III AUA 1077/12

Sąd Apelacyjny w BiałymstokuBiałystok2013-04-24
SAOSubezpieczenia społeczneświadczenia z ubezpieczenia społecznegoŚredniaapelacyjny
legitymacjaosoba represjonowanaubezpieczenia społeczneinwalida wojennykombatantprawo administracyjneZUS

Sąd Apelacyjny oddalił apelację F.K. w sprawie o wydanie legitymacji osoby represjonowanej, uznając, że wnioskodawca nie spełnia przesłanek do jej uzyskania, gdyż nie posiada statusu inwalidy wojennego lub wojskowego.

F. K. domagał się wydania legitymacji osoby represjonowanej, twierdząc, że przysługuje mu taki status. Sąd Okręgowy oddalił jego odwołanie, wskazując, że wnioskodawca nie ma ustalonego świadczenia ani uprawnień wynikających z ustawy o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych, a jedynie prawo do emerytury. Sąd Apelacyjny podtrzymał to stanowisko, podkreślając, że do uzyskania legitymacji wymagany jest status inwalidy wojennego lub wojskowego, którego F. K. nie posiadał, mimo pracy przymusowej w czasie wojny.

Sprawa dotyczyła wniosku F. K. o wydanie legitymacji osoby represjonowanej, który został odrzucony przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Sąd Okręgowy w Ostrołęce również oddalił odwołanie, stwierdzając, że F. K. ma przyznaną emeryturę, ale nie posiada ustalonego świadczenia ani uprawnień wynikających z ustawy o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych, co jest warunkiem uzyskania legitymacji. Sąd wskazał, że zgodnie z ustawą o kombatantach, legitymacja przysługuje kombatantom będącym inwalidami wojennymi lub wojskowymi. F. K. odwołał się od wyroku, argumentując, że Sąd I instancji wadliwie zinterpretował prawo i pominął orzeczenie Wojskowej Komisji Lekarskiej. Sąd Apelacyjny w Białymstoku oddalił apelację, uznając ustalenia Sądu Okręgowego za prawidłowe. Sąd podkreślił, że F. K. nie posiada statusu inwalidy wojennego lub wojskowego, a jedynie prawo do świadczenia pieniężnego z tytułu pracy przymusowej, co nie jest wystarczające do uzyskania legitymacji osoby represjonowanej. Sąd powołał się na orzecznictwo Sądu Najwyższego oraz przepisy wykonawcze, które potwierdzają konieczność posiadania statusu inwalidy wojennego lub wojskowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, do uzyskania legitymacji osoby represjonowanej wymagane jest posiadanie statusu inwalidy wojennego lub wojskowego, co wynika z przepisów ustawy o kombatantach oraz ustawy o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że choć wnioskodawca pracował przymusowo w czasie wojny i ma prawo do emerytury, nie spełnia kluczowego warunku posiadania statusu inwalidy wojennego lub wojskowego, który jest niezbędny do wydania legitymacji osoby represjonowanej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie apelacji

Strona wygrywająca

Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w W.

Strony

NazwaTypRola
F. K.osoba_fizycznawnioskodawca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w W.instytucjapozwany

Przepisy (10)

Główne

u.o.k. art. 12 § 1

Ustawa o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego

Kombatantom będącym inwalidami wojennymi lub wojskowymi przysługują świadczenia pieniężne i inne uprawnienia przewidziane w przepisach ustawy z dnia 29 maja 1974 r. o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin.

u.o.k. art. 12 § 5

Ustawa o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego

Dokumentem potwierdzającym prawo do korzystania z uprawnień, o których mowa w ust. 1, jest legitymacja osoby represjonowanej wystawiona przez organ rentowy.

Pomocnicze

u.z.i.w. art. 1

Ustawa o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin

Zaopatrzenie określone tą ustawą przysługuje inwalidom wojennym, wojskowym i członkom rodzin.

u.z.i.w. art. 2

Ustawa o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin

Zaopatrzenie obejmuje świadczenia pieniężne, świadczenia w naturze oraz inne uprawnienia i przywileje.

u.ś.p.d.

Ustawa o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich

Prawo do świadczenia pieniężnego z tytułu pracy przymusowej.

k.p.c. art. 477¹⁴ § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 233 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Swobodna ocena dowodów.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Oddalenie apelacji.

Ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin

Rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej w sprawie trybu wydawania i anulowania legitymacji osoby represjonowanej, dokumentów wymaganych do jej wydania oraz wzoru legitymacji osoby represjonowanej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak posiadania przez wnioskodawcę statusu inwalidy wojennego lub wojskowego. Status inwalidy wojennego lub wojskowego jest warunkiem koniecznym do uzyskania legitymacji osoby represjonowanej. Prawo do emerytury lub świadczenia z tytułu pracy przymusowej nie jest równoznaczne z posiadaniem statusu inwalidy wojennego lub wojskowego.

Odrzucone argumenty

Argumentacja F. K. opierająca się na posiadaniu statusu kombatanta i orzeczeniu Wojskowej Komisji Lekarskiej jako wystarczających przesłanek do wydania legitymacji. Twierdzenie, że Sąd I instancji wadliwie zinterpretował prawo.

Godne uwagi sformułowania

nie ma ustalonego świadczenia pieniężnego, jak też innego uprawnienia przewidzianego w przepisach ustawy z dnia 29 maja 1974r. o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin nieuprawnione jest wywodzenie przez odwołującego uprawnień do wydania mu legitymacji osoby represjonowanej, jedynie z tytułu posiadania statusu kombatanta nie można zaakceptować stanowiska, iż brak uprawnień inwalidy wojennego wyklucza prawo do uzyskania legitymacji osoby represjonowanej skarżący błędnie utożsamia fakt podlegania represji z jednoznacznym uzyskaniem stosownej legitymacji do uznania za inwalidę wojennego lub wojskowego nie wystarczy stwierdzenie uszczerbku na zdrowiu wydane w dniu 11 kwietnia 1951r. przez Wojskową Komisję Lekarską. Celem badania tej Komisji było ustalenie procentowego uszczerbku na zdrowiu. Tymczasem status inwalidy wojennego lub wojskowego wymaga ustalenia jednej z grup inwalidztwa wskutek inwalidztwa powstałego w związku z działaniami wojennymi lub mającymi charakter wojennych

Skład orzekający

Bożena Szponar - Jarocka

przewodniczący

Bohdan Bieniek

sędzia-sprawozdawca

Barbara Orechwa-Zawadzka

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących legitymacji osoby represjonowanej i wymogów z tym związanych, w szczególności konieczności posiadania statusu inwalidy wojennego lub wojskowego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wnioskodawcy i interpretacji konkretnych przepisów, choć wskazuje na ogólne zasady przyznawania legitymacji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego społecznie tematu osób represjonowanych i kombatantów, ale rozstrzygnięcie opiera się na ścisłej interpretacji przepisów, co czyni ją bardziej interesującą dla prawników specjalizujących się w prawie ubezpieczeń społecznych i administracyjnym.

Czy praca przymusowa i status kombatanta wystarczą do uzyskania legitymacji osoby represjonowanej? Sąd wyjaśnia.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn.akt III AUa 1077/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 24 kwietnia 2013r. Sąd Apelacyjny w Białymstoku, III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSA Bożena Szponar - Jarocka Sędziowie: SO del. Bohdan Bieniek (spr.) SA Barbara Orechwa-Zawadzka Protokolant: Barbara Chilimoniuk po rozpoznaniu w dniu 24 kwietnia 2013 r. w Białymstoku sprawy z wniosku F. K. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w W. o wydanie legitymacji osoby represjonowanej na skutek apelacji wnioskodawcy F. K. od wyroku Sądu Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Ostrołęce III Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 12 lipca 2012 r. sygn. akt III U 368/12 oddala apelację. Sygn. akt III AUa 1077/12 UZASADNIENIE Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w W. decyzją z dnia 11 kwietnia 2012r. odmówił F. K. wydania legitymacji osoby represjonowanej. Odwołanie od powyższej decyzji złożył F. K. , domagając się jej zmiany i wydania legitymacji osoby represjonowanej. W odpowiedzi na odwołanie pozwany wniósł o jego oddalenie. Sąd Okręgowy – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Ostrołęce wyrokiem z dnia 12 lipca 2012r. w sprawie III U 368/12 odwołanie oddalił. Jednocześnie Sąd I instancji ustalił, iż F. K. od 1 października 1993r. ma przyznane prawo do emerytury na podstawie ustawy z 14.12.1982r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin . Nie ma natomiast ustalonego świadczenia pieniężnego, jak też innego uprawnienia przewidzianego w przepisach ustawy z dnia 29 maja 1974r. o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin . W dniu 8.02.2012 r. F. K. złożył wniosek o wydanie legitymacji osoby represjonowanej. Decyzją z dnia 11 kwietnia 2012 roku pozwany odmówił wydania legitymacji osoby represjonowanej. W ocenie Sądu I instancji odwołanie wniesione przez F. K. jest niezasadne i nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności Sąd Okręgowy odwołał się do treści art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego ( Dz. U. z 2012r. poz. 400). Zgodnie z przytoczonym przepisem kombatantom będącym inwalidami wojennymi lub wojskowymi przysługują świadczenia pieniężne i inne uprawnienia przewidziane w przepisach ustawy z dnia 29 maja 1974 r. o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin (Dz. U. z 2010 r. Nr 101, poz. 648 ze zm.). Art. 12 ust. 5 wyżej cytowanej ustawy stanowi z kolei, że dokumentem potwierdzającym prawo do korzystania z uprawnień, o których mowa w ust. 1 , jest legitymacja osoby represjonowanej wystawiona przez organ rentowy. Zgodnie z art. 1 cytowanej wyżej ustawy z dnia 29 maja 1974 r. o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin , zaopatrzenie określone tą ustawą przysługuje inwalidom wojennym, wojskowym i członkom rodzin, pozostałym po żołnierzach poległych, zmarłych lub zaginionych w czasie służby wojskowej oraz po inwalidach wojennych i wojskowych. Zgodnie z art. 2 cyt. ustawy zaopatrzenie obejmuje świadczenia pieniężne, świadczenia w naturze oraz inne uprawnienia i przywileje. Mając powyższe na uwadze Sąd I instancji wywiódł, iż zarówno z akt emerytalnych, jak i twierdzeń samego odwołującego wynika, że oprócz prawa do emerytury i dodatku pielęgnacyjnego z tytułu ukończenia 75 roku życia, skarżący nie ma ustalonego i nie pobiera świadczeń, jak też nie korzysta z uprawnień, o których mowa w ustawie o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin. Odwołujący nie kwestionował też faktu, że nie przysługuje mu status inwalidy wojennego i wojskowego. Na marginesie wskazać należy, że nieuprawnione jest wywodzenie przez odwołującego uprawnień do wydania mu legitymacji osoby represjonowanej, jedynie z tytułu posiadania statusu kombatanta, co wynika wprost z cyt. wyżej art. 12 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego . Nieuprawnione jest również wywodzenie uprawnień do wydania mu spornej legitymacji z tytułu prawa do świadczenia pieniężnego przyznanego w oparciu o przepisy ustawy z dnia 31 maja 1996 roku o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich ( Dz.U. 1996.87.359 z późń. zm. ), gdyż nie przewidują tego przepisy tej ustawy. W konsekwencji Sąd Okręgowy oddalił odwołanie na zasadzie art. 477 14 § 1 k.p.c. Od powyższego wyroku apelację wywiódł F. K. . W swym środku zaskarżenia domagał się zmiany zaskarżonego orzeczenia poprzez nakazanie stronie pozwanej wydania legitymacji osoby represjonowanej. W uzasadnieniu swego stanowiska wywodził, iż Sąd I instancji podzielił pogląd organu rentowego. Tymczasem jest to stanowisko wadliwe i dowodzi o pokrzywdzeniu odwołującego. Nie można zaakceptować stanowiska, iż brak uprawnień inwalidy wojennego wyklucza prawo do uzyskania legitymacji osoby represjonowanej. Tak zaprezentowana wykładnia prawa pomija fakt, jakim jest orzeczenie Wojskowej Komisji Lekarskiej , na które skarżący zwracał już uwagę w swym odwołaniu. W rezultacie dokonana interpretacja ustawy przez Sąd I instancji jest wadliwa, a tym samym apelacja jest zasadna i konieczna. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Apelacja jest bezzasadna. W pierwszej kolejności należy podnieść, iż Sąd I instancji prawidłowo ustalił stan faktyczny oraz dokonał trafnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Przedmiotowa ocena mieści się w granicach swobodnej oceny dowodów, o której mowa w art. 233 § 1 kpc . Natomiast skarżący w apelacji ogranicza się do polemiki z rozważaniami Sądu Okręgowego, a na poparcie stawianych rozstrzygnięciu zarzutów nie przedstawia skutecznych argumentów. Tym samym nie może zniweczyć poglądu wyrażonego w zaskarżonym orzeczeniu. Przede wszystkim Sąd I instancji prawidłowo ustalił fakt pobierania przez wnioskodawcę emerytury w oparciu o przepisy ustawy z dnia 14 grudnia 1982r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin . Po wtóre ustalił, że skarżący nie posiada prawa do innego świadczenia emerytalno-rentowego wynikającego z przepisów ustawy z dnia 29 maja 1974r. o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin . Przedmiotowe ustalenia na gruncie przedmiotowej sprawy są o tyle istotne, iż pierwotnie wykluczają prawo wnioskodawcy do uzyskania legitymacji osoby represjonowanej. Otóż skarżący błędnie utożsamia fakt podlegania represji z jednoznacznym uzyskaniem stosownej legitymacji. Prawa do jej uzyskania nie otwiera legitymacja członkowska Stowarzyszenia (...) przez III Rzeszę. Z powołanego dokumentu wynika, że odwołujący w okresie od kwietnia 1941 do kwietnia 1945r. pracował przymusowo w K. . Z tego tytułu, co też trafnie zaakcentował Sąd I instancji, wynika jedynie prawo do świadczenia pieniężnego w oparciu o przepisy ustawy z dnia 31 maja 1996r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich .[Dz.U z 1996r nr 87,poz.395] Jednakże nie sam fakt represji, czy też sam fakt posiadania statusu kombatanta obliguje pozwanego do wydania legitymacji. W tej kwestii Sąd Okręgowy trafnie przytoczył brzmienie art.12 ust.1 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego . Zgodnie z powołanym przepisem kombatant ubiegający się o wydanie legitymacji osoby represjonowanej powinien być jednocześnie inwalidą wojennym lub wojskowymi. Z kolei do uznania za inwalidę wojennego lub wojskowego nie wystarczy stwierdzenie uszczerbku na zdrowiu wydane w dniu 11 kwietnia 1951r. przez Wojskową Komisję Lekarską. Celem badania tej Komisji było ustalenie procentowego uszczerbku na zdrowiu. Tymczasem status inwalidy wojennego lub wojskowego wymaga ustalenia jednej z grup inwalidztwa wskutek inwalidztwa powstałego w związku z działaniami wojennymi lub mającymi charakter wojennych [vide art. 6 i następne ustawy z dnia 29.05.1974r. o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin ] Warto skarżącemu zwrócić uwagę, iż przedmiotowa kwestia stanowiła także przedmiot rozstrzygnięcia Sądu Najwyższego. I tak w postanowieniu z dnia 5 grudnia 2007r. w sprawie II UZP 5/07 Sąd Najwyższy wskazał, że z art. 12 ust. 5 ustawy o kombatantach nie wynika, by organ rentowy mógł decydować o posiadaniu przez daną osobę uprawnień kombatanckich. Jego obowiązkiem jest jedynie wystawienie legitymacji, która potwierdza prawo do korzystania ze szczególnych uprawnień przez osoby, którym przyznano rentę inwalidy wojennego, o czym stanowi wprost art. 12 ust. 1 ustawy o kombatantach.[ LEX nr 346149] Zatem konieczność uzyskania przez kombatanta statusu inwalidy wojennego lub wojskowego jest bezsporna. Zresztą także przepisy wykonawcze potwierdzają omówiony uprzednio warunek. Z rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 marca 2003r. w sprawie trybu wydawania i anulowania legitymacji osoby represjonowanej, dokumentów wymaganych do jej wydania oraz wzoru legitymacji osoby represjonowanej Dz.U.2003.61.539 wynika, że organ rentowy po wydaniu decyzji o przyznaniu renty inwalidy wojennego wydaje niezwłocznie legitymację osoby represjonowanej, zwaną dalej "legitymacją". Tymczasem wnioskodawca nie posiada statusu inwalidy wojennego lub wojskowego, co też prawidłowo ustalił Sąd Okręgowy. W rezultacie nie spełnia obecnie przesłanek do uzyskania legitymacji osoby represjonowanej. Poprawności rozumowania Sądu I instancji nie zmieniają argumenty apelującego, gdyż odnoszą się wybiórczo do fragmentów przepisów prawa. Mając powyższe na uwadze apelacja skarżącego podlega oddaleniu z mocy art. 385 kpc .

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI