III AUa 1051/23

Sygn. akt III AUa 1051/23 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 18 grudnia 2024 r. Sąd Apelacyjny w Poznaniu III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: sędzia Marta Sawińska Protokolant: Emilia Wielgus po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2024 r. w Poznaniu na posiedzeniu niejawnym sprawy M. S. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w P. przy udziale : A. S. o podleganie ubezpieczeniom społecznym na skutek apelacji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w P. od wyroku Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 26 czerwca 2023 r. sygn. akt VII U 929/22 1. oddala apelację, 2. zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w P. na rzecz M. S. kwotę 240 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego od dnia uprawomocnienia się orzeczenia o kosztach do dnia zapłaty - tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w instancji odwoławczej. Marta Sawińska UZASADNIENIE Decyzją z dnia 31 marca 2022 r. o nr (...) , na podstawie art. 83 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 6 ust. 1 pkt 1 i 4, art. 8 ust. 1, art. 11 ust. 1 art., 12 ust. 1, art. 13 pkt 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2021 r. poz. 423, ze zm.) w związku z art. 83 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks Cywilny (Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ze zm.) Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w P. stwierdził, że A. S. u płatnika składek M. S. :  od dnia 16 czerwca 2020 r. do 30 września 2020 r. nie podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu, wypadkowemu jako pracownik z tytułu umowy o pracę;  od dnia 16 czerwca 2020 r. do 30 września 2020 r. podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym oraz wypadkowemu z tytułu umowy zlecenia;  od dnia 1 października 2020 r. do 30 czerwca 2021 r. podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym oraz wypadkowemu oraz chorobowemu z tytułu umowy o pracę. W uzasadnieniu organ rentowy wskazał, że zgłoszenie A. S. do ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu umowy o pracę od 16 czerwca 2020 r. zostało przekazane do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z uchybieniem ustawowego terminu. Wobec powyższego Zakład przeprowadził postępowanie wyjaśniające, mające na celu ustalenie, czy pomiędzy stronami doszło do nawiązania stosunku pracy. Analiza sprawy wykazała, że 17 czerwca 2020 r. za pośrednictwem programu „Płatnik” do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wpłynęło zgłoszenie A. S. do ubezpieczeń społecznych z tytułu umowy zlecenia od 16 czerwca 2020 r. Następnie, również za pośrednictwem programu „Płatnik”, 22 września 2020 r. został przekazany dokument wyrejestrowujący A. S. z ubezpieczeń z tytułu umowy zlecenia od 1 października 2020 r. Tego samego dnia, tym samym kanałem wpływu, zostało przekazane za ubezpieczoną zgłoszenie do ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu umowy o pracę od 1 października 2020 r. Z kolei 10 grudnia 2020 r. płatnik składek przekazał do ZUS dokument wyrejestrowujący A. S. z ubezpieczeń z tytułu umowy o pracę od 1 października 2020 r. i w tym samym dniu zgłosił ubezpieczoną do ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu umowy o pracę od 1 września 2020 r. Następnie 5 stycznia 2021 r. również za pośrednictwem programu „Płatnik” płatnik zgłosił A. S. do ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu umowy o pracę od 16 czerwca 2020 r. 1 lipca 2021 r. do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wpłynęło wyrejestrowanie z tytułu umowy o pracę od 1 lipca 2021 r. Organ rentowy podkreślił, że zgłoszenie A. S. do ubezpieczeń od 16 czerwca 2020 r., które zmieniło jej tytuł do ubezpieczeń zostało przekazane po prawie siedmiu miesiącach, czyli ze znacznym uchybieniem ustawowego terminu. Ponadto, Zakład Ubezpieczeń Społecznych podkreślił, że na podstawie danych z Systemu Udostępniania Danych o Pomocy Publicznej ustalono, iż płatnik składek otrzymała 18 stycznia 2021 r. 72.000,00 zł zaliczki zwrotnej stanowiącej pomoc rekompensującą negatywne konsekwencje związane z COVID-19. Zgodnie ze szczegółowymi warunkami udzielania przedsiębiorcom wsparcia finansowego z Tarczy Finansowej PFR 2.0 dla małych i średnich firm płatnik składek ubiegający się o subwencję musiał udowodnić, że był podmiotem zatrudniającym na dzień 31 grudnia 2019 r. lub 31 lipca 2020 r. lub 30 września 2020 r. M. S. , jako płatnik składek w pierwszorazowych dokumentach rozliczeniowych terminowo przesłanych do ZUS za czerwiec 2020r., za lipiec 2020r. oraz za wrzesień 2020r. nie wykazała ani jednego etatu pracowniczego. Dopiero wsteczna zmiana kodu tytułu ubezpieczenia z 0110 na 0411 pozwoliła jej uzyskać status mikro przedsiębiorcy. Odwołanie od decyzji złożyła M. S. . W piśmie z dnia 5 maja 2022 r. Odwołująca wskazała, że nie zgadza się z zaskarżoną decyzją, w części w jakiej stwierdza, że „ Pani A. S. u płatnika składek Pani M. S. : od dnia 16 czerwca 2020 r. do 30 września 2020 r. nie podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu, wypadkowemu jako pracownik z tytułu umowy o pracę; od dnia 16 czerwca 2020 r. do 30 września 2020 r. podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym oraz wypadkowemu z tytułu umowy zlecenia” i wniosła o jej zmianę w tym zakresie. W uzasadnieniu odwołania M. S. wskazała, że zawarta z A. S. umowa była wykonywana od dnia 16 czerwca 2020 r. Zawarcie umowy pracowniczej motywowała potrzebą zatrudnienia dodatkowych pracowników. Wskazała również, że w czasie zawierania umowy o pracę z ubezpieczoną nie obowiązywało wsparcie z Tarczy 2.0., którego regulamin został przyjęty 14 stycznia 2021 r., a poprawienie błędnych kodów zgłoszenia do ubezpieczenia nastąpiło 8 stycznia 2021 r. Sąd I instancji nie wzywał A. S. do udziału w postępowaniu odrębnym postanowieniem, bowiem była już ona stroną postępowania administracyjnego przed organem rentowym i adresatem decyzji, stając się automatycznie stroną postępowania odwoławczego. A. S. poparła stanowisko strony odwołującej się (k. 45v). Wyrokiem z 26 czerwca 2023 r. (sygn. VII U 929/22) sprostowanym postanowieniem z 7 września 2023r. Sąd Okręgowy w Poznaniu zmienił zaskarżoną decyzję jedynie o tyle, że A. S. u płatnika składek M. S. : - od dnia 16 czerwca 2020 r. do 30 września 2020 r. podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu z tytułu umowy o pracę, - od dnia 16 czerwca 2020 r. do 30 września 2020 r. nie podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu z tytułu umowy zlecenia. Powyższy wyrok zapadł w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i rozważania prawne: M. S. od 27 marca 2019 r. prowadzi pozarolniczą działalność gospodarczą, w przeważającym zakresie działalność związaną z restauracjami i innymi stałymi placówkami gastronomicznymi (...) Dnia 16 czerwca 2020 r. odwołująca M. S. i A. S. zawarły umowę, nazwaną „ umową zlecenia ”, na mocy której A. S. zobowiązała się do wykonywania „ usług (czynności) ” pomocniczych w gastronomii: przygotowywania dań serwowanych w lokalu, obsługi klientów, dbania o dobry wizerunek firmy, prac porządkowych. W umowie wskazano termin wykonania „ usług (czynności) ” - od 16 czerwca 2020 r. do 16 września 2020 r. Wynagrodzenie ustalono na kwotę 14,00 zł netto za każdą przepracowaną godzinę, wskazując, że „zleceniobiorca” zobowiązuje się do przepracowania około 160 godzin miesięcznie, w tym dwa weekendy pracujące. Strony umowy nie znały się wcześniej i nie są ze sobą spokrewnione. Ubezpieczona miała doświadczenie w branży gastronomicznej, studiowała w Wyższej Szkole (...) , o możliwości zatrudnienia dowiedziała się z portalu (...) . Przed dniem 16 czerwca 2020 r. A. S. była osobą bezrobotną. W oświadczeniu pracodawcy o zamiarze zatrudnienia osoby bezrobotnej z dnia 6 czerwca 2020 r. odwołująca zadeklarowała chęć zatrudnienia ubezpieczonej na okres minimum 6 miesięcy na stanowisku kelner/ barista. Następnie 17 września 2020 r. płatnik składek i ubezpieczona ponownie zawarły umowę nazwaną „ umową zlecenia ” na okres od 17 września 2020 r. do 30 września 2020 r. Warunki umowy oraz zakres wykonywanych „ usług (czynności) ” pozostały bez zmian. W ranach wykonywanych obowiązków ubezpieczona obsługiwała gości w kawiarni (...) : przygotowywała kawy, desery, napoje, organizowała imprezy okolicznościowe i cateringi, otwierała i zamykała zmiany, rozliczała utargi, przygotowywała raporty kasy miesięcznej, podpisywała faktury. Kawiarnia była czynna od 7.30 albo 8.00 do godziny 18.00 w sezonie, a poza sezonem w wakacje od godziny 10.00 do 18.00 – 19.00. Polecenia zainteresowanej wydawała odwołująca. A. S. wykonywała powierzone jej obowiązki osobiście. A. S. podpisywała codziennie listy obecności, które były weryfikowane pod koniec miesiąca pod względem przepracowanej liczby godzin. W dniu 22 września 2020 r. płatnik składek zawarł z A. S. umowę o pracę, zatrudniając ubezpieczoną z dniem 1 października 2020 r. na czas nieokreślony w wymiarze pełnego etatu i powierzając obowiązek „ kelnerki/baristki ”. W umowie określono wynagrodzenie w wysokości 3 048,75 zł brutto. Prawomocnym wyrokiem z 27 czerwca 2022 r., w sprawie sygn. akt V P 83/22 Sąd Rejonowy Poznań – Grunwald i Jeżyce w Poznaniu ustalił, że powódka O. B. była zatrudniona u płatnika składek M. S. na podstawie umowy o pracę od 10 października 2019 r. do 31 grudnia 2019 r. w pełnym wymiarze czasu pracy na stanowisku kelnerki, a umowa została rozwiązana za wypowiedzeniem przez pozwaną. M. S. zatrudniała również inne osoby na podstawie umowy zlecenia. Dnia 17 czerwca 2020 r. za pośrednictwem programu „Płatnik” do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wpłynęło zgłoszenie A. S. do ubezpieczeń społecznych z tytułu umowy zlecenia od 16 czerwca 2020 r. Następnie, również za pośrednictwem programu „Płatnik” , 22 września 2020 r. został przekazany dokument wyrejestrowujący A. S. z ubezpieczeń z tytułu umowy zlecenia od 1 października 2020 r. oraz zgłoszenie do ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu umowy o pracę od 1 października 2020 r. Dnia 10 grudnia 2020 r. płatnik składek przekazał do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych dokument wyrejestrowujący A. S. z ubezpieczeń z tytułu umowy o pracę od 1 października 2020 r. i w tym samym dniu zgłosił ubezpieczoną do ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu umowy o pracę od 1 września 2020 r. Następnie 5 stycznia 2021 r. również za pośrednictwem programu „Płatnik” odwołująca zgłosiła A. S. do ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu umowy o pracę od 16 czerwca 2020 r. Dnia 1 lipca 2021 r. do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wpłynęło wyrejestrowanie z tytułu umowy o pracę od 1 lipca 2021 r. W imiennych raportach miesięcznych ZUS RCA/ (...) złożonych za A. S. płatnik składek M. S. wykazał następujące podstawy wymiaru składek za:  6/2020; ZUS RCA wpływ 8 lipca 2020 r., ident. „1”, kod tytułu (...) , podstawa 0,00 zł; ZUS RCA wpływ 8 stycznia 2021 r., ident. „2”, etat 1/1, podstawa 0,00 zł;  7/2020; ZUS RCA wpływ 31 lipca 2020 r., ident. „1”, kod tytułu (...) , podstawa 2 195,57 zł; ZUS RCA wpływ 8 stycznia 2021 r., ident. „2”, etat 1/1, podstawa 2 229,90 zł;  8/2020; ZUS RCA wpływ 8 września 2020 r., ident. „1”, kod tytułu (...) , podstawa 2 668,62 zł; ZUS RCA wpływ 8 stycznia 2021 r., ident. „2”, etat 1/1, podstawa 2 735,47 zł; ZUS RCA wpływ 19 stycznia 2021 r., ident. „3”, kod tytułu (...) , podstawa 0,00 zł;  9/2020; ZUS RCA wpływ 5 października 2020 r., ident. „1”, kod tytułu (...) , podstawa 3 094,60 zł; ZUS RCA wpływ 14 grudnia 2020 r., ident. „2”, kod tytułu (...) , podstawa 0,00 zł; ZUS RCA wpływ 8 stycznia 2021 r., ident. „3”, etat 1/1, podstawa 3 191,42;  10/2020; ZUS RCA wpływ 4 listopada 2020 r., ident. „1”, etat 1/1, podstawa 0,00.zł oraz kod (...) , podstawa 3 631,73 zł; ZUS RCA wpływ 8 stycznia 2021 r., ident. „3”, etat 1/1, podstawa 3 767,94 zł; ZUS RCA wpływ 19 stycznia 2021 r., ident. „4”, kod tytułu 300000, podstawa 0,00 zł; ZUS RS A wpływ 2 grudnia 2020 r., ident. „2”, kod świadczenia "111" od 26 października 2020 r. do 27 października 2020 r.;  11/2020; ZUS RCA wpływ 2 grudnia 2020 r., ident. „1”, etat 1/1, podstawa 3 083,14 zł;  12/2020; ZUS RCA wpływ 12 stycznia 2021 r., ident. „1”, etat 1/1, podstawa 3 052,58 zł;  1/2021; ZUS RCA wpływ 9 lutego 2021 r., ident. „1”, etat 1/1, podstawa 3 211,77 zł;  2/2021; ZUS RCA wpływ 5 marca 2021 r., ident. „1”, etat 1/1, podstawa 2 894,66 zł;  3/2021; ZUS RCA wpływ 6 kwietnia 2021 r., ident. „1”, etat 1/1, podstawa 2 800,00 zł;  4/2021; ZUS RCA wpływ 11 maja2021 r., ident. „1”, etat 1/1, podstawa 2 800,00 zł;  5/2021; ZUS RCA wpływ 8 czerwca 2021 r., ident. „1”, etat 1/1, podstawa 2 800,00 zł;  6/2021; ZUS RCA wpływ 9 lipca 2021 r., ident. „1”, etat 1/1, podstawa 2 800,00 zł;  7/2021; ZUS RCA wpływ 10 sierpnia 2021 r., ident.”1”, kod tytułu (...) , podstawa; 4 534,00 zł. Dnia 8 stycznia 2021 r. M. S. w miesięcznych raportach imiennych za (...) ; (...) ; (...) ; (...) oraz (...) skorygowała kod tytułu ubezpieczenia z (...) na (...) oraz skorygowała podstawy wymiaru składek. Płatnik składek otrzymała 18 stycznia 2021 r. 72.000,00 zł zaliczki zwrotnej stanowiącej pomoc rekompensującą negatywne konsekwencje związane z COVID-19. Pomoc ta została przyznana odwołującej w ramach Programu rządowego (...) Firm stanowiącego załącznik do uchwały Rady Ministrów nr 50/2020 z 27 kwietnia 2020 r. w sprawie programu rządowego „Tarcza Finansowa Polskiego (...) ” i udzielona przez (...) S.A. na podstawie art. 21a ust. 1 ustawy z 4 lipca 2019 r. o systemie instytucji rozwoju (Dz.U. z 2020 r., poz. 2201 ze zm.). Zgodnie ze szczegółowymi warunkami udzielania przedsiębiorcom wsparcia finansowego z Tarczy Finansowej (...) 2.0 dla małych i średnich firm płatnik składek ubiegający się o subwencję musiał udowodnić, że był podmiotem zatrudniającym na dzień 31 grudnia 2019 r. lub 31 lipca 2020 r. lub 30 września 2020 r. M. S. , jako płatnik składek w pierwszorazowych dokumentach rozliczeniowych terminowo przesłanych do ZUS za czerwiec 2020r., za lipiec 2020r. oraz za wrzesień 2020r. nie wykazała ani jednego etatu pracowniczego. Dopiero wsteczna zmiana kodu tytułu ubezpieczenia z 0110 na (...) pozwoliła jej uzyskać status mikro przedsiębiorcy. Dla ustalenia wysokości subwencji weryfikowany był m.in. stan zatrudnienia na dzień 30 września 2020 r. Wobec powyższego Zakład Ubezpieczeń Społecznych przeprowadził postępowanie wyjaśniające, mające na celu ustalenie czy pomiędzy stronami doszło do nawiązania stosunku pracy. Zawiadomieniami z 31 stycznia 2022 r. organ rentowy poinformował odwołującą i ubezpieczoną o wszczęciu z urzędu postępowania wyjaśniającego mającego na celu ustalenie zasadności zgłoszenia do ubezpieczeń społecznych A. S. z tytułu zatrudnienia na podstawie umowy o pracę od 16 czerwca 2020 r. u płatnika składek M. S. . Decyzją z dnia 31 marca 2022 r. o nr (...) , Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w P. stwierdził, że A. S. u płatnika składek M. S. : od dnia 16 czerwca 2020 r. do 30 września 2020 r. nie podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu, wypadkowemu jako pracownik z tytułu umowy o pracę; od dnia 16 czerwca 2020 r. do 30 września 2020 r. podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym oraz wypadkowemu z tytułu umowy zlecenia; od dnia 1 października 2020 r. do 30 czerwca 2021 r. podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym oraz wypadkowemu oraz chorobowemu z tytułu umowy o pracę. Odwołanie od powyższej decyzji stanowi przedmiot niniejszego postępowania. Na podstawie tak ustalonego stanu faktycznego Sąd I instancji stwierdził, że odwołanie zasługiwało na uwzględnienie. Na wstępie rozważań prawnych Sąd Okręgowy przytoczył treść art. 6 ust. 1 pkt 1, art. 8 ust. 1, art. 11 ust.1, art. 12 ust. 1, art. 13 pkt 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych , a także art. 22 k.p. i art. 734 k.c. W dalszej części uzasadnienia Sąd Okręgowy podał, że podziela wskazany w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 20 października 2022 r., sygn. akt II USKP 7/22 pogląd, iż jeśli przedmiotem sporu jest istnienie tytułu podlegania z mocy prawa ubezpieczeniom społecznym, o jakim mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy systemowej, to sąd ubezpieczeń społecznych jest uprawniony i zobowiązany do samodzielnej oceny, czy ubezpieczony jest (był) pracownikiem i czy podlega (podlegał) ubezpieczeniom społecznym z tego właśnie tytułu. Wskazał, że w przedmiotowej sprawie między stronami bezsporne było, że A. S. świadczyła pracę na rzecz płatnika składek. Organ rentowy kwestionował jednak charakter pracy świadczonej przez A. S. od dnia 16 czerwca 2020 r. do 30 września 2020 r., wskazując, iż w okresie tym odwołującą i zainteresowaną łączyła umowa zlecenia, a nie jak wskazała odwołująca M. S. umowa o pracę. Poza sporem pozostawało również, że od dnia 1 października 2020 r. do 30 czerwca 2021 r. A. S. zatrudniona była na podstawie umowy o pracę i pracę na rzecz płatnika składek M. S. świadczyła. Organ rentowy nie kwestionował również okoliczności, iż zakres obowiązków ubezpieczonej wykonywanych na rzecz odwołującej od 16 czerwca 2020 r. do 30 września 2020 r., jak i od 1 października 2020 r., był tożsamy. Zgodnie z art. 232 k.p.c. , strony są obowiązane wskazywać dowody dla stwierdzenia faktów, z których wywodzą skutki prawne (ciężar dowodu w znaczeniu procesowym). Z kolei stosownie do art. 6 k.c. , ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne (ciężar dowodu w znaczeniu materialnym). W myśl art. 83 § 1 i 2 Kodeksu cywilnego , nieważne jest oświadczenie woli złożone drugiej stronie za jej zgodą dla pozoru. Jeżeli oświadczenie takie zostało złożone dla ukrycia innej czynności prawnej, ważność oświadczenia ocenia się według właściwości tej czynności. Pozorność oświadczenia woli nie ma wpływu na skuteczność odpłatnej czynności prawnej, dokonanej na podstawie pozornego oświadczenia, jeżeli wskutek tej czynności osoba trzecia nabywa prawo lub zostaje zwolniona od obowiązku, chyba że działała w złej wierze. Na gruncie przytoczonych przepisów w orzecznictwie wskazuje się, że o tym, czy strony istotnie nawiązały stosunek pracy, stanowiący tytuł ubezpieczeń społecznych, nie decyduje samo formalne zawarcie umowy o pracę, wypłata wynagrodzenia, przystąpienie do ubezpieczenia i opłacenie składki, wystawienie świadectwa pracy, ale faktyczne i rzeczywiste realizowanie elementów charakterystycznych dla stosunku pracy, a wynikających z art. 22 § 1 k.p. Istotne więc jest, aby stosunek pracy zrealizował się przez wykonywanie zatrudnienia o cechach pracowniczych (za wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 24 lutego 2010 r., sygn. akt II UK 204/09). Zasadnicze znaczenie w procesie sądowego badania, czy dany stosunek prawny jest stosunkiem pracy, ma ustalenie faktyczne, czy praca wykonywana w ramach analizowanego stosunku prawnego rzeczywiście ma cechy wymienione w art. 22 § 1 k.p. W tym celu bada się okoliczności i warunki, w jakich dana osoba wykonuje czynności na rzecz innego podmiotu prawa i dopiero w wyniku tego badania (poczynienia stosownych ustaleń) rozstrzyga się, czy czynności te świadczone są w warunkach wskazujących na stosunek pracy. Nie ma na celu obejścia prawa dokonanie czynności prawnej dla osiągnięcia skutków, jakie ustawa wiąże z tą czynnością prawną. Ustalenie, że czynność została podjęta w celu obejścia ustawy, wymaga przy tym uwzględnienia nie tylko jej funkcji i określonego motywu gospodarczego, ale również całokształtu konsekwencji prawnych z niej wynikających dla podmiotów danego stosunku prawnego (vide: wyrok Sądu Najwyższego - Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 16 listopada 2022 r., sygn. akt III USKP 139/21). Jednocześnie, umowa o pracę jest zawarta dla pozoru i nie może w związku z tym stanowić tytułu do objęcia pracowniczym ubezpieczeniem społecznym, jeżeli przy składaniu oświadczeń woli, obie strony mają świadomość, że osoba określona w umowie jako pracownik nie będzie świadczyć pracy, a pracodawca nie będzie korzystać z jej pracy, czyli gdy strony z góry zakładają, że nie będą realizowały swoich praw i obowiązków, wypełniających treść stosunku pracy. Nie można zatem przyjąć pozorności oświadczeń woli o zawarciu umowy o pracę, jeżeli pracownik podjął pracę i ją wykonywał, a pracodawca tę pracę przyjmował (za wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 12 lipca 2012 r., sygn. akt II UK 14/12). W judykaturze nie kwestionuje się uprawnienia Zakładu Ubezpieczeń Społecznych do zbadania ważności umowy o pracę, jak również umów cywilnoprawnych w celu stwierdzenia objęcia danej osoby ubezpieczeniem społecznym (na przykład: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 26 marca 2013 r., sygn. akt II UK 201/12, LEX nr 1341964; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 29 sierpnia 2018 r., sygn. akt II UK 438/17, LEX nr 2538834). Zauważa się, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych, który stwierdza podleganie ubezpieczeniu społecznemu, może - bez względu na nazwę umowy i jej postanowienia, którym strony zamierzały się poddać - ustalić rzeczywisty charakter stosunku prawnego łączącego strony i istniejący tytuł ubezpieczenia oraz wydać w tym zakresie decyzję na podstawie art. 83 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy systemowej (vide: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 10 lipca 2014 r., sygn. akt II UK 454/13, LEX nr 1495840). Sąd Okręgowy podzielił stanowisko prezentowane przez Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 20 października 2022 r., sygn. II USKP 7/22, zgodnie z którym dla objęcia ubezpieczeniem społecznym z tytułu wykonywania pracy zasadnicze znaczenie ma nie to, czy umowa o pracę została zawarta, lecz to, czy strony umowy pozostawały w stosunku pracy. O tym, czy strony istotnie w takim stosunku pozostawały i stosunek ten stanowi tytuł ubezpieczeń społecznych, nie decyduje samo formalne zawarcie umowy o pracę, wypłata wynagrodzenia, przystąpienie do ubezpieczenia i opłacenie składki oraz wystawienie świadectwa pracy, ale faktyczne (rzeczywiste) realizowanie elementów charakterystycznych dla stosunku pracy a wynikających z art. 22 § 1 k.p. W przytoczonym wyroku Sąd Najwyższy wskazał również, iż jeżeli stosunek pracy zrealizował się przez (faktyczne) wykonywanie zatrudnienia, wady oświadczenia woli dotykające umowę o pracę, nawet powodujące jej nieważność, nie skutkują w sferze prawa do świadczeń z ubezpieczenia społecznego (wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 16 marca 1999 r., sygn. akt II UKN 512/98, OSNAPiUS 2000 nr 9, poz. 368; z dnia 17 grudnia 1996 r., sygn. akt II UKN 32/96, OSNAPiUS 1997 nr 15, poz. 275; z dnia 17 marca 1998 r., II UKN 568/97, OSNAPiUS 1999 nr 5, poz. 187; z dnia 28 lutego 2001, II UKN 244/00, OSNAPiUS 2002 nr 20, poz. 496; z dnia 2 czerwca 2006 r., I UK 337/05, Wokanda 2006 nr 12, poz. 29; z dnia 6 marca 2007 r., I UK 302/06, OSNP 2008 nr 7-8, poz. 110; z dnia 4 października 2007 r., I UK 116/07, OSNP 2008 nr 23-24, poz. 355; z dnia 19 lutego 2008 r., II UK 122/07, LEX nr 448905; z dnia 11 maja 2009 r., I UK 15/09, LEX nr 512998; z dnia 5 czerwca 2009 r., I UK 21/09, LEX 515699; z dnia 19 stycznia 2010 r., I UK 281/09, LEX nr 577826; z dnia 24 lutego 2010 r., II UK 204/09, LEX nr 590241; z dnia 21 maja 2010 r., I UK 43/10, LEX nr 619658; z dnia 24 sierpnia 2010 r., I UK 74/10, LEX nr 653664; z dnia 26 lutego 2013 r., I UK 417/12, LEX nr 155208; z dnia 14 listopada 2013 r., II UK 136/13, OSNP 2015 nr 2, poz. 24; z dnia 17 marca 2016 r., III UK 83/15, LEX nr 2026236 i z dnia 17 maja 2016 r., I PK 139/15, LEX nr 2057610). Poglądy te dotyczą faktycznego wykonywania obowiązków wynikających z zawartej umowy o pracę, a nie wykonywania jakichkolwiek czynności na rzecz domniemanego pracodawcy. W myśl natomiast przepisu art. 58 § 1 k.c. , czynność prawna sprzeczna z ustawą albo mająca na celu obejście ustawy jest nieważna, chyba że właściwy przepis przewiduje inny skutek, w szczególności ten, iż na miejsce nieważnych postanowień czynności prawnej wchodzą odpowiednie przepisy ustawy. Zgodnie z utrwalonym stanowiskiem orzecznictwa i doktryny, dążenie do uzyskania świadczeń z ubezpieczenia społecznego jako cel podjęcia zatrudnienia, nie świadczy o zamiarze obejścia prawa, jeżeli umowa o pracę jest faktycznie realizowana (vide: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 6 marca 2007 r., sygn. akt I UK 302/2006). Jak wskazuje orzecznictwo umowa o pracę i umowa zlecenia różnią się istotnie. Nie można poprzestać na wykładni, że w umowie zlecenia mogą wystąpić cechy kierownictwa i podporządkowania, choć nie takie same, jak w zależności właściwej dla stosunku pracy ( art. 22 § 1 i § 11 k.p. oraz art. 750 k.c. ). Decydujące znaczenie w procesie rozróżniania charakteru stosunku prawnego łączącego strony (podmiot zatrudniający i podmiot zatrudniany) ma sposób wykonywania umowy, a w szczególności realizowanie przez kontrahentów - nawet wbrew postanowieniom umownym - tych cech, które charakteryzują umowę o pracę. W tym wyraża się też zasadnicza różnica stosunku pracy i umowy zlecenia. Wynika to wprost z ustawy - art. 22 k.p. i art. 750 k.c. Stosunek pracy jest częścią szerszego pojęcia zatrudnienia, jednak podporządkowanie pracownika kierownictwu pracodawcy oraz wykonywanie pracy w miejscu i w czasie wyznaczonym przez pracodawcę (ustalonym z pracodawcą) jest cechą wyróżniającą pracownicze zatrudnienie (stosunek pracy) - art. 22 k. p. Przedmiotem umowy zlecenia jest zaś usługa, która nie jest uregulowana innymi przepisami - art. 750 k.c. (vide: wyrok Sądu Najwyższego - Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 4 października 2022 r., sygn. akt I PSKP 71/21). Następnie Sąd Okręgowy podkreślił, że nie jest sprzeczne z prawem ani nie zmierza do jego obejścia, nieterminowe zgłoszenie A. S. do ubezpieczeń społecznych z tytułu zatrudnienia przez płatnika składek, bowiem czynność ta stanowi wprost realizację obowiązku, ciążącego na płatniku składek, zgodnie z cytowanymi powyżej przepisami ustawy systemowej. Wymaga zauważenia, że organ rentowy w treści zaskarżonej decyzji podnosił, że płatnik składek zgłosił zainteresowaną z tytułu nawiązanego stosunku pracy do ubezpieczeń społecznych z naruszeniem 7-dniowego terminu (dopiero 5 stycznia 2021 roku!). Niewątpliwie fakt zgłoszenia pracownika do ubezpieczeń społecznych z przekroczeniem terminu pozostaje naruszeniem obowiązków płatnika składek, stanowiącym wykroczenie przeciwko przepisom ustawy. W konsekwencji płatnik ponosi z tego tytułu odpowiedzialność. Natomiast fakt ten w żadnej mierze nie wpływa negatywnie na podleganie z mocy prawa ubezpieczeniom społecznym przez pracownika, który pracę podjął i faktycznie wykonywał, co zostało też ustalone na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie (vide: wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z 10 maja 2016 r., sygn. akt III AUa 1467/15). Zdaniem Sądu I instancji, w świetle całokształtu materiału dowodowego, należało przyznać rację odwołującej w zakresie jej twierdzeń o rzeczywistym wykonywaniu pracy przez A. S. , posiadającej cechy wynikające z art. 22 § 1 k.p. i tym samym podzielić jej pogląd o podleganiu A. S. obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym z tytułu zatrudnienia na podstawie umowy o pracę już od 16 czerwca 2020 r. Pracę ubezpieczona wykonywała osobiście, pod nadzorem odwołującej, która wydawała jej polecenia. A. S. wykonywała pracę zgodnie z ustalonymi w grafiku godzinami, codziennie podpisywała listy obecności, które były weryfikowane przez M. S. . Ubezpieczona miała wskazane obowiązki, które nie uległy zmianie po dacie podpisania umowy o pracę (1 października 2020 r.). Fakt wykonywania tych czynności potwierdzili zgodnie i stanowczo wszyscy przesłuchani w sprawie świadkowie. Z tych przyczyn, Sąd Okręgowy nie miał wątpliwości, że praca posiadające elementy charakterystyczne dla stosunku pracy, wynikające z art. 22 §1 k. p. była przez A. S. rzeczywiście wykonywana na rzecz M. S. już od 16 czerwca 2020 r. Obie strony umowy czerpały z niej zyski, a w tych okolicznościach, nie sposób mówić o pozornym zawarciu umowy o pracę. Na marginesie wskazał, że skoro świadczenie przez pracownika na rzecz tego samego pracodawcy, po rozwiązaniu stosunku pracy, takiej samej pracy na podstawie umowy nazwanej umową o świadczenie usług, przemawia za pracowniczym charakterem zatrudnienia (vide: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 4 października 2022 r., sygn. akt I PSKP 71/21), to w konsekwencji analogicznie również świadczenie przez daną osobę takiej samej pracy na rzecz tej samej osoby przed nawiązaniem niespornego stosunku pracy (co w niniejszej sprawie miało miejsce od 1 października 2020 r.) na podstawie umowy zlecenia (od 16 czerwca 2020 r. do 30 września 2020 r.) przemawia również za uznaniem pracowniczego charakteru takiego zatrudnienia. Nie bez znaczenia pozostaje okoliczność, że potwierdzenie wykonywania pracy w ramach stosunku pracy (a nie na podstawie stosunku zlecenia) zostało ustalone (wstecznie) w odniesieniu do O. B. (jako pracownika na stanowisku kelnerki) i M. S. (jako pracodawcy) wyrokiem Sądu Rejonowego Poznań – Grunwald i Jeżyce w Poznaniu z 27 czerwca 2022 r. w sprawie o sygn. akt V P 83/22, i to za okres od 10 października 2019 r. do 31 grudnia 2019 r. Sąd Okręgowy nadmienił, że dostrzegł iż wbrew twierdzeniom odwołującej i ubezpieczonej, jakkolwiek pierwotnym zamiarem stron mogło być zawarcie umów nazwanych umowami zlecenia np. na okres wakacyjny, które to umowy miały generować dla płatnika składek np. mniejsze koszty niż umowa o pracę i stanowić mogły swoisty „okres próbny” , na co wskazują kserokopia umowy o pracę z 22 września 2020 r., kserokopia umowy zlecenia z 17 września 2020 r. oraz kserokopia umowy zlecenia z 16 czerwca 2020 r., zaś do zmiany kodu ubezpieczeniowego od 5 stycznia 2021 r. przez płatnika składek mogło dojść w wyniku wprowadzenia instytucji wsparcia finansowego z Tarczy Finansowej (...) 2.0 dla małych i średnich firm i chęci ubiegania się o subwencję, jednakże, w ocenie Sądu I instancji, nie zmienia to faktu, iż od początku istnienia stosunek prawny zaistniały pomiędzy A. S. i M. S. posiadał cechy stosunku pracy, wskazane w art. 22 k.p. i co istotne, praca była faktycznie wykonywana przez A. S. na rzecz M. S. . Reasumując, Sąd Okręgowy nie podzielił stanowiska organu rentowego, że A. S. od dnia 16 czerwca 2020 r. do 30 września 2020 r. nie podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu, wypadkowemu jako pracownik z tytułu umowy o pracę realizowanej na rzecz pracodawcy M. S. , a z tytułu zlecenia. Ustalony w rozpoznawanej sprawie stan faktyczny świadczy o spełnieniu warunku zatrudnienia pracowniczego, stanowiącego w konsekwencji tytuł ubezpieczenia społecznego. Okoliczności faktyczne sprawy potwierdzają, że strony realizowały elementy charakterystyczne dla stosunku pracy, wynikające ze wspomnianego już przepisu art. 22 §1 k.p. Mając powyższe na względzie Sąd Okręgowy, na podstawie art. 477 14 § 2 k.p.c. i powołanych przepisów prawa materialnego, zmienił zaskarżoną decyzję w całości i stwierdził że A. S. jako pracownik u płatnika składek M. S. podlega obowiązkowo ubezpieczeniom: emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu z tytułu umowy o pracę od 16 czerwca 2020 r. do 30 września 2020 r., o czym orzekł jak w sentencji wyroku. Apelację od powyższego wyroku wywiódł Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w P. , zaskarżając go w całości i zarzucając mu naruszenie art. 224 k.p.c. w zw. z art. 233 § 1 k.p.c. poprzez naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów i ocenę dowodów z dokumentacji zgromadzonej w sprawie w sposób dowolny, poprzez odmowę mocy dowodowej dokumentu zmiany kodu ubezpieczeniowego od 5 stycznia 2021 r., co uprawniało płatnika do otrzymania subwencji finansowej z Tarczy Finansowej (...) ., a w konsekwencji, uznania, iż wykonywanie czynności zmierzały jedynie do otrzymania statusu mikro przedsiębiorcy. Wskazując na powyższe wniósł o: 1. zmianę zaskarżonego wyroku i oddalenie odwołania ewentualnie 2. uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji; 3. zasądzenie od odwołujących na rzecz organu rentowego kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych za postępowanie w obu instancjach. W odpowiedzi na apelację Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w P. odwołująca M. S. wniosła jej oddalenie i zasądzenie od organu rentowego na rzecz odwołującej kosztów zastępstwa procesowego, wraz z odsetkami za opóźnienie liczonymi od dnia uprawomocnienia się orzeczenia, w którym je zasądzono do dnia zapłaty, według norm przepisanych. Ubezpieczona A. S. nie złożyła odpowiedzi na apelację. Sąd Apelacyjny zważył co następuje: Wniesioną przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w P. apelację uznać należy za bezzasadną. W ocenie Sądu Apelacyjnego, rozstrzygnięcie Sądu I instancji jest oczywiście prawidłowe. Sąd Okręgowy właściwie przeprowadził postępowanie dowodowe, w żaden sposób nie uchybiając przepisom prawa procesowego, dokonał trafnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego i w konsekwencji prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy. Prawidłowo także zastosował prawo materialne. Sąd Apelacyjny w całości podzielił ustalenia faktyczne i rozważania prawne Sądu Okręgowego, rezygnując jednocześnie z ich ponownego szczegółowego przytaczania. Wobec niewątpliwego wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy, nie widział też konieczności uzupełniania postępowania dowodowego. Zgodnie z treścią art. 6 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 11 ust. 1, art. 12 ust. 1 i art. 13 pkt 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych pracownik objęty jest obowiązkowymi ubezpieczeniami: emerytalnym, rentowym, chorobowym i wypadkowym, zaś obowiązek ten powstaje od dnia nawiązania stosunku pracy do dnia ustania tego stosunku. Pracownika do ubezpieczeń społecznych zgłasza pracodawca, który jest płatnikiem składek. Zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych , za pracownika uważa się osobę pozostającą w stosunku pracy, czyli zatrudnioną przez pracodawcę. Z kolei art. 22 § 1 kodeksu pracy stanowi, że przez nawiązanie stosunku pracy pracownik zobowiązuje się do wykonywania pracy określonego rodzaju na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem oraz w miejscu i czasie wyznaczonym przez pracodawcę, a pracodawca - do zatrudniania pracownika za wynagrodzeniem. W myśl art. 734 k.c. przez umowę zlecenia przyjmujący zlecenie zobowiązuje się do dokonania określonej czynności prawnej dla dającego zlecenie. W braku odmiennej umowy zlecenie obejmuje umocowanie do wykonania czynności w imieniu dającego zlecenie. Przepis ten nie uchybia przepisom o formie pełnomocnictwa. Przypomnieć też należy, że pomiędzy stronami bezsporne było, że A. S. świadczyła pracę na rzecz płatnika składek, a organ rentowy kwestionował wyłącznie charakter pracy świadczonej przez A. S. od dnia 16 czerwca 2020 r. do 30 września 2020 r. , wskazując, iż w okresie tym odwołującą i zainteresowaną łączyła umowa zlecenia, a nie jak wskazała odwołująca M. S. umowa o pracę. Organ rentowy wskazał, że sposób zgłoszenia ubezpieczonej przez płatnika składek (w tym też wielokrotne dokonywanie korekt, które zmieniły tytuł do ubezpieczeń A. S. ) wskazuję, że jedynym celem było nie faktyczne zawarcie umowy o pracę i jej świadczenia zgodnie z art. 22 k.p. , a jedynie uzyskanie przez płatnika składak statusu mikro przedsiębiorcy, co skutkowało uzyskaniem wsparcia finansowego z Tarczy Finansowej związanej z COVID-19. Organ rentowy nie kwestionował natomiast tego, że od dnia 1 października 2020 r. do 30 czerwca 2021 r. A. S. zatrudniona była na podstawie umowy o pracę i pracę tę na rzecz płatnika składek M. S. świadczyła. Organ rentowy nie kwestionował również okoliczności, iż zakres obowiązków ubezpieczonej wykonywanych na rzecz odwołującej zarówno w okresie od 16 czerwca 2020 r. do 30 września 2020 r., jak i od 1 października 2020 r. był tożsamy. W niniejszej sprawie należało zatem ustalić, czy strony ww. umów w rzeczywistości łączył stosunek pracy. Stosunek pracy jest dobrowolnym stosunkiem prawnym o charakterze zobowiązaniowym, zachodzącym między dwoma podmiotami, z których jeden, zwany pracownikiem, obowiązany jest świadczyć osobiście i w sposób ciągły, powtarzający się, na rzecz i pod kierownictwem drugiego podmiotu, zwanego pracodawcą, pracę określonego rodzaju oraz w miejscu i czasie wyznaczonym przez pracodawcę, a pracodawca zatrudniać pracownika za wynagrodzeniem (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 07.10.2009 r., III PK 38/2009, LEX nr 560867). Do ustalenia, że doszło do powstania pomiędzy stronami stosunku pracy konieczne jest ustalenie, że strony miały zamiar wykonywać obowiązki stron stosunku pracy i to czyniły. O tym bowiem, czy strony istotnie nawiązały stosunek pracy, stanowiący tytuł ubezpieczeń społecznych, nie decyduje samo formalne zawarcie umowy o pracę, wypłata wynagrodzenia, przystąpienie do ubezpieczenia i opłacenie składki, wystawienie świadectwa pracy, ale faktyczne i rzeczywiste realizowanie elementów charakterystycznych dla stosunku pracy, a wynikających z art. 22 § 1 k.p. Istotne więc jest, aby stosunek pracy zrealizował się przez wykonywanie zatrudnienia o cechach pracowniczych (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 6 marca 2014 r., III AUa 997/13, LEX nr 1461092, wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 27 marca 2014 r., III AUa 923/13, LEX nr 1454453, wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 13 listopada 2013 r., III AUa 358/13, LEX nr 1394157). Konstytutywne cechy stosunku pracy odróżniające go od innych stosunków prawnych to: dobrowolność, osobiste świadczenie pracy w sposób ciągły, podporządkowanie, wykonywanie pracy na rzecz pracodawcy ponoszącego ryzyko związane z zatrudnieniem i odpłatny charakter zatrudnienia. Sąd Odwoławczy podkreśla przy tym, że nazwa umowy wskazana (sformułowana) przez strony nie ma decydującego znaczenia dla ustalenia jej rzeczywistego charakteru prawnego. W warunkach gospodarki rynkowej swoboda kształtowania przez strony treści umowy nie jest więc nieograniczona, a wola stron w świetle art. 22 § 1 1 i § 1 2 k.p. nie ma decydującego znaczenia. Pamiętać należy, że art. 22 § 1 k.p. definiuje stosunek pracy jako relację dwustronną, w której pracownik zobowiązuje się do wykonywania pracy określonego rodzaju na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem oraz w miejscu i czasie wyznaczonym przez pracodawcę, a pracodawca - do zatrudniania pracownika za wynagrodzeniem. Jednocześnie ustawodawca zastrzegł w art. 22 § 1 1 k.p. , że zatrudnienie w warunkach określonych w § 1 jest zatrudnieniem na podstawie stosunku pracy, bez względu na nazwę zawartej przez strony umowy. Oznacza to, że artykuł 22 nie wyklucza możliwości zawierania umów cywilnoprawnych (np. zlecenia) w tych wszystkich przypadkach, gdy zgodne to jest z charakterem i celem świadczonej pracy. Nie stwarza również domniemania prawnego umowy o pracę (wyr. SN z 23 września 1998 r., II UKN 229/98, OSNAPiUS 1999, Nr 19, poz. 627). Natomiast zadaniem jego jest przeciwstawienie się pojawieniu się praktyki zawierania pozornych umów prawa cywilnego w celu obejścia przepisów, w szczególności ochronnego ustawodawstwa pracy oraz opłacania składek na ubezpieczenie społeczne. Stosownie do funkcji ochronnej prawa pracy cywilistyczna zasada wolności umów w tym zakresie zostaje ograniczona i podporządkowana bezwzględnie obowiązującemu przepisowi ochronnemu prawa pracy i ogólnie obowiązującemu porządkowi prawnemu. Niezależnie od tego należy stwierdzić, że stosownie do art. 58 k.c. czynność prawna mająca na celu obejście ustawy jest nieważna. Dlatego też w razie stwierdzenia, że umowa w istocie swej jest umową o pracę, wola stron nadania jej innego charakteru pozostaje bez znaczenia. Dlatego też stosownie do ochronnej funkcji prawa pracy umowa spełniająca warunki umowy o pracę musi być uznana za taką, nawet wbrew woli stron. W świetle art. 22 § 1 i 1 1 sąd może ustalić istnienie stosunku pracy także wówczas, gdy strony w dobrej wierze zawierają umowę cywilnoprawną, lecz jej treść lub sposób realizacji odpowiada cechom stosunku pracy (wyr. SN z 3 czerwca 2008 r., I PK 311/07, OSNP 2009, Nr 19-20, poz. 258). Dobra wiara stron nie ma znaczenia i ogólna zasada wolności umów w tym względzie również doznaje ograniczenia. Nazwanie umowy przez strony „umową zlecenia” nie stanowi przeszkody do jej zakwalifikowania jako umowy o pracę (wyr. SN z 25 kwietnia 1997 r., II UKN 67/97, OSNAPiUS 1998, Nr 2, poz. 57). Nazwa umowy bowiem nie ma znaczenia, jeżeli nawiązany stosunek prawny ma cechy wskazane w art. 22 § 1 (wyr. SN z 7 kwietnia 1999 r., I PKN 642/98, OSNAPiUS 2000, Nr 11, poz. 417). O tym, że zatrudnienie odbywało się w ramach stosunku pracy, a nie umowy cywilnoprawnej, świadczy wykonywanie pracy zmianowej, dyspozycyjność i podporządkowanie pracodawcy (wyr. SN z 11 września 1997 r., II UKN 232/97, OSNAPiUS 1998, Nr 13, poz. 407). Brak obowiązku wykonywania poleceń przemawia przeciwko możliwości uznania stosunku prawnego za stosunek pracy (wyr. SN z 11 kwietnia 1997 r., I PKN 89/97, OSNAPiUS 1998, Nr 2, poz. 35). Przepis art. 22 § 1 1 k.p. nie ma zastosowania, gdy w łączącym strony stosunku prawnym brak jest podstawowych elementów charakterystycznych dla stosunku pracy, takich jak osobiste wykonywanie czynności oraz podporządkowanie organizacyjne i służbowe (wyr. SN z 4 grudnia 1997 r., I PKN 394/97, OSNAPiUS 1998, Nr 20, poz. 595). O czynności prawnej mającej na celu obejście ustawy można mówić wówczas, gdy czynność taka pozwala na uniknięcie zakazów, nakazów lub obciążeń wynikających z przepisu ustawy i tylko z takim zamiarem została dokonana. Nie jest natomiast obejściem prawa dokonanie czynności prawnej w celu osiągnięcia skutków, jakie ustawa wiąże z tą czynnością prawną. Skoro z zawarciem umowy o pracę ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych wiąże obowiązek ubezpieczenia emerytalno-rentowego, chorobowego i wypadkowego, podjęcie zatrudnienia w celu objęcia ubezpieczeniem i ewentualnego korzystania ze świadczeń z tego ubezpieczenia nie może być kwalifikowana jako obejście prawa (por. wyrok Sądu Najwyższego z 2 lipca 2008 r. II UK 334/07). Należy również wskazać, że pojęcie podporządkowania pracownika pracodawcy ewoluuje w miarę rozwoju stosunków społecznych. W miejsce dawnego systemu ścisłego hierarchicznego podporządkowania pracownika i obowiązku stosowania się do dyspozycji pracodawcy nawet w technicznym zakresie działania pojawia się nowe podporządkowanie autonomiczne, polegające na wyznaczeniu pracownikowi przez pracodawcę zadań bez ingerowania w sposób wykonania tych zadań. W nowym systemie podporządkowania pracodawca określa godziny pracy i wyznacza zadania, natomiast sposób realizacji tych zadań pozostawiony jest pracownikowi. Ten nowy system podporządkowania autonomicznego jest widoczny w przypadku wielu zawodów np. kierowców. Jest on nierozerwalnie związany z inną formą nadzoru, który obejmuje sprawdzenie czasu pracy, realizację zadań, ale nie ingeruje ściśle w sposób ich wykonania. Analizując stan faktyczny i okoliczności ustalone w niniejszej sprawie, Sąd II instancji uznał, że za bezsporne należy przyjąć, iż strony zawarły umowę o wykonywanie odpłatnie ustalonych w sprawie czynności tj. „ usług (czynności) ” pomocniczych w gastronomii. Ocena prawnego charakteru tej umowy nie zależy od jej nazwy przyjętej przez strony ( „umowa zlecenia” ). Biorąc pod uwagę, że zgodnie z przepisem art. 734 § 1 k.c. przez umowę zlecania przyjmujący zlecenie zobowiązuje się do dokonania określonej czynności prawnej dla dającego zlecenie, a umówione obowiązki ubezpieczonej dotyczyły prac pomocniczych w gastronomii tj. przygotowywania dań serwowanych w lokalu, obsługi klientów, dbania o dobry wizerunek firmy, prac porządkowych (a nie wykonywania czynności prawnych), nie można uznać umowy stron za umowę zlecenia. Wskazać nadto należy jednak na aspekt samego wykonywania przedmiotowych umów, ich realizację. Analiza stanu faktycznego niniejszej sprawy pozwoliła na uznanie, że w okresie od 16 czerwca 2020 r. do 30 września 2020 r. strony łączył stosunek pracy. W rozważanym przypadku, zdaniem Sądu Apelacyjnego, wystąpiły wszystkie elementy konieczne dla zaistnienia pomiędzy stronami stosunku pracy. Wbrew stanowisku organu rentowego, postępowanie dowodowe przeprowadzone przez Sąd I instancji potwierdziło wykonywanie pracy przez A. S. na rzecz M. S. od 16 czerwca 2020 r. Z ustalonego w sprawie stanu faktycznego wynika, że pracę ubezpieczona wykonywała osobiście, pod nadzorem odwołującej M. S. , która wydawała jej polecenia. A. S. wykonywała pracę zgodnie z ustalonymi w grafiku godzinami (kawiarnia była czynna od 7.30 albo 8.00 do godziny 18.00 w sezonie, a poza sezonem w wakacje od godziny 10.00 do 18.00 – 19.00 w tych godzinach ubezpieczona pracowała). Zainteresowana codziennie podpisywała listy obecności, które były weryfikowane przez M. S. . Co również istotne, ubezpieczona miała wskazane obowiązki, które nie uległy zmianie po dacie podpisania umowy o pracę tj. 1 października 2020 r. (co organ rentowy nie kwestionował). Do obowiązków ubezpieczonej należało wykonywanie „usług (czynności)” pomocniczych w gastronomii m. in. przygotowywania dań serwowanych w lokalu, obsługi klientów, dbania o dobry wizerunek firmy, prac porządkowych. Fakt wykonywania tych czynności potwierdzili zgodnie i stanowczo przesłuchani w sprawie świadkowie, np. świadek Z. J. potwierdził fakt świadczenia przez ubezpieczoną pracy na rzecz odwołującej w drugiej połowie 2020 r., kiedy to obsługiwała go jako kelnerka w kawiarni. Z tych przyczyn, Sąd Odwoławczy nie miał wątpliwości, że praca posiadające elementy charakterystyczne dla stosunku pracy, wynikające z art. 22 §1 k. p. była przez A. S. rzeczywiście wykonywana na rzecz M. S. już od 16 czerwca 2020 r. Obie strony umowy czerpały z niej zyski, a w tych okolicznościach, nie sposób mówić o pozornym zawarciu umowy o pracę. Nadto zgodzić się należy z Sądem I instancji, że spóźnione zgłoszenie pracownika do ubezpieczeń społecznych nie może stanowić o istnieniu lub nieistnieniu stosunku prawnego, gdy ubezpieczenie jest pochodną istnienia tego stosunku, to zaś zależy od faktycznego wykonywania praw i obowiązków przez strony, a nie jest uzależnione od faktycznego zgłoszenia pracownika do ZUS. Ten obowiązek zgłoszenia pracownika spoczywa na pracodawcy. Niewątpliwie fakt zgłoszenia pracownika do ubezpieczeń społecznych z przekroczeniem terminu pozostaje naruszeniem obowiązków płatnika składek, stanowiącym wykroczenie przeciwko przepisom ustawy. W konsekwencji płatnik ponosi z tego tytułu odpowiedzialność. Zatem nie sposób uznać, że pracownik powinien w tej sytuacji ponosić ujemne konsekwencję ew. błędu pracodawcy, w szczególności jeśli pracę podjął i faktycznie wykonywał, co zostało też ustalone na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie. Z kolei cel, jaki chciał osiągnąć pracodawca – płatnik składek zatrudniając ubezpieczoną na podstawie umowy o pracę (jak sugerował organ rentowy w toku postępowania, że płatnik składek pragnął uzyskać status mikro przedsiębiorcy, aby móc skorzystać z wsparcia finansowego z Tarczy Finansowej związanej z COVID-19), ma w niniejszej sprawie drugorzędne znaczenie, w szczególności, iż w niniejszym postępowaniu wykazano, że ubezpieczona zarówno przez 1 października 2020 r. (tj. od 16 czerwca 2020 r. do 30 września 2020 r.) jak i po 1 października 2020 r. wykonywała te same czynności, a jej praca świadczona była w ramach zatrudnienia pracowniczego ( art. 22 k.p. ) Stanowisko płatnika składek w tej sytuacji co najwyżej może zasługiwać na potępienie, nie sposób z kolei przyjąć by ubezpieczona musiała z tego tytułu (na skutek zachowania pracodawcy) ponosić negatywne konsekwencje, w szczególności iż rzeczywiście świadczyła pracę na podstawie umowy o pracę. Główny zarzut organu rentowego, podnoszony w treści apelacji, skupiał się na wykazaniu, iż Sąd I instancji dokonał nieprawidłowej oceny zgromadzonego materiału dowodowego i przez to doszło do sprzecznych ustaleń Sądu z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego. Argumenty przedstawione przez organ rentowy w treści apelacji, nie podważyły w żaden sposób zasadności stanowiska Sądu I instancji. Chybiony okazał się zarzut naruszenia prawa procesowego art. 233 § 1 k.p.c. Zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów, sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania na podstawie „wszechstronnego rozważenia zebranego materiału”, a zatem, jak podkreśla się w orzecznictwie, z uwzględnieniem wszystkich dowodów przeprowadzonych w postępowaniu, jak również wszelkich okoliczności towarzyszących przeprowadzeniu poszczególnych dowodów i mających znaczenie dla oceny ich mocy i wiarygodności. Przyjmuje się, że ramy swobodnej oceny dowodów muszą być zakreślone wymaganiami prawa procesowego, doświadczenia życiowego regułami logicznego myślenia oraz pewnego poziomu świadomości prawnej, według których Sąd w sposób bezstronny, racjonalny i wszechstronny rozważa materiał dowodowy jako całość, dokonuje wyboru określonych środków dowodowych i wiąże ich moc oraz wiarygodność, odnosi je do pozostałego materiału dowodowego. Do naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. mogłoby dojść tylko wówczas, gdyby strona skarżąca wykazała uchybienia podstawowym regułom służącym ocenie wiarygodności i mocy poszczególnych dowodów, tj. regułom służącym ocenie wiarygodności i mocy poszczególnych dowodów tj. regułom logicznego myślenia, zasadzie doświadczenia życiowego i właściwego kojarzenia faktu (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 10.06.1999 r., II UKN 685/98 Legalis). Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie wykazał, aby ocena Sądu I instancji co do ustaleń, że pomiędzy odwołującą a płatnikiem składek powstał stosunek pracy były rażąco wadliwe. Sąd I instancji wziął pod uwagę cały materiał dowodowy zgromadzony w niniejszej sprawie (w tym również zeznania stron umowy oraz zeznania świadków Z. J. , L. S. i H. G. – wskazując w jakim zakresie uznać te zeznania za wiarygodne oraz dlaczego w części uznał je za nieprzydatne). Apelacja organu rentowego ograniczała się z zasadzie polemiki z ustaleniami Sądu i własną interpretacją zgromadzonego materiału dowodowego, a nadto wyrywkową oceną zeznań. Przenosząc powyższe ogólne rozważania na grunt przedmiotowej sprawy, w ocenie Sądu Apelacyjnego, bezzasadny był zarzut organu rentowego dotyczący naruszenia art. 224 k.p.c. w zw. z art. 233 § 1 k.p.c. , a sprowadzający się w istocie do tego, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych wskazał, iż w jego ocenie z przeprowadzonych dowodów Sąd I instancji wyciągnął wnioski niezgodne z ich ustaleniami, podając przy tym własne wyjaśnienia, jak należy ocenić złożone zeznania i dowody. Sąd Apelacyjny po raz kolejny podkreśla, że samo twierdzenie strony nie jest dowodem, a twierdzenie dotyczące istotnej dla sprawy okoliczności ( art. 227 k.p.c. ) powinno być udowodnione przez stronę zgłaszającą to twierdzenie – art. 232 k.p.c. i art. 6 k.c. (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 22.11.2001 r., I PKN 660/00, Wokanda 2002 nr 7-8, s. 44). Przedmiotem dowodu są fakty mające dla rozstrzygnięcia sprawy istotne znaczenie ( art. 227 k.p.c. ) i strony są obowiązane wskazywać dowody dla stwierdzenia faktów, z których wywodzą skutki prawne ( art. 232 zdanie pierwsze k.p.c. ). Obowiązek przedstawienia dowodów spoczywa zawsze na stronach ( art. 3 k.p.c. ), a ciężar udowodnienia faktów mających dla rozstrzygnięcia sprawy istotne znaczenie ( art. 227 k.p.c. ) spoczywa na tej stronie, która z faktów tych wywodzi skutki prawne ( art. 6 k.c. ). W ocenie Sądu Apelacyjnego wbrew zarzutom zawartym w apelacji Sąd I instancji zbadał wszystkie ww. niezbędne przesłanki do ustalenia czy A. S. od dnia 16 czerwca 2020 r. do 30 września 2020 r. świadczyła pracę na rzecz płatnika składek w ramach umowy o pracę (zgodnie z art. 22 k.p. ) Po ponownej analizie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego Sąd Apelacyjny doszedł do tożsamych co Sąd I instancji wniosków. Zatem nie podzielił stanowiska organu rentowego, że A. S. od dnia 16 czerwca 2020 r. do 30 września 2020 r. nie podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu, wypadkowemu jako pracownik z tytułu umowy o pracę realizowanej na rzecz pracodawcy M. S. , a z tytułu zlecenia. Ustalony w rozpoznawanej sprawie stan faktyczny świadczy o spełnieniu warunku zatrudnienia pracowniczego, stanowiącego w konsekwencji tytuł ubezpieczenia społecznego. Okoliczności faktyczne sprawy potwierdzają, że strony realizowały elementy charakterystyczne dla stosunku pracy, wynikające ze wspomnianego już przepisu art. 22 §1 k.p. Uznając zarzuty Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w P. za nieuzasadnione, Sąd Apelacyjny na podstawie art. 385 k.p.c. oddalił wniesioną apelację (punkt 1 wyroku). O kosztach zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym Sąd Apelacyjny orzekł na podstawie art. 98 § 1, 1 1 i 3 k.p.c. i przepisu § 10 ust.1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych z dnia 22 października 2015r. Mając powyższe na względzie, na względzie, zasądzono od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w P. na rzecz M. S. kwotę 240 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego od dnia uprawomocnienia się orzeczenia o kosztach do dnia zapłaty - tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w instancji odwoławczej – punkt 2 wyroku. sędzia Marta Sawińska