IV U 396/13

Sąd Okręgowy w SiedlcachSiedlce2013-09-03
SAOSubezpieczenia społeczneemerytury i rentyWysokaokręgowy
emeryturaZUSTrybunał Konstytucyjnyniezgodność z Konstytucjązawieszenie świadczeniaprawo pracyubezpieczenia społeczne

Sąd Okręgowy przyznał prawo do wypłaty emerytury od 1 października 2011 r. osobie, której ZUS zawiesił świadczenie na podstawie przepisów uznanych później przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodne z Konstytucją.

T. B. odwołała się od decyzji ZUS odmawiającej uchylenia decyzji o zawieszeniu prawa do emerytury od 1 października 2011 r. ZUS zawiesił świadczenie na podstawie art. 103a ustawy emerytalnej, który został później uznany przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z Konstytucją w zakresie dotyczącym osób, które nabyły prawo do emerytury przed 1 stycznia 2011 r. Sąd Okręgowy uznał odwołanie za uzasadnione, stwierdzając, że przepisy stanowiące podstawę decyzji ZUS były niezgodne z Konstytucją od daty ich ustanowienia, a nie dopiero od daty ogłoszenia wyroku TK.

Sprawa dotyczyła odwołania T. B. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S., która odmówiła uchylenia wcześniejszej decyzji z 13 października 2011 r. w części zawieszającej prawo do emerytury za okres od 1 października 2011 r. do 30 czerwca 2012 r. T. B. wniosła o zmianę decyzji i podjęcie wypłaty emerytury wraz z odsetkami, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 13 listopada 2012 r. (sygn. akt K 2/12), który uznał przepisy stanowiące podstawę zawieszenia za niezgodne z Konstytucją. ZUS wnosił o oddalenie odwołania, argumentując, że wyrok TK został ogłoszony dopiero 22 listopada 2012 r. Sąd Okręgowy ustalił, że T. B. przyznano emeryturę decyzją z 13 października 2009 r., a następnie wypłatę wstrzymano decyzją z 13 października 2011 r. na podstawie art. 103a ustawy emerytalnej. Sąd uznał, że zastosowanie przepisów niezgodnych z Konstytucją uzasadnia wniosek o zmianę decyzji ZUS. Sąd nie zgodził się z argumentacją ZUS, że przepisy były niezgodne z Konstytucją dopiero od daty ogłoszenia wyroku TK, podkreślając, że niezgodność istniała od daty ich ustanowienia. W konsekwencji, Sąd Okręgowy zmienił zaskarżoną decyzję i ustalił T. B. prawo do wypłaty emerytury od 1 października 2011 r.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, przepisy te nie mogą być stosowane do osób, które nabyły prawo do emerytury przed 1 stycznia 2011 r., jeśli zostały uznane przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodne z Konstytucją.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że przepisy stanowiące podstawę zawieszenia wypłaty emerytury były niezgodne z Konstytucją od daty ich ustanowienia, a nie dopiero od daty ogłoszenia wyroku Trybunału Konstytucyjnego. W związku z tym, decyzja ZUS oparta na tych przepisach była wadliwa.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmienia zaskarżoną decyzję i ustala prawo do wypłaty emerytury

Strona wygrywająca

T. B.

Strony

NazwaTypRola
T. B.osoba_fizycznaodwołująca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (4)

Główne

ustawa emerytalna art. 103a

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Przepis w zakresie, w jakim znajduje zastosowanie do osób, które nabyły prawo do emerytury przed 1 stycznia 2011r. bez konieczności rozwiązania stosunku pracy, jest niezgodny z zasadą ochrony zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa.

Ustawa o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw art. 28

W związku z art. 103a ustawy emerytalnej, w zakresie, w jakim znajduje zastosowanie do osób, które nabyły prawo do emerytury przed 1 stycznia 2011r. bez konieczności rozwiązania stosunku pracy, jest niezgodny z zasadą ochrony zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa.

Pomocnicze

k.p.a. art. 151 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa odmowy uchylenia decyzji.

k.p.c. art. 477 § 14 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do zmiany zaskarżonej decyzji przez sąd.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przepisy, na podstawie których ZUS zawiesił wypłatę emerytury, zostały uznane przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodne z Konstytucją. Niezgodność przepisów z Konstytucją istniała od daty ich ustanowienia, a nie od daty ogłoszenia wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Sąd w postępowaniu odwoławczym stosuje przepisy Kodeksu postępowania cywilnego i rozpatruje meritum sprawy.

Odrzucone argumenty

Brak podstaw do wypłaty emerytury za sporny okres, ponieważ wyrok Trybunału Konstytucyjnego został ogłoszony po terminie zawieszenia świadczenia. Ubezpieczona nie złożyła wniosku o wznowienie postępowania w terminie określonym w art. 145a kpa.

Godne uwagi sformułowania

odpadła materialno-prawna podstawa decyzji zawieszającej jej prawo do emerytury przepisy te były niezgodne z Konstytucją od daty ich ustanowienia, a jedynie z datą późniejszą Trybunał Konstytucyjny stwierdził istnienie tej niezgodności. Utrata mocy obowiązującej oznacza, że powołane przepisy nie mogą być już podstawą zawieszania wypłaty emerytur dla w/w osób

Skład orzekający

Jacek Witkowski

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zawieszania emerytur w świetle orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego, zwłaszcza w sprawach nabycia prawa do świadczeń przed zmianami legislacyjnymi."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji osób, które nabyły prawo do emerytury przed 1 stycznia 2011 r. i których świadczenia zostały zawieszone na podstawie przepisów uznanych później za niekonstytucyjne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego może wpływać na indywidualne prawa obywateli i jak sądy interpretują skutki prawne takich orzeczeń w kontekście wcześniejszych decyzji administracyjnych.

Czy ZUS może zawiesić emeryturę na podstawie przepisów, które Trybunał Konstytucyjny uznał za nielegalne?

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV U 396/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 3 września 2013r. Sąd Okręgowy w Siedlcach IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący SSO Jacek Witkowski Protokolant st. sekr. sądowy Dorota Malewicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 września 2013r. w S. odwołania T. B. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. z dnia 26 lutego 2013 r. Nr (...) -6/25 w sprawie T. B. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. o prawo do emerytury zmienia zaskarżoną decyzję i ustala T. B. prawo do wypłaty emerytury od dnia 01 października 2011r. UZASADNIENIE Decyzją z 26 lutego 2013r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. , działając na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postepowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2013r. poz. 267) odmówił T. B. uchylenia decyzji z 13 października 2011r. w części, w jakiej decyzja ta zawiesza prawo do emerytury za okres od 1 października 2011r. do dnia 30 czerwca 2012 r. Odwołanie od w/w decyzji złożyła T. B. wnosząc o jej zmianę i podjęcie wypłaty emerytury od daty wstrzymania do 21 listopada 2012r. wraz z odsetkami za zwłokę. W uzasadnieniu powoływała się na treść wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 13 listopada 2012r., sygn. akt K 2/12 i podnosiła, że odpadła materialno-prawna podstawa decyzji zawieszającej jej prawo do emerytury. W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wnosił o jego oddalenie. W uzasadnieniu ZUS podniósł, że brak jest podstaw do wypłaty ubezpieczonej emerytury za sporny okres, ponieważ wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 13 listopada 2012r. (sygn. akt K 2/2012r.) został ogłoszony 22 listopada 2012r. i z tym dniem nastąpiła utrata mocy obowiązującej art. 103a ustawy o emeryturach i rentach z FUS. W związku z powyższym nie ma też podstaw do wypłaty wyrównania emerytury zawieszonej od 1 października 2011r. do 30 czerwca 2012 r. Sąd Okręgowy ustalił i zważył, co następuje: Decyzją z 13 października 2009r. organ rentowy przyznał T. B. poczynając od 1 października 2009r. emeryturę. Następnie decyzją z 13 października 2011r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. , działając na podstawie art. 103a ustawy z 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych w zw. z art. 28 ustawy z 16 grudnia 2010r. o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw wstrzymał T. B. od 1 października 2011r. wypłatę emerytury, z uwagi na kontynuowanie przez nią zatrudnienia. Pismem z 12 lutego 2013 r. ubezpieczona T. B. złożyła w Oddziale ZUS w S. wniosek o wznowienie wypłaty zawieszonej emerytury wraz z ustawowymi odsetkami od 1 października 2011r. Decyzją z dnia 31 lipca 2012 r. pozwany ZUS podjął wypłatę emerytury od 1.07.2012 r. w zw. z rozwiązaniem stosunku pracy przez ubezpieczoną z dniem 26.07.2012 r. Decyzją z 26 lutego 2013 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. odmówił przywrócenia terminu do wypłaty świadczeń w zw. z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 listopada 2012 r. powołując się na przepisy kodeksu postępowania administracyjnego . Odwołanie okazało się uzasadnione, bowiem wnioski w nim zawarte zasługiwały na uwzględnienie. W stanowiącym podstawę odwołania wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 13 listopada 2012r. Trybunał stwierdził, że art. 28 ustawy z 16 grudnia 2010r. o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 257, poz. 1726 ze zm.) w związku z art. 103a ustawy z 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (j.t. Dz. U. z 2009r. Nr 153, poz. 1227 ze zm.), dodanym przez art. 6 pkt 2 w/w ustawy z 16 grudnia 2010r. , w zakresie, w jakim znajduje zastosowanie do osób, które nabyły prawo do emerytury przed 1 stycznia 2011r. bez konieczności rozwiązania stosunku pracy, jest niezgodny z zasadą ochrony zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa wynikającą z art. 2 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej . Przedstawione wyżej ustalenia pokazują, że przyczyną zawieszenia wypłaty emerytury na rzecz T. B. decyzją z 12 października 2011r. były wskazane wyżej uregulowania, tj. przepis art. 28 ustawy z 16 grudnia 2010r. w zw. z art. 103a ustawy z 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych . W chwili przyznania ubezpieczonej emerytury tj. w dniu 1 października 2009 r. nie obowiązywał przepis art. 103a ustawy emerytalnej wyłączający, pod rygorem zawieszenia prawa do emerytury, możliwość wypłaty świadczenia emerytalnego pomimo uzyskiwania przychodu z tytułu zatrudnienia bez uprzedniego rozwiązania stosunku pracy z pracodawcą, na rzecz którego emeryt wykonywał je bezpośrednio przed dniem nabycia prawa do emerytury, ustalonym w decyzji organu rentowego. Powyższe pozwalało ubezpieczonej pobierać emeryturę obok wynagrodzenia za pracę, aż do 1 października 2011r., kiedy to organ rentowy dokonał zawieszenia wypłaty emerytury stosując przepis art. 103a ustawy emerytalnej dodany do niej z dniem 1 stycznia 2011r. W ocenie Sądu zastosowanie do ubezpieczonej niezgodnych z ustawą zasadniczą przepisów ustawy stanowiących podstawę wydania decyzji z 13 października 2011r. uzasadnia wniosek ubezpieczonej o zmianę decyzji organu rentowego z 26 lutego 2013r. Sąd nie podzielił argumentacji, iż ubezpieczona nie złożyła wniosku o wznowienie postępowania w terminie określonym w art. 145a kpa . W postępowaniu odwoławczym przed sądem stosuje się przepisy kodeksu postępowania cywilnego i sąd odnosi się do meritum zagadnienia tj. kwestii związanych z niekonstytucyjnością powołanych wyżej przepisów. Sąd nie podziela stanowiska organu rentowego, że podjęcie wypłaty emerytury jest co do zasady możliwe z dniem 22 listopada 2011r., w którym wyrok Trybunału Konstytucyjnego został ogłoszony. Nie można zgodzić się z poglądem, że dopiero od w/w daty zakwestionowane przez Trybunał przepisy powołanych ustaw są niezgodne z Konstytucją . Przepisy te były niezgodne z Konstytucją od daty ich ustanowienia, a jedynie z datą późniejszą Trybunał Konstytucyjny stwierdził istnienie tej niezgodności. Data ogłoszenia wyroku Trybunału, tj. 22 listopada 2012r. jest datą, od której przepis art.103a ustawy emerytalnej i przepis art.28 ustawy z 16 grudnia 2010r. traci moc obowiązującą wobec osób, które prawo do emerytury nabyły przed 1 stycznia 2011r. Utrata mocy obowiązującej oznacza, że powołane przepisy nie mogą być już podstawą zawieszania wypłaty emerytur dla w/w osób, tj. nie mogą stanowić podstawy wydawania kolejnych rozstrzygnięć (decyzji) o zawieszaniu emerytur. Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd, na podstawie art.477 14 § 2 kpc , w wyroku zmienił zaskarżoną decyzję i ustalił T. B. prawo do podjęcia wypłaty emerytury od 1 października 2011r.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI