III AUa 1103/13

Sąd Apelacyjny w SzczecinieSzczecin2014-03-05
SAOSubezpieczenia społeczneemerytury i rentyNiskaapelacyjny
emeryturaZUSwznowienie postępowaniaTrybunał Konstytucyjnykontynuowanie zatrudnieniaprawo pracyubezpieczenia społeczne

Sąd Apelacyjny umorzył postępowanie apelacyjne na wniosek ubezpieczonej, która wycofała apelację od wyroku oddalającego jej skargę o wznowienie postępowania w sprawie emerytury.

Ubezpieczona D. Z. złożyła skargę o wznowienie postępowania po wyroku oddalającym jej odwołanie od decyzji ZUS wstrzymującej wypłatę emerytury z powodu kontynuowania zatrudnienia. Podstawą skargi był wyrok Trybunału Konstytucyjnego dotyczący osób nabywających prawo do emerytury przed 2011 rokiem. Sąd Okręgowy oddalił skargę, uznając, że wyrok TK nie ma zastosowania do jej sytuacji. Ubezpieczona wniosła apelację, ale następnie ją wycofała, co skutkowało umorzeniem postępowania apelacyjnego przez Sąd Apelacyjny.

Sprawa dotyczyła wniosku D. Z. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w Szczecinie, który oddalił jej odwołanie od decyzji ZUS wstrzymującej wypłatę emerytury z powodu kontynuowania zatrudnienia bez rozwiązania stosunku pracy. Ubezpieczona powołała się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 listopada 2012 roku (sygn. akt K 2/12), który orzekł o niezgodności przepisów dotyczących obowiązku rozwiązania stosunku pracy z dotychczasowym pracodawcą jako warunku realizacji nabytego prawa do emerytury, w zakresie w jakim znajdują one zastosowanie do osób, które nabyły prawo do emerytury przed 1 stycznia 2011 roku bez konieczności rozwiązywania stosunku pracy. Sąd Okręgowy oddalił skargę, stwierdzając, że D. Z. nabyła prawo do emerytury w okresie obowiązywania przepisu wymagającego rozwiązania stosunku pracy, a zatem wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie miał do niej zastosowania. Ubezpieczona wniosła apelację od tego wyroku, jednak następnie złożyła wniosek o jej wycofanie, wskazując na zmianę przepisów. Sąd Apelacyjny, na podstawie art. 391 § 2 k.p.c., umorzył postępowanie apelacyjne w związku ze skutecznym cofnięciem apelacji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie ma zastosowania do sytuacji ubezpieczonej, która nabyła prawo do emerytury w okresie obowiązywania przepisu wymagającego rozwiązania stosunku pracy.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy ustalił, że ubezpieczona nabyła prawo do emerytury w okresie obowiązywania art. 103 ust. 2a ustawy o emeryturach i rentach, który wymagał rozwiązania stosunku pracy. Wyrok Trybunału Konstytucyjnego dotyczył sytuacji osób nabywających prawo do emerytury przed 1 stycznia 2011 roku, ale w okresie, gdy nie istniała już konieczność rozwiązania stosunku pracy. Dlatego wyrok TK nie obejmuje ubezpieczonej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

umorzenie postępowania apelacyjnego

Strony

NazwaTypRola
D. Z.osoba_fizycznawnioskodawca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (7)

Główne

k.p.c. art. 391 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

W razie cofnięcia apelacji Sąd II instancji umarza postępowanie apelacyjne.

k.p.c. art. 401 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Można żądać wznowienia postępowania w wypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, ratyfikowaną umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego zostało wydane orzeczenie.

Pomocnicze

k.p.c. art. 203 § § 4

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd może uznać za niedopuszczalne cofnięcie pozwu, zrzeczenie się lub ograniczenie roszczenia, gdy okoliczności sprawy wskazują, że wymienione czynności są sprzeczne z prawem lub zasadami współżycia społecznego albo zmierzają do obejścia prawa.

u.e.r.f.u.s. art. 103a

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Przepis dodany przez ustawę z dnia 16 grudnia 2010 roku, który w kontekście wyroku TK znalazł zastosowanie do osób nabywających prawo do emerytury po 31 grudnia 2010 roku.

u.e.r.f.u.s. art. 103 § ust. 2a

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Przepis obowiązujący do dnia 7 stycznia 2009 roku, stanowiący, że prawo do emerytury ulega zawieszeniu bez względu na wysokość przychodu uzyskiwanego przez emeryta z tytułu zatrudnienia kontynuowanego bez uprzedniego rozwiązania stosunku pracy.

Ustawa o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw art. 28

Przepis, którego niezgodność z Konstytucją stwierdził Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 13 listopada 2012 roku.

k.p.c. art. 469

Kodeks postępowania cywilnego

Określa dopuszczalność cofnięcia środka odwoławczego w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych, wskazując, że sąd uznaje za niedopuszczalne cofnięcie, gdy naruszałoby to słuszny interes ubezpieczonego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skuteczne cofnięcie apelacji przez ubezpieczoną.

Odrzucone argumenty

Argumentacja ubezpieczonej oparta na wyroku Trybunału Konstytucyjnego, który okazał się nie mieć zastosowania do jej sytuacji faktycznej.

Godne uwagi sformułowania

skarga o wznowienie postępowania wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 listopada 2012 roku sygn. K 2/12 niekonstytucyjność wskazanych w nim przepisów stwierdzona została w zakresie, w jakim znajdują one zastosowanie do osób, które nabyły prawo do emerytury przed 1 stycznia 2011 roku bez konieczności rozwiązywania stosunku pracy obowiązek rozwiązania stosunku pracy z dotychczasowym pracodawcą – jako warunek realizacji nabytego prawa do emerytury – nie będzie miał zastosowania do osób, które nabyły to prawo w okresie od 8 stycznia 2009 roku do 31 grudnia 2010 roku

Skład orzekający

Zofia Rybicka - Szkibiel

przewodniczący-sprawozdawca

Romana Mrotek

sędzia

Beata Górska

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Niska

Powoływalne dla: "Proceduralne aspekty cofnięcia apelacji w sprawach ubezpieczeniowych oraz interpretacja zastosowania wyroku Trybunału Konstytucyjnego do konkretnych stanów faktycznych."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i interpretacji konkretnego wyroku TK, co ogranicza jej szerokie zastosowanie jako precedensu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa jest interesująca z perspektywy prawników specjalizujących się w prawie ubezpieczeń społecznych ze względu na interpretację zastosowania wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Dla szerszej publiczności może być mniej angażująca.

Emerytura mimo pracy? Sąd wyjaśnia, kiedy wyrok TK naprawdę działa.

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III AUa 1103/13 POSTANOWIENIE Dnia 5 marca 2014 r. Sąd Apelacyjny w Szczecinie - Wydział III Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSA Zofia Rybicka - Szkibiel (spr.) Sędziowie: SSA Romana Mrotek SSO del. Beata Górska po rozpoznaniu w dniu 5 marca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku D. Z. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. skarga o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w Szczecinie w sprawie VIIU 696/12 w dniu 18 czerwca 2012r., o wypłatę emerytury na skutek apelacji ubezpieczonej D. Z. od wyroku Sądu Okręgowego w Szczecinie VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 17 września 2013 r. sygn. akt VII U 4035/12 p o s t a n a w i a : umorzyć postępowanie apelacyjne. SSA Romana Mrotek SSA Zofia Rybicka-Szkibiel SSO del. Beata Górska Sygn. akt III AUa 1103/13 UZASADNIENIE Ubezpieczona D. Z. pismem z dnia 17 grudnia 2012 roku złożyła skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w Szczecinie VII Wydziału Ubezpieczeń Społecznych z dnia 18 czerwca 2012 roku sygn. akt VII U 696/12, na mocy którego oddalono odwołanie ubezpieczonej od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. z dnia 21 listopada 2011 roku, którą z powodu kontynuowania przez wnioskodawczynię zatrudnienia, organ rentowy wstrzymał ubezpieczonej wypłatę emerytury od 1 grudnia 2011 roku. Ubezpieczona wniosła o zwrot zaległych świadczeń emerytalnych wraz z odsetkami za zwłokę, od dnia zawieszenia emerytury, tj. od dnia 1 października 2011 roku. Skarżąca wskazała, iż podstawę wznowienia postępowania stanowi wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 listopada 2012 roku w zakresie, w jakim znajduje zastosowanie do osób, które nabyły prawo do emerytury przed 1 stycznia 2011 roku, bez konieczności rozwiązywania stosunku pracy. W odpowiedzi na skargę ubezpieczonej organ rentowy wskazał, że roszczenie ubezpieczonej o wypłatę wyrównania emerytury od dnia zawieszenia, tj. za okres od 1 października 2011 roku do 21 listopada 2011 roku wraz z odsetkami jest bezzasadne. Sąd Okręgowy w Szczecinie VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wyrokiem z dnia 17 września 2013r. oddalił skargę o wznowienie postepowania. Sąd ustalił, że decyzją z dnia 27 maja 2008 roku przyznano wnioskodawczyni prawo do emerytury od 1 maja 2008 roku. Wypłata emerytury przyznana ww. decyzją została zwieszona z uwagi na kontynuowanie zatrudnienia, a następnie decyzją z 20 marca 2009 roku wznowiona od 1 marca 2009 roku, tj. od miesiąca zgłoszenia wniosku o wznowienie. Decyzją z dnia 21 listopada 2011 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych, powołując się na przepisy ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz. U. z 2009r. Nr 153 poz.1227 ze zm.), od dnia 1 grudnia 2011 roku wstrzymał wypłatę świadczenia emerytalnego wnioskodawczyni, ponieważ ta kontynuowała zatrudnienie bez uprzedniego rozwiązania stosunku pracy z pracodawcą, na rzecz którego wykonywała je bezpośrednio przed nabyciem prawa do emerytury. Organ rentowy wskazał, iż w celu podjęcia wypłaty emerytury, ubezpieczona winna przedłożyć świadectwo pracy lub zaświadczenie potwierdzające fakt rozwiązania stosunku pracy z pracodawcą, na rzecz którego praca ta była wykonywana bezpośrednio przed dniem nabycia prawa do emerytury. Ubezpieczona odwołała się od powyższej decyzji, a odwołanie to oddalone zostało prawomocnym wyrokiem z 18 czerwca 2012 roku (sygn. akt VII U 696/12). Powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 listopada 2012 roku sygn. K 2/12, w dniu 29 listopada 2012 roku odwołująca wystąpiła do organu rentowego z wnioskiem o wypłacenie zaległej kwoty emerytury wraz z odsetkami. Decyzjami z dnia 18 stycznia 2013 roku organ rentowy wznowił wypłatę emerytury ubezpieczonej od 22 listopada 2012 roku oraz zwrócił skargę o wznowienie postepowania w sprawie wznowienia wypłaty emerytury w związku z orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego wskazując, iż należy ją złożyć do sądu okręgowego, jako właściwego w sprawie. W dniu 18 grudnia 2012 roku odwołująca wystąpiła do Sądu Okręgowego w Szczecinie ze skargą o wznowienie postępowania w sprawie VII U 696/12. Sąd Okręgowy zważył, że skarga D. Z. nie zasługiwała na uwzględnienie. W pierwszej kolejności Sąd wskazał, że skarga ubezpieczonej opierała się na ustawowej podstawie wznowienia, tj. orzeczeniu Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją , ratyfikowaną umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego zostało wydane orzeczenie - art. 401 1 k.p.c. Przepis ten stanowi, że można żądać wznowienia postępowania w wypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją , ratyfikowaną umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego zostało wydane orzeczenie. Wskazanym w skardze wyrokiem Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 28 ustawy z dnia 16 grudnia 2010 roku o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 257, poz. 1726 oraz z 2011 roku nr 291, poz. 1707) w związku z art. 103a ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jednolity: Dz. U. z 2009 roku, Nr 153, poz. 1227 ze zm.), dodanym przez art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 16 grudnia 2010 roku w zakresie, w jakim znajduje zastosowanie do osób, które nabyły prawo do emerytury przed 1 stycznia 2011 roku bez konieczności rozwiązywania stosunku pracy, jest niezgodny z zasadą ochrony zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa wynikającą z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej ”. Jak wynika z treści cytowanego orzeczenia, niekonstytucyjność wskazanych w nim przepisów stwierdzona została w zakresie, w jakim znajdują one zastosowanie do osób, które nabyły prawo do emerytury przed 1 stycznia 2011 roku bez konieczności rozwiązywania stosunku pracy. Taka treść orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego potwierdzona została w jego pisemnym uzasadnieniu dotyczącym skutków wyroku, gdzie w sposób wyraźny i jednoznaczny stwierdzono, że „obowiązek rozwiązania stosunku pracy z dotychczasowym pracodawcą – jako warunek realizacji nabytego prawa do emerytury – nie będzie miał zastosowania do osób, które nabyły to prawo w okresie od 8 stycznia 2009 roku do 31 grudnia 2010 roku”, a więc po uchyleniu art. 103 ust.2a ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych , a przed wejściem w życie art. 103a tej ustawy dodanego powołaną w wyroku Trybunału ustawą z dnia 16 grudnia 2010 roku o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw. Sąd meriti podkreślił, że ocena zasadności skargi wymagała ustalenia, czy wnioskodawczyni spełnia warunki pozwalające przyjąć, że należy do wskazanego wyżej kręgu ubezpieczonych, objętych wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 listopada 2012 roku. W sprawie poza sporem bowiem jest, że ubezpieczona D. Z. prawo do emerytury nabyła z dniem 1 maja 2008 roku, a więc w okresie obowiązywania art. 103 ust. 2a ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych . Przepis ten obowiązujący do dnia 7 stycznia 2009 roku stanowił, że prawo do emerytury ulega zawieszeniu bez względu na wysokość przychodu uzyskiwanego przez emeryta z tytułu zatrudnienia kontynuowanego bez uprzedniego rozwiązania stosunku pracy z pracodawcą, na rzecz którego wykonywał je bezpośrednio przed dniem nabycia prawa do emerytury, ustalonym w decyzji organu rentowego. Oznacza to, że D. Z. nie należy do kręgu ubezpieczonych, co do których Trybunał stwierdził niekonstytucyjność przepisów wskazanych w wyroku z dnia 13 listopada 2012 roku. Wprawdzie bowiem prawo do emerytury nabyła przed 1 stycznia 2011 roku, jednakże prawo do tego świadczenia, rozumianego jako prawo do jego realizacji (a więc w znaczeniu przypisanym przez Trybunał) nabyła w okresie, kiedy istniała konieczność rozwiązania stosunku pracy. W ocenie Sądu Okręgowego, orzeczenie Trybunału konstytucyjnego z dnia 13 listopada 2012 roku, w którym ubezpieczona upatruje podstawy wznowienia postępowania, nie ma zastosowania do jej sytuacji i dlatego skargę należało oddalić. Ubezpieczona zaskarżyła powyższy wyrok w całości, zarzucając w apelacji naruszenie prawa materialnego i sprzeczności istotnych ustaleń Sądu z zebranym w sprawie materiałem dowodowym. Wskazując na powyższe zarzuty wniosła o zmianę zaskrzonego wyroku lub jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. D. Z. pismem z dnia 24 lutego 2014r. złożyła wniosek o wycofanie apelacji wniesionej w dniu 25 października 2013r. wskazując na zmianę przepisów – ustawę z dnia 13 grudnia 2013r. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Zgodnie z dyspozycją art. 391 § 2 zdanie pierwsze k.p.c. w razie cofnięcia apelacji Sąd II instancji umarza postępowanie apelacyjne i orzeka o kosztach jak przy cofnięciu pozwu. W sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych dopuszczalność cofnięcia apelacji określa nadto treść art. 469 k.p.c. wraz – z odpowiednio stosowanym - art. 203 § 4 k.p.c. (vide: postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 24 marca 2011r., I UK 385/10, LEX nr 811836; i z dnia 4 lutego 2011r., I UK 366/10, LEX nr 794784). Stosownie do brzmienia art. 203 § 4 k.p.c. sąd może uznać za niedopuszczalne cofnięcie pozwu, zrzeczenie się lub ograniczenie roszczenia wtedy, gdy okoliczności sprawy wskazują, że wymienione czynności są sprzeczne z prawem lub zasadami współżycia społecznego albo zmierzają do obejścia prawa. Z art. 469 k.p.c. wynika natomiast, że sąd uznaje za niedopuszczalne cofnięcie środka odwoławczego także wtedy, gdy czynność taka naruszałaby słuszny interes ubezpieczonego. Zdaniem Sądu Apelacyjnego w rozpoznawanej sprawie brak jest okoliczności, które sprzeciwiałyby się cofnięciu apelacji przez ubezpieczoną. Sąd Okręgowy w szczegółowy sposób wypowiedział się co do zasadności żądań ubezpieczonej. Natomiast oświadczenie o cofnięciu apelacji ubezpieczonej z dnia 24 lutego 2014r. zawiera zgodnie z prawem uzasadnienie. Mając powyższe na względzie Sąd Apelacyjny na podstawie art. 391 § 2 zdanie pierwsze k.p.c. , wobec skutecznego cofnięcia apelacji, umorzył postępowanie apelacyjne. SSA Romana Mrotek SSA Zofia Rybicka - Szkibiel SSO del. Beata Górska

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI