III AUA 1090/00

Trybunał Konstytucyjny2003-03-11
SAOSinnekontrola konstytucyjności prawaŚredniakonstytucyjny
emeryturawcześniejsza emeryturaopieka nad dzieckiemrozporządzenieTrybunał Konstytucyjnyzażalenieskarżącyprawo do emeryturydziałalność gospodarcza

Trybunał Konstytucyjny uwzględnił zażalenie na odmowę nadania biegu skardze konstytucyjnej, uznając, że skarżący prawidłowo zakwestionował całe rozporządzenie dotyczące wcześniejszych emerytur dla opiekujących się dziećmi.

Skarżący J. Z. złożył skargę konstytucyjną kwestionującą rozporządzenie dotyczące wcześniejszych emerytur dla pracowników opiekujących się dziećmi. Po odmowie nadania biegu skardze z powodu braku wskazania konkretnych przepisów, skarżący wniósł zażalenie. Trybunał Konstytucyjny uwzględnił zażalenie, uznając, że skarżący prawidłowo zakwestionował oba merytoryczne przepisy rozporządzenia, co pozwala na dalsze rozpoznanie sprawy.

Skarżący Janusz Zajączkowski złożył skargę konstytucyjną, zarzucając niezgodność z Konstytucją RP rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 maja 1989 r. w sprawie uprawnień do wcześniejszej emerytury pracowników opiekujących się dziećmi wymagającymi stałej opieki. Skarżący wskazał, że ZUS odmówił mu prawa do wcześniejszej emerytury z powodu prowadzenia działalności gospodarczej, mimo konieczności opieki nad chorym dzieckiem. Po uchyleniu przez Sąd Apelacyjny wyroku przyznającego mu emeryturę i odrzuceniu kasacji przez Sąd Najwyższy, skarżący złożył skargę konstytucyjną. Trybunał Konstytucyjny początkowo odmówił nadania dalszego biegu skardze, uznając, że przedmiotem skargi konstytucyjnej może być tylko ten fragment aktu normatywnego, który stanowił podstawę ostatecznego rozstrzygnięcia, a nie całe rozporządzenie. Skarżący wniósł zażalenie, argumentując, że rozporządzenie zawiera tylko dwie normy, które wyczerpują jego treść normatywną i że orzeczono w jego sprawie w oparciu o całość tych postanowień. Trybunał Konstytucyjny uznał zażalenie za zasadne, stwierdzając, że skarżący zakwestionował oba merytoryczne przepisy rozporządzenia, co pozwala na dalsze rozpoznanie skargi.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, skarżący może kwestionować całe rozporządzenie, jeśli jego treść normatywna jest wyczerpana przez konkretne przepisy, które stanowiły podstawę wydania ostatecznego rozstrzygnięcia.

Uzasadnienie

Trybunał uznał, że jeśli rozporządzenie zawiera tylko dwa merytoryczne przepisy, które wyczerpują jego treść normatywną, a skarżący kwestionuje oba te przepisy jako podstawę wydania ostatecznego rozstrzygnięcia, to można uznać, że przedmiotem skargi konstytucyjnej jest całe rozporządzenie w zakresie tych przepisów.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uwzględnienie zażalenia

Strona wygrywająca

skarżący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Dopuszczalność skargi konstytucyjnej w przypadku kwestionowania całego aktu normatywnego, gdy jego treść normatywna jest ograniczona do kilku przepisów, które stanowiły podstawę rozstrzygnięcia."

Ograniczenia: Postanowienie dotyczyło kwestii formalnych, a nie merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy emerytalnej. Kontekst sprawy dotyczy specyficznego rozporządzenia z 1989 roku.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
43 POSTANOWIENIE z dnia 11 marca 2003 r. Sygn. akt Ts 64/02 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Bohdan Zdziennicki – przewodniczący Jerzy Ciemniewski – sprawozdawca Wiesław Johann, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytucyjnego z 13 września 2002 r. o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej Janusza Zajączkowskiego, p o s t a n a w i a: uwzględnić zażalenie. UZASADNIENIE: W skardze konstytucyjnej Janusza Zajączkowskiego z 7 maja 2002 r. zarzucono, iż rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 15 maja 1989 r. w sprawie uprawnień do wcześniejszej emerytury pracowników opiekujących się dziećmi wymagającymi stałej opieki (Dz. U. Nr 28, poz. 149) jest niezgodne z art. 2, 7, 18, 32, 71 oraz art. 72 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Skarżący wskazał, iż decyzją z 31 stycznia 2000 r. (znak EWK/25/443245) Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił skarżącemu prawa do wcześniejszej emerytury z powodu konieczności opieki nad chorym dzieckiem, wskazując, iż skarżący prowadził działalność gospodarczą, zaś uprawnienie takie przysługuje wyłącznie ubezpieczonym z tytułu zatrudnienia. Wyrokiem z 19 kwietnia 2000 r. Sąd Okręgowy w Katowicach zmienił decyzję ZUS i przyznał skarżącemu prawo do wcześniejszej emerytury. Rozstrzygnięcie to wszakże zostało uchylone przez Sąd Apelacyjny w Katowicach wyrokiem z 15 listopada 2000 r. (sygn. akt III Aua 1090/00), w którym jednocześnie oddalono odwołanie skarżącego od decyzji ZUS. Kasacja skarżącego od wyroku Sądu Apelacyjnego została przez Sąd Najwyższy odrzucona postanowieniem z 26 lutego 2002 r. (II UKN 173/01) z uwagi na niewskazanie okoliczności uzasadniających jej rozpoznanie. Zarządzeniem sędziego Trybunału Konstytucyjnego z 22 lipca 2002 r. wezwano skarżącego do uzupełnienia braków formalnych skargi konstytucyjnej, w szczególności poprzez wskazanie tych konkretnych przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z 15 maja 1989 r. w sprawie uprawnień do wcześniejszej emerytury pracowników opiekujących się dziećmi wymagającymi stałej opieki, które czyni przedmiotem skargi konstytucyjnej. W wyznaczonym do tego terminie brak ten wszakże nie został usunięty. W piśmie z 1 sierpnia 2002 r. pełnomocnik skarżącego stwierdził natomiast, iż skarżący kwestionuje konstytucyjność całego rozporządzenia Rady Ministrów z 15 maja 1989 r., które odnosi się jedynie do pracowników, pozbawiając uprawnień do wcześniejszej emerytury osoby prowadzące działalność gospodarczą. Trybunał Konstytucyjny postanowieniem z 13 września 2002 r. odmówił nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej stwierdzając, iż zgodnie z art. 79 ust. 1 Konstytucji RP akt normatywny może stanowić przedmiot skargi konstytucyjnej wyłącznie w tym zakresie, w jakim stanowił podstawę wydania wskazanego w tej skardze ostatecznego rozstrzygnięcia władzy publicznej, uczynienie zaś przedmiotem skargi konstytucyjnej całego rozporządzenia Rady Ministrów z 15 maja 1989 r. w sprawie uprawnień do wcześniejszej emerytury pracowników opiekujących się dziećmi wymagającymi stałej opieki, uniemożliwia weryfikację tej przesłanki. Podstawą wydania określonego orzeczenia zawsze bowiem jest konkretna norma prawna i tylko ona stanowić może przedmiot zaskarżenia w trybie skargi konstytucyjnej. Na postanowienie Trybunału Konstytucyjnego skarżący wniósł zażalenie, w którym stwierdził, iż w sprawie będącej przedmiotem skargi konstytucyjnej o prawach skarżącego orzeczono w oparciu o całość postanowień zakwestionowanego rozporządzenia Rady Ministrów z 15 maja 1989 r. Skarżący podniósł ponadto, iż rozporządzenie to składające się z trzech paragrafów zawiera wyłącznie dwie normy wyczerpujące całą treść normatywną tego aktu. Uznał zatem za zbędne wskazywanie konkretnych przepisów tego rozporządzenia, jako przedmiotu skargi konstytucyjnej. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 15 maja 1989 r. w sprawie uprawnień do wcześniejszej emerytury pracowników opiekujących się dziećmi wymagającymi stałej opieki (Dz. U. Nr 28, poz. 149) zawiera dwa merytoryczne paragrafy określające uprawnienia do skorzystania z wcześniejszej emerytury. Z uwagi na kontekst wypowiedzi zawartych w skardze konstytucyjnej należy uznać, iż skarżący zakwestionował oba te przepisy, zarzucając im niezgodność z Konstytucją RP i czyniąc je przedmiotem skargi konstytucyjnej. W tym stanie rzeczy należało uznać za zasadne zażalenie skarżącego na postanowienie o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej i orzec jak w sentencji. 3

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI