III AUa 402/13

Sąd Apelacyjny w RzeszowieRzeszów2013-07-17
SAOSubezpieczenia społeczneemerytury i rentyŚredniaapelacyjny
emeryturaubezpieczenia społecznepraca w szczególnych warunkachstaż pracyrozwiązanie stosunku pracywiek emerytalnyZUS

Sąd Apelacyjny zmienił wyrok Sądu Okręgowego, przyznając prawo do emerytury od 1 listopada 2012 r. z powodu niespełnienia warunku rozwiązania stosunku pracy w dacie osiągnięcia wieku emerytalnego.

Sąd Okręgowy przyznał S. C. prawo do emerytury od 15 sierpnia 2012 r., uznając, że przepracował co najmniej 15 lat w szczególnych warunkach. ZUS odmówił, twierdząc, że wnioskodawca nie wykazał wymaganego stażu. Sąd Apelacyjny zmienił wyrok, przyznając emeryturę od 1 listopada 2012 r., ponieważ do 31 grudnia 2012 r. warunkiem było rozwiązanie stosunku pracy, którego wnioskodawca nie spełnił w dacie osiągnięcia 60 lat.

Sprawa dotyczyła prawa S. C. do emerytury w obniżonym wieku z tytułu pracy w szczególnych warunkach. Sąd Okręgowy przyznał mu prawo do świadczenia od 15 sierpnia 2012 r., uznając, że przepracował co najmniej 15 lat w szczególnych warunkach (jako traktorzysta w Spółdzielni Kółek Rolniczych). ZUS odmówił, kwestionując dowody na pracę w szczególnych warunkach i podnosząc, że wnioskodawca nie spełniał warunku rozwiązania stosunku pracy. Sąd Apelacyjny uznał apelację ZUS za uzasadnioną w części dotyczącej daty przyznania emerytury. Podkreślono, że do 31 grudnia 2012 r. warunkiem przyznania emerytury w obniżonym wieku było również rozwiązanie stosunku pracy. Ponieważ S. C. rozwiązał stosunek pracy dopiero 31 października 2012 r., a osiągnął wiek emerytalny wcześniej, prawo do świadczenia nabył dopiero od 1 listopada 2012 r. Sąd Apelacyjny zmienił wyrok Sądu Okręgowego w tym zakresie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, sąd pierwszej instancji uznał, że praca ta spełniała kryteria pracy w szczególnych warunkach.

Uzasadnienie

Sąd pierwszej instancji oparł się na zeznaniach świadków i dokumentach, uznając, że praca była wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, a jej charakter odpowiadał opisowi w wykazie A dział VIII poz. 3 rozporządzenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmiana wyroku

Strona wygrywająca

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R.

Strony

NazwaTypRola
S. C.osoba_fizycznawnioskodawca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (6)

Główne

ustawa o emeryturach i rentach art. 184 § 1

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Do 31 grudnia 2012 r. warunkiem przyznania prawa do emerytury w obniżonym wieku z tytułu pracy w szczególnych warunkach było również rozwiązanie stosunku pracy.

Pomocnicze

ustawa o emeryturach i rentach art. 32

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

rozporządzenie art. A dziale VIII poz. 3

Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze

Określa stanowiska pracy zaliczane do pracy w szczególnych warunkach (np. traktorzysta).

k.p.c. art. 477 § 14

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 386 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dz.U.2012.637

Ustawa o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw

Wprowadziła zmiany w przepisach dotyczących emerytur, w tym zniosła warunek rozwiązania stosunku pracy od 1 stycznia 2013 r.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Warunek rozwiązania stosunku pracy był konieczny do przyznania emerytury w obniżonym wieku do 31 grudnia 2012 r.

Odrzucone argumenty

Prawo do emerytury powinno być przyznane od daty osiągnięcia 60 roku życia, niezależnie od trwającego stosunku pracy.

Godne uwagi sformułowania

do 31 grudnia 2012 r. warunkiem przyznania prawa do wskazanej emerytury było również, w przypadku ubezpieczonego będącego pracownikiem, rozwiązanie stosunku pracy.

Skład orzekający

Roman Skrzypek

przewodniczący

Alicja Podczaska

sędzia

Ewa Madera

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja warunku rozwiązania stosunku pracy dla nabycia prawa do emerytury w obniżonym wieku w okresie przejściowym."

Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego do końca 2012 roku.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego dla wielu osób tematu emerytur i interpretacji przepisów przejściowych, co czyni ją interesującą dla prawników specjalizujących się w ubezpieczeniach społecznych.

Emerytura w obniżonym wieku: czy rozwiązanie stosunku pracy było kluczowe?

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III AUa 402/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 17 lipca 2013 r. Sąd Apelacyjny w Rzeszowie, III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSA Roman Skrzypek Sędziowie: SSA Alicja Podczaska SSA Ewa Madera (spr.) Protokolant st.sekr.sądowy M. Piekiełek po rozpoznaniu w dniu 17 lipca 2013 r. na rozprawie sprawy z wniosku S. C. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w R. o emeryturę na skutek apelacji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w R. od wyroku Sądu Okręgowego w Rzeszowie z dnia 19 lutego 2013 r. sygn. akt IV U 1383/12 z m i e n i a o tyle zaskarżony wyrok, że przyznaje wnioskodawcy S. C. prawo do emerytury od 1 listopada 2012r. Sygn. akt III AUa 402/13 UZASADNIENIE Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. decyzją z 20 sierpnia 2012 roku, przywołując brzmienie przepisów art. 184 ustawy z 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych jak i § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze , odmówił S. C. prawa do emerytury. W uzasadnieniu wyjaśnił, że wnioskodawca nie wykazał co najmniej piętnastoletniego okresu pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, wskazując, że do stażu tej pracy nie został zaliczony dowodzony przez odwołującego okres pracy w Spółdzielni Kółek Rolniczych w N. od 7 września 1976 r. do 31 stycznia 1992 r., gdyż przedłożone za ten okres świadectwo wykonywania pracy w szczególnych warunkach wystawione przez pracownika archiwum zlikwidowanej Spółdzielni z 1 lutego 2000 r. nie może stanowić środka dowodowego, zaś angaże zalegające w aktach osobowych wnioskodawcy nie zawierają adnotacji, że wykonywana przez niego wówczas praca była pracą w szczególnych warunkach. W odwołaniu od powyższej decyzji S. C. zarzucając, że decyzja ta jest dla niego krzywdząca podniósł, iż w zakwestionowanym przez organ rentowy okresie zatrudnienia w Spółdzielni Kółek Rolniczych w N. pracował na stanowisku traktorzysty – kierowcy ciągnika i w tym czasie stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał prace wymienione w wykazie A dziale VIII poz. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. W konkluzji wniósł on o przyznanie prawa do emerytury. W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. Sąd Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Rzeszowie wyrokiem z 19 lutego 2013 r. zmienił zaskarżoną decyzję organu rentowego i przyznał S. C. prawo do emerytury począwszy od 15 sierpnia 2012 r. Sąd pierwszej instancji ustalił, iż S. C. ( ur. (...) ) wnioskiem z 7 sierpnia 2012 r. wystąpił do organu rentowego o przyznanie prawa do emerytury. W dniu złożenia wniosku pozostawał w stosunku pracy. Od 1 listopada 2012 r. wnioskodawca nie pracuje. Posiada ogólny staż pracy wynoszący 29 lat 7 m-cy i 28 dni okresów ubezpieczenia. W okresie od 7 września 1976 r. do 31 stycznia 1992 r. pozostawał w zatrudnieniu początkowo w Kółku Rolniczym w J. N. , a następnie w Spółdzielni Kółek Rolniczych w N. na stanowisku traktorzysty – kierowcy ciągnika. We wskazanym okresie odwołujący nie przebywał na urlopie bezpłatnym jak też nie korzystał z zasiłku chorobowego. W trakcie tego zatrudnienia S. C. pracował jedynie jako kierowca ciągnika. W okresie wiosenno – letnim wykonywał prace polowe jak również transport materiałów na rzecz innych firm. W okresie jesienno – zimowym woził materiały na rzecz firm, które posiadały podpisane umowy na wynajem ciągników od Spółdzielni. Pracę tę wnioskodawca wykonywał stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. Ustaleń powyższych Sąd dokonał zarówno na podstawie zgromadzonych w sprawie dowodów z dokumentów jak też na podstawie zeznań świadków, którzy w spornym okresie pracowali razem z wnioskodawcą. W tym stanie faktycznym Sąd Okręgowy przyjął, że wykonywana przez odwołującego w spornym okresie praca na stanowisku kierowcy ciągnika stanowiła pracę w szczególnych warunkach, o której mowa w wykazie A dziale VIII poz. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze . Tym samym przyjął, że S. C. wykazał staż pracy w warunkach szczególnych wynoszący łącznie 15 lat 4 m-ce i 24 dni. Wobec powyższego stwierdził zasadność wniesionego odwołania i na podstawie art. 477 14 § 2 kpc zmienił zaskarżoną decyzję przyznając wnioskodawcy prawo do emerytury począwszy od osiągnięcia przez niego 60 roku życia. Skarżąc powyższy wyrok apelacją organ rentowy zarzucił naruszenie art. 129 ust. 1 w zw. z art. 184 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych i przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7.02.1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, przez przyznanie wnioskodawcy prawa do emerytury od daty osiągnięcia 60 roku życia wskazując, że w tej dacie pozostawał on w stosunku pracy, i nie spełniał wszystkich warunków do przyznania emerytury. W uzasadnieniu apelujący naprowadził, iż wnioskodawca dopiero od 1 listopada 2012 r. nie pozostaje w zatrudnieniu, stąd też dopiero z tym dniem mogło zostać przyznane na jego rzecz przedmiotowe świadczenie. W konkluzji apelujący wniósł o zmianę zaskarżonego orzeczenia w części dotyczącej daty przyznania prawa do emerytury. Sąd Apelacyjny w Rzeszowie ustalił i zważył co następuje : Apelacja pozwanego organu rentowego jest w pełni uzasadniona i skutkuje wydaniem orzeczenia reformatoryjnego. Zauważyć należy, iż przedmiotem postępowania jest kwestia uprawnień S. C. do emerytury w obniżonym wieku z tytułu powoływania się przez niego na spełnienie przesłanek wymienionych w art. 184 i 32 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze . Przypomnieć należy, że stosownie do treści powołanych przepisów prawo do wcześniejszej emerytury przysługuje ubezpieczonym mężczyznom, po osiągnięciu wieku metrykalnego wynoszącego 60 lat, po wykazaniu, do dnia wejścia w życie ustawy tj. do 1 stycznia 1999 roku, okresu składkowego i nieskładkowego wynoszącego co najmniej 25 lat, w tym, co najmniej piętnastoletniego okresu pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze oraz pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego lub złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym za pośrednictwem ZUS na dochody budżetu państwa. Podkreślić należy, że do 31 grudnia 2012 r. warunkiem przyznania prawa do wskazanej emerytury było również, w przypadku ubezpieczonego będącego pracownikiem, rozwiązanie stosunku pracy. Sąd pierwszoinstancyjny uznając, że wnioskodawca spełnia przesłanki przyznania prawa do emerytury w obniżonym wieku emerytalnym zmienił zaskarżoną decyzję organu rentowego i przyznał na jego rzecz prawo do dochodzonego świadczenia począwszy od 15 sierpnia 2012 r. Na etapie postępowania apelacyjnego niespornym było, że wnioskodawca wykazał co najmniej dwudziestopięcioletni okres ubezpieczenia, w tym piętnastoletni staż pracy w szczególnych warunkach, ukończył 60 lat, i nie jest członkiem OFE. Spornym pozostawało natomiast, z jaką datą winien on uzyskać prawo do emerytury. Kwestionując możliwość przyznania wnioskodawcy prawa do świadczenia emerytalnego począwszy od ukończenia przez niego 60 roku życia organ rentowy zarzucił, że w tej dacie wnioskodawca nie spełniał przesłanek przyznania przedmiotowego prawa, gdyż do 31 października 2012 r. pozostawał on w stosunku pracy. Zarzut ten uznać należało za w pełni uzasadniony. Z zalegającej w aktach kopii świadectwa pracy z 31 października 2012 r. wystawionego przez Dyrektora Liceum Ogólnokształcące im. A. M. w S. wynika, iż w dacie ukończenia przez wnioskodawcę 60 roku życia pozostawał on w stosunku pracy, który został rozwiązany dopiero 31 października 2012 r. (k. 10-11). Tymczasem do 31 grudnia 2012 r. w katalogu przesłanek przyznania prawa do emerytury w obniżonym wieku emerytalnym z tytułu pracy w szczególnych warunkach, był również warunek rozwiązania stosunku pracy, który przestał obowiązywać, na skutek zapisów zawartych w ustawie z 11 maja 2012 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw ( Dz.U.2012.637), dopiero od 1 stycznia 2013 r. Wobec powyższego uznać należało, iż dopiero 1 listopada 2012 r. S. C. spełnił wszystkie przesłanki warunkujące nabycie prawa do emerytury w obniżonym wieku emerytalnym. Uznając zatem zasadność apelacji tutejszy Sąd dokonał częściowej korekty kontrolowanego rozstrzygnięcia w zakresie wskazanym w sentencji wyroku, a to stosownie do art. 386 §1 kpc .

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI