III AUa 1082/12

Sąd Apelacyjny w LublinieLublin2013-01-30
SAOSubezpieczenia społeczneemerytury i rentyŚredniaapelacyjny
emeryturaZUSwznowienie postępowaniaTrybunał Konstytucyjnyniekonstytucyjnośćzawieszenie świadczeniakontynuacja zatrudnienia

Sąd Apelacyjny oddalił skargę o wznowienie postępowania, uznając, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego dotyczący zawieszania emerytur nie ma zastosowania do wnioskodawczyni, która nabyła prawo do emerytury przed 1 stycznia 2011 r. w okresie obowiązywania innych przepisów.

Wnioskodawczyni H.S. złożyła skargę o wznowienie postępowania, kwestionując wyrok Sądu Apelacyjnego dotyczący zawieszenia jej emerytury. Podstawą skargi był wyrok Trybunału Konstytucyjnego uznający za niekonstytucyjny przepis art. 28 ustawy o zmianie ustawy o finansach publicznych w związku z art. 103a ustawy o emeryturach i rentach, w zakresie dotyczącym osób nabywających prawo do emerytury przed 1 stycznia 2011 r. Sąd Apelacyjny oddalił skargę, stwierdzając, że wnioskodawczyni nabyła prawo do emerytury w okresie, gdy obowiązywał inny przepis (art. 103 ust. 2a ustawy o emeryturach i rentach), który przewidywał zawieszenie emerytury w przypadku kontynuacji zatrudnienia bez rozwiązania stosunku pracy.

Wnioskodawczyni H.S. wniosła skargę o wznowienie postępowania, domagając się zmiany prawomocnego wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 9 maja 2012 r. w sprawie III AUa 286/12, który oddalił jej odwołanie od decyzji o wstrzymaniu wypłaty emerytury. Jako podstawę skargi wskazała wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 listopada 2012 r. (sygn. K 2/12), który orzekł o niezgodności z Konstytucją art. 28 ustawy z dnia 16 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw w związku z art. 103a ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, w zakresie dotyczącym osób, które nabyły prawo do emerytury przed 1 stycznia 2011 r. bez konieczności rozwiązania stosunku pracy. Sąd Apelacyjny, rozpoznając skargę o wznowienie postępowania, ustalił, że wnioskodawczyni nabyła prawo do emerytury od dnia 1 listopada 2008 r. na mocy decyzji z dnia 11 grudnia 2008 r. Wypłata świadczenia była zawieszana z uwagi na kontynuację zatrudnienia. Sąd podkreślił, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego miał ograniczony charakter i dotyczył osób, które nabyły prawo do emerytury w okresie od 8 stycznia 2009 r. do 31 grudnia 2010 r. Wnioskodawczyni nabyła prawo do emerytury przed 1 stycznia 2011 r., ale w okresie obowiązywania art. 103 ust. 2a ustawy o emeryturach i rentach (obowiązującego od 20 stycznia 2000 r. do 7 stycznia 2009 r.), który przewidywał zawieszenie emerytury w przypadku kontynuacji zatrudnienia bez rozwiązania stosunku pracy. W związku z tym, Sąd Apelacyjny uznał, że niekonstytucyjność przepisów stwierdzona przez Trybunał Konstytucyjny nie miała wpływu na treść zaskarżonych wyroków i oddalił skargę o wznowienie postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie ma wpływu na treść zaskarżonych wyroków w tej sprawie.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego miał ograniczony charakter i dotyczył specyficznej grupy osób nabywających prawo do emerytury w określonym przedziale czasowym. Wnioskodawczyni nabyła prawo do emerytury w okresie, gdy obowiązywał inny przepis (art. 103 ust. 2a ustawy o emeryturach i rentach), który przewidywał zawieszenie emerytury w przypadku kontynuacji zatrudnienia bez rozwiązania stosunku pracy, co wyklucza zastosowanie stwierdzonej niekonstytucyjności.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie skargi

Strona wygrywająca

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L.

Strony

NazwaTypRola
H. S.osoba_fizycznawnioskodawczyni
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (6)

Główne

u.e.r. FUS art. 103 § ust. 2a

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Obowiązujący od 20 stycznia 2000 r. do 7 stycznia 2009 r., stanowił, że prawo do emerytury ulega zawieszeniu bez względu na wysokość przychodu uzyskiwanego przez emeryta z tytułu zatrudnienia kontynuowanego bez uprzedniego rozwiązania stosunku pracy.

Pomocnicze

Dz. U. Nr 257, poz.1726 art. 28

Ustawa o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw

Przepis ten, wprowadzony z dniem 1 stycznia 2011 r., miał zastosowanie do emerytur przyznanych przed tą datą od 1 października 2011 r. i stanowił o zawieszeniu prawa do emerytury bez względu na przychód z kontynuowanego zatrudnienia.

u.e.r. FUS art. 103a

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Dodany przepisem art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 16 grudnia 2010 r., stanowił o zawieszeniu prawa do emerytury bez względu na przychód z zatrudnienia kontynuowanego bez rozwiązania stosunku pracy.

k.p.c. art. 401 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa skargi o wznowienie postępowania.

k.p.c. art. 405

Kodeks postępowania cywilnego

Określa właściwość sądu do rozpoznania wniosku o wznowienie postępowania.

k.p.c. art. 412 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna orzeczenia sądu o oddaleniu skargi.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wnioskodawczyni nie mieści się w kręgu osób, do których zastosowanie ma wyrok Trybunału Konstytucyjnego stwierdzający niezgodność z Konstytucją przepisów dotyczących zawieszania emerytury, ze względu na datę nabycia prawa do emerytury i obowiązujące wówczas przepisy. Nabycie prawa do emerytury przez wnioskodawczynię nastąpiło w okresie obowiązywania art. 103 ust. 2a ustawy o emeryturach i rentach, który przewidywał zawieszenie świadczenia w przypadku kontynuacji zatrudnienia bez rozwiązania stosunku pracy.

Odrzucone argumenty

Przepis art. 28 ustawy o zmianie ustawy o finansach publicznych w związku z art. 103a ustawy o emeryturach i rentach, uznany za niekonstytucyjny przez Trybunał Konstytucyjny, powinien mieć zastosowanie do sprawy wnioskodawczyni, uzasadniając wznowienie postępowania.

Godne uwagi sformułowania

„niekonstytucyjny” przepis stwierdzenie niekonstytucyjności tych przepisów ma charakter częściowy nie mieści się w kręgu osób, w stosunku do których Trybunał Konstytucyjny stwierdził niezgodność z Konstytucją niekonstytucyjność przepisów stwierdzona wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego [...] nie ma wpływu na treść wyroków objętych skargą

Skład orzekający

Elżbieta Czaja

przewodniczący

Barbara Mazurkiewicz-Nowikowska

sędzia

Teresa Czekaj

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja zakresu zastosowania wyroków Trybunału Konstytucyjnego w sprawach o wznowienie postępowania, zwłaszcza w kontekście zmian przepisów dotyczących emerytur i rent."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej wnioskodawczyni, związanej z datą nabycia prawa do emerytury i obowiązującymi przepisami w danym okresie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest precyzyjne ustalenie daty nabycia prawa do świadczenia i obowiązujących przepisów, nawet w kontekście orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego, które nie zawsze mają uniwersalne zastosowanie.

Wyrok TK nie zawsze oznacza wygraną: Sąd Apelacyjny wyjaśnia, kiedy niekonstytucyjność przepisów nie ratuje sprawy.

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III AUa 1082/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 30 stycznia 2013 r. Sąd Apelacyjny w Lublinie III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący - Sędzia SA Elżbieta Czaja Sędziowie: SA Barbara Mazurkiewicz-Nowikowska SA Teresa Czekaj (spr.) Protokolant: sekr. sądowy Maciej Mazuryk po rozpoznaniu w dniu 30 stycznia 2013 r. w Lublinie sprawy ze skargi H. S. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 9 maja 2012 roku w sprawie III AUa 286/12 z wniosku H. S. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w L. w przedmiocie dalszej wypłaty emerytury oddala skargę. Sygn. akt III AUa 1082/12 UZASADNIENIE Wnioskodawczyni H. S. w dniu 4 grudnia 2012 r. wniosła skargę o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 9 maja 2012 r. w sprawie III AUa 286/12 zaskarżając ten wyrok oparty o „niekonstytucyjny” przepis art. 28 ustawy z dnia 16 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych ustaw w tym art.103 a ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Wnosiła o wznowienie postępowania zakończonego zaskarżonym wyrokiem, zmianę wyroku i zasądzenie na rzecz ubezpieczonej wypłaty zawieszonej emerytury wraz z zaległą należnością za okres od 1 października 2011 r. wraz z ustawowymi odsetkami, zwrot kosztów postępowania, natychmiastowe wznowienie wypłaty świadczeń emerytalnych oraz rozpoznanie sprawy w czasie nieobecności powoda. Sąd Apelacyjny ustalił i zważył, co następuje. Wnioskodawczyni w dniu 21 listopada 2008 r. złożyła wniosek o przyznanie prawa do emerytury. Decyzją z dnia 11 grudnia 2008 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. Inspektorat w R. przyznał wnioskodawczyni emeryturę od dnia 1 listopada 2008 r. Wypłata emerytury podlegała zawieszeniu z uwagi na kontynuację zatrudnienia przez ubezpieczoną. Decyzją z dnia 11 sierpnia 2009 r. organ rentowy ponownie ustalił wysokość oraz wznowił wypłatę świadczenia emerytalnego, zaś decyzją z 21 września 2010 r. przeliczył emeryturę od 1 kwietnia 2010 r. Wnioskodawczyni w dniu 31 grudnia 2010 r. roku złożyła kolejny wniosek o emeryturę. W chwili składania wniosku pozostawała w stosunku pracy ze Starostwem Powiatowym w R. od dnia 1990 r. Decyzją z dnia 23 lutego 2011 r. organ rentowy przyznał wnioskodawczyni prawo do emerytury od dnia 1 grudnia 2010 r. Emerytura ustalona powyższą decyzją została zawieszona, ponieważ była świadczeniem mniej korzystnym, niż dotychczas wypłacana. Decyzją z dnia 19 października 2011 r. organ rentowy – Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. wstrzymał H. S. wypłatę emerytury od dnia 1 października 2011 r. Podstawą wydanej decyzji był przepis art.103 a ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych wprowadzony do ustawy przepisem art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 16 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 257, poz.1726) z dniem 1 stycznia 2011 r. Zgodnie z powyższym przepisem prawo do emerytury ulega zawieszeniu bez względu na wysokość przychodu uzyskiwanego przez emeryta z tytułu zatrudnienia kontynuowanego bez uprzedniego rozwiązania stosunku pracy z pracodawcą, na rzecz którego wykonywał je bezpośrednio przed dniem nabycia prawa do emerytury, ustalonym w decyzji organu rentowego. Zgodnie z przepisem art. 28 ustawy o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych ustaw do emerytur przyznanych przed dniem wejścia w życie ustawy przepisy ustawy stosuje się, poczynając od dnia 1 października 2011 r. Sąd Okręgowy w Lublinie wyrokiem z dnia 24 stycznia 2012 r. oddalił odwołanie wnioskodawczyni od w/w decyzji, zaś apelacja od tego wyroku została oddalona przez Sąd Apelacyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 9 maja 2012 r. Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 13 listopada 2012 r., sygn. K 2/12 (Dz. U. z 2012, poz.1285) orzekł, że art. 28 ustawy z dnia 16 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw w związku z art. 103a ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych dodanym przez art. 6 pkt 2 ustawy z 16 grudnia 2010 r. w zakresie, w jakim znajduje zastosowanie do osób, które nabyły prawo do emerytury przed 1 stycznia 2011 r., bez konieczności rozwiązania stosunku pracy, jest niezgodny z zasadą ochrony zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa wynikającą z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej . Konsekwencją tego wyroku z dniem 22 listopada 2012 r. przepis art. 103a w związku z art. 28 ustawy z dnia 16 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw utracił moc obowiązującą w stosunku do osób, które nabyły prawo do emerytury przed 1 stycznia 2011 r., bez konieczności rozwiązania stosunku pracy. Wnioskodawczyni w skardze o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej wyrokiem Sądu Apelacyjnego z dnia 9 maja 2012 r. jako podstawę skargi wskazywała przepis art. 401 1 k.p.c. powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego orzekający o niezgodności przepis art.28 ustawy o zmianie ustawy o finansach publicznych, na podstawie którego zostało wydane orzeczenie w sprawie III AUa 276/12. Stosownie do treści art. 405 k.p.c. do wznowienia postępowania z przyczyn nieważności oraz na podstawie przewidzianej w art. 401 1 k.p.c. właściwy jest sąd, który wydał zaskarżone orzeczenie, a jeżeli zaskarżono orzeczenia sądów różnych instancji, właściwy jest sąd instancji wyższej, co w stanie faktycznym sprawy oznacza właściwość Sądu Apelacyjnego. Wyrokiem, na który powołuje się skarżąca, Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 28 ustawy z dnia 16 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw w związku z art. 103a ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych dodanym przez art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 16 grudnia 2010 r. w zakresie , w jakim znajduje zastosowanie do osób, które nabyły prawo do emerytury przed 1 stycznia 2011 r. bez konieczności rozwiązywania stosunku pracy, jest niezgodny z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej . Z treści cytowanego wyroku wynika, że zakwestionowanie wskazanych w nim przepisów prawa ma charakter ograniczony tylko do określonej kategorii osób, a zatem stwierdzenie niekonstytucyjności tych przepisów ma charakter częściowy. Analiza przedstawionych powyżej okoliczności faktycznych wskazuje, że wnioskodawczyni, która prawo do emerytury nabyła od dnia 1 listopada 2008 r., nie mieści się w kręgu osób, w stosunku do których Trybunał Konstytucyjny stwierdził niezgodność z Konstytucją art. 28 ustawy z dnia 16 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw w związku z art. 103a ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych dodanym przez art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 16 grudnia 2010 r. Okoliczność, że w stosunku do wnioskodawczyni wydana została w późniejszym czasie, tj. w dniu 23 lutego 2011 r., decyzja określona jako „przyznająca prawo do emerytury”, pozostaje bez wpływu na fakt, iż w istocie prawo to H. S. nabyła z dniem 1 listopada 2008 r., na skutek pierwszej decyzji w tym przedmiocie z dnia 11 grudnia 2008 r. Jak wynika z treści wyroku Trybunału niekonstytucyjność wskazanych przepisów stwierdzona została w zakresie, w jakim znajdują zastosowanie do osób, które nabyły prawo do emerytury przed 1 stycznia 2011 r. bez konieczności rozwiązania stosunku pracy, a konkretnie w stosunku do osób, które nabyły prawo do emerytury w okresie od 8 stycznia 2009 r. do 31 grudnia 2010 r. W sytuacji faktycznej zaistniałej w rozpoznawanej sprawie, wnioskodawczyni nabyła prawo do emerytury wprawdzie przed datą 1 stycznia 2011 r., jednak w okresie obowiązywania art. 103 ust. 2a ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych . Przepis ten obowiązujący od 20 stycznia 2000 r. do dnia 7 stycznia 2009 r. stanowił, że prawo do emerytury ulega zawieszeniu bez względu na wysokość przychodu uzyskiwanego przez emeryta z tytułu zatrudnienia kontynuowanego bez uprzedniego rozwiązania stosunku pracy z pracodawcą, na rzecz którego wykonywał je bezpośrednio przed dniem nabycia prawa do emerytury, ustalonym w decyzji organu rentowego. A zatem w stanie prawnym sprzed 8 stycznia 2009 r. w razie nierozwiązania stosunku pracy prawo do emerytury mogło zostać ustalone, ale podlegało zawieszeniu. W tej sytuacji Sąd Apelacyjny uznał, że niekonstytucyjność przepisów stwierdzona wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 listopada 2012 r., sygn. akt K 2/12 nie ma wpływu na treść wyroków objętych skargą, co powodować musiało jej oddalenie. Z tych względów i na podstawie art. 412 § 2 k.p.c. Sąd Apelacyjny orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI