III AUa 1076/14

Sąd Apelacyjny w LublinieLublin2015-03-12
SAOSubezpieczenia społeczneskładki na ubezpieczenia społeczne i zdrowotneŚredniaapelacyjny
ubezpieczenie zdrowotneskładkiZUSzadłużeniezaległościpostępowanie apelacyjnebrak dowodówobowiązek płatnika

Sąd Apelacyjny oddalił apelację ubezpieczonego od wyroku Sądu Okręgowego, który utrzymał w mocy decyzję ZUS o zadłużeniu z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie zdrowotne.

Sąd Okręgowy w Radomiu oddalił odwołanie A. M. od decyzji ZUS ustalającej zadłużenie z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie zdrowotne za okres od sierpnia 2003 r. do czerwca 2004 r. w kwocie 3.484,38 zł. Ubezpieczony nie przedstawił żadnych dowodów na poparcie twierdzenia o nieprowadzeniu działalności gospodarczej i pozostawaniu w zatrudnieniu. Sąd Apelacyjny w Lublinie oddalił apelację ubezpieczonego, podzielając ustalenia i rozważania Sądu Okręgowego, podkreślając brak inicjatywy dowodowej strony.

Sprawa dotyczyła odwołania A. M. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w R., która określiła wysokość zadłużenia z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie zdrowotne za okres od sierpnia 2003 r. do czerwca 2004 r. na kwotę 3.484,38 zł. Sąd Okręgowy w Radomiu oddalił to odwołanie, uznając, że ubezpieczony, prowadząc działalność gospodarczą, miał obowiązek opłacania składek. Wnioskodawca nie złożył żadnych wyjaśnień ani dowodów w postępowaniu przed organem rentowym ani przed sądem. Sąd Okręgowy oparł swoje rozstrzygnięcie na przepisach ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, wskazując na obowiązek płatnika składek oraz konsekwencje w postaci odsetek za zwłokę od nieopłaconych składek. Sąd Apelacyjny w Lublinie, rozpoznając apelację A. M., oddalił ją jako bezzasadną. Sąd drugiej instancji zaakceptował ustalenia faktyczne i prawne Sądu Okręgowego. Podkreślono, że apelacja była lakoniczna i opierała się na zarzucie błędnego ustalenia prowadzenia działalności gospodarczej, podczas gdy wnioskodawca nie przedstawił żadnych dowodów na poparcie tezy o pozostawaniu w zatrudnieniu. Sąd Apelacyjny przypomniał o zasadzie kontradyktoryjności i obowiązku stron do wskazywania dowodów, a także o negatywnych skutkach bezczynności dowodowej. W konsekwencji, Sąd Apelacyjny utrzymał w mocy wyrok Sądu Okręgowego i zasądził od A. M. na rzecz ZUS zwrot kosztów postępowania apelacyjnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli nie przedstawił żadnych dowodów na poparcie swoich twierdzeń, a sąd nie ma podstaw do ustalenia odmiennych faktów.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny podkreślił, że zgodnie z zasadą kontradyktoryjności, strony są obowiązane wskazywać dowody dla stwierdzenia faktów, z których wywodzą skutki prawne. Bezczynność dowodowa strony może przynieść dla niej negatywny skutek w postaci nieudowodnienia powoływanych faktów. W tej sprawie wnioskodawca nie przedstawił żadnych dowodów na nieprowadzenie działalności gospodarczej, co uniemożliwiło sądowi dokonanie odmiennych ustaleń.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie apelacji

Strona wygrywająca

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R.

Strony

NazwaTypRola
A. M.osoba_fizycznawnioskodawca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R.instytucjapozwany

Przepisy (9)

Główne

u.s.u.s. art. 46 § 1

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Płatnik składek jest obowiązany obliczać, potrącać, rozliczać oraz opłacać należne składki za każdy miesiąc kalendarzowy.

u.s.u.s. art. 23 § 1

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Od nieopłaconych w terminie składek należne są odsetki za zwłokę.

Pomocnicze

u.s.u.s. art. 32

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Do składek na ubezpieczenie zdrowotne w zakresie poboru, egzekucji, wymierzania odsetek za zwłokę, przepisów karnych, odpowiedzialności osób trzecich i spadkobierców oraz stosowania ulg i umorzeń stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące składek na ubezpieczenia społeczne.

k.p.c. art. 477 § 14

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd oddala odwołanie, jeżeli nie ma podstaw do jego uwzględnienia.

k.p.c. art. 98 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony.

k.p.c. art. 232

Kodeks postępowania cywilnego

Strony są obowiązane wskazywać dowody dla stwierdzenia faktów, z których wywodzą skutki prawne. Sąd może dopuścić dowód niewskazany przez stronę.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Oddalenie apelacji przez sąd drugiej instancji.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu art. 6 § 3

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu art. 12 § 1

Argumenty

Skuteczne argumenty

Obowiązek płatnika składek wynikający z prowadzenia działalności gospodarczej. Brak inicjatywy dowodowej strony skarżącej. Zasada kontradyktoryjności i odpowiedzialność stron za wynik postępowania.

Odrzucone argumenty

Twierdzenie o nieprowadzeniu działalności gospodarczej w spornym okresie i pozostawaniu w zatrudnieniu (niepoparte dowodami).

Godne uwagi sformułowania

niczym nieusprawiedliwiona bezczynność strony w zakresie inicjatyw dowodowych przynieść może ujemny dla niej skutek związany ze stanem nieudowodnienia powoływanych faktów Sąd nie jest zobowiązany do zastąpienia własnym działaniem bezczynności strony.

Skład orzekający

Elżbieta Gawda

przewodniczący-sprawozdawca

Barbara Hejwowska

członek

Barbara Mazurkiewicz-Nowikowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Podkreślenie znaczenia inicjatywy dowodowej stron w postępowaniu cywilnym, zwłaszcza w sprawach dotyczących składek i zobowiązań wobec ZUS."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku dowodów ze strony ubezpieczonego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa jest typowa dla sporów z ZUS dotyczących składek, ale pokazuje istotną kwestię proceduralną związaną z ciężarem dowodu.

ZUS żąda zapłaty składek? Brak dowodów po Twojej stronie może oznaczać przegraną.

Dane finansowe

WPS: 3484,38 PLN

zwrot kosztów postępowania apelacyjnego: 450 PLN

Sektor

ubezpieczenia

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III AUa 1076/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 12 marca 2015 r. Sąd Apelacyjny w Lublinie III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący - Sędzia SA Elżbieta Gawda (spr.) Sędziowie: SA Barbara Hejwowska SA Barbara Mazurkiewicz-Nowikowska Protokolant: protokolant sądowy Joanna Malena po rozpoznaniu w dniu 12 marca 2015 r. w Lublinie sprawy A. M. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w R. o zapłatę składek na skutek apelacji wnioskodawcy A. M. od wyroku Sądu Okręgowego w Radomiu z dnia 8 października 2014 r. sygn. akt VI U 1810/13 I. oddala apelację; II. zasądza od A. M. na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w R. kwotę 450 (czterysta pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego. III AUa 1076/14 UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 8 października 2014 r. Sąd Okręgowy w Radomiu oddalił odwołanie wnioskodawcy A. M. od decyzji pozwanego Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w R. , określającej wysokość zadłużenia z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie zdrowotne za okres od sierpnia 2003 r. do czerwca 2004 r. w kwocie 3.484,38 zł. Sąd Okręgowy oparł swoje rozstrzygnięcie na następujących ustaleniach i rozważaniach prawnych: Z dniem 1 lipca 2013 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie określenia wysokości należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne należnych od wnioskodawcy A. M. . Zawiadomił o powyższym wnioskodawcę i wezwał go do złożenia pisemnych wyjaśnień w sprawie przyczyn nieopłacenia składek, pod rygorem wydania decyzji określającej wysokość należności na podstawie dotychczas zgromadzonych dowodów. Wnioskodawca nie złożył żadnych wyjaśnień, co w konsekwencji skutkowało wydaniem decyzji z dnia 20 sierpnia 2013 roku stwierdzającej, że A. M. jest dłużnikiem ZUS z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie zdrowotne. Zadłużenie wraz z należnymi odsetkami za zwłokę naliczonymi na dzień wydania decyzji wynosi łącznie 3 484,38 zł, w tym, z tytułu: 1) składek na ubezpieczenie zdrowotne za okres od 08/2003 do 06/2004 w kwocie 1 585,38 zł, 2) odsetek za zwłokę w kwocie 1 899,00 zł. Sąd Okręgowy zważył, że w myśl przepisu art. 46 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U.2013.1442 j.t.) płatnik składek jest obowiązany według zasad wynikających z przepisów ustawy obliczać, potrącać z dochodów ubezpieczonych, rozliczać oraz opłacać należne składki za każdy miesiąc kalendarzowy. Zgodnie z przepisem art. 23 ust. 1 cyt. ustawy od nieopłaconych w terminie składek należne są od płatnika składek odsetki za zwłokę, na zasadach i w wysokości określonych w ustawie z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749, z póź. zm.). Na zasadzie art. 32 cyt. ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych do składek na ubezpieczenie zdrowotne w zakresie: ich poboru, egzekucji, wymierzania odsetek za zwłokę i dodatkowej opłaty, przepisów karnych, dokonywania zabezpieczeń na wszystkich nieruchomościach, ruchomościach i prawach zbywalnych dłużnika, odpowiedzialności osób trzecich i spadkobierców oraz stosowania ulg i umorzeń stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące składek na ubezpieczenia społeczne. Sąd Okręgowy w pełni podzielił stanowisko organu rentowego w zakresie ustalenia wysokości zadłużenia z tytułu nieopłaconych składek. Bez wątpienia na skarżącym ciążył obowiązek opłacania składek na ubezpieczenie zdrowotne w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą. A. M. nie złożył żądnych wyjaśnień w postępowaniu prowadzonym przez organ rentowy, a także nie uczestniczył w postępowaniu przed sądem, które sam zainicjował. Dlatego też, wobec braków dowodów przeciwnych, Sąd Okręgowy stwierdził, że A. M. jest dłużnikiem organu rentowego z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia zdrowotne za okres od sierpnia 2003 do czerwca 2004 w kwocie wraz z odsetkami 3 484,38 zł. Z tych względów i na mocy art. 477 14 § 1 k.p.c. Sąd Okręgowy oddalił odwołanie. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 98 § 1 i 3 k.p.c. Zasądzona od A. M. na rzecz organu rentowego kwota 600 złotych stanowi wynagrodzenie pełnomocnika organu rentowego, które zostało określone na podstawie § 6 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. 2002, nr 163, poz. 1349). Apelację od powyższego wyroku złożył wnioskodawca zaskarżając wyrok w całości i zarzucając, że w spornym okresie nie prowadził działalności gospodarczej a pozostawał w zatrudnieniu, toteż nie powinien opłacać składek na ubezpieczenie zdrowotne. Uzupełniając apelację, na wezwanie Sądu Apelacyjnego, skarżący jedynie powtórzył twierdzenie o nieprowadzeniu działalności gospodarczej w spornym okresie i wnosił o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Radomiu. Opierając się na ustaleniach faktycznych jak i rozważaniach prawnych poczynionych przez Sąd I instancji Sąd Apelacyjny zważył co następuje: Apelacja jest bezzasadna i podlega oddaleniu. Sąd Okręgowy dokonał prawidłowych ustaleń i wydał trafne, odpowiadające prawu rozstrzygnięcie. Sąd Apelacyjny akceptuje w całości ustalenia faktyczne jak i wskazaną przez Sąd pierwszej instancji podstawę rozstrzygnięcia, zatem nie zachodzi konieczność ich powtarzania (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 8 października 1998 r. II CKN 923/97, OSNC 1999/3/60). Apelacja wnioskodawcy jest lakoniczna a zawarty w niej zarzut sprowadza się do błędnego ustalenia Sądu, że skarżący w spornym okresie od sierpnia 2003 r. do czerwca 2004 r. prowadził pozarolniczą działalność gospodarczą, w sytuacji gdy faktycznie pozostawał wówczas w zatrudnieniu, zatem nie powinien uiszczać składek na ubezpieczenie zdrowotne. Zarzut ten nie jest zasadny. Przede wszystkim podnieść należy, że wnioskodawca nie złożył w niniejszej sprawie żadnych wyjaśnień i nie przedstawił żadnych dowodów na poparcie tezy o pozostawaniu w zatrudnieniu i nieprowadzeniu działalności gospodarczej. Sąd Okręgowy nie miał zatem żadnych podstaw do takich ustaleń. Zgodnie z treścią art. 232 k.p.c. strony są obowiązane wskazywać dowody dla stwierdzenia faktów, z których wywodzą skutki prawne. Zgodnie z zasadą kontradyktoryjności to strony a nie sąd winny wskazywać dowody dla stwierdzenia wskazywanych przez nie faktów i to strony ponoszą odpowiedzialność za wynik postępowania. Sąd może wprawdzie dopuścić dowód niewskazany przez stronę ( art. 232 zd. 2 k.p.c. ) ale to nie oznacza, iż jest zobowiązany do zastąpienia własnym działaniem bezczynności strony. Sąd Apelacyjny podziela w pełni pogląd Sądu Najwyższego, w świetle którego niczym nieusprawiedliwiona bezczynność strony w zakresie inicjatyw dowodowych przynieść może ujemny dla niej skutek związany ze stanem nieudowodnienia powoływanych faktów (por. wyrok z dnia 7 marca 2012 r. II PK 155/11 LEX nr 1271587). W sprawie niniejszej brak podstaw do ustalenia, że wnioskodawca w spornym okresie nie prowadził pozarolniczej działalności gospodarczej i pozostawał w zatrudnieniu. W tej sytuacji zasadnie Sąd Okręgowy przyjął, iż zgodnie z treścią art. 46 ust. 1 w zw. z art. 32 cyt. ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych był on obowiązany według zasad wynikających z przepisów ustawy obliczać, potrącać z dochodów ubezpieczonych, rozliczać oraz opłacać należne składki za każdy miesiąc kalendarzowy. Zaniechanie tej powinności rodzi obowiązek zapłaty odsetek, o czym stanowi art. 23 ust. 1 cyt. ustawy. W tej sytuacji słusznie Sąd Okręgowy zważył, iż decyzja organu rentowego jest prawidłowa. W ocenie Sądu Apelacyjnego wyrok wydany przez Sąd Okręgowy jest trafny i zgodny z obowiązującymi przepisami zaś apelacja wnioskodawcy jako całkowicie bezzasadna podlega oddaleniu w trybie art. 385 k.p.c. Organ rentowy jest stroną wygrywającą sprawę zatem wnioskodawca na mocy art. 98 § 1 k.p.c. winien zwrócić mu poniesione koszty procesu tj. koszty zastępstwa procesowego w kwocie 450 zł. Zasądzając koszty procesu Sąd Apelacyjny miał na uwadze treść § 6 pkt 3 oraz § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (tekst. jedn. Dz.U. Nr 490 z 2013 r.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI