III A Ua 483/12

Sąd Apelacyjny we WrocławiuWrocław2012-06-21
SAOSubezpieczenia społeczneemerytury i rentyŚredniaapelacyjny
emeryturawarunki szczególneubezpieczenia społecznestaż pracyrozwiązanie stosunku pracyZUSprawo emerytalne

Sąd Apelacyjny we Wrocławiu oddalił apelację wnioskodawczyni, utrzymując w mocy wyrok Sądu Okręgowego, który odmówił prawa do emerytury w szczególnych warunkach z powodu niespełnienia warunku rozwiązania stosunku pracy.

Wnioskodawczyni domagała się prawa do emerytury w szczególnych warunkach, powołując się na przepracowane lata w warunkach szczególnych. Sąd Okręgowy oddalił jej odwołanie, wskazując na niespełnienie wymogu rozwiązania stosunku pracy przed złożeniem wniosku o emeryturę. Sąd Apelacyjny podtrzymał to stanowisko, podkreślając, że warunek rozwiązania stosunku pracy jest obligatoryjny dla pracowników ubiegających się o wcześniejszą emeryturę.

Sprawa dotyczyła wniosku G. S. o przyznanie prawa do emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach. Sąd Okręgowy w Świdnicy oddalił odwołanie wnioskodawczyni od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, który odmówił przyznania świadczenia. Głównym powodem odmowy było niespełnienie przez wnioskodawczynię warunku rozwiązania stosunku pracy ze wszystkimi pracodawcami przed złożeniem wniosku, mimo udokumentowania wymaganego stażu pracy w szczególnych warunkach. Sąd Okręgowy powołał się na przepisy ustawy o emeryturach i rentach z FUS, wskazując, że emerytura w obniżonym wieku przysługuje pod warunkiem m.in. rozwiązania stosunku pracy przez pracownika. Wnioskodawczyni wniosła apelację, zarzucając błędy w wyliczeniu okresów pracy w warunkach szczególnych i brak precyzyjnego wskazania przez organy, które okresy nie zostały zaliczone. Sąd Apelacyjny we Wrocławiu oddalił apelację, podzielając stanowisko Sądu Okręgowego. Sąd podkreślił, że wszystkie warunki do uzyskania emerytury w obniżonym wieku muszą być spełnione łącznie, a brak rozwiązania stosunku pracy przez wnioskodawczynię stanowił przeszkodę do przyznania świadczenia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, rozwiązanie stosunku pracy jest jednym z warunków koniecznych do uzyskania prawa do emerytury w szczególnych warunkach dla pracownika.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że przepisy dotyczące emerytury w obniżonym wieku są wyjątkiem od zasady i wymagają ścisłej interpretacji. Jednym z obligatoryjnych warunków, obok wymaganego stażu pracy w szczególnych warunkach, jest rozwiązanie stosunku pracy przez pracownika.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie apelacji

Strona wygrywająca

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w W.

Strony

NazwaTypRola
G. S.osoba_fizycznawnioskodawczyni
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w W.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (5)

Główne

u.e.r.f.u.s. art. 184 § 1

Ustawa o emeryturach i rentach z funduszu ubezpieczeń społecznych

Ubezpieczeni urodzeni po 31 grudnia 1948 r. mogą nabyć prawo do emerytury po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy osiągnęli wymagany okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze oraz okres składkowy i nieskładkowy.

u.e.r.f.u.s. art. 184 § 3

Ustawa o emeryturach i rentach z funduszu ubezpieczeń społecznych

Emerytura przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego lub złożenia wniosku o przekazanie środków na dochody budżetu państwa, a także rozwiązania stosunku pracy w przypadku pracownika.

r.r.m.

Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze

Określa rodzaje prac, stanowisk oraz warunki, na podstawie których przysługuje prawo do emerytury w obniżonym wieku.

Pomocnicze

u.e.r.f.u.s. art. 32 § 1

Ustawa o emeryturach i rentach z funduszu ubezpieczeń społecznych

Określa przesłanki nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż powszechny dla pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna do oddalenia apelacji przez sąd drugiej instancji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niespełnienie przez wnioskodawczynię warunku rozwiązania stosunku pracy, co jest obligatoryjne dla pracowników ubiegających się o emeryturę w szczególnych warunkach. Ścisła interpretacja przepisów dotyczących emerytur w obniżonym wieku jako wyjątku od zasady.

Odrzucone argumenty

Zarzuty apelacji dotyczące błędnego wyliczenia okresów pracy w warunkach szczególnych i braku precyzyjnego wskazania przez organy, które okresy nie zostały zaliczone. Argumentacja wnioskodawczyni o spełnieniu wymaganego stażu pracy w szczególnych warunkach.

Godne uwagi sformułowania

Wszystkie warunki muszą być spełnione łącznie. Skorzystanie z możliwości przejścia na emeryturę przy obniżonym wieku jest wyjątkiem od zasady [...], dlatego wymagana jest ścisła ich interpretacja w tym zakresie. W sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych nie jest możliwe wydanie wyroku ustalającego.

Skład orzekający

Kazimierz Josiak

przewodniczący

Danuta Rychlik-Dobrowolska

sprawozdawca

Stanisława Kubica

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie wymogu rozwiązania stosunku pracy jako warunku uzyskania emerytury w szczególnych warunkach dla pracowników, nawet przy spełnieniu wymaganego stażu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji pracownika ubiegającego się o emeryturę w szczególnych warunkach na podstawie przepisów sprzed reformy emerytalnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników specjalizujących się w prawie pracy i ubezpieczeń społecznych, ponieważ dotyczy kluczowego warunku przyznawania emerytury w szczególnych warunkach, który często bywa pomijany.

Czy można przejść na wcześniejszą emeryturę, jeśli nadal pracuje? Sąd wyjaśnia kluczowy warunek.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III A Ua 483/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 21 czerwca 2012 r. Sąd Apelacyjny we Wrocławiu Wydział III Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSA Kazimierz Josiak Sędziowie: SSA Danuta Rychlik-Dobrowolska (spr.) SSA Stanisława Kubica Protokolant: Magdalena Krucka po rozpoznaniu w dniu 21 czerwca 2012 r. we Wrocławiu sprawy z wniosku G. S. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w W. o emeryturę na skutek apelacji G. S. od wyroku Sądu Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Świdnicy z dnia 25 stycznia 2012 r. sygn. akt VII U 1888/11 oddala apelację. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 25 stycznia 2012 r. Sąd Okręgowy w Świdnicy oddalił odwołanie wnioskodawczyni od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w W. z dnia 31 października 2011 r. Sporną decyzją strona pozwana odmówiła wnioskodawczyni prawa do emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach. Sąd uznał, że wnioskodawczyni nie spełnia warunków do uzyskania prawa do emerytury, albowiem nie udokumentowała, że rozwiązała stosunek pracy ze wszystkimi pracodawcami, u których wykonywała pracę bezpośrednio przed złożeniem wniosku. Powyższe orzeczenie oparte zostało o następujący stan faktyczny: Wnioskodawczyni, urodzona (...) , w dniu 17 października 2011 r. złożyła wniosek o przyznanie jej prawa do emerytury w warunkach szczególnych. Do wniosku dołączyła świadectwo pracy w warunkach szczególnych w (...) Sp. z o.o. w S. , na okoliczność, że od 1 sierpnia 1974 r. do 3 listopada 1985 r. pracowała w Hucie (...) jako zdobnik szkła i od 4 listopada1985 r. do 31 stycznia 1992 r. jako brakarz szkła. Wykonywała pracę wymienioną w wykazie A dział XIII poz. 12 i 3 rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983 r. Sporną decyzją strona pozwana odmówiła wnioskodawczyni prawa do emerytury w szczególnych warunkach uznając, że nie posiada wymaganego okresu pracy w szczególnych warunkach, nadto nie udokumentowała, że rozwiązała stosunek pracy z wszystkimi pracodawcami, u których wykonywała pracę bezpośrednio przed złożeniem wniosku. Wnioskodawczyni na dzień 1 stycznia 1999 r. wykazała łączny staż pracy 24 lata 10 miesięcy i 12 dni. Zdaniem strony pozwanej, wnioskodawczyni udokumentowała 14 lat 10 miesięcy i 12 dni pracy w szczególnych warunkach, pozwana nie uwzględniła okresu od 25 listopada 1982 r. do 27 października 1984 r. i od 3 marca 1985 r. do 31 października 1985 r., w których to okresach wnioskodawczyni przebywała na urlopie wychowawczym oraz okresu pobierania zasiłku macierzyńskiego od 28 października 1984 r. do 2 marca 1985 r. Nadto niespornym jest, że wnioskodawczyni w chwili składania wniosku zatrudniona była w Zespole (...) w P. , jako pracownik produkcji zdrojowej, sprzątaczka i salowa. Pracuje od 5 kwietnia 1993 r. i stosunek pracy trwa nadal. Przy tak ustalonym stanie faktycznym, Sąd Okręgowy uznał, iż odwołanie wnioskodawczyni nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd powołując się na art. 184 ust. 1 ustawy z dnia 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z funduszu ubezpieczeń społecznych (Dz. U. Nr 162, poz. 1118 ze zm.), który stanowi, że ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy osiągnęli: 1) okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat - dla kobiet i 65 lat - dla mężczyzn oraz 2) okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27. Sąd podniósł nadto, że zgodnie z ust. 3 emerytura, o której mowa w ust. 1, przysługuje pod warunkiem nie przystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa oraz rozwiązania stosunku pracy - w przypadku ubezpieczonego będącego pracownikiem. Zdaniem Sądu, bezspornym jest, że wnioskodawczyni będąca pracownikiem w chwili wydania zaskarżonej decyzji nie miała rozwiązanego stosunku pracy i pracę kontynuowała do dnia wydania orzeczenia. W tej sytuacji Sąd Okręgowy uznał, że wnioskodawczyni nie spełnia warunków do nabycia prawa do emerytury i bezcelowym było prowadzenie postępowania w pozostałym zakresie i ustalanie czy wnioskodawczyni posiada 15-letni okres pracy w szczególnych warunkach. Sąd nie wydaje orzeczeń ustalających, sentencja wyroku powinna jedynie przyznawać świadczenie lub jego wysokość lub oddalać odwołanie, jeżeli brak jest podstaw do zmiany zaskarżonej decyzji. Skoro nie zostały spełnione wszystkie warunki do przyznania świadczenia odwołanie należało oddalić. Od wyroku apelację wniosła wnioskodawczyni. Zaskarżyła wyrok w całości, zarzucając: 1) naruszenie przepisów prawa materialnego w szczególności przepisów rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze , 2) naruszenie prawa procesowego przez organ rentowy oraz Sąd I instancji przez błędne wyliczenie okresów pracy w warunkach szczególnych, które - zdaniem apelującej - wynoszą 15 lat i 8 dni. Zdaniem wnioskodawczyni, strona pozwana nie wykazała precyzyjnie, które okresy pracy w warunkach szczególnych zostały jej uznane, a które nie i tylko ogólnie powołała się na przepisy ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z FUS. Zdaniem apelującej Sąd również nie wskazał jakie okresy pacy wnioskodawczyni nie zostały zaliczone do pracy w warunkach szczególnych, co skutkuje niemożność skorzystania przez nią z prawa do emerytury. Wskazując na powyższe podstawy apelacji wnioskodawczyni wniosła o zmianę wyroku i przyznania jej prawa do emerytury, względnie uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Apelacja wnioskodawczyni nie jest zasadna. Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest prawo wnioskodawczyni do emerytury na podstawie przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze , od ukończenia w przypadku kobiety poniżej 60 lat. Swoje uprawnienia do emerytury wnioskodawczyni wywodziła z art. 184 i 32 ustawy z 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych , które stanowią, że ubezpieczonym urodzonym po 31 grudnia 1948 r. będącym pracownikami zatrudnionymi w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze przysługuje emerytura w wieku niższym niż określony w art. 27 pkt. 1 . Natomiast wiek emerytalny, rodzaje prac lub stanowisk oraz warunki na podstawie, których osobom wymienionym w art. 32 ust. 1 i 3 w/w ustawy przysługuje prawo do emerytury, ustala się na podstawie rozporządzenia z 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze. Zatem, aby wnioskodawczyni mogła uzyskać prawo do emerytury w wieku niższym niż 60 rok życia, musiałby wykazać, że była pracownikiem, posiada wymagane okresy składkowe i nieskładkowe w wymiarze 20 lat i wykonywała, co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach, nadto emerytura ta, przysługuje pod warunkiem nie przystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa oraz rozwiązania stosunku pracy - w przypadku ubezpieczonego będącego pracownikiem. Wszystkie warunki muszą być spełnione łącznie. Skorzystanie z możliwości przejścia na emeryturę przy obniżonym wieku jest wyjątkiem od zasady wyrażonej w art. 184 i dalszych przepisach ustawy o emeryturach i rentach z FUS, dlatego wymagana jest ścisła ich interpretacja w tym zakresie. Niespornym jest, że wnioskodawczyni nie rozwiązała stosunku pracy i nadal jest zatrudniona w Zespole (...) w P. jako pracownik produkcji zdrojowej, sprzątaczka i salowa, w którym pracuje od 5 kwietnia 1993 r. i stosunek pracy trwa nadal, zatem nie spełnia jednego z wyżej wymienionych warunków. W sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych nie jest możliwe wydanie wyroku ustalającego, w tym przypadku ustalenie okresu pracy wnioskodawczyni w warunkach szczególnych. W tej sytuacji Sąd Apelacyjny w pełni podzielił stanowisko Sądu Okręgowego i mając powyższe na względzie na mocy art. 385 k.p.c. orzekł jak w sentencji wyroku. KN

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI