III AUa 1061/12

Sąd Apelacyjny w KatowicachKatowice2013-02-05
SAOSubezpieczenia społeczneprawo emerytalneŚredniaapelacyjny
emeryturaZUSprawo emerytalnedata przyznaniadata wypłatywniosekwiek emerytalnyustawa emerytalna

Sąd Apelacyjny oddalił apelację ubezpieczonej, potwierdzając, że emerytura może być wypłacana nie wcześniej niż od miesiąca złożenia wniosku, nawet jeśli prawo do świadczenia powstało wcześniej.

Ubezpieczona J. P. odwołała się od decyzji ZUS przyznającej jej emeryturę od 1 lipca 2011 r., domagając się wypłaty od daty ukończenia 60. roku życia. Sąd Okręgowy oddalił jej odwołanie, a Sąd Apelacyjny utrzymał ten wyrok w mocy. Sąd uznał, że zgodnie z przepisami ustawy o emeryturach i rentach z FUS, świadczenie wypłaca się od miesiąca złożenia wniosku, co wyklucza wsteczną wypłatę za okres poprzedzający złożenie wniosku, nawet jeśli prawo do świadczenia powstało wcześniej.

Decyzją z dnia 8 sierpnia 2011 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. przyznał ubezpieczonej J. P. emeryturę z dniem 1 lipca 2011 r. Ubezpieczona wniosła odwołanie, twierdząc, że świadczenie powinno być wypłacane od daty ukończenia przez nią 60. roku życia. Sąd Okręgowy w Katowicach oddalił to odwołanie, wskazując, że zgodnie z art. 129 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, świadczenie wypłaca się od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek, a nie wcześniej. Sąd Apelacyjny w Katowicach, rozpoznając apelację ubezpieczonej, podzielił stanowisko Sądu Okręgowego. Stwierdził, że przepis ten wprowadza ogólną zasadę, iż świadczenia emerytalne wypłacane są na wniosek zainteresowanych od dnia spełnienia ustawowych warunków, ale nie wcześniej niż od miesiąca złożenia wniosku. Reguła ta wyklucza możliwość wstecznego wypłacania świadczeń za okres po nabyciu prawa, a przed złożeniem wniosku. Sąd Apelacyjny uznał, że sytuacja ubezpieczonej nie jest przewidziana jako wyjątek od tej zasady i dlatego prawidłowo organ rentowy przyznał jej prawo do emerytury od 1 lipca 2011 r., czyli od pierwszego dnia miesiąca, w którym złożyła wniosek. W konsekwencji, apelacja ubezpieczonej została oddalona jako bezzasadna.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, świadczenie emerytalne może być wypłacone nie wcześniej niż od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na art. 129 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, który stanowi, że świadczenia wypłaca się od miesiąca zgłoszenia wniosku, co wyklucza wypłatę za okres poprzedzający złożenie wniosku.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddala apelację

Strona wygrywająca

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S.

Strony

NazwaTypRola
J. P.osoba_fizycznaubezpieczona
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (4)

Główne

ustawa o emeryturach i rentach z FUS art. 24 § 1

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

ustawa o emeryturach i rentach z FUS art. 129 § 1

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Świadczenie wypłaca się poczynając od dnia powstania prawa do świadczeń, nie wcześniej jednak niż od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek lub złożono wszystkie wymagane dokumenty.

Pomocnicze

ustawa o emeryturach i rentach z FUS art. 116 § 1

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Świadczenie emerytalne wypłaca się od miesiąca zgłoszenia wniosku, zgodnie z art. 129 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Reguła ta wyklucza możliwość wstecznego wypłacania świadczeń za okres po nabyciu prawa, a przed złożeniem wniosku.

Odrzucone argumenty

Świadczenie emerytalne powinno być wypłacane od daty ukończenia 60. roku życia, niezależnie od daty złożenia wniosku.

Godne uwagi sformułowania

organ rentowy w postępowaniu w sprawach świadczeń działa z urzędu tylko i wyłącznie wówczas, gdy ustawodawca tak nakazał, co w niniejszej sprawie nie ma zastosowania. postępowanie mogło zostać wszczęte wyłącznie na wniosek i wyłącznie od momentu jego złożenia wypłaca się je poczynając od dnia powstania prawa do tych świadczeń, nie wcześniej jednak niż od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek. Reguła powyższa wyklucza więc możliwość wstecznego wypłacania świadczeń, tj. za okres po nabyciu prawa, a przed złożeniem wniosku/wymaganego dokumentu (poza wypadkiem przewidzianym przez ustawę).

Skład orzekający

Maria Małek - Bujak

przewodniczący-sprawozdawca

Jolanta Ansion

sędzia

Irena Goik

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasady, że prawo do emerytury nie oznacza automatycznego prawa do jej wypłaty od daty nabycia uprawnień, lecz od daty złożenia wniosku."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej interpretacji przepisów ustawy o emeryturach i rentach z FUS w kontekście daty rozpoczęcia wypłaty świadczenia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy powszechnego zagadnienia związanego z prawem do emerytury i momentem jej wypłaty, co jest istotne dla wielu osób zbliżających się do wieku emerytalnego.

Kiedy ZUS zacznie wypłacać Twoją emeryturę? Kluczowa data to nie wiek, a wniosek!

Sektor

ubezpieczenia

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III AUa 1061/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 5 lutego 2013 r. Sąd Apelacyjny w Katowicach Wydział III Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący SSA Maria Małek - Bujak (spr.) Sędziowie SSA Jolanta Ansion SSA Irena Goik Protokolant Sebastian Adamczyk po rozpoznaniu w dniu 5 lutego 2013 r. w Katowicach sprawy z odwołania J. P. ( J. P. ) przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. o prawo do emerytury na skutek apelacji ubezpieczonej J. P. od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Katowicach z dnia 20 marca 2012 r. sygn. akt XI U 2373/11 oddala apelację. /-/ SSA J. Ansion/-/ SSA M. Małek - Bujak/-/ SSA I. Goik Sędzia Przewodnicząca Sędzia Sygn. akt III AUa 1061/12 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 8 sierpnia 2011r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. przyznał ubezpieczonej J. P. z dniem 1 lipca 2011r. emeryturę na podstawie art. 24 ust. 1 ustawy z 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z FUS (t.j. Dz. U. z 2009r. Nr 153, poz. 1227 z późn. zm.). W odwołaniu ubezpieczona podniosła, że świadczenie w wysokości ustalonej powyższą decyzją powinno być wypłacone od (...) tj. od ukończenia przez nią 60-tego roku życia. Wyrokiem z dnia 20 marca 2012r. (sygn. akt XI U 2373/11 ) Sąd Okręgowy – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Katowicach oddalił odwołanie. W oparciu o akta emerytalne, Sąd Okręgowy ustalił, że ubezpieczona urodziła się w dniu (...) legitymuje się okresem składkowym i nieskładkowym w wymiarze 34 lat. Decyzją z dnia 21 grudnia 2004r. organ rentowy przyznał jej prawo do emerytury. Wypłata świadczenia podjęta została od 1 stycznia 2005r., czyli od ustania zatrudnienia. Podstawę wymiaru świadczenia ustalono w oparciu o wynagrodzenie z 10 lat, tj. z okresu od stycznia 1992r. do grudnia 2001r., przy czym wskaźnik wysokości podstawy wymiaru wyniósł 145,65 %. W dniu 6 lipca 2011r. ubezpieczona złożyła wniosek o przyznanie prawa do emerytury na podstawie art. 24 ust. 1 ustawy z 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z FUS (t.j. Dz. U. z 2009r. Nr 153, poz. 1227 z późn. zm.). Decyzją z dnia 8 sierpnia 2011r. organ rentowy wstrzymał od 1 sierpnia 2011r., czyli od najbliższego terminu płatności, wypłatę dotychczas przysługującego świadczenia. Decyzją z dnia 8 sierpnia 2011r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych przyznał odwołującej się z dniem 1 lipca 2011r. emeryturę na podstawie art. 24 ust. 1 cyt. wyżej ustawy. Powołując jako podstawę prawną rozstrzygnięcia art. 116 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. z 2004r. Dz. U. Nr 39, poz. 353 ze zm.), którego treść przytoczył Sąd I instancji, stwierdził, że wniosek o świadczenie ubezpieczona złożyła 6 lipca 2011r., zatem należy uznać, że decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o wypłacie świadczenia od 1 lipca 2011r. była prawidłowa. Sąd podkreślił, że organ rentowy w postępowaniu w sprawach świadczeń działa z urzędu tylko i wyłącznie wówczas, gdy ustawodawca tak nakazał, co w niniejszej sprawie nie ma zastosowania. Zatem postępowanie mogło zostać wszczęte wyłącznie na wniosek i wyłącznie od momentu jego złożenia, a organ rentowy mógł podjąć decyzję o przyznaniu prawa do emerytury na podstawie art. 24 ust. 1 cyt. uprzednio ustawy. Nadto, Sąd I instancji podkreślił, że zgodnie z art. 129 ust. 1 ustawy z 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z FUS (t.j. Dz. U. z 2009r. Nr 153, poz. 1227 z późn. zm.), wnioskowane przez ubezpieczoną świadczenie mogło być wypłacone dopiero od 1 lipca 2011r., ponieważ wypłaca się je poczynając od dnia powstania prawa do tych świadczeń, nie wcześniej jednak niż od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek. Wypłata świadczeń nie mogła nastąpić za okresy sprzed złożenia wniosku, pomimo że ubezpieczona wiek 60 lat osiągnęła wcześniej. Apelację od wyroku złożyła ubezpieczona. Nie wskazując podstaw zaskarżenia, wniosła o podjęcie wypłaty świadczenia od dnia (...) tj. od ukończenia 60 roku życia do dnia 30 kwietnia 2011r., uznając za niesprawiedliwe podjęcie wypłaty świadczenia od daty wskazanej w zaskarżonej decyzji. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje. Apelacja ubezpieczonej jest nieuzasadniona. Sąd I instancji rozpoznał bowiem sprawę prawidłowo i starannie, przeprowadzając właściwe postępowanie dowodowe. Nie naruszył zaskarżonym orzeczeniem ani przepisów procesowych, ani prawa materialnego, a powołane przepisy prawidłowo zastosował i zinterpretował. Swoje stanowisko logicznie i wyczerpująco uzasadnił, zaś ocena zebranego w sprawie materiału dowodowego nie budzi wątpliwości, toteż Sąd Apelacyjny w pełni ją podziela i przyjmuje za swoją. Prawidłowo przyjął Sąd Okręgowy, że kwestionowany przepis wprowadza ogólną zasadę prawa emerytalno-rentowego wypłacania świadczeń na wniosek zainteresowanych od dnia spełnienia ustawowych warunków, lecz nie wcześniej niż od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek lub złożono wszystkie wymagane dokumenty. Reguła powyższa wyklucza więc możliwość wstecznego wypłacania świadczeń, tj. za okres po nabyciu prawa, a przed złożeniem wniosku/wymaganego dokumentu (poza wypadkiem przewidzianym przez ustawę). Sytuacja ubezpieczonej nie jest przewidziana jako wyjątkowa przez ustawę. Nie można więc zgodzić się z poglądem ubezpieczonej, że o podjęciu wypłaty świadczenia powinna decydować data ukończenia 60 roku życia. W konsekwencji, prawidłowo organ rentowy przyznał ubezpieczonej prawo do emerytury od 1 lipca 2011r., czyli od pierwszego dnia miesiąca, w którym złożyła wniosek o świadczenie i podjął wypłatę świadczenia. Z tych względów, Sąd Apelacyjny w myśl art. 385 k.p.c. oddalił apelację, jako bezzasadną. /-/ SSA J. Ansion/-/ SSA M. Małek - Bujak/-/ SSA I. Goik Sędzia Przewodnicząca Sędzia JR