VIII U 1290/24

Sygn. akt VIII U 1290/24 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 15.04.2024 roku, uchylającą decyzję ZUS z dnia 15.06.2023 r., Zakład Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w Ł. , po rozpatrzeniu wniosku J. J. z dnia 19.01.2023 roku, odmówił mu prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy. Komisja Lekarska Zakładu Ubezpieczeń Społecznych orzeczeniem z 15 marca 2024 r. ustaliła, że ubezpieczony jest okresowo całkowicie niezdolny do pracy do 30 kwietnia 2024 r., a niezdolność do pracy powstała 12 grudnia 2021 r. oraz, że jest okresowo częściowo niezdolny do pracy do 31 marca 2025 r., a niezdolność powstała 15 marca 2024 roku. Na wymagany okres składkowy i nieskładkowy wynoszący 5 lat w ostatnim dziesięcioleciu przed dniem powstania częściowej niezdolności do pracy tj. w okresie od 15.03.2014 r. do 14.03.2024 r. ubezpieczony udokumentował wyłącznie 9 miesięcy i 13 dni okresów składkowych. Na wymagany okres składkowy i nieskładkowy wynoszący 5 lat w ostatnim dziesięcioleciu przed dniem powstania całkowitej niezdolności do pracy tj. w okresie od 12.12.2011 r. do 11.12.2021 r. ubezpieczony udokumentował 2 lata, 6 miesięcy, 21 dni wyłącznie okresów składkowych. Natomiast w dziesięcioleciu na dzień zgłoszenia wniosku o świadczenie tj. w okresie od 19.01.2013 r. do 18.01.2023 r. ubezpieczony udokumentował 1 rok, 7 miesięcy i 26 dni okresów składkowych. Ponadto niezdolność do pracy powstała po upływie 18 m-cy od ustania ubezpieczenia w dniu: 31.07.2016 r. Na wymagany 30-letni okres składkowy ubezpieczony udokumentował jedynie 9 lat, 7 miesięcy, 1 dzień. Na wymagany 25-letni okres składkowy i nieskładkowy ubezpieczony udokumentował jedynie 10 lat, 1 miesiąc. Wobec powyższego ZUS uznał, że brak jest podstaw prawnych do przyznania prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy. Nadto do stażu pracy ubezpieczonego ZUS nie zaliczył następujących okresów z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej: od 16.02.2004 r. do 29.02.2004 r.; od 17.04.2006 r. do 30.04.2006 r.; od 31.05.2006 r. do 31.05.2006 r.; od 19.06.2006 r. do 30.06.2006 r.; od 18.07.2006 r. do 31.07.2006 r.; od 21.08.2006 r. do 31.08.2006 r.; od 18.10.2006 r. do 31.10.2006 r.; od 20.11.2006 r. do 30.11.2006 r.; od 17.12.2006 r. do 31.12.2006 r.; od 18.01.2007 r. do 31.01.2007 r. ; od 28.02.2007 r. do 28.02.2007 r.; od 15.03.2007 r. do 31.03.2007 r.; od 30.04.2007 r. do 30.04.2007 r.; od 27.05.2007 r. do 31.05.2007 r.; od 02.06.2007 r. do 30.06.2007 r.; od 15.07.2009 r. do 31.07.2009 r.; od 26.02.2008 r. do 29.02.2008 r.; od 21.06.2009 r. do 30.06.2009 r.; od 15.08.2009 r. do 31.08.2009 r.; od 15.09.2009 r. do 30.09.2009 r.; od 15.10.2009 r. do 31.10.2009 r.; od 15.11.2009 r. do 30.11.2009 r.; od 28.12.2009 r. do 31.12.2009 r.; od 13.02.2010 r. do 28.02.2010 r.; od 31.05.2010 r. do 31.05.2010 r.; od 15.06.2010 r. do 30.06.2010 r.; od 31.07.2010 r. do 31.07.2010 r.; od 27.09.2010 r. do 30.09.2010 r.; od 19.10.2010 r. do 31.10.2010 r.; 31.05.2011 r. do 31.05.2011 r.; od 02.01.2012 r. do 31.01.2012 r.; od 08.11.2012 r. do 30.11.2012 r.; od 01.03.2013 r. do 31.03.2013 r.; od 01.11.2013 r. do 31.12.2013 r.; od 01-03-2014 r. do 30-04-2014 r.,; od 03.09.2014 r. do 31.12.2014 r., od 01.02.2015 r. do 30.04.2015 r.: od 01.06.2015 r. do 30.06.2015 r.; od 01.08.2015 r. do 31.12.2015 r.; od 12.02.2016 r. do 30.06.2016 r.; od 01.08.2016 r.. do 31.01.2024 r. z uwagi na brak opłaconych składek. (decyzja – k. 32-32 verte akt organu rentowego załączonych do akt sprawy ) Odwołanie od w/w decyzji złożył J. J. reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika zaskarżając ją w całości. Ubezpieczony wniósł o uchylenie decyzji i przyznanie prawa do renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy . W ocenie skarżącego jest on osobą całkowicie niezdolną do pracy z powodu zaburzeń psychicznych co najmniej od 2006 r. Jak wynika z uzasadnienia odwołania schizofrenia jest chorobą nieuleczalną dlatego całkowita niezdolność do pracy odwołującego ma charakter stały . (odwołanie – k. 3-4 verte) Pozwany organ rentowy w odpowiedzi na odwołanie wniósł o jego oddalenie na podstawie art. 477 § 1 k.p.c. podnosząc argumentację jak w zaskarżonej decyzji. (odpowiedź na odwołanie – k. 6-7) Na rozprawie w dniu 8.04.2025 r. sąd postanowieniem na podstawie art. 235 2 § 1 pkt 5 k.p.c. oddalił wnioski dowodowe pełnomocnika wnioskodawcy o dopuszczenie dowodu z opinii biegłych: z zakresu pulmonologii, neurologii, diabetologii, rehabilitacji medycznej. (postanowienie – rozprawa z dnia 8.04.2025 r. e- protokół (...) :01:59 – 00:03:00 – płyta CD – k. 70) Strony podtrzymały swoje stanowiska do końca procesu. Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny: J. J. urodził się w dniu (...) (okoliczność bezsporna) W dniu 19.01.2023 r. wnioskodawca złożył wniosek o ustalenie prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy. (wniosek – k. 1-3 załączonych do sprawy akt organu rentowego) Lekarz Orzecznik ZUS rozpatrując powyższy wniosek, orzeczeniem z dnia 12.04.2023 r. ustalił, że ubezpieczony jest całkowicie niezdolny do pracy do 30.04.2024 r., a za datę powstania niezdolności do pracy przyjął 12.12.2021 r. (orzeczenie Lekarza Orzecznika ZUS – k. 11 akt organu rentowego załączonych do akt sprawy, opinia lekarska – k. 36-37 tom 1 załączonej do sprawy dokumentacji orzeczniczo - lekarskiej ) Wnioskodawca nie wniósł sprzeciwu od orzeczenia Lekarza Orzecznika do Komisji Lekarskiej ZUS. (potwierdzenie odbioru orzeczenia - orzeczenie Lekarza Orzecznika ZUS – k. 11 odwrót akt organu rentowego załączonych do akt sprawy ) Decyzją z dnia 15.06.2023 r. organ odmówił Wnioskodawcy prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy ze względu na nieudowodnienie przez niego wymaganego okresu składkowego i nieskładkowego. Od tej decyzji Wnioskodawca złożył odwołanie do Sądu. Sprawa toczyła się przed Sądem Okręgowym w Łodzi pod sygn. akt VIII U 1392/23 i zakończyła się odrzuceniem odwołania. (decyzja – k. 20 akt organu rentowego załączonych do akt sprawy, odwołanie – k. 3-4, odpowiedź na odwołanie – k. 8-8 verte, wyrok z uzasadnieniem – k. 33, k. 36-38 verte w aktach o sygn. VIII U 1392/23 załączonych do akt niniejszej sprawy) W dniu 21.02.2024 r. profesjonalny pełnomocnik wnioskodawcy złożył do organu rentowego sprzeciw od orzeczenia lekarza orzecznika ZUS z dnia 12.04.2023 r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia sprzeciwu. (sprzeciw w tomie 1 załączonej do sprawy dokumentacji orzeczniczo - lekarskiej ) W dniu 1 marca 2024 r. Główny Lekarz Orzecznik ZUS rozpatrzył w/w wniosek i przywrócił J. J. termin na wniesienie sprzeciwu od orzeczenia lekarza orzecznika ZUS z dnia 12.04.2023 r. (pismo – k. 23-23 verte akt organu rentowego załączonych do akt sprawy ) Orzeczeniem Komisji Lekarskiej ZUS z dnia 15.03.2024 roku ustalono, że ubezpieczony był całkowicie niezdolny do pracy do 14.03.2024 r., a za datę powstania całkowitej niezdolności do pracy przyjęto 12.12.2021 r., natomiast J. J. jest częściowo niezdolny do pracy do 31.03.2025 r., a za datę powstania częściowej niezdolności do pracy przyjęto 15.03.2024 r. U ubezpieczonego rozpoznano: przebytą 2021 r. infekcję covid – 19 z zapaleniem płuc i niewydolnością oddechową, pointubacyjne zwężenie tchawicy po przebytej respiratoroterapii, cukrzycę typu II, przebyty epizod śpiączki ketonowej w 12.2021 r., polineuropatię cukrzycową, organiczne zaburzenia osobowości i nastroju, przebyty epizod psychotyczny (2006). (orzeczenie – k. 26-26 verte załączonych do sprawy akt organu rentowego, opinia lekarska w dokumentacji medycznej (koperta) załączona do akt niniejszej sprawy) Zaskarżoną decyzją z dnia 15.04.2024 roku, uchylającą decyzję ZUS z dnia 15.06.2023 r., Zakład Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w Ł. , po rozpatrzeniu wniosku J. J. z dnia 19.01.2023 roku, odmówił mu prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy. Zakład podał, że Komisja Lekarska Zakładu Ubezpieczeń Społecznych orzeczeniem z 15 marca 2024 r. ustaliła, że ubezpieczony jest okresowo całkowicie niezdolny do pracy do 30 kwietnia 2024 r., a niezdolność do pracy powstała 12 grudnia 2021 r. oraz, że jest okresowo częściowo niezdolny do pracy do 31 marca 2025 r., a niezdolność powstała 15 marca 2024 roku. Organ rentowy odmówił wnioskodawcy przyznania prawa do renty ponieważ: - w dziesięcioleciu przed zgłoszeniem wniosku o rentę tj. w okresie od 19.01.2013 r. do 18.01.2023 r. na wymagane 5 lat okresów składkowych i nieskładkowych ubezpieczony udowodnił 1 rok, 7 miesięcy i 26 dni okresów składkowych. - w dziesięcioleciu przed powstaniem częściowej niezdolności do pracy tj. w okresie od 15.03.2014 r. do 14.03.2024 r. na wymagane 5 lat okresów składkowych i nieskładkowych ubezpieczony udowodnił wyłącznie 9 miesięcy i 13 dni okresów składkowych. - w dziesięcioleciu przed powstaniem całkowitej niezdolności do pracy tj. w okresie od 12.12.2011 r. do 11.12.2021 r. na wymagane 5 lat okresów składkowych i nieskładkowych ubezpieczony udowodnił 2 lata, 6 miesięcy, 21 dni wyłącznie okresów składkowych. (decyzja – k. 32-32 verte, karta przebiegu zatrudnienia – k. 33-33 verte akt organu rentowego załączonych do akt sprawy) W toku n/n postępowania Sąd Okręgowy przeprowadził dowód z opinii biegłego lekarza właściwego ze względu na schorzenia wnioskodawcy. Z punktu widzenia psychiatrii wnioskodawca J. J. obecnie oraz w dacie badania przed KL ZUS nie jest i nie był osobą całkowicie ani częściowo niezdolną do pracy, w rozumieniu art 12 i 13 ustawy z 17 dnia grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Rozpoznana u wnioskodawcy schizofrenia paranoidalna może być potwierdzona jedynie na podstawie długotrwałej hospitalizacji psychiatrycznej na oddziale zamkniętym oraz długotrwałej bezpośredniej obserwacji objawów takich jak omamy czy inne produkcje psychotyczne. W ciągu ostatniego roku nie stwierdzono obecności takich objawów w dokumentacji medycznej, nie stwierdzono hospitalizacji psychiatrycznych po 2006r. - co świadczy o braku aktywności psychotycznej u ubezpieczonego. Wnioskodawca był całkowicie niezdolny do pracy od 17.01.2006 r. – od daty hospitalizacji psychiatrycznej spowodowanej ostrym epizodem psychotycznym (stan psychiczny wnioskodawcy uległ stabilizacji w związku z wdrożonym leczeniem farmakologicznym olanzapiną, a aktywne objawy psychotyczne zostały wyciszone) do końca 2008 r. – remisji schizofrenii paranoidalnej (do końca obserwacji produkcji psychotycznych). Zakończenie tego okresu zbiega się również z decyzją o kontynuowaniu farmakoterapii w ramach podstawowej opieki zdrowotnej, bez konieczności intensywnej opieki psychiatrycznej. (pisemna opinia biegłego z zakresu psychiatrii – k. 28-36, pisemna uzupełniające opinia biegłego z zakresu psychiatrii – k. 50-51) Powyższy stan faktyczny sąd ustalił na podstawie: - dokumentów zgromadzonych w aktach niniejszej sprawy, - dokumentów znajdujących się w aktach rentowych pozwanego wraz z dokumentacją orzeczniczo – lekarską, - pisemnej opinii biegłego sądowego psychiatry. Dokonując oceny zgromadzonego materiału dowodowego, Sąd uznał za przydatne dla ustalenia stanu faktycznego wszystkie dokumenty zgromadzone w postępowaniu. Zostały one sporządzone przez uprawnione do tego podmioty, w przewidzianej przez prawo formie. Nie były one kwestionowane przez żadną ze stron i również Sąd nie znalazł powodów, dla których miałby je zakwestionować. Istotna okazała się zwłaszcza dokumentacja medyczna – dokumentacja psychiatryczna, dokumentacja z hospitalizacji wnioskodawcy z 2021 r. i 2022 r., która została drobiazgowo przeanalizowana i wykorzystana przy sporządzaniu opinii przez biegłego sądowego lekarza psychiatrę. Celem weryfikacji stanowiska ubezpieczonego Sąd dopuścił dowód z opinii biegłego lekarza psychiatry. Opinia powołanego w sprawie biegłego lekarza podlega, jak inne dowody ocenie Sądu według art. 233 § 1 k.p.c. , to co odróżnia ją pod tym względem, to szczególne dla tego dowodu kryteria oceny, którymi są: poziom wiedzy biegłego, podstawy teoretyczne opinii, sposób motywowania sformułowanego w niej stanowiska oraz stopień stanowczości wyrażonych w niej ocen, a także zgodność z zasadami logiki i wiedzy powszechnej (postanowienie SN z 7 listopada 2000r., (...) CKN 1170/98, OSNC 2001/4/64). Sąd, oceniając zgromadzony materiał dowodowy, w pełni uznał wartość dowodową opinii powołanego w sprawie biegłego psychiatry. W ocenie Sądu złożona do sprawy opinia nie zawiera żadnych braków i wyjaśnia wszystkie okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. Podkreślić należało, że ubezpieczony nie stawił się na badanie przez biegłego sądowego wyznaczone na dzień 19.11.2024 r. i nie usprawiedliwił swojej nieobecności, tym samym sam nie wyraził chęci stawienia się na badaniu u biegłego psychiatry. Niemniej jednak fakt, iż biegły nie zbadał badanego osobiście nie powoduje, iż jego opinia jest nieprzydatna. Należy podnieść, iż biegły psychiatra zapoznał się, wydał opinię po metaanalizie całości akt sprawy ze szczególnym uwzględnieniem dokumentacji psychiatrycznej ubezpieczonego dokumentacji z jego hospitalizacji z lat 2021 i 2022, dokumentacji ZUS i na tej podstawie wydał spójną i wyczerpującą opinię. Tutejszy Sąd wskazuje jednocześnie, że biegły psychiatra w swej pisemnej opinii uzupełniającej odniósł się do zastrzeżeń organu rentowego, pogłębiając wnioski końcowe zawarte w pisemnej opinii podstawowej, precyzując nadto do kiedy trwała całkowita niezdolność do pracy ubezpieczonego. Podnieść przy tym należy, że po złożeniu przez biegłego opinii pisemnej uzupełniającej żadna ze stron, nie kwestionowała treści opinii i nie składała do niej zastrzeżeń. Brak więc było podstaw do podważania wniosków z niej płynących. Opinia biegłego jest opinią jasną, logiczną i przekonującą. Rzetelność opinii nie budziła żadnych wątpliwości. Biegły jest doświadczonym specjalistą z dziedziny medycyny adekwatnej do schorzeń ubezpieczonego, w związku z czym fachowość biegłego jest bezsprzeczna. Zarządzeniami z dnia 15.01.2025 r., 29.01.2025 r., 12.02.2025 r. Sąd zobowiązywał pełnomocnika wnioskodawcy w zw. ze złożonym przez niego w piśmie z dnia 13.01.2025 r. wnioskiem dot. przeprowadzenia dowodu z opinii biegłych z zakresu pulmonologii, neurologii, diabetologii, rehabilitacji medycznej, do wskazania w zakreślonym przez Sąd terminie, w jakich okresach wnioskodawca leczył się u lekarzy wskazanych specjalności, czy nadal leczy się. Zobowiązanie Sądu pozostało jednak bez odpowiedzi ze strony pełnomocnika wnioskodawcy. Również na terminie rozprawy poprzedzającym zamknięcie rozprawy nie stawił się ani wnioskodawca ani jego pełnomocnik i nie zajęli w tym zakresie żadnego stanowiska. Zgodnie z art. 6 k.c. , ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne. To zatem ubezpieczony powinien złożyć wyniki badań i inne dokumenty z leczenia, które potwierdzałyby zasadność jego wniosku z dnia 13.01.2025 r. Takich dokumentów jednak nie przedstawił, dlatego też wnioski dowodowe o dopuszczenie dowodu z opinii biegłych: z zakresu pulmonologii, neurologii, diabetologii, rehabilitacji medycznej, wobec nie podniesienia żadnych zastrzeżeń co do opinii biegłego psychiatry, Sąd oddalił na podstawie art. 235 2 § 1 pkt 5 k.p.c. jako zmierzające jedynie do nieuzasadnionego przedłużenia postępowania. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie. Dokonując rozważań dotyczących zasadności odwołania, w pierwszej kolejności wskazać należy, że renta z tytułu niezdolności do pracy może być przyznana ubezpieczonemu, który spełnia łącznie przesłanki określone w art. 57 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U.2024.0.1631, dalej jako ustawa emerytalna), a więc: 1) jest niezdolny do pracy; 2) ma wymagany okres składkowy i nieskładkowy; 3) niezdolność do pracy powstała w okresach, o których mowa w art. 6 okresy składkowe ust. 1 pkt 1 i 2, pkt 3 lit. b, pkt 4, 6, 7 i 9, ust. 2 pkt 1, 3–8 i pkt 9 lit. a, pkt 10 lit. a, pkt 11, 12 i pkt 13 lit. a, pkt 14 lit. a i pkt 15–17 oraz art. 7 pkt 1–3, pkt 5 lit. a, pkt 6 i 12, oraz w okresach pobierania świadczenia pielęgnacyjnego lub specjalnego zasiłku opiekuńczego określonych w przepisach o świadczeniach rodzinnych lub zasiłku dla opiekuna określonego w przepisach o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów, za które nie było obowiązku opłacania składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe, albo nie później niż w ciągu 18 miesięcy od ustania tych okresów ; 4) nie ma ustalonego prawa do emerytury z Funduszu lub nie spełnia warunków do jej uzyskania. Ponadto zgodnie z art. 58 ustawy emerytalnej warunek posiadania wymaganego okresu składkowego i nieskładkowego, w myśl art. 57 ust. 1 pkt 2, uważa się za spełniony, gdy ubezpieczony osiągnął okres składkowy i nieskładkowy wynoszący łącznie co najmniej: 1) 1 rok - jeżeli niezdolność do pracy powstała przed ukończeniem 20 lat; 2) 2 lata - jeżeli niezdolność do pracy powstała w wieku powyżej 20 do 22 lat; 3) 3 lata - jeżeli niezdolność do pracy powstała w wieku powyżej 22 do 25 lat; 4) 4 lata - jeżeli niezdolność do pracy powstała w wieku powyżej 25 do 30 lat; 5) 5 lat - jeżeli niezdolność do pracy powstała w wieku powyżej 30 lat (ust. 1). Okres, o którym mowa w ust. 1 pkt 5, powinien przypadać w ciągu ostatniego dziesięciolecia przed zgłoszeniem wniosku o rentę lub przed dniem powstania niezdolności do pracy; do tego dziesięcioletniego okresu nie wlicza się okresów pobierania renty z tytułu niezdolności do pracy, renty szkoleniowej, renty rodzinnej oraz okresów pobierania świadczenia pielęgnacyjnego lub specjalnego zasiłku opiekuńczego określonych w przepisach o świadczeniach rodzinnych lub zasiłku dla opiekuna określonego w przepisach o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów, za które nie było obowiązku opłacania składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe (ust. 2). Jeżeli ubezpieczony nie osiągnął okresu składkowego i nieskładkowego, o którym mowa w ust. 1, warunek posiadania wymaganego okresu uważa się za spełniony, gdy ubezpieczony został zgłoszony do ubezpieczenia przed ukończeniem 18 lat albo w ciągu 6 miesięcy po ukończeniu nauki w szkole ponadpodstawowej, ponadgimnazjalnej lub w szkole wyższej oraz do dnia powstania niezdolności do pracy miał, bez przerwy lub z przerwami nieprzekraczającymi 6 miesięcy, okresy składkowe i nieskładkowe (ust. 3). Przepisu ust. 2 nie stosuje się do ubezpieczonego, który udowodnił okres składkowy, o którym mowa w art. 6, wynoszący co najmniej 25 lat dla kobiety i 30 lat dla mężczyzny oraz jest całkowicie niezdolny do pracy (ust. 4). Pierwsza z przesłanek, a więc niezdolność do pracy, jest kategorią ubezpieczenia społecznego łączącą się z całkowitą lub częściową utratą zdolności do pracy zarobkowej z powodu naruszenia sprawności organizmu bez rokowania jej odzyskania po przekwalifikowaniu (art. 12 ustawy emerytalnej). Przy ocenie stopnia i trwałości tej niezdolności oraz rokowania co do jej odzyskania uwzględnia się zarówno stopień naruszenia sprawności organizmu, możliwość przywrócenia niezbędnej sprawności w drodze leczenia i rehabilitacji, jak i możliwość wykonywania pracy dotychczasowej lub podjęcia innej oraz celowość przekwalifikowania zawodowego, biorąc pod uwagę rodzaj i charakter dotychczas wykonywanej pracy, poziom wykształcenia, wiek i predyspozycje psychofizyczne ubezpieczonego (art. 13 ust. 1 ustawy emerytalnej) (por. wyrok Sądu Najwyższego – Izba Administracyjna, Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z 28 stycznia 2004r., II UK 222/03). Przepis art. 12 ustawy emerytalnej rozróżnia dwa stopnie niezdolności do pracy - całkowitą i częściową. Zgodnie z ust. 3 ww. przepisu, częściowo niezdolną do pracy jest osoba, która w znacznym stopniu utraciła zdolność do pracy zgodnej z poziomem posiadanych kwalifikacji. Z kolei całkowita niezdolność do pracy polega na utracie zdolności do wykonywania jakiejkolwiek pracy. Przesłanka niezdolności do jakiejkolwiek pracy odnosi się do każdego zatrudnienia w innych warunkach niż specjalnie stworzone na stanowiskach pracy odpowiednio przystosowanych do stopnia i charakteru naruszenia sprawności organizmu (por. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 8 grudnia 2000r., II UKN 134/00 i z dnia 7 września 1979r., II URN 111/79). Dokonując analizy pojęcia „całkowita niezdolność do pracy" należy brać pod uwagę zarówno kryterium biologiczne (stan organizmu dotkniętego schorzeniami naruszającymi jego sprawność w stopniu powodującym całkowitą niezdolność do jakiejkolwiek pracy), jak i ekonomiczne (całkowita utrata zdolności do zarobkowania wykonywaniem jakiejkolwiek pracy). Osobą całkowicie niezdolną do pracy w rozumieniu art. 12 ust. 2 ustawy emerytalnej jest więc osoba, która spełniła obydwa te kryteria, czyli jest dotknięta upośledzeniem zarówno biologicznym, jak i ekonomicznym (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 21 grudnia 2004r., (...) UK 28/04). Z kolei wyjaśnienie częściowej niezdolności do pracy i treści pojęcia „pracy zgodnej z poziomem posiadanych kwalifikacji” wymaga uwzględnienia zarówno kwalifikacji formalnych (czyli zakresu i rodzaju przygotowania zawodowego udokumentowanego świadectwami, dyplomami, zaświadczeniami), jak i kwalifikacji rzeczywistych (czyli wiedzy i umiejętności faktycznych, wynikających ze zdobytego doświadczenia zawodowego) ( por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 15 września 2006r., (...) UK 103/06). Dopiero zatem zmiana zawodu w ramach posiadanych kwalifikacji i brak rokowań odzyskania zdolności do pracy po przekwalifikowaniu dają podstawę do przyznania renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy (por. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 13 października 2009r., II UK 106/09, z dnia 8 maja 2008r., (...) UK 356/07, z dnia 11 stycznia 2007r., II UK 156/06 i z dnia 25 listopada 1998r., II UKN 326/98). Jak wskazał Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 7 lutego 2006 r. ( (...) PK 153/05) częściowej niezdolności do pracy, polegającej na utracie w znacznym stopniu zdolności do pracy zgodnej z poziomem posiadanych kwalifikacji, nie wyklucza możliwość podjęcia przez ubezpieczonego pracy niżej kwalifikowanej. Ubezpieczony, który jest częściowo niezdolny do pracy może być jednocześnie z samej definicji zdolny do pracy zgodnej z posiadanymi kwalifikacjami w nieznacznym stopniu. Tak samo, gdy ubezpieczony wykonuje pracę, która nie jest zgodna z posiadanymi kwalifikacjami, a już na pewno, gdy jest pracą poniżej poziomu posiadanych kwalifikacji. Poziom posiadanych kwalifikacji, wyznacza zatem zakres pracy, do której można odnosić ocenę zdolności do pracy w rozumieniu art. 12 i 13 ustawy. Inaczej mówiąc, ochrona ubezpieczeniowa służy temu kto utracił zdolność do pracy zgodnej z poziomem posiadanych kwalifikacji, choćby w stopniu częściowej niezdolności do pracy. Należy zatem przy ocenie częściowej niezdolności do pracy, odnosić się do poziomu posiadanych kwalifikacji, przy czym w każdym przypadku należy zważyć posiadane wykształcenie oraz charakter dotychczasowego zatrudnienia ubezpieczonego i okres tego zatrudnienia. Nie sposób bowiem dokonać oceny posiadanych kwalifikacji, odnosząc się w sposób alternatywny z jednej strony do posiadanego wykształcenia, a z drugiej, do zatrudnienia wykonywanego przez ubezpieczonego. Aktualny jest również pogląd o konieczności ujmowania łącznie aspektu medycznego i ekonomicznego niezdolności do pracy (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 10 czerwca 1999r., sygn. akt II UKN 675/98). W orzecznictwie przyjmuje się również (por. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 20 sierpnia 2003r., II UK 11/03 oraz z dnia 5 lipca 2005r., (...) UK 222/04), że decydującą dla stwierdzenia niezdolności do pracy jest utrata możliwości wykonywania pracy zarobkowej z powodu naruszenia sprawności organizmu przy braku rokowania odzyskania zdolności do pracy po przekwalifikowaniu. Gdy więc biologiczny stan kalectwa lub choroba, nie powodują naruszenia sprawności organizmu w stopniu mającym wpływ na zdolność do pracy dotychczas wykonywanej lub innej mieszczącej się w ramach posiadanych lub możliwych do uzyskania kwalifikacji, to brak prawa do tego świadczenia. Prawa tego nie można w szczególności wywodzić z przewidzianych w art. 13 ustawy emerytalnej przesłanek, a więc: stopnia naruszenia sprawności organizmu oraz możliwości przywrócenia niezbędnej sprawności w drodze leczenia i rehabilitacji, możliwości wykonywania dotychczasowej pracy lub podjęcia innej pracy oraz celowości przekwalifikowania zawodowego, przy wzięciu pod uwagę rodzaju i charakteru dotychczas wykonywanej pracy, poziomu wykształcenia, wieku i predyspozycji psychofizycznych, bowiem odnoszą się one tylko do ustalania stopnia lub trwałości niezdolności do pracy. Są więc bez znaczenia, jeżeli aspekt biologiczny (medyczny) wskazuje na zachowanie zdolności do pracy. Obiektywna możliwość podjęcia dotychczasowego lub innego zatrudnienia, zgodnie z poziomem kwalifikacji, wykształcenia, wieku i predyspozycji psychofizycznych może być brana pod uwagę tylko wówczas, gdy ubiegający się o rentę jest niezdolny do pracy z medycznego punktu widzenia, gdyż oba te aspekty muszą występować łącznie ( por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 10 czerwca 1999r., sygn. akt II UKN 675/98). O niezdolności do pracy nie decyduje więc niemożność podjęcia innej pracy warunkowana wiekiem, poziomem wykształcenia i predyspozycjami psychofizycznymi, lecz koniunkcja niezdolności do pracy z niezdolnością do przekwalifikowania się do innego zawodu. Ocena niezdolności do pracy w zakresie dotyczącym naruszenia sprawności organizmu i wynikających stąd ograniczeń możliwości wykonywania zatrudnienia wymaga wiadomości specjalnych. W sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych dotyczących prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy, do dokonywania ustaleń w zakresie oceny stopnia zaawansowania chorób oraz ich wpływu na stan czynnościowy organizmu, uprawnione są osoby posiadające fachową wiedzę medyczną, a zatem okoliczności tych można dowodzić tylko przez dowód z opinii biegłych sądowych, zgodnie z treścią art. 278 k.p.c. Opinia biegłego ma na celu ułatwienie Sądowi należytej oceny zebranego materiału dowodowego wtedy, gdy potrzebne są do tego wiadomości specjalne. Dlatego też opinie sądowo - lekarskie sporządzone w sprawie przez lekarzy specjalistów, mają zasadniczy walor dowodowy dla oceny schorzeń wnioskodawcy (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z 11 lutego 2016 r., III AUa 1609/15). W ocenie Sądu Okręgowego w rozpatrywanej sprawie nie zaistniały podstawy, aby uznać zaskarżoną decyzję jako nieprawidłową. Należy jeszcze raz podkreślić, że warunki określone w art. 57 powołanej ustawy muszą być spełnione łącznie, by istniały podstawy do przyznania prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy, a to oznacza że brak choćby jednej z nich powoduje brak prawa do świadczenia. Należy w tym miejscu przypomnieć, że w odwołaniu ubezpieczony wniósł o przyznanie mu prawa do renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy na stałe . Wskazał, że jest on osobą całkowicie niezdolną do pracy z powodu zaburzeń psychicznych co najmniej od 2006 r. Jak wynika z uzasadnienia odwołania schizofrenia jest chorobą nieuleczalną dlatego całkowita niezdolność do pracy odwołującego ma charakter stały. W sądowym badaniu psychiatrycznym, biegły psychiatra wskazał, że rozpoznana u wnioskodawcy schizofrenia paranoidalna może być potwierdzona jedynie na podstawie długotrwałej hospitalizacji psychiatrycznej na oddziale zamkniętym oraz długotrwałej bezpośredniej obserwacji objawów takich jak omamy czy inne produkcje psychotyczne. W ciągu ostatniego roku nie stwierdzono obecności takich objawów w dokumentacji medycznej, nie stwierdzono hospitalizacji psychiatrycznych po 2006r. - co świadczy o braku aktywności psychotycznej u ubezpieczonego. Wnioskodawca był całkowicie niezdolny do pracy od 17.01.2006 r. – od daty hospitalizacji psychiatrycznej spowodowanej ostrym epizodem psychotycznym (stan psychiczny wnioskodawcy uległ stabilizacji w związku z wdrożonym leczeniem farmakologicznym olanzapiną, a aktywne objawy psychotyczne zostały wyciszone) do końca 2008 r. – remisji schizofrenii paranoidalnej (do końca obserwacji produkcji psychotycznych). Jak wynika z treści opinii biegłego psychiatry wnioskodawca obecnie oraz w dacie badania przed KL ZUS nie jest i nie był osobą całkowicie ani częściowo niezdolną do pracy - czyli także w dacie wydania spornej decyzji w rozumieniu art 12 i 13 ustawy z 17 dnia grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Przy ocenie opinii biegłych lekarzy, Sąd nie może zająć stanowiska odmiennego, niż wyrażone w opinii, na podstawie własnej oceny stanu faktycznego. Odmienne ustalenie w tej mierze może być dokonane tylko na podstawie opinii innych biegłych lekarzy, jeżeli ich opinia jest bardziej przekonywująca oraz wszechstronnie przedstawia kwestię nasuwającą wątpliwości w sprawie (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 13 października 1987 roku, II URN 228/87). Sąd Okręgowy nie dostrzegł żadnych argumentów, które mogłyby budzić wątpliwość, odnośnie do jednoznaczności, wskazanych przez biegłego wniosków orzeczniczych, w zakresie zdolności wnioskodawcy do pracy zarówno, obecnie jak i w dacie wydania spornej decyzji . Opinia biegłego może być oceniona przez Sąd i podważona dowodem z innej opinii. Ubezpieczony, jak każda strona w procesie, w myśl art. 6 k.c. , winien dowodzić swoich racji, a nie tylko przedstawiać poglądy. W przedmiotowej sprawie wnioskodawca nie działał sam, ale za pośrednictwem profesjonalnego pełnomocnika. Mimo to nie złożył on żadnych zastrzeżeń do opinii biegłego, a na termin rozprawy w dniu 8.04.2025 roku nie stawił się ani wnioskodawca ani działający w jego imieniu pełnomocnik (powiadomiony prawidłowo). Nie wnosił również o odroczenie rozprawy. Poza przedłożonym w dniu 13.01.2025 r. pismem, w którym wskazał, że nie zgłasza zastrzeżeń do podstawowej opinii biegłego psychiatry, dalej w postępowaniu nie zajął żadnego stanowiska co do wydanej w sprawie uzupełniającej opinii biegłego psychiatry. Wskazać w tym miejscu należy, że o nabyciu prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy nie mogą przesądzać subiektywne odczucia osoby ubezpieczonej. Również sam fakt stwierdzenia choroby nie jest równoznaczny z nabyciem prawa do renty. Istnienie schorzeń powodujących konieczność pozostawania w stałym leczeniu nie stanowi bowiem samodzielnej przyczyny uznania częściowej niezdolności do pracy, choć może wymagać czasowych zwolnień lekarskich. O niezdolności do pracy nie decyduje sam fakt występowania schorzeń, lecz ocena, czy i w jakim zakresie wpływają one na utratę zdolności do pracy zgodnej z posiadanymi kwalifikacjami. Jeżeli zatem stan zdrowia nie powoduje naruszenia sprawności organizmu w stopniu mającym wpływ na zdolność do pracy dotychczas wykonywanej lub innej mieszczącej się w ramach posiadanych lub możliwych do uzyskania kwalifikacji, brak jest prawa do tego świadczenia (por. wyrok SN z dnia 12 lipca 2005, sygn. akt II UK 288/04, publ. OSNP 2006/5-6/99; wyrok SN z dnia 1 grudnia 2000 roku, sygn. akt II UKN 113/00, publ. OSNP 2002/14/343; wyrok SA w Szczecinie z dnia 17 marca 2016 roku, sygn. akt III AUa 546/15, LEX nr 2090464). Pamiętać należy również, że warunki nabycia prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy określone w art. 57 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych muszą być spełnione łącznie w chwili wydania decyzji przez organ rentowy. Postępowanie sądowe w sprawach dotyczących ubezpieczenia rentowego wszczynane w rezultacie odwołania wniesionego przez ubezpieczonego ma charakter odwoławczy. Jego przedmiotem jest więc ocena zgodności z prawem - w aspekcie formalnym i materialnym - decyzji wydanej przez organ rentowy na wniosek ubezpieczonego lub z urzędu. Badanie owej zgodności z prawem i legalności decyzji oraz orzekanie o niej jest możliwe tylko przy uwzględnieniu stanu faktycznego oraz prawnego istniejącego w chwili wydawania decyzji. Mówiąc inaczej - o zasadności przyznania lub odmowy przyznania świadczenia decydują okoliczności istniejące w chwili ustalania do niego prawa. Postępowanie dowodowe przed sądem jest bowiem postępowaniem sprawdzającym, weryfikującym ustalenia dokonane przez organ rentowy, a biegli sądowi nie zastępują lekarza orzecznika ZUS, tylko zgodnie z posiadaną wiedzą specjalistyczną poddają ocenie merytorycznej trafność wydanego przez niego orzeczenia o zdolności wnioskodawcy do pracy lub jej braku (wyrok Sądu Najwyższego – Izba Administracyjna, Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z 20 maja 2004 roku, II UK 395/03, OSNAPiUS 2005, Nr 3, poz. 43). Sąd rozpatrując odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych badał zasadność tej decyzji, oceniając stan rzeczy z chwili jej wydania. W przedmiotowej sprawie jest to 15.04.2024 roku. U wnioskodawcy nie występowała niezdolność do pracy z powodu zaburzeń psychicznych, jak twierdził w odwołaniu, co zostało potwierdzone opinią biegłego psychiatry, nie kwestionowaną przez skarżącego. Nadto pełnomocnik odwołującego, pomimo wielokrotnego zobowiązania (zarządzeniami z dnia 15.01.2025 r., 29.01.2025 r., 12.02.2025 r.), w żaden sposób nie uzasadnił swoich wniosków zawartych w piśmie z dnia 13.01.2025 r. o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłych z zakresu pulmonologii, neurologii, diabetologii, rehabilitacji medycznej, nie wskazał w zakreślonym przez Sąd terminie, w jakich okresach wnioskodawca leczył się u lekarzy wskazanych specjalności, czy nadal leczy się. Zobowiązanie Sądu pozostało bez odpowiedzi. Również na terminie poprzedzającym zamknięcie rozprawy nie stawił się ani wnioskodawca ani jego pełnomocnik i nie zajęli w tym zakresie żadnego stanowiska. Skarżący nie kwestionował również okresów składkowych i nieskładkowych uznanych przez organ rentowy, a tym samym odwołujący nie spełnił również pozostałych przesłanek niezbędnych do przyznania prawa do renty. Należy bowiem zauważyć, iż Komisja Lekarska Zakładu Ubezpieczeń Społecznych orzeczeniem z 15 marca 2024 r. ustaliła, że ubezpieczony jest okresowo całkowicie niezdolny do pracy do 30 kwietnia 2024 r., a niezdolność do pracy powstała 12 grudnia 2021 r. oraz, że jest okresowo częściowo niezdolny do pracy do 31 marca 2025 r., a niezdolność powstała 15 marca 2024 roku. W toku postępowania pełnomocnik wnioskodawcy nie kwestionował tych ustaleń ani nie podnosił, aby niezdolność do pracy wnioskodawcy z innych przyczyn niż psychiatryczne, powstała we wcześniejszym okresie. W tym czasie (w 2021 r.) bowiem odwołujący znalazł się w szpitalu z powodu schorzeń związanych z infekcją covid-19. Brak jest natomiast w aktach sprawy jakiejkolwiek informacji czy przed 12 grudnia 2021 roku odwołujący chorował na schorzenia z zakresu pulmonologii, neurologii czy rehabilitacji medycznej. Jak wskazano wyżej również w toku postępowania pełnomocnik skarżącego na taką sytuację nie wskazywał i nie wykonał żadnego zarządzenia Sądu dotyczącego powyższego. Trzeba podkreślić, że u ubezpieczonego rozpoznano przebytą w 2021 r. infekcję covid – 19 z zapaleniem płuc i niewydolnością oddechową, pointubacyjne zwężenie tchawicy po przebytej respiratoroterapii, cukrzycę typu II, przebyty epizod śpiączki ketonowej w 12.2021 r., polineuropatię cukrzycową, organiczne zaburzenia osobowości i nastroju, przebyty epizod psychotyczny (2006). Tym samym nie ulega wątpliwości, że Wnioskodawca nie wykazał wymaganego 5 – letniego okresu składkowego i nieskładkowego, co nie było kwestionowane w toku postępowania. Jednocześnie przesłanki uprawniające do przyznania prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy muszą zostać spełnione kumulatywnie, dlatego brak wymaganego okresu składkowego i nieskładkowego uniemożliwia przyznanie wnioskodawcy przedmiotowego świadczenia. Na wymagany okres składkowy i nieskładkowy wynoszący 5 lat w ostatnim dziesięcioleciu przed dniem powstania częściowej niezdolności do pracy tj. w okresie od 15.03.2014 r. do 14.03.2024 r. ubezpieczony udokumentował wyłącznie 9 miesięcy i 13 dni okresów składkowych. Na wymagany okres składkowy i nieskładkowy wynoszący 5 lat w ostatnim dziesięcioleciu przed dniem powstania całkowitej niezdolności do pracy tj. w okresie od 12.12.2011 r. do 11.12.2021 r. ubezpieczony udokumentował 2 lata, 6 miesięcy, 21 dni wyłącznie okresów składkowych. Natomiast w dziesięcioleciu na dzień zgłoszenia wniosku o świadczenie tj. w okresie od 19.01.2013 r. do 18.01.2023 r. ubezpieczony udokumentował 1 rok, 7 miesięcy i 26 dni okresów składkowych. Ponadto niezdolność do pracy powstała po upływie 18 m-cy od ustania ubezpieczenia w dniu: 31.07.2016 r. A na wymagany 30-letni okres składkowy ubezpieczony udokumentował jedynie 9 lat, 7 miesięcy, 1 dzień, zaś na wymagany 25-letni okres składkowy i nieskładkowy ubezpieczony udokumentował jedynie 10 lat, 1 miesiąc. Mając na uwadze powyższe, Sąd Okręgowy na podstawie art.477 14 § 1 k.p.c. oddalił odwołanie wnioskodawcy od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 15.04.2024 r., o czym orzekł w sentencji wyroku.