III AUa 1008/17

Sąd Apelacyjny w LublinieLublin2018-06-06
SAOSubezpieczenia społeczneprawo do emeryturyWysokaapelacyjny
emeryturaubezpieczenia społecznepraca w szczególnych warunkachmechanikkanał remontowyZUSstaż pracyprawo pracy

Sąd Apelacyjny oddalił apelację ZUS, potwierdzając prawo do emerytury dla mechanika pracującego w szczególnych warunkach, mimo pracy częściowo poza kanałem remontowym.

Sąd Okręgowy w Siedlcach przyznał S. G. prawo do emerytury, uznając, że przepracował on ponad 15 lat w szczególnych warunkach jako mechanik samochodowy w kanałach remontowych. ZUS odwołał się, zarzucając naruszenie przepisów i błędną wykładnię prawa, twierdząc, że praca nie była wykonywana stale i w pełnym wymiarze. Sąd Apelacyjny oddalił apelację, akceptując ustalenia Sądu Okręgowego i potwierdzając, że praca w kanale remontowym, nawet z okazjonalnymi czynnościami poza nim, spełnia wymogi pracy w szczególnych warunkach.

Sprawa dotyczyła prawa do emerytury S. G., który pracował jako mechanik samochodowy w (...) Zakładach (...) od 1976 do 1993 roku. ZUS odmówił zaliczenia okresu pracy w szczególnych warunkach, ponieważ pracodawca nie określił rodzaju wykonywanej pracy w świadectwie, a organ rentowy uznał, że praca w kanale remontowym nie była wykonywana stale i w pełnym wymiarze. Sąd Okręgowy w Siedlcach zmienił decyzję ZUS, przyznając prawo do emerytury, opierając się na zeznaniach świadków i samego ubezpieczonego, którzy potwierdzili, że praca w kanale remontowym przy naprawach pojazdów ciężarowych i autobusów stanowiła dominującą część obowiązków. Sąd Apelacyjny w Lublinie oddalił apelację ZUS, podzielając stanowisko Sądu Okręgowego. Sąd uznał, że nawet okazjonalne wykonywanie czynności poza kanałem, ściśle związanych z pracą podstawową, nie przerywa ciągłości pracy w szczególnych warunkach ani nie oznacza braku pełnego wymiaru czasu pracy. Kluczowe było to, że ubezpieczony stale wykonywał obowiązki mechanika w kanale remontowym, co odpowiadało pracom wymienionym w wykazie prac w szczególnych warunkach.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, praca mechanika samochodowego wykonywana w kanale remontowym, nawet z okazjonalnymi czynnościami poza kanałem ściśle związanymi z pracą podstawową, może być uznana za pracę w szczególnych warunkach wykonywaną stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, jeśli stanowi ona dominującą część obowiązków pracownika.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny uznał, że praca w kanale remontowym przy naprawach pojazdów mechanicznych, nawet jeśli czasami wymagała czynności poza kanałem (np. wymontowanie części, konsultacja), spełnia wymogi pracy w szczególnych warunkach. Kluczowe jest wykonywanie tych czynności stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, a okazjonalne przerwy nie przerywają tego charakteru, jeśli praca w kanale jest dominująca.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie apelacji

Strona wygrywająca

S. G.

Strony

NazwaTypRola
S. G.osoba_fizycznawnioskodawca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (6)

Główne

ustawa o emeryturach i rentach art. 184 § 1

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Ubezpieczonym urodzonym po 31 grudnia 1948 r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w przepisach, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy osiągnęli okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymagany do nabycia prawa do emerytury na podstawie przepisów dotychczasowych.

rozporządzenie Rady Ministrów z 7 lutego 1983 r. § § 2 ust. 1

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego oraz wzrostu emerytur i rent inwalidzkich dla pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze

Okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu są okresy, w których praca w szczególnych warunkach jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy.

Pomocnicze

rozporządzenie Rady Ministrów z 7 lutego 1983 r.

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego oraz wzrostu emerytur i rent inwalidzkich dla pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze

Prace wymienione w wykazie A, dziale XIV poz. 16 (naprawy pojazdów mechanicznych w kanałach remontowych).

k.p.c. art. 477¹⁴ § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy zmiany decyzji organu rentowego przez sąd.

k.p.c. art. 233 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy oceny dowodów przez sąd.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy oddalenia apelacji przez sąd.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Praca mechanika samochodowego w kanale remontowym, nawet z okazjonalnymi czynnościami poza kanałem, jest pracą w szczególnych warunkach wykonywaną stale i w pełnym wymiarze. Zeznania świadków i wnioskodawcy są spójne i korespondują ze świadectwami pracy, potwierdzając charakter wykonywanej pracy. Praca wykonywana poza kanałem była nierozerwalnie związana z pracą w kanale i stanowiła niewielki procent czasu pracy.

Odrzucone argumenty

Praca nie była wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy w warunkach szczególnych. Świadectwo pracy nie określało rodzaju wykonywanej pracy w szczególnych warunkach. Czynności wykonywane poza kanałem przerywały ciągłość pracy w szczególnych warunkach.

Godne uwagi sformułowania

praca mechanika samochodowego ubezpieczony wykonywał w kanale remontowym przy naprawach pojazdów samochodowych, głównie samochodów ciężarowych. prace wykonywane poza kanałem miały charakter incydentalny i nie wpłynęły na okoliczność, że ubezpieczony w przeważającym zakresie wykonywał czynności naprawcze samochodów ciężarowych i autobusów w kanale remontowym. czasowe wykonywanie pracy poza kanałem, związanej ściśle z pracą podstawową, wykonywaną w kanale remontowym nie oznacza braku stałości pracy czy też pełnego wymiaru. czasem pracy w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze nie jest czas, w którym praca ta jest efektywnie rzeczywiście wykonywana, lecz czas, w którym pracownik pozostaje w gotowości do świadczenia na rzecz pracodawcy pracy tego rodzaju.

Skład orzekający

Małgorzata Rokicka-Radoniewicz

przewodniczący

Elżbieta Gawda

sprawozdawca

Jacek Chaciński

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie, że praca mechanika w kanale remontowym, mimo okazjonalnych czynności poza nim, może być uznana za pracę w szczególnych warunkach, a także interpretacja pojęć 'stale' i 'w pełnym wymiarze czasu pracy' w kontekście świadczeń emerytalnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego rodzaju pracy (mechanik w kanale) i okresu przed reformą emerytalną. Interpretacja pojęć 'stale' i 'w pełnym wymiarze' może być stosowana analogicznie do innych zawodów wykonujących pracę w warunkach szczególnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak sądy interpretują przepisy dotyczące pracy w szczególnych warunkach, co jest kluczowe dla wielu osób ubiegających się o wcześniejszą emeryturę. Pokazuje też, jak ważne są dowody inne niż formalne dokumenty.

Czy praca w kanale remontowym daje prawo do wcześniejszej emerytury? Sąd Apelacyjny wyjaśnia.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III AUa 1008/17 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 6 czerwca 2018 r. Sąd Apelacyjny w Lublinie III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący - Sędzia SA Małgorzata Rokicka-Radoniewicz Sędziowie: SA Elżbieta Gawda (spr.) SO del. do SA Jacek Chaciński Protokolant: p.o. protokolanta sądowego Sylwia Zawadzka po rozpoznaniu w dniu 6 czerwca 2018 r. w Lublinie sprawy S. G. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w S. o prawo do emerytury na skutek apelacji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w S. od wyroku Sądu Okręgowego w Siedlcach z dnia 18 października 2017 r. sygn. akt IV U 350/17 oddala apelację. Jacek Chaciński Małgorzata Rokicka-Radoniewicz Elżbieta Gawda III AUa 1008/17 UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 18 października 2017 r. Sąd Okręgowy w Siedlcach zmienił decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w S. i ustalił S. G. prawo do emerytury od dnia (...) . Sąd Okręgowy oparł swoje rozstrzygnięcie na następujących ustaleniach i rozważaniach prawnych: Ubezpieczony S. G. , ur. (...) , w dniu 13 marca 2017 r. wystąpił do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. z wnioskiem o ustalenie prawa do emerytury. We wniosku wskazał, że nie jest członkiem otwartego funduszu emerytalnego. Decyzją z dnia 18 maja 2017 r. na podstawie przedłożonych dokumentów organ rentowy ostatecznie przyjął za udowodnione na dzień 1 stycznia 1999 r. okresy składkowe i nieskładkowe, uzupełnione okresem pracy w gospodarstwie rolnym, w łącznym wymiarze 25 lat. Do pracy w szczególnych warunkach pozwany nie zaliczył żadnego okresu zatrudnienia, w tym nie uwzględnił okresu pracy od 6.01.1976 r. do 30.04.1993 r. w (...) Zakładach (...) , gdyż w przedłożonym świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach z dnia 30.04.1993 r. pracodawca nie określił rodzaju wykonywanej pracy. S. G. był zatrudniony w (...) Zakładach (...) Zakładzie Usług (...) w W. w okresie od 6.01.1976 r. do 30.04.1993 r. w pełnym wymiarze czasu pracy na stanowisku mechanika napraw pojazdów samochodowych. W trakcie zatrudnienia w dniu 20.09.1983 r. korzystał z urlopu bezpłatnego. W okresie od (...) do (...) pełnił służbę wojskową. Pracodawca wystawił ubezpieczonemu świadectwo wykonywania prac w szczególnych warunkach z dnia 30.04.1993 r., w którym powołał prace wymienione w wykazie A, stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego oraz wzrostu emerytur i rent inwalidzkich dla pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymienione w dziale XIV poz. 16 pkt 2 wykazu stanowiącego załącznik do Zarządzenia Nr 64 Ministra Komunikacji z dnia 29.06.1983 r. Pracę mechanika samochodowego ubezpieczony wykonywał w kanale remontowym przy naprawach pojazdów samochodowych, głównie samochodów ciężarowych. Ubezpieczony dokonywał napraw samochodów ciężarowych i autobusów marki S. , J. , A. , a także czasami samochodów dostawczych typu Ż. i N. , będących w posiadaniu pracodawcy. Naprawiał przeważnie zawieszenia, sprzęgła, hamulce, podwozia. Praca w kanale remontowym zajmowała ubezpieczonemu około 6 godzin dziennie, pozostały czas to były inne prace poza kanałem. Sąd Okręgowy obdarzył wiarą zeznania przesłuchanych w sprawie świadków oraz zeznania wnioskodawcy, gdyż są logiczne i korespondują ze świadectwami pracy zawartymi w aktach organu rentowego Poza sporem pozostawało, że ubezpieczony osiągnął wymagany ustawą wiek w dniu (...) spełnił przesłankę ogólnego stażu ubezpieczenia wykazując 25 lat okresów składkowych i nieskładkowych, jak również nie jest członkiem otwartego funduszu emerytalnego. W ocenie Sądu Okręgowego przeprowadzone postępowanie dowodowe, oparte na spójnych zeznaniach świadków – współpracowników ubezpieczonego D. P. i T. K. oraz samego ubezpieczonego, jak również świadectwach pracy zawartych w aktach organu rentowego, dało podstawy do uznania, że w okresie od 6.01.1976 r. do 30.04.1993 r. będąc zatrudnionym w (...) Zakładach (...) Zakładzie Usług (...) w W. S. G. świadczył wyłącznie pracę mechanika samochodowego, a czynności naprawcze w przeważającym zakresie wykonywał w kanałach remontowych. Ubezpieczony naprawiał samochody ciężarowe, autobusy i czasami samochody dostawcze, będące w posiadaniu zakładu pracy. W ocenie Sądu Okręgowego czynności wykonywane okazjonalnie przez ubezpieczonego poza kanałem obejmujące – jak zeznali świadkowie – 20% lub 10-15% czasu pracy w ciągu jednego dnia roboczego, były nierozerwalnie związane z pracami wykonywanymi w kanale. Nie budzi bowiem wątpliwości, że naprawy pojazdów samochodowych w zakresie zawieszenia, sprzęgła, hamulców, podwozia przeprowadzone w kanale remontowym wymagają późniejszego sprawdzenia skuteczności i prawidłowości przeprowadzonej naprawy już poza kanałem. Abstrahując od powyższego prace wykonywane poza kanałem miały charakter incydentalny i nie wpłynęły na okoliczność, że ubezpieczony w przeważającym zakresie wykonywał czynności naprawcze samochodów ciężarowych i autobusów w kanale remontowym. Co za tym idzie, prace wykonywane przez ubezpieczonego odpowiadają rodzajowo pracom wykonywanym w kanałach remontowych przy naprawie pojazdów mechanicznych wymienionym w wykazie A, dziale XIV poz. 16 załącznika do w/w rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze . Pracodawca w świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach z dnia 30.04.1993r. powołał się na prace zawarte w w/w pozycji załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów, co także pośrednio wskazuje na wykonywanie przez ubezpieczonego prac mechanika samochodowego w kanałach remontowych. Ubezpieczony udowodnił zatem ponad 15 lat pracy w szczególnych warunkach. W ocenie Sądu Okręgowego całokształt okoliczności sprawy dał podstawy do uznania, że w dniu złożenia wniosku o emeryturę ubezpieczony spełnił wszystkie przesłanki przyznania prawa do świadczenia emerytalnego zawarte w art. 184 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych w związku z przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze . Z tych względów i na mocy art. art.477 14 § 2 k.p.c. Sąd Okręgowy zmienił zaskarżoną decyzję. Apelację od powyższego wyroku złożył pozwany organ rentowy zaskarżając wyrok w całości i zarzucając: 1) naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów wyprowadzenie wniosków niewynikających z zebranego materiału dowodowego, że ubezpieczony pracował w pełnym wymiarze czasu pracy przez okres 15 lat w warunkach szczególnych; 2) naruszenie prawa materialnego tj. art. 184 ust. 1 i 2 w zw. z art. 27 i art. 32 ust. 1 i ust. 4 cyt. ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych w zw. z § 4 ust. 1 w zw. z § 2 ust. 1 cyt. rozporządzenia poprzez ich błędną wykładnię i przyjęcie, że ubezpieczony spełnił wszystkie przesłanki do ustalenia prawa do emerytury. Wskazując na powyższe zrzuty apelujący wnosił o zmianę zaskarżonego wyroku i oddalenie odwołania. Pozwany uzasadnił, że zarówno z zeznań świadków jak i zeznań wnioskodawcy wynika, że skarżący nie pracował w pełnym wymiarze czasu pracy w warunkach szczególnych a tym samym nie spełnił przesłanek do ustalenia prawa do emerytury. W odpowiedzi na apelację, jak należy wywieść z jej treści, wnioskodawca wnosił o jej oddalenie, wskazując, że 8 godzin pracy dziennie obejmowało też przerwy w pracy m.in. w celu skomunikowania się z przełożonym, spożycia posiłku czy skorzystania z toalety. Wskazał, że jego praca polegała na stałym wykonywaniu obowiązków mechanika w kanale. Opierając się na ustaleniach faktycznych jak i rozważaniach prawnych poczynionych przez Sąd I instancji Sąd Apelacyjny zważył co następuje: Apelacja jest bezzasadna i podlega oddaleniu. Sąd Okręgowy dokonał prawidłowych ustaleń i wydał trafne, odpowiadające prawu rozstrzygnięcie. Sąd Apelacyjny akceptuje w całości ustalenia faktyczne jak i wywody prawne poczynione przez Sąd pierwszej instancji, zatem nie zachodzi konieczność ich powtarzania (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 8 października 1998 r. II CKN 923/97, OSNC 1999/3/60). Zarzuty apelacji nie są trafne. Przede wszystkim Sąd Okręgowy nie dopuścił się naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. , zgodnie z którym Sąd ocenia wiarogodność i moc dowodów według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału. Sąd obdarzył wiarą zeznania wnioskodawcy i przesłuchanych w sprawie świadków D. P. i T. K. , gdyż są spójne i korespondują ze świadectwami pracy. Dokonana przez sąd ocena dowodów może być skutecznie podważona tylko w przypadku, gdy brak jest logiki w wiązaniu wniosków z zebranymi dowodami lub gdy wnioskowanie sądu jest sprzeczne z doświadczeniem życiowym. Taka sytuacja w sprawie niniejszej nie występuje. Zeznania świadków są jednoznaczne a wynika z nich, że w spornym okresie wnioskodawca wykonywał pracę mechanika w kanałach remontowych przy naprawie pojazdów mechanicznych. Jak wynika z zeznań samego wnioskodawcy „czasami” wykonywał pracę poza kanałem. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że wnioskodawca przede wszystkim wykonywał pracę w kanale, przy naprawie samochodów ciężarowych, autobusów a niekiedy samochodów dostawczych. W ocenie Sądu Apelacyjnego Sąd Okręgowy prawidłowo ustalił, że w spornym okresie tj. od 6 stycznia 1976 r. do 30 kwietnia 1993 r. ubezpieczony stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał prace w kanale remontowym przy naprawie pojazdów mechanicznych. Zgodnie z treścią art. 184 ust. 1 pkt 1 cyt. ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy osiągnęli okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury. Przepisy dotychczasowe to cyt. rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r., które w § 2 ust. 1 stanowi, że okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu są okresy, w których praca w szczególnych warunkach jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy. Sąd Apelacyjny podziela stanowisko Sądu Okręgowego, że czasowe wykonywanie pracy poza kanałem, związanej ściśle z pracą podstawową, wykonywaną w kanale remontowym nie oznacza braku stałości pracy czy też pełnego wymiaru. Opuszczenie kanału w celu wymontowania części samochodowej, czasowej naprawy poza kanałem, skonsultowania pracy z przełożonym nie oznacza, że pracownik zerwał związek z pracą podstawową i przez to nie spełnia przesłanek wymienionych w treści § 2 ust. 1 cyt. rozporządzenia. Istotne jest, że wnioskodawcy zostały przypisane obowiązki mechanika, wykonującego prace w kanale remontowym i praca ta była przez niego wykonywana w zdecydowanej większości czasu pracy. Sąd Apelacyjny podziela pogląd, że „praca mechanika w kanale nigdy nie trwa faktycznie, efektywnie "pełnych" 8 godzin, jednak czasem pracy w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze nie jest czas, w którym praca ta jest efektywnie rzeczywiście wykonywana, lecz czas, w którym pracownik pozostaje w gotowości do świadczenia na rzecz pracodawcy pracy tego rodzaju” (wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 24 lutego 2015 r. III AUa 1366/14 LEX nr 1665039). W ocenie Sądu Apelacyjnego Sąd Okręgowy prawidłowo ustalił ,że wnioskodawca stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał pracę w kanałach remontowych przy naprawie pojazdów mechanicznych, wymienioną w wykazie A dziale XIV poz. 16, stanowiącym załącznik do cyt. rozporządzenia. Tym samym spełnił wszystkie warunki do nabycia prawa do emerytury. Z tych względów i na mocy art. 385 k.p.c. Sąd Apelacyjny oddalił apelację jako bezzasadną.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI