III AUa 1008/17
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Apelacyjny oddalił apelację ZUS, potwierdzając prawo do emerytury dla mechanika pracującego w szczególnych warunkach, mimo pracy częściowo poza kanałem remontowym.
Sąd Okręgowy w Siedlcach przyznał S. G. prawo do emerytury, uznając, że przepracował on ponad 15 lat w szczególnych warunkach jako mechanik samochodowy w kanałach remontowych. ZUS odwołał się, zarzucając naruszenie przepisów i błędną wykładnię prawa, twierdząc, że praca nie była wykonywana stale i w pełnym wymiarze. Sąd Apelacyjny oddalił apelację, akceptując ustalenia Sądu Okręgowego i potwierdzając, że praca w kanale remontowym, nawet z okazjonalnymi czynnościami poza nim, spełnia wymogi pracy w szczególnych warunkach.
Sprawa dotyczyła prawa do emerytury S. G., który pracował jako mechanik samochodowy w (...) Zakładach (...) od 1976 do 1993 roku. ZUS odmówił zaliczenia okresu pracy w szczególnych warunkach, ponieważ pracodawca nie określił rodzaju wykonywanej pracy w świadectwie, a organ rentowy uznał, że praca w kanale remontowym nie była wykonywana stale i w pełnym wymiarze. Sąd Okręgowy w Siedlcach zmienił decyzję ZUS, przyznając prawo do emerytury, opierając się na zeznaniach świadków i samego ubezpieczonego, którzy potwierdzili, że praca w kanale remontowym przy naprawach pojazdów ciężarowych i autobusów stanowiła dominującą część obowiązków. Sąd Apelacyjny w Lublinie oddalił apelację ZUS, podzielając stanowisko Sądu Okręgowego. Sąd uznał, że nawet okazjonalne wykonywanie czynności poza kanałem, ściśle związanych z pracą podstawową, nie przerywa ciągłości pracy w szczególnych warunkach ani nie oznacza braku pełnego wymiaru czasu pracy. Kluczowe było to, że ubezpieczony stale wykonywał obowiązki mechanika w kanale remontowym, co odpowiadało pracom wymienionym w wykazie prac w szczególnych warunkach.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, praca mechanika samochodowego wykonywana w kanale remontowym, nawet z okazjonalnymi czynnościami poza kanałem ściśle związanymi z pracą podstawową, może być uznana za pracę w szczególnych warunkach wykonywaną stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, jeśli stanowi ona dominującą część obowiązków pracownika.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że praca w kanale remontowym przy naprawach pojazdów mechanicznych, nawet jeśli czasami wymagała czynności poza kanałem (np. wymontowanie części, konsultacja), spełnia wymogi pracy w szczególnych warunkach. Kluczowe jest wykonywanie tych czynności stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, a okazjonalne przerwy nie przerywają tego charakteru, jeśli praca w kanale jest dominująca.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie apelacji
Strona wygrywająca
S. G.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| S. G. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (6)
Główne
ustawa o emeryturach i rentach art. 184 § 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Ubezpieczonym urodzonym po 31 grudnia 1948 r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w przepisach, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy osiągnęli okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymagany do nabycia prawa do emerytury na podstawie przepisów dotychczasowych.
rozporządzenie Rady Ministrów z 7 lutego 1983 r. § § 2 ust. 1
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego oraz wzrostu emerytur i rent inwalidzkich dla pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze
Okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu są okresy, w których praca w szczególnych warunkach jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy.
Pomocnicze
rozporządzenie Rady Ministrów z 7 lutego 1983 r.
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego oraz wzrostu emerytur i rent inwalidzkich dla pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze
Prace wymienione w wykazie A, dziale XIV poz. 16 (naprawy pojazdów mechanicznych w kanałach remontowych).
k.p.c. art. 477¹⁴ § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy zmiany decyzji organu rentowego przez sąd.
k.p.c. art. 233 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy oceny dowodów przez sąd.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy oddalenia apelacji przez sąd.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Praca mechanika samochodowego w kanale remontowym, nawet z okazjonalnymi czynnościami poza kanałem, jest pracą w szczególnych warunkach wykonywaną stale i w pełnym wymiarze. Zeznania świadków i wnioskodawcy są spójne i korespondują ze świadectwami pracy, potwierdzając charakter wykonywanej pracy. Praca wykonywana poza kanałem była nierozerwalnie związana z pracą w kanale i stanowiła niewielki procent czasu pracy.
Odrzucone argumenty
Praca nie była wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy w warunkach szczególnych. Świadectwo pracy nie określało rodzaju wykonywanej pracy w szczególnych warunkach. Czynności wykonywane poza kanałem przerywały ciągłość pracy w szczególnych warunkach.
Godne uwagi sformułowania
praca mechanika samochodowego ubezpieczony wykonywał w kanale remontowym przy naprawach pojazdów samochodowych, głównie samochodów ciężarowych. prace wykonywane poza kanałem miały charakter incydentalny i nie wpłynęły na okoliczność, że ubezpieczony w przeważającym zakresie wykonywał czynności naprawcze samochodów ciężarowych i autobusów w kanale remontowym. czasowe wykonywanie pracy poza kanałem, związanej ściśle z pracą podstawową, wykonywaną w kanale remontowym nie oznacza braku stałości pracy czy też pełnego wymiaru. czasem pracy w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze nie jest czas, w którym praca ta jest efektywnie rzeczywiście wykonywana, lecz czas, w którym pracownik pozostaje w gotowości do świadczenia na rzecz pracodawcy pracy tego rodzaju.
Skład orzekający
Małgorzata Rokicka-Radoniewicz
przewodniczący
Elżbieta Gawda
sprawozdawca
Jacek Chaciński
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, że praca mechanika w kanale remontowym, mimo okazjonalnych czynności poza nim, może być uznana za pracę w szczególnych warunkach, a także interpretacja pojęć 'stale' i 'w pełnym wymiarze czasu pracy' w kontekście świadczeń emerytalnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego rodzaju pracy (mechanik w kanale) i okresu przed reformą emerytalną. Interpretacja pojęć 'stale' i 'w pełnym wymiarze' może być stosowana analogicznie do innych zawodów wykonujących pracę w warunkach szczególnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak sądy interpretują przepisy dotyczące pracy w szczególnych warunkach, co jest kluczowe dla wielu osób ubiegających się o wcześniejszą emeryturę. Pokazuje też, jak ważne są dowody inne niż formalne dokumenty.
“Czy praca w kanale remontowym daje prawo do wcześniejszej emerytury? Sąd Apelacyjny wyjaśnia.”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt III AUa 1008/17 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 6 czerwca 2018 r. Sąd Apelacyjny w Lublinie III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący - Sędzia SA Małgorzata Rokicka-Radoniewicz Sędziowie: SA Elżbieta Gawda (spr.) SO del. do SA Jacek Chaciński Protokolant: p.o. protokolanta sądowego Sylwia Zawadzka po rozpoznaniu w dniu 6 czerwca 2018 r. w Lublinie sprawy S. G. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w S. o prawo do emerytury na skutek apelacji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w S. od wyroku Sądu Okręgowego w Siedlcach z dnia 18 października 2017 r. sygn. akt IV U 350/17 oddala apelację. Jacek Chaciński Małgorzata Rokicka-Radoniewicz Elżbieta Gawda III AUa 1008/17 UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 18 października 2017 r. Sąd Okręgowy w Siedlcach zmienił decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w S. i ustalił S. G. prawo do emerytury od dnia (...) . Sąd Okręgowy oparł swoje rozstrzygnięcie na następujących ustaleniach i rozważaniach prawnych: Ubezpieczony S. G. , ur. (...) , w dniu 13 marca 2017 r. wystąpił do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. z wnioskiem o ustalenie prawa do emerytury. We wniosku wskazał, że nie jest członkiem otwartego funduszu emerytalnego. Decyzją z dnia 18 maja 2017 r. na podstawie przedłożonych dokumentów organ rentowy ostatecznie przyjął za udowodnione na dzień 1 stycznia 1999 r. okresy składkowe i nieskładkowe, uzupełnione okresem pracy w gospodarstwie rolnym, w łącznym wymiarze 25 lat. Do pracy w szczególnych warunkach pozwany nie zaliczył żadnego okresu zatrudnienia, w tym nie uwzględnił okresu pracy od 6.01.1976 r. do 30.04.1993 r. w (...) Zakładach (...) , gdyż w przedłożonym świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach z dnia 30.04.1993 r. pracodawca nie określił rodzaju wykonywanej pracy. S. G. był zatrudniony w (...) Zakładach (...) Zakładzie Usług (...) w W. w okresie od 6.01.1976 r. do 30.04.1993 r. w pełnym wymiarze czasu pracy na stanowisku mechanika napraw pojazdów samochodowych. W trakcie zatrudnienia w dniu 20.09.1983 r. korzystał z urlopu bezpłatnego. W okresie od (...) do (...) pełnił służbę wojskową. Pracodawca wystawił ubezpieczonemu świadectwo wykonywania prac w szczególnych warunkach z dnia 30.04.1993 r., w którym powołał prace wymienione w wykazie A, stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego oraz wzrostu emerytur i rent inwalidzkich dla pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymienione w dziale XIV poz. 16 pkt 2 wykazu stanowiącego załącznik do Zarządzenia Nr 64 Ministra Komunikacji z dnia 29.06.1983 r. Pracę mechanika samochodowego ubezpieczony wykonywał w kanale remontowym przy naprawach pojazdów samochodowych, głównie samochodów ciężarowych. Ubezpieczony dokonywał napraw samochodów ciężarowych i autobusów marki S. , J. , A. , a także czasami samochodów dostawczych typu Ż. i N. , będących w posiadaniu pracodawcy. Naprawiał przeważnie zawieszenia, sprzęgła, hamulce, podwozia. Praca w kanale remontowym zajmowała ubezpieczonemu około 6 godzin dziennie, pozostały czas to były inne prace poza kanałem. Sąd Okręgowy obdarzył wiarą zeznania przesłuchanych w sprawie świadków oraz zeznania wnioskodawcy, gdyż są logiczne i korespondują ze świadectwami pracy zawartymi w aktach organu rentowego Poza sporem pozostawało, że ubezpieczony osiągnął wymagany ustawą wiek w dniu (...) spełnił przesłankę ogólnego stażu ubezpieczenia wykazując 25 lat okresów składkowych i nieskładkowych, jak również nie jest członkiem otwartego funduszu emerytalnego. W ocenie Sądu Okręgowego przeprowadzone postępowanie dowodowe, oparte na spójnych zeznaniach świadków – współpracowników ubezpieczonego D. P. i T. K. oraz samego ubezpieczonego, jak również świadectwach pracy zawartych w aktach organu rentowego, dało podstawy do uznania, że w okresie od 6.01.1976 r. do 30.04.1993 r. będąc zatrudnionym w (...) Zakładach (...) Zakładzie Usług (...) w W. S. G. świadczył wyłącznie pracę mechanika samochodowego, a czynności naprawcze w przeważającym zakresie wykonywał w kanałach remontowych. Ubezpieczony naprawiał samochody ciężarowe, autobusy i czasami samochody dostawcze, będące w posiadaniu zakładu pracy. W ocenie Sądu Okręgowego czynności wykonywane okazjonalnie przez ubezpieczonego poza kanałem obejmujące – jak zeznali świadkowie – 20% lub 10-15% czasu pracy w ciągu jednego dnia roboczego, były nierozerwalnie związane z pracami wykonywanymi w kanale. Nie budzi bowiem wątpliwości, że naprawy pojazdów samochodowych w zakresie zawieszenia, sprzęgła, hamulców, podwozia przeprowadzone w kanale remontowym wymagają późniejszego sprawdzenia skuteczności i prawidłowości przeprowadzonej naprawy już poza kanałem. Abstrahując od powyższego prace wykonywane poza kanałem miały charakter incydentalny i nie wpłynęły na okoliczność, że ubezpieczony w przeważającym zakresie wykonywał czynności naprawcze samochodów ciężarowych i autobusów w kanale remontowym. Co za tym idzie, prace wykonywane przez ubezpieczonego odpowiadają rodzajowo pracom wykonywanym w kanałach remontowych przy naprawie pojazdów mechanicznych wymienionym w wykazie A, dziale XIV poz. 16 załącznika do w/w rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze . Pracodawca w świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach z dnia 30.04.1993r. powołał się na prace zawarte w w/w pozycji załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów, co także pośrednio wskazuje na wykonywanie przez ubezpieczonego prac mechanika samochodowego w kanałach remontowych. Ubezpieczony udowodnił zatem ponad 15 lat pracy w szczególnych warunkach. W ocenie Sądu Okręgowego całokształt okoliczności sprawy dał podstawy do uznania, że w dniu złożenia wniosku o emeryturę ubezpieczony spełnił wszystkie przesłanki przyznania prawa do świadczenia emerytalnego zawarte w art. 184 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych w związku z przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze . Z tych względów i na mocy art. art.477 14 § 2 k.p.c. Sąd Okręgowy zmienił zaskarżoną decyzję. Apelację od powyższego wyroku złożył pozwany organ rentowy zaskarżając wyrok w całości i zarzucając: 1) naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów wyprowadzenie wniosków niewynikających z zebranego materiału dowodowego, że ubezpieczony pracował w pełnym wymiarze czasu pracy przez okres 15 lat w warunkach szczególnych; 2) naruszenie prawa materialnego tj. art. 184 ust. 1 i 2 w zw. z art. 27 i art. 32 ust. 1 i ust. 4 cyt. ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych w zw. z § 4 ust. 1 w zw. z § 2 ust. 1 cyt. rozporządzenia poprzez ich błędną wykładnię i przyjęcie, że ubezpieczony spełnił wszystkie przesłanki do ustalenia prawa do emerytury. Wskazując na powyższe zrzuty apelujący wnosił o zmianę zaskarżonego wyroku i oddalenie odwołania. Pozwany uzasadnił, że zarówno z zeznań świadków jak i zeznań wnioskodawcy wynika, że skarżący nie pracował w pełnym wymiarze czasu pracy w warunkach szczególnych a tym samym nie spełnił przesłanek do ustalenia prawa do emerytury. W odpowiedzi na apelację, jak należy wywieść z jej treści, wnioskodawca wnosił o jej oddalenie, wskazując, że 8 godzin pracy dziennie obejmowało też przerwy w pracy m.in. w celu skomunikowania się z przełożonym, spożycia posiłku czy skorzystania z toalety. Wskazał, że jego praca polegała na stałym wykonywaniu obowiązków mechanika w kanale. Opierając się na ustaleniach faktycznych jak i rozważaniach prawnych poczynionych przez Sąd I instancji Sąd Apelacyjny zważył co następuje: Apelacja jest bezzasadna i podlega oddaleniu. Sąd Okręgowy dokonał prawidłowych ustaleń i wydał trafne, odpowiadające prawu rozstrzygnięcie. Sąd Apelacyjny akceptuje w całości ustalenia faktyczne jak i wywody prawne poczynione przez Sąd pierwszej instancji, zatem nie zachodzi konieczność ich powtarzania (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 8 października 1998 r. II CKN 923/97, OSNC 1999/3/60). Zarzuty apelacji nie są trafne. Przede wszystkim Sąd Okręgowy nie dopuścił się naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. , zgodnie z którym Sąd ocenia wiarogodność i moc dowodów według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału. Sąd obdarzył wiarą zeznania wnioskodawcy i przesłuchanych w sprawie świadków D. P. i T. K. , gdyż są spójne i korespondują ze świadectwami pracy. Dokonana przez sąd ocena dowodów może być skutecznie podważona tylko w przypadku, gdy brak jest logiki w wiązaniu wniosków z zebranymi dowodami lub gdy wnioskowanie sądu jest sprzeczne z doświadczeniem życiowym. Taka sytuacja w sprawie niniejszej nie występuje. Zeznania świadków są jednoznaczne a wynika z nich, że w spornym okresie wnioskodawca wykonywał pracę mechanika w kanałach remontowych przy naprawie pojazdów mechanicznych. Jak wynika z zeznań samego wnioskodawcy „czasami” wykonywał pracę poza kanałem. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że wnioskodawca przede wszystkim wykonywał pracę w kanale, przy naprawie samochodów ciężarowych, autobusów a niekiedy samochodów dostawczych. W ocenie Sądu Apelacyjnego Sąd Okręgowy prawidłowo ustalił, że w spornym okresie tj. od 6 stycznia 1976 r. do 30 kwietnia 1993 r. ubezpieczony stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał prace w kanale remontowym przy naprawie pojazdów mechanicznych. Zgodnie z treścią art. 184 ust. 1 pkt 1 cyt. ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy osiągnęli okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury. Przepisy dotychczasowe to cyt. rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r., które w § 2 ust. 1 stanowi, że okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu są okresy, w których praca w szczególnych warunkach jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy. Sąd Apelacyjny podziela stanowisko Sądu Okręgowego, że czasowe wykonywanie pracy poza kanałem, związanej ściśle z pracą podstawową, wykonywaną w kanale remontowym nie oznacza braku stałości pracy czy też pełnego wymiaru. Opuszczenie kanału w celu wymontowania części samochodowej, czasowej naprawy poza kanałem, skonsultowania pracy z przełożonym nie oznacza, że pracownik zerwał związek z pracą podstawową i przez to nie spełnia przesłanek wymienionych w treści § 2 ust. 1 cyt. rozporządzenia. Istotne jest, że wnioskodawcy zostały przypisane obowiązki mechanika, wykonującego prace w kanale remontowym i praca ta była przez niego wykonywana w zdecydowanej większości czasu pracy. Sąd Apelacyjny podziela pogląd, że „praca mechanika w kanale nigdy nie trwa faktycznie, efektywnie "pełnych" 8 godzin, jednak czasem pracy w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze nie jest czas, w którym praca ta jest efektywnie rzeczywiście wykonywana, lecz czas, w którym pracownik pozostaje w gotowości do świadczenia na rzecz pracodawcy pracy tego rodzaju” (wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 24 lutego 2015 r. III AUa 1366/14 LEX nr 1665039). W ocenie Sądu Apelacyjnego Sąd Okręgowy prawidłowo ustalił ,że wnioskodawca stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał pracę w kanałach remontowych przy naprawie pojazdów mechanicznych, wymienioną w wykazie A dziale XIV poz. 16, stanowiącym załącznik do cyt. rozporządzenia. Tym samym spełnił wszystkie warunki do nabycia prawa do emerytury. Z tych względów i na mocy art. 385 k.p.c. Sąd Apelacyjny oddalił apelację jako bezzasadną.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI