III AUa 1076/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Apelacyjny oddalił apelację ubezpieczonego od wyroku Sądu Okręgowego, który utrzymał w mocy decyzję ZUS o zadłużeniu z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie zdrowotne.
Sąd Okręgowy w Radomiu oddalił odwołanie A. M. od decyzji ZUS ustalającej zadłużenie z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie zdrowotne za okres od sierpnia 2003 r. do czerwca 2004 r. w kwocie 3.484,38 zł. Ubezpieczony nie przedstawił żadnych dowodów na poparcie twierdzenia o nieprowadzeniu działalności gospodarczej i pozostawaniu w zatrudnieniu. Sąd Apelacyjny w Lublinie oddalił apelację ubezpieczonego, podzielając ustalenia i rozważania Sądu Okręgowego, podkreślając brak inicjatywy dowodowej strony.
Sprawa dotyczyła odwołania A. M. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w R., która określiła wysokość zadłużenia z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie zdrowotne za okres od sierpnia 2003 r. do czerwca 2004 r. na kwotę 3.484,38 zł. Sąd Okręgowy w Radomiu oddalił to odwołanie, uznając, że ubezpieczony, prowadząc działalność gospodarczą, miał obowiązek opłacania składek. Wnioskodawca nie złożył żadnych wyjaśnień ani dowodów w postępowaniu przed organem rentowym ani przed sądem. Sąd Okręgowy oparł swoje rozstrzygnięcie na przepisach ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, wskazując na obowiązek płatnika składek oraz konsekwencje w postaci odsetek za zwłokę od nieopłaconych składek. Sąd Apelacyjny w Lublinie, rozpoznając apelację A. M., oddalił ją jako bezzasadną. Sąd drugiej instancji zaakceptował ustalenia faktyczne i prawne Sądu Okręgowego. Podkreślono, że apelacja była lakoniczna i opierała się na zarzucie błędnego ustalenia prowadzenia działalności gospodarczej, podczas gdy wnioskodawca nie przedstawił żadnych dowodów na poparcie tezy o pozostawaniu w zatrudnieniu. Sąd Apelacyjny przypomniał o zasadzie kontradyktoryjności i obowiązku stron do wskazywania dowodów, a także o negatywnych skutkach bezczynności dowodowej. W konsekwencji, Sąd Apelacyjny utrzymał w mocy wyrok Sądu Okręgowego i zasądził od A. M. na rzecz ZUS zwrot kosztów postępowania apelacyjnego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli nie przedstawił żadnych dowodów na poparcie swoich twierdzeń, a sąd nie ma podstaw do ustalenia odmiennych faktów.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny podkreślił, że zgodnie z zasadą kontradyktoryjności, strony są obowiązane wskazywać dowody dla stwierdzenia faktów, z których wywodzą skutki prawne. Bezczynność dowodowa strony może przynieść dla niej negatywny skutek w postaci nieudowodnienia powoływanych faktów. W tej sprawie wnioskodawca nie przedstawił żadnych dowodów na nieprowadzenie działalności gospodarczej, co uniemożliwiło sądowi dokonanie odmiennych ustaleń.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie apelacji
Strona wygrywająca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. M. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. | instytucja | pozwany |
Przepisy (9)
Główne
u.s.u.s. art. 46 § 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Płatnik składek jest obowiązany obliczać, potrącać, rozliczać oraz opłacać należne składki za każdy miesiąc kalendarzowy.
u.s.u.s. art. 23 § 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Od nieopłaconych w terminie składek należne są odsetki za zwłokę.
Pomocnicze
u.s.u.s. art. 32
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Do składek na ubezpieczenie zdrowotne w zakresie poboru, egzekucji, wymierzania odsetek za zwłokę, przepisów karnych, odpowiedzialności osób trzecich i spadkobierców oraz stosowania ulg i umorzeń stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące składek na ubezpieczenia społeczne.
k.p.c. art. 477 § 14
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd oddala odwołanie, jeżeli nie ma podstaw do jego uwzględnienia.
k.p.c. art. 98 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony.
k.p.c. art. 232
Kodeks postępowania cywilnego
Strony są obowiązane wskazywać dowody dla stwierdzenia faktów, z których wywodzą skutki prawne. Sąd może dopuścić dowód niewskazany przez stronę.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Oddalenie apelacji przez sąd drugiej instancji.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu art. 6 § 3
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu art. 12 § 1
Argumenty
Skuteczne argumenty
Obowiązek płatnika składek wynikający z prowadzenia działalności gospodarczej. Brak inicjatywy dowodowej strony skarżącej. Zasada kontradyktoryjności i odpowiedzialność stron za wynik postępowania.
Odrzucone argumenty
Twierdzenie o nieprowadzeniu działalności gospodarczej w spornym okresie i pozostawaniu w zatrudnieniu (niepoparte dowodami).
Godne uwagi sformułowania
niczym nieusprawiedliwiona bezczynność strony w zakresie inicjatyw dowodowych przynieść może ujemny dla niej skutek związany ze stanem nieudowodnienia powoływanych faktów Sąd nie jest zobowiązany do zastąpienia własnym działaniem bezczynności strony.
Skład orzekający
Elżbieta Gawda
przewodniczący-sprawozdawca
Barbara Hejwowska
członek
Barbara Mazurkiewicz-Nowikowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Podkreślenie znaczenia inicjatywy dowodowej stron w postępowaniu cywilnym, zwłaszcza w sprawach dotyczących składek i zobowiązań wobec ZUS."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku dowodów ze strony ubezpieczonego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 4/10
Sprawa jest typowa dla sporów z ZUS dotyczących składek, ale pokazuje istotną kwestię proceduralną związaną z ciężarem dowodu.
“ZUS żąda zapłaty składek? Brak dowodów po Twojej stronie może oznaczać przegraną.”
Dane finansowe
WPS: 3484,38 PLN
zwrot kosztów postępowania apelacyjnego: 450 PLN
Sektor
ubezpieczenia
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt III AUa 1076/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 12 marca 2015 r. Sąd Apelacyjny w Lublinie III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący - Sędzia SA Elżbieta Gawda (spr.) Sędziowie: SA Barbara Hejwowska SA Barbara Mazurkiewicz-Nowikowska Protokolant: protokolant sądowy Joanna Malena po rozpoznaniu w dniu 12 marca 2015 r. w Lublinie sprawy A. M. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w R. o zapłatę składek na skutek apelacji wnioskodawcy A. M. od wyroku Sądu Okręgowego w Radomiu z dnia 8 października 2014 r. sygn. akt VI U 1810/13 I. oddala apelację; II. zasądza od A. M. na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w R. kwotę 450 (czterysta pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego. III AUa 1076/14 UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 8 października 2014 r. Sąd Okręgowy w Radomiu oddalił odwołanie wnioskodawcy A. M. od decyzji pozwanego Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w R. , określającej wysokość zadłużenia z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie zdrowotne za okres od sierpnia 2003 r. do czerwca 2004 r. w kwocie 3.484,38 zł. Sąd Okręgowy oparł swoje rozstrzygnięcie na następujących ustaleniach i rozważaniach prawnych: Z dniem 1 lipca 2013 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie określenia wysokości należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne należnych od wnioskodawcy A. M. . Zawiadomił o powyższym wnioskodawcę i wezwał go do złożenia pisemnych wyjaśnień w sprawie przyczyn nieopłacenia składek, pod rygorem wydania decyzji określającej wysokość należności na podstawie dotychczas zgromadzonych dowodów. Wnioskodawca nie złożył żadnych wyjaśnień, co w konsekwencji skutkowało wydaniem decyzji z dnia 20 sierpnia 2013 roku stwierdzającej, że A. M. jest dłużnikiem ZUS z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie zdrowotne. Zadłużenie wraz z należnymi odsetkami za zwłokę naliczonymi na dzień wydania decyzji wynosi łącznie 3 484,38 zł, w tym, z tytułu: 1) składek na ubezpieczenie zdrowotne za okres od 08/2003 do 06/2004 w kwocie 1 585,38 zł, 2) odsetek za zwłokę w kwocie 1 899,00 zł. Sąd Okręgowy zważył, że w myśl przepisu art. 46 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U.2013.1442 j.t.) płatnik składek jest obowiązany według zasad wynikających z przepisów ustawy obliczać, potrącać z dochodów ubezpieczonych, rozliczać oraz opłacać należne składki za każdy miesiąc kalendarzowy. Zgodnie z przepisem art. 23 ust. 1 cyt. ustawy od nieopłaconych w terminie składek należne są od płatnika składek odsetki za zwłokę, na zasadach i w wysokości określonych w ustawie z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749, z póź. zm.). Na zasadzie art. 32 cyt. ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych do składek na ubezpieczenie zdrowotne w zakresie: ich poboru, egzekucji, wymierzania odsetek za zwłokę i dodatkowej opłaty, przepisów karnych, dokonywania zabezpieczeń na wszystkich nieruchomościach, ruchomościach i prawach zbywalnych dłużnika, odpowiedzialności osób trzecich i spadkobierców oraz stosowania ulg i umorzeń stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące składek na ubezpieczenia społeczne. Sąd Okręgowy w pełni podzielił stanowisko organu rentowego w zakresie ustalenia wysokości zadłużenia z tytułu nieopłaconych składek. Bez wątpienia na skarżącym ciążył obowiązek opłacania składek na ubezpieczenie zdrowotne w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą. A. M. nie złożył żądnych wyjaśnień w postępowaniu prowadzonym przez organ rentowy, a także nie uczestniczył w postępowaniu przed sądem, które sam zainicjował. Dlatego też, wobec braków dowodów przeciwnych, Sąd Okręgowy stwierdził, że A. M. jest dłużnikiem organu rentowego z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia zdrowotne za okres od sierpnia 2003 do czerwca 2004 w kwocie wraz z odsetkami 3 484,38 zł. Z tych względów i na mocy art. 477 14 § 1 k.p.c. Sąd Okręgowy oddalił odwołanie. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 98 § 1 i 3 k.p.c. Zasądzona od A. M. na rzecz organu rentowego kwota 600 złotych stanowi wynagrodzenie pełnomocnika organu rentowego, które zostało określone na podstawie § 6 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. 2002, nr 163, poz. 1349). Apelację od powyższego wyroku złożył wnioskodawca zaskarżając wyrok w całości i zarzucając, że w spornym okresie nie prowadził działalności gospodarczej a pozostawał w zatrudnieniu, toteż nie powinien opłacać składek na ubezpieczenie zdrowotne. Uzupełniając apelację, na wezwanie Sądu Apelacyjnego, skarżący jedynie powtórzył twierdzenie o nieprowadzeniu działalności gospodarczej w spornym okresie i wnosił o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Radomiu. Opierając się na ustaleniach faktycznych jak i rozważaniach prawnych poczynionych przez Sąd I instancji Sąd Apelacyjny zważył co następuje: Apelacja jest bezzasadna i podlega oddaleniu. Sąd Okręgowy dokonał prawidłowych ustaleń i wydał trafne, odpowiadające prawu rozstrzygnięcie. Sąd Apelacyjny akceptuje w całości ustalenia faktyczne jak i wskazaną przez Sąd pierwszej instancji podstawę rozstrzygnięcia, zatem nie zachodzi konieczność ich powtarzania (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 8 października 1998 r. II CKN 923/97, OSNC 1999/3/60). Apelacja wnioskodawcy jest lakoniczna a zawarty w niej zarzut sprowadza się do błędnego ustalenia Sądu, że skarżący w spornym okresie od sierpnia 2003 r. do czerwca 2004 r. prowadził pozarolniczą działalność gospodarczą, w sytuacji gdy faktycznie pozostawał wówczas w zatrudnieniu, zatem nie powinien uiszczać składek na ubezpieczenie zdrowotne. Zarzut ten nie jest zasadny. Przede wszystkim podnieść należy, że wnioskodawca nie złożył w niniejszej sprawie żadnych wyjaśnień i nie przedstawił żadnych dowodów na poparcie tezy o pozostawaniu w zatrudnieniu i nieprowadzeniu działalności gospodarczej. Sąd Okręgowy nie miał zatem żadnych podstaw do takich ustaleń. Zgodnie z treścią art. 232 k.p.c. strony są obowiązane wskazywać dowody dla stwierdzenia faktów, z których wywodzą skutki prawne. Zgodnie z zasadą kontradyktoryjności to strony a nie sąd winny wskazywać dowody dla stwierdzenia wskazywanych przez nie faktów i to strony ponoszą odpowiedzialność za wynik postępowania. Sąd może wprawdzie dopuścić dowód niewskazany przez stronę ( art. 232 zd. 2 k.p.c. ) ale to nie oznacza, iż jest zobowiązany do zastąpienia własnym działaniem bezczynności strony. Sąd Apelacyjny podziela w pełni pogląd Sądu Najwyższego, w świetle którego niczym nieusprawiedliwiona bezczynność strony w zakresie inicjatyw dowodowych przynieść może ujemny dla niej skutek związany ze stanem nieudowodnienia powoływanych faktów (por. wyrok z dnia 7 marca 2012 r. II PK 155/11 LEX nr 1271587). W sprawie niniejszej brak podstaw do ustalenia, że wnioskodawca w spornym okresie nie prowadził pozarolniczej działalności gospodarczej i pozostawał w zatrudnieniu. W tej sytuacji zasadnie Sąd Okręgowy przyjął, iż zgodnie z treścią art. 46 ust. 1 w zw. z art. 32 cyt. ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych był on obowiązany według zasad wynikających z przepisów ustawy obliczać, potrącać z dochodów ubezpieczonych, rozliczać oraz opłacać należne składki za każdy miesiąc kalendarzowy. Zaniechanie tej powinności rodzi obowiązek zapłaty odsetek, o czym stanowi art. 23 ust. 1 cyt. ustawy. W tej sytuacji słusznie Sąd Okręgowy zważył, iż decyzja organu rentowego jest prawidłowa. W ocenie Sądu Apelacyjnego wyrok wydany przez Sąd Okręgowy jest trafny i zgodny z obowiązującymi przepisami zaś apelacja wnioskodawcy jako całkowicie bezzasadna podlega oddaleniu w trybie art. 385 k.p.c. Organ rentowy jest stroną wygrywającą sprawę zatem wnioskodawca na mocy art. 98 § 1 k.p.c. winien zwrócić mu poniesione koszty procesu tj. koszty zastępstwa procesowego w kwocie 450 zł. Zasądzając koszty procesu Sąd Apelacyjny miał na uwadze treść § 6 pkt 3 oraz § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (tekst. jedn. Dz.U. Nr 490 z 2013 r.).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI