bezskuteczności egzekucji jako przesłanki odpowiedzialności członków zarządu za zobowiązania spółki, znaczenie wartości nieruchomości i wysokości hipotek, wpływ umorzenia postępowania egzekucyjnego na ocenę bezskuteczności.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z odpowiedzialnością członków zarządu za składki ZUS i interpretacją art. 116 Ordynacji podatkowej.
Zagadnienia prawne (3)
Czy egzekucja z majątku spółki z o.o. jest bezskuteczna w rozumieniu art. 116 Ordynacji podatkowej, jeśli spółka posiada nieruchomość obciążoną hipotekami, a postępowanie egzekucyjne zostało umorzone z powodu braku wniosku wierzyciela o opis i oszacowanie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, nie można uznać egzekucji za bezskuteczną w sposób wiarygodny, jeśli nie przeprowadzono realnych ustaleń co do wartości nieruchomości i wysokości zobowiązań hipotecznych, a umorzenie nastąpiło z powodu bierności wierzyciela.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że rozważania organu rentowego i Sądu Okręgowego dotyczące możliwości zaspokojenia z nieruchomości spółki były hipotetyczne. Brak było wiarygodnych ustaleń co do wartości nieruchomości i wysokości zobowiązań hipotecznych, co uniemożliwiało porównanie ich z wysokością zaległości składkowych. Umorzenie postępowania egzekucyjnego nastąpiło wskutek bierności wierzyciela, co nie pozwala na przyjęcie bezskuteczności egzekucji.
Czy członkowie zarządu spółki z o.o. mogą uwolnić się od odpowiedzialności za zaległe składki, wskazując na istnienie majątku spółki, z którego egzekucja mogłaby zaspokoić należności w znacznej części?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, członek zarządu może uwolnić się od odpowiedzialności, jeśli wskaże mienie spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości w znacznej części. Jednakże, ciężar dowodu spoczywa na członku zarządu, a wskazane mienie musi być konkretne i rzeczywiście istniejące.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny podkreślił, że aby członkowie zarządu mogli uwolnić się od odpowiedzialności, muszą wskazać konkretne mienie spółki, które umożliwi zaspokojenie zaległości w znacznej części. W tej sprawie, mimo wskazania nieruchomości, brak było wiarygodnych dowodów na jej wartość i wysokość zobowiązań hipotecznych, co uniemożliwiło ocenę potencjalnej skuteczności egzekucji.
Czy należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne zabezpieczone wpisami hipoteką ulegają przedawnieniu?
Odpowiedź sądu
Zgodnie z argumentacją organu rentowego, należności zabezpieczone hipoteką przymusową nie ulegają przedawnieniu. Sąd Okręgowy również uznał, że bieg terminu przedawnienia ulega zawieszeniu od podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności.
Uzasadnienie
Organ rentowy argumentował, że należności za okres 12/2013 – 11/2014 nie uległy przedawnieniu, ponieważ bieg terminu przedawnienia został zawieszony w związku z prowadzonym postępowaniem egzekucyjnym. Ponadto, należności zabezpieczone hipoteką przymusową nie ulegają przedawnieniu. Sąd Okręgowy podzielił to stanowisko.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| S. K. | osoba_fizyczna | odwołujący |
| B. K. | osoba_fizyczna | odwołujący |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. | instytucja | organ rentowy |
| Przedsiębiorstwo (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością | spółka | dłużnik |
Przepisy (6)
Główne
Ord.pod. art. 116 § § 1
Ordynacja podatkowa
Za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu nie wykazał, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie restrukturyzacyjne, albo że niezgłoszenie wniosku nastąpiło bez jego winy, oraz nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.
Pomocnicze
u.s.u.s. art. 31
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Przepisy Ordynacji podatkowej, w tym art. 116, stosuje się odpowiednio do należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne.
k.p.c. art. 386 § § 4
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd drugiej instancji uchyla zaskarżone orzeczenie i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania.
k.p.c. art. 477 § 14a
Kodeks postępowania cywilnego
W przypadku uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji, sąd drugiej instancji pozostawia temu sądowi rozstrzygnięcie o kosztach instancji odwoławczej.
k.p.c. art. 100
Kodeks postępowania cywilnego
W przypadku orzeczenia kasatoryjnego, którego skutkiem jest ponowne rozpoznanie sprawy przez organ rentowy, sąd drugiej instancji orzeka o kosztach procesu.
k.s.h. art. 299 § § 1
Kodeks spółek handlowych
Jeżeli egzekucja przeciwko spółce okaże się bezskuteczna, członkowie zarządu odpowiadają solidarnie za jej zobowiązania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak wykazania bezskuteczności egzekucji z majątku spółki z powodu niezweryfikowanych danych o wartości nieruchomości i wysokości hipotek. • Umorzenie postępowania egzekucyjnego z powodu bierności wierzyciela, a nie faktycznej bezskuteczności egzekucji. • Odpowiedzialność członków zarządu ma charakter wyjątkowy i wymaga niebudzących wątpliwości ustaleń o wyczerpaniu możliwości egzekucji z majątku spółki.
Odrzucone argumenty
Egzekucja z majątku spółki była bezskuteczna, co uzasadnia odpowiedzialność członków zarządu na podstawie art. 116 Ordynacji podatkowej. • Należności nie uległy przedawnieniu, a bieg terminu przedawnienia został zawieszony. • Wartość nieruchomości spółki nie pozwala na zaspokojenie zaległości w znacznej części.
Godne uwagi sformułowania
rozważania organu rentowego jak i Sądu Okręgowego dotyczące możliwości zaspokojenia z przedmiotowej nieruchomości są hipotetyczne i oparte na założeniach, których w postępowaniu sądowym nie da się zweryfikować • Umorzenie postępowania egzekucyjnego nastąpiło bowiem wskutek bierności wierzyciela, który nie złożył wniosku o opis i oszacowanie, co bynajmniej nie pozwala na przyjęcie bezskuteczności egzekucji prowadzonej z majątku spółki • odpowiedzialność członków zarządu za zobowiązania spółki ( a zatem podmiotu trzeciego ) ma charakter wyjątkowy i regulacje jej dotyczące muszą być wykładane ściśle.
Skład orzekający
Marek Szymanowski
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie bezskuteczności egzekucji jako przesłanki odpowiedzialności członków zarządu za zobowiązania spółki, znaczenie wartości nieruchomości i wysokości hipotek, wpływ umorzenia postępowania egzekucyjnego na ocenę bezskuteczności."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z odpowiedzialnością członków zarządu za składki ZUS i interpretacją art. 116 Ordynacji podatkowej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest dokładne udowodnienie bezskuteczności egzekucji, aby pociągnąć członków zarządu do odpowiedzialności za długi spółki, co jest kluczowe dla wielu przedsiębiorców i ich zarządów.
“Długi spółki niekoniecznie oznaczają osobiste kłopoty zarządu – kluczowa jest bezskuteczność egzekucji!”
Dane finansowe
WPS: 205 257,24 PLN
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.