III AUa 1082/12

Sąd Apelacyjny w KatowicachKatowice2012-10-25
SAOSubezpieczenia społeczneemerytury i rentyŚredniaapelacyjny
emeryturaZUSustawa emerytalnawiek emerytalnyobliczenie emeryturyart. 55art. 26kontynuacja ubezpieczenia

Sąd Apelacyjny oddalił apelację ZUS, potwierdzając prawo ubezpieczonego do obliczenia emerytury na podstawie art. 55 ustawy o emeryturach i rentach, nawet jeśli wniosek został złożony po osiągnięciu wieku emerytalnego.

Sprawa dotyczyła prawa ubezpieczonego A. P. do obliczenia emerytury na podstawie art. 55 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Sąd Okręgowy zobowiązał ZUS do ustalenia wysokości emerytury według art. 26 ustawy, uznając, że ubezpieczony spełnił warunki, mimo złożenia wniosku po osiągnięciu wieku emerytalnego i po przyznaniu emerytury z urzędu. ZUS wniósł apelację, kwestionując interpretację art. 55. Sąd Apelacyjny oddalił apelację, potwierdzając, że językowa wykładnia przepisu nie stwarza dodatkowych warunków poza wymienionymi w ustawie.

Sąd Apelacyjny w Katowicach rozpoznał sprawę z odwołania A. P. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. o wysokość emerytury. Sąd Okręgowy w Katowicach wyrokiem z dnia 14 marca 2012 roku zmienił decyzję ZUS, zobowiązując organ rentowy do ustalenia wysokości emerytury A. P. na podstawie art. 26 ustawy z dnia 17.12.1998 roku o emeryturach i rentach z FUS. Sąd Okręgowy uznał, że ubezpieczony, który kontynuował ubezpieczenie emerytalne i rentowe po osiągnięciu wieku emerytalnego (65 lat dla mężczyzn) i wystąpił z wnioskiem o przyznanie emerytury po 31 grudnia 2008 roku, może skorzystać z art. 55 ustawy, jeśli emerytura obliczona według art. 26 jest wyższa od obliczonej według art. 53. Sąd nie zgodził się z interpretacją ZUS, że wniosek musi być złożony do końca miesiąca, w którym osiągnięto wiek emerytalny. ZUS złożył apelację, zarzucając naruszenie prawa materialnego. Sąd Apelacyjny oddalił apelację, stwierdzając, że językowa wykładnia art. 55 ustawy nie nasuwa wątpliwości i nie stwarza podstaw do formułowania dodatkowych warunków. Sąd potwierdził, że ubezpieczony spełnił przesłanki: należał do osób urodzonych przed 1.01.1949 roku, spełniał warunki do emerytury na podstawie art. 27, kontynuował ubezpieczenie po osiągnięciu wieku emerytalnego, wystąpił z wnioskiem po 31.12.2008 roku. Sąd Apelacyjny uznał, że wyrok Sądu Okręgowego odpowiada prawu, a stanowisko organu rentowego jest nietrafne.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, ubezpieczony może skorzystać z możliwości obliczenia emerytury na podstawie art. 26 ustawy, jeśli spełnia pozostałe warunki, a językowa wykładnia art. 55 ustawy nie stwarza dodatkowych warunków wykraczających poza te wynikające z treści przepisu.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny uznał, że przepis art. 55 ustawy o emeryturach i rentach nie wymaga złożenia wniosku o emeryturę do końca miesiąca, w którym osiągnięto wiek emerytalny, ani nie wyklucza zastosowania tego przepisu w przypadku przyznania emerytury z urzędu. Kluczowe jest spełnienie warunków dotyczących wieku, stażu, kontynuacji ubezpieczenia po osiągnięciu wieku emerytalnego oraz złożenia wniosku po 31.12.2008 r.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddala apelację

Strona wygrywająca

A. P.

Strony

NazwaTypRola
A. P.osoba_fizycznaodwołujący
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (6)

Główne

ustawa o emeryturach i rentach art. 26

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Umożliwia obliczenie emerytury na zasadach kapitałowych dla osób urodzonych przed 1.01.1949 r., które kontynuowały ubezpieczenie po osiągnięciu wieku emerytalnego i złożyły wniosek po 31.12.2008 r., jeśli obliczona emerytura jest wyższa niż według art. 53.

ustawa o emeryturach i rentach art. 55

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Reguluje możliwość obliczenia emerytury na podstawie art. 26 dla osób spełniających warunki z art. 27, które kontynuowały ubezpieczenie po osiągnięciu wieku emerytalnego i złożyły wniosek po 31.12.2008 r., pod warunkiem, że emerytura obliczona wg art. 26 jest wyższa niż wg art. 53.

Pomocnicze

ustawa o emeryturach i rentach art. 53

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Określa zasady obliczania emerytury, które stanowią punkt odniesienia dla porównania z obliczeniem według art. 26 w ramach art. 55.

ustawa o emeryturach i rentach art. 27

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Określa warunki (wiek i staż) do uzyskania emerytury na "starych zasadach", które muszą być spełnione przez ubezpieczonego, aby mógł on skorzystać z art. 55.

ustawa o emeryturach i rentach art. 27a

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Podstawa prawna do przyznania emerytury z urzędu.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna do oddalenia apelacji jako bezzasadnej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Interpretacja językowa art. 55 ustawy o emeryturach i rentach nie stwarza dodatkowych warunków dla skorzystania z niego przez zainteresowanych, wykraczających poza przesłanki wynikające z treści przepisu. Warunkiem dla obliczenia emerytury na zasadach kapitałowego ustalenia wysokości świadczenia jest kontynuacja ubezpieczenia emerytalno-rentowego po osiągnięciu wieku 65 lat dla mężczyzn. Fakt przyznania ubezpieczonemu prawa do emerytury z urzędu decyzją z dnia 2.11.2011 roku nie był przeszkodą dla możliwości zastosowania art. 55 ustawy w jego przypadku.

Odrzucone argumenty

Stanowisko organu rentowego, że przepis art. 55 dotyczy tylko takiej osoby, która do końca miesiąca, w którym kończy wiek emerytalny, złoży wniosek o emeryturę, a wniosek złożony w następnych miesiącach może być potraktowany jedynie jako wniosek o ponowne ustalenie wysokości emerytury obliczonej według starych zasad.

Godne uwagi sformułowania

wykładnia językowa przepisu art.55 ustawy nie nasuwa wątpliwości i nie stwarza podstaw dla formułowania dodatkowych warunków dla skorzystania z niego przez zainteresowanych, wykraczających poza przesłanki, które wynikają z analizy treści przepisu. Sąd Apelacyjny upatrując jednak istoty sporu przede wszystkim w ocenie samej zasadności zastosowania przepisu art.55 ustawy w sytuacji ubezpieczonego uznał, że zaskarżony wyrok odpowiada prawu a stanowisko Sądu pierwszej instancji, nie podzielające prezentowanych zapatrywań organu rentowego powtórzonych w apelacji, jest trafne.

Skład orzekający

Marek Żurecki

przewodniczący-sprawozdawca

Irena Goik

sędzia

Jolanta Pietrzak

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisu art. 55 ustawy o emeryturach i rentach dotyczącego możliwości obliczenia emerytury na zasadach kapitałowych dla osób, które kontynuowały ubezpieczenie po osiągnięciu wieku emerytalnego, nawet jeśli wniosek został złożony po upływie miesiąca, w którym osiągnięto wiek emerytalny, lub po przyznaniu emerytury z urzędu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji ubezpieczonych urodzonych przed 1.01.1949 r. i spełniających określone warunki dotyczące kontynuacji ubezpieczenia i daty złożenia wniosku.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa jest interesująca dla prawników specjalizujących się w prawie ubezpieczeń społecznych ze względu na interpretację kluczowego przepisu dotyczącego obliczania emerytur. Pokazuje, jak sądy mogą korygować restrykcyjne interpretacje organów rentowych.

Emerytura na "nowych" zasadach mimo złożenia wniosku po terminie? Sąd Apelacyjny wyjaśnia.

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III AUa 1082/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 25 października 2012 r. Sąd Apelacyjny w Katowicach III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący SSA Marek Żurecki (spr.) Sędziowie SSA Irena Goik SSA Jolanta Pietrzak Protokolant Aneta Szafruga po rozpoznaniu w dniu 11 października 2012r. w Katowicach sprawy z odwołania A. P. ( A. P. ) przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. o wysokość emerytury na skutek apelacji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Katowicach z dnia 14 marca 2012r. sygn. akt X U 269/12 oddala apelację. /-/ SSA I. Goik/-/ SSA M. Żurecki/-/ SSA J. Pietrzak Sędzia Przewodniczący Sędzia Sygn. akt III AUa 1082/12 UZASADNIENIE Sąd Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Katowicach wyrokiem z dnia 14 marca 2012 roku zmienił decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w R. z dnia 15 grudnia 2011 roku odmawiającą A. P. obliczenia emerytury na podstawie art.26 ustawy z dnia 17.12.1998 roku o emeryturach i rentach z FUS w ten sposób, że zobowiązał organ rentowy do ustalenia wysokości emerytury na podstawie w/wym. przepisu. Tym samym Sąd uznał prawo ubezpieczonego do obliczenia emerytury w sposób wskazany w art.55 ustawy o emeryturach i rentach, który stanowi, że ubezpieczonemu spełniającemu warunki do uzyskania emerytury na podstawie art.27, który kontynuował ubezpieczenia emerytalne i rentowe po osiągnięciu przewidzianego w tym przepisie wieku emerytalnego i wystąpił z wnioskiem o przyznanie emerytury po dniu 31 grudnia 2008 roku, może być obliczona emerytura na podstawie art.26, jeżeli jest wyższa od obliczonej zgodnie z art.53. Sąd ustalił, że ubezpieczonemu zostało przyznane prawo do emerytury od dnia (...) (tj. od ukończenia 65 lat życia) decyzją z dnia 2 listopada 2011 roku wydaną z urzędu na podstawie art.27a ustawy o emeryturach i rentach zamiast pobieranej renty z tytułu niezdolności do pracy. Z uwagi na to, że obliczona, zgodnie z art.53 ustawy, emerytura była niższa od pobieranej renty - nie doszło do wypłaty świadczenia emerytalnego. Ponadto Sąd ustalił, że ubezpieczony kontynuował ubezpieczenie emerytalne i rentowe do dnia 30 listopada 2011 roku opłacając składki z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej. Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd przyjął, że ubezpieczony spełnił warunki do obliczenia emerytury na podstawie art.26 ustawy określone w art.55. Sąd nie podzielił stanowiska organu rentowego, który odmawiając ubezpieczonemu obliczenia emerytury na podstawie art.26 ustawy o emeryturach i rentach na jego wniosek z dnia 7.11.2011 roku stwierdził, że możliwość zastosowania art.55 ustawy dotyczy tylko takiej osoby, która do końca miesiąca, w którym kończy wiek emerytalny, złoży wniosek o emeryturę a ponadto wniosek ten złoży po osiągnięciu wieku emerytalnego i udowodni fakt kontynuowania zatrudnienia po osiągnięciu tego wieku. Natomiast wniosek złożony w następnym miesiącu (i w kolejnych miesiącach) może być potraktowany jedynie jako wniosek o ponowne ustalenie wysokości emerytury obliczonej według starych zasad. Sąd Okręgowy uznał, że prezentowana przez organ rentowy interpretacja przepisu art.55 ustawy jest nieprawidłowa, albowiem z treści tego przepisu nie wynikają postawione przez Zakład warunki, w szczególności warunek złożenia wniosku o przyznanie emerytury w miesiącu w którym ubezpieczony osiągnął powszechny wiek emerytalny. Zdaniem Sądu, warunkiem dla obliczenia emerytury na zasadach kapitałowego ustalenia wysokości świadczenia jest kontynuacja ubezpieczenia emerytalno-rentowego po osiągnięciu wieku 65 lat dla mężczyzn. Fakt przyznania ubezpieczonemu prawa do emerytury z urzędu decyzją z dnia 2.11.2011 roku, w ocenie Sądu, nie był przeszkodą dla możliwości zastosowania art.55 ustawy w jego przypadku. Apelację od wyroku złożył organ rentowy wnosząc o zmianę wyroku i oddalenie odwołania lub o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu. Organ rentowy zarzucił rozstrzygnięciu Sądu naruszenie prawa materialnego: art.55 w zw. z art.26 ustawy z 17.grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych , wyrażające się w zobowiązaniu organu rentowego do ustalenia emerytury ubezpieczonego na podstawie art.26 ustawy emerytalnej. W uzasadnieniu środka odwoławczego apelujący podniósł, że ocena sprawy dokonana przez Sąd budzi wątpliwości, bowiem zdaniem Zakładu przepis art.55 dotyczy takiej osoby, która do końca miesiąca w którym kończy wiek emerytalny złoży wniosek o emeryturę, wniosek ten złoży po osiągnięciu wieku emerytalnego i udowodni fakt zatrudnienia po osiągnięciu tego wieku. Wniosek złożony w następnych miesiącach może być potraktowany jedynie jako wniosek o ponowne ustalenie wysokości emerytury obliczonej według starych zasad. W okolicznościach sprawy, decyzją z 2.listopada 2011 roku, w oparciu o art.27a ustawy emerytalnej, przyznano z urzędu ubezpieczonemu prawo do emerytury od dnia osiągnięcia wieku emerytalnego przyjmując do ustalenia wysokości tego świadczenia dotychczasową podstawę wymiaru renty. Sąd Apelacyjny nie uwzględnił apelacji. Spór w sprawie dotyczący wysokości emerytury sprowadza się do oceny możliwości zastosowania przepisu art.55 ustawy z dnia 17.12.1998 roku o emeryturach i rentach z FUS w przypadku ubezpieczonego. Powyższy przepis umożliwia ustalenie wysokości świadczenia osobom spełniającym warunki do przejścia na emeryturę na starych zasadach z art.27 według reguł obowiązujących dla ubezpieczonych urodzonych po dniu 31.grudnia 1948 roku, tj. na zasadach art.26 o ile osoby te kontynuowały ubezpieczenie emerytalne po osiągnięciu 60 lat (kobiety), 65 lat (mężczyźni) życia i wystąpiły z wnioskiem o emeryturę po dniu 31.grudnia 2008 roku a emerytura obliczona w myśl art.26 okaże się wyższa niż obliczona z art.53. Wykładnia językowa przepisu art.55 ustawy nie nasuwa wątpliwości i nie stwarza podstaw dla formułowania dodatkowych warunków dla skorzystania z niego przez zainteresowanych, wykraczających poza przesłanki, które wynikają z analizy treści przepisu. Obliczenie emerytury na podstawie art.26 zgodnie z brzmieniem przepisu uwarunkowane jest następującymi okolicznościami: 1) ubezpieczeni należący do kategorii osób urodzonych przed 1.01.1949 roku powinni spełniać warunki (wieku i stażu) do uzyskania emerytury na podstawie art.27 ustawy, 2) powinni kontynuować ubezpieczenia emerytalne i rentowe po osiągnięciu powszechnego wieku emerytalnego, oraz 3) powinni wystąpić z wnioskiem o przyznanie emerytury po dniu 31.12.2008 roku 4) ich emerytura obliczona na podstawie art.26 powinna okazać się wyższa od obliczonej zgodnie z art.53 ustawy. Odnosząc powyższe do sytuacji ubezpieczonego ( ur. (...) ) należało stwierdzić, że spełnił on z chwilą osiągnięcia 65 lat życia warunki do uzyskania prawa do emerytury na podstawie art.27 ustawy (z decyzji z dnia 3.03.2011 roku wynikało, że posiadał on 25 letni okres składkowy i nieskładkowy), po dniu (...) podlegał ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowemu, z wnioskiem o przyznanie emerytury wystąpił 7.11.2011 roku a więc po 2008 roku. Tym samym należało uznać, że w przypadku ubezpieczonego zaistniała możliwość zastosowania art.55 ustawy wobec wystąpienia okoliczności wymienionych powyżej w pkt 1-3. Należy zauważyć i przyznać, że w niniejszej sprawie nie doszło do wyjaśnienia czy obliczona na podstawie art.26 ustawy emerytura ubezpieczonego byłaby wyższa od wysokości emerytury ustalonej dotychczas wg zasad z art.53 albowiem zgodnie z pismem organu rentowego z 22.10.2012 roku (k.46 akt sąd.) brak jest obecnie możliwości takiego ustalenia. Sąd Apelacyjny upatrując jednak istoty sporu przede wszystkim w ocenie samej zasadności zastosowania przepisu art.55 ustawy w sytuacji ubezpieczonego uznał, że zaskarżony wyrok odpowiada prawu a stanowisko Sądu pierwszej instancji, nie podzielające prezentowanych zapatrywań organu rentowego powtórzonych w apelacji, jest trafne. Wobec powyższego Sąd Apelacyjny orzekł o oddaleniu apelacji jako bezzasadnej ( art.385 k.p.c. ). /-/ SSA I. Goik/-/ SSA M. Żurecki/-/ SSA J. Pietrzak Sędzia Przewodniczący Sędzia JM

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI