III AUA 1043/12
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuZakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. decyzją z dnia 25 lipca 2012 roku wymierzył (...) Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w L. opłatę dodatkową w wysokości 20% nieopłaconych składek na Fundusz Ubezpieczeń Społecznych i Fundusz Ubezpieczenia Zdrowotnego w kwocie 1833,33 zł. Spółka wniosła odwołanie, zarzucając naruszenie przepisów dotyczących wymierzenia opłaty dodatkowej. Sąd Okręgowy w Lublinie oddalił odwołanie, uznając, że spółka nie udowodniła braku swojej odpowiedzialności za nieterminowe regulowanie należności, a okoliczności, na które się powoływała, nie miały charakteru nadzwyczajnego. Sąd Okręgowy wskazał, że spółka uporczywie uchylała się od zapłaty, mając obiektywną możliwość jej dokonania, a także nie podjęła inicjatywy w celu rozłożenia należności na raty. Sąd Apelacyjny w Lublinie, rozpoznając apelację spółki, zmienił zaskarżony wyrok oraz poprzedzającą go decyzję ZUS, ustalając, że spółka nie jest zobowiązana do uiszczenia dodatkowej opłaty. Sąd Apelacyjny uznał, że choć opłata dodatkowa ma funkcję dyscyplinującą, to jej nałożenie jest nieuzasadnione, gdy płatnik nie opłaca składek z powodu braku środków finansowych, a nie z zaniedbania czy niechęci. W takiej sytuacji nałożenie opłaty jedynie pogłębia kryzys finansowy płatnika i nie czyni spłaty zobowiązania bardziej realną. Sąd Apelacyjny podkreślił, że Sąd Okręgowy nie wziął pod uwagę tych okoliczności, błędnie ocenił dowody i naruszył przepisy procedury, w tym art. 233 § 1 k.p.c. poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów i art. 328 § 2 k.p.c. poprzez niewłaściwe uzasadnienie. W konsekwencji, Sąd Apelacyjny zmienił wyrok i zwolnił spółkę z obowiązku uiszczenia dodatkowej opłaty, zasądzając od ZUS na rzecz spółki zwrot kosztów postępowania apelacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja celu i zasad stosowania opłaty dodatkowej przez ZUS, zwłaszcza w kontekście trudnej sytuacji finansowej płatnika składek.
Dotyczy specyficznej sytuacji braku środków finansowych, a nie ogólnego uchylania się od płatności.
Zagadnienia prawne (2)
Czy w sytuacji braku środków finansowych u płatnika składek, uzasadnione jest nałożenie na niego opłaty dodatkowej z tytułu zaległości składkowych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, opłata dodatkowa nie powinna być nakładana, gdy płatnik nie ma realnej możliwości uregulowania podstawowego zobowiązania, gdyż jej celem jest dyscyplinowanie, a nie pogłębianie kryzysu finansowego.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że opłata dodatkowa ma charakter dyscyplinujący i jej celem jest motywowanie do terminowego opłacania składek. W sytuacji, gdy płatnik nie opłaca składek z powodu braku środków finansowych, a nie z zaniedbania czy niechęci, nałożenie opłaty dodatkowej jest sprzeczne z celem tej instytucji, ponieważ jedynie zwiększa wysokość zobowiązania i nie czyni spłaty bardziej realną. Sąd podkreślił, że należy uwzględnić całokształt okoliczności, a nie tylko fakt zaległości.
Czy sąd okręgowy prawidłowo ocenił dowody i uzasadnił swoje rozstrzygnięcie w sprawie nałożenia opłaty dodatkowej przez ZUS?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd okręgowy naruszył przepisy procedury, w tym art. 233 § 1 k.p.c. poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów i art. 328 § 2 k.p.c. poprzez niewłaściwe uzasadnienie.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny zarzucił Sądowi Okręgowemu naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. poprzez nieuwzględnienie dowodów przedstawionych przez stronę apelującą oraz naruszenie art. 328 § 2 k.p.c. poprzez niewskazanie w uzasadnieniu przyczyn odmowy wiarygodności dowodom płatnika. Sąd Okręgowy nie wyjaśnił, dlaczego nie uwzględnił wyjaśnień spółki i jej dowodów.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w L. | spółka | wnioskodawca |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (14)
Główne
u.s.u.s. art. 24 § 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Opłata dodatkowa stanowi sankcję za niewykonanie lub nienależyte wykonanie obowiązku opłacania składek i ma sens wówczas, gdy można oczekiwać, że spełni ona dyscyplinujący cel. Nie powinna być nakładana, gdy płatnik nie ma środków finansowych na uregulowanie głównego zobowiązania.
Pomocnicze
u.s.u.s. art. 83 § 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
u.s.u.s. art. 32
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
u.s.u.s. art. 123
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
k.p.c. art. 233 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, poprzez nieuwzględnienie istotnych dowodów strony.
k.p.c. art. 328 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Błędne wskazanie podstawy faktycznej rozstrzygnięcia, poprzez niewłaściwe uzasadnienie i brak wskazania przyczyn odmowy wiarygodności dowodom.
k.p.c. art. 386 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 98 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.a. art. 10 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 10 § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 81
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Opłata dodatkowa nie powinna być nakładana, gdy płatnik nie ma środków finansowych na uregulowanie podstawowego zobowiązania, gdyż jej celem jest dyscyplinowanie, a nie pogłębianie kryzysu. • Sąd Okręgowy naruszył przepisy procedury, w tym art. 233 § 1 k.p.c. poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów i art. 328 § 2 k.p.c. poprzez niewłaściwe uzasadnienie.
Odrzucone argumenty
Spółka ponosi odpowiedzialność za nieterminowe wpłaty składek, a okoliczności, na które się powołuje, nie mają charakteru nadzwyczajnego. • Spółka uporczywie uchylała się od zapłaty, mając obiektywną możliwość jej dokonania i nie podjęła inicjatywy w celu rozłożenia należności na raty.
Godne uwagi sformułowania
funkcją dodatkowej opłaty jest zdyscyplinowanie płatników składek do wykonania, i to należytego, ciążących na nich obowiązków terminowego i w należnej wysokości opłacania składek • ma sens wówczas, gdy - przy uwzględnieniu wszystkich okoliczności - można oczekiwać, że spełni ona lub może spełnić założony, dyscyplinujący cel • nieopłacenie składek albo ich opłacenie w zaniżonej wysokości wynikało z braku środków finansowych, a nie z zaniedbań bądź niechęci do ich regulowania • Trudno dostrzec interes publiczny w pogłębianiu kryzysu finansowego płatnika składek i obciążaniu go należnościami fakultatywnymi w sytuacji, gdy nie opłaca on składek na ubezpieczenia społeczne z powodu braku środków pieniężnych. • Nakładanie dodatkowej opłaty na ubezpieczonego, który nie ma realnej możliwości uregulowania głównego zobowiązania, jest sprzeczne z celem tej instytucji, gdyż jedynie zwiększa wysokość zobowiązania ubezpieczonego wobec organu rentowego, nie czyniąc spłaty zobowiązania bardziej realną.
Skład orzekający
Małgorzata Rokicka - Radoniewicz
przewodniczący-sprawozdawca
Elżbieta Czaja
sędzia
Bogdan Świerk
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja celu i zasad stosowania opłaty dodatkowej przez ZUS, zwłaszcza w kontekście trudnej sytuacji finansowej płatnika składek."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku środków finansowych, a nie ogólnego uchylania się od płatności.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Orzeczenie pokazuje, jak sąd może zinterpretować cel sankcji w kontekście realnych problemów finansowych przedsiębiorcy, co jest interesujące dla prawników i przedsiębiorców.
“ZUS nałożył opłatę, ale sąd uznał, że nie ma sensu karać firmy, która i tak nie ma pieniędzy.”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.