III AUa 1007/13

Sąd Apelacyjny w LublinieLublin2013-11-20
SAOSubezpieczenia społeczneskładki na ubezpieczenia społeczne i zdrowotneŚredniaapelacyjny
ZUSskładkiubezpieczenia społeczneubezpieczenie zdrowotneFundusz Pracydziałalność gospodarczapodleganie ubezpieczeniomdecyzja ZUSapelacja

Sąd Apelacyjny oddalił apelację ubezpieczonej, potwierdzając obowiązek opłacania składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne oraz na Fundusz Pracy, nawet jeśli działalność gospodarcza nie była faktycznie prowadzona, o ile formalnie nie została zawieszona, a kwestia podlegania ubezpieczeniom została już rozstrzygnięta w poprzednim postępowaniu.

Ubezpieczona I. J. odwołała się od decyzji ZUS określającej jej zadłużenie z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne oraz na Fundusz Pracy. Twierdziła, że mimo figurowania w ewidencji, faktycznie nie prowadziła działalności gospodarczej. Sąd Okręgowy oddalił jej odwołanie, opierając się na wcześniejszej, ostatecznej decyzji stwierdzającej podleganie ubezpieczeniom. Sąd Apelacyjny oddalił apelację, uznając, że kwestia faktycznego prowadzenia działalności nie może być badana w tej sprawie, a jedynie wysokość składek lub ich przedawnienie, co również nie zostało wykazane.

Sprawa dotyczyła apelacji I. J. od wyroku Sądu Okręgowego w Lublinie, który oddalił jej odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) określającej zadłużenie z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne oraz na Fundusz Pracy. Ubezpieczona kwestionowała decyzję, twierdząc, że choć figurowała w ewidencji jako podmiot gospodarczy do 1 sierpnia 2010 r., faktycznie nie prowadziła pozarolniczej działalności gospodarczej i dlatego nie powinna opłacać składek. Sąd Okręgowy oparł swoje rozstrzygnięcie na ostatecznej decyzji ZUS z dnia 17 grudnia 2010 r., która stwierdziła, że I. J. podlegała obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym w określonych okresach, w tym od marca 2005 r. do lipca 2010 r. Sąd pierwszej instancji uznał, że kwestia podlegania ubezpieczeniom została już prawomocnie rozstrzygnięta i nie podlega ponownemu badaniu. Podkreślono również, że zgodnie z przepisami, obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego obejmuje osoby prowadzące działalność gospodarczą, chyba że ją formalnie zawiesiły, a obowiązek zapłaty składek na Fundusz Pracy wynika z ustawy. Sąd Apelacyjny, rozpoznając apelację, uznał argumentację skarżącej dotyczącą faktycznego nieprowadzenia działalności za nieprzydatną w tej sprawie. Podkreślono, że zakres kontroli sądowej jest ograniczony do decyzji zaskarżonej, a kwestia podlegania ubezpieczeniom została już rozstrzygnięta. Sąd Apelacyjny wskazał, że ubezpieczona mogłaby jedynie domagać się obniżenia wysokości składek lub uznania ich przedawnienia, ale nie wykazała błędów w wyliczeniach ani przedawnienia. Odniesiono się również do kwestii doręczenia decyzji z 17 grudnia 2010 r., wskazując, że nawet jeśli nie została podjęta osobiście, doręczenie zastępcze było dopuszczalne, a ubezpieczona miała świadomość istnienia tej decyzji. W konsekwencji, wszystkie zarzuty apelacji uznano za chybione, a apelację oddalono na podstawie art. 385 kpc.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, obowiązek opłacania składek istnieje, jeśli podleganie ubezpieczeniom zostało prawomocnie ustalone, a działalność gospodarcza nie została formalnie zawieszona, nawet jeśli faktycznie nie była prowadzona.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny uznał, że kwestia podlegania ubezpieczeniom została rozstrzygnięta ostateczną decyzją ZUS i nie podlega ponownemu badaniu. Skoro ubezpieczona formalnie nie zawiesiła działalności, obowiązek opłacania składek wynika z przepisów prawa, a argumentacja o faktycznym nieprowadzeniu działalności jest w tej sprawie nieistotna. Kontrola sądowa ogranicza się do zaskarżonej decyzji, a nie do wcześniejszych rozstrzygnięć.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddala apelację

Strona wygrywająca

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L.

Strony

NazwaTypRola
I. J.osoba_fizycznawnioskodawczyni
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L.instytucjapozwany

Przepisy (7)

Pomocnicze

u.ś.o.z. art. 66 § 1

Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych

Obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi, które są osobami prowadzącymi działalność gospodarczą lub osobami z nimi współpracującymi, z wyłączeniem osób, które zawiesiły wykonywanie działalności gospodarczej.

u.p.z. art. 104 § 1

Ustawa o promocji zatrudnienia

Reguluje obowiązek zapłaty składek na Fundusz Pracy.

u.s.u.s. art. 32

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Uprawnia pozwany organ rentowy do wydania rozstrzygnięcia także w odniesieniu do składek na ubezpieczenie zdrowotne i na Fundusz Pracy.

u.s.u.s. art. 18 § 8

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Określa podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe dla osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą jako zadeklarowaną kwotę przychodu, nie niższą niż 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego.

u.s.u.s. art. 20 § 1

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Określa podstawę obliczenia składki na ubezpieczenie wypadkowe.

u.s.u.s. art. 15

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

u.s.u.s. art. 22 § 1

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Podleganie ubezpieczeniom zostało prawomocnie ustalone w odrębnym postępowaniu. Obowiązek opłacania składek wynika z formalnego statusu prowadzenia działalności, a nie faktycznego jej prowadzenia. Składki zostały naliczone w najniższej możliwej wysokości. Nie upłynęły terminy przedawnienia składek. Doręczenie zastępcze decyzji z 17 grudnia 2010 r. było dopuszczalne.

Odrzucone argumenty

Faktyczne nieprowadzenie działalności gospodarczej w okresie od marca 2005 r. do lipca 2010 r. Brak informacji o podstawie wyliczenia kwot składek w decyzji. Niewłaściwe doręczenie decyzji z 17 grudnia 2010 r.

Godne uwagi sformułowania

sama kwestia podlegania tym ubezpieczeniom nie mogła być już badana i oceniana skoro została już ustalona w odrębnym postępowaniu administracyjnym. argumentacja podnoszona przez skarżącą ... a dotycząca kwestii faktycznego nie prowadzenia przez nią pozarolniczej działalności gospodarczej nie jest przydatna w sprawie niniejszej. rozmiar następczej kontroli sądowej określa zakres rozstrzygnięcia określony w decyzji poddanej takiej kontroli. nie jest rzeczą sądów ubezpieczeń społecznych ocenianie, w tej sprawie, czy to doręczenie jest prawidłowe czy też nie.

Skład orzekający

Marcjanna Górska

przewodniczący

Małgorzata Rokicka - Radoniewicz

członek

Bogdan Świerk

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasady, że formalny status prowadzenia działalności gospodarczej, potwierdzony ostateczną decyzją ZUS, rodzi obowiązek opłacania składek, nawet jeśli działalność nie była faktycznie prowadzona, o ile nie została formalnie zawieszona. Podkreślenie ograniczeń kontroli sądowej w sprawach dotyczących składek ZUS."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, gdzie podleganie ubezpieczeniom zostało już prawomocnie ustalone. Nie analizuje szczegółowo kwestii faktycznego prowadzenia działalności, skupiając się na formalnych aspektach i wcześniejszych rozstrzygnięciach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników specjalizujących się w ubezpieczeniach społecznych i prowadzących działalność gospodarczą, ponieważ wyjaśnia, że formalne zgłoszenie działalności i brak jej zawieszenia generują obowiązek opłacania składek, nawet jeśli faktycznie nie była ona prowadzona. Podkreśla znaczenie ostatecznych decyzji ZUS.

Czy musisz płacić składki ZUS, nawet jeśli nie prowadzisz firmy? Sąd Apelacyjny wyjaśnia.

Dane finansowe

WPS: 43 581,01 PLN

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III AUa 1007/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 20 listopada 2013 r. Sąd Apelacyjny w Lublinie III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący - Sędzia SA Marcjanna Górska Sędziowie: SA Małgorzata Rokicka - Radoniewicz SA Bogdan Świerk (spr.) Protokolant: stażysta Katarzyna Sugier po rozpoznaniu w dniu 20 listopada 2013 r. w Lublinie sprawy I. J. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w L. o wysokość należności z tytułu składek na skutek apelacji wnioskodawczyni I. J. od wyroku Sądu Okręgowego w Lublinie z dnia 23 kwietnia 2013 r. sygn. akt VII U 3094/12 oddala apelację. III AUa 1007/13 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 10 maja 2012 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Inspektorat w P. określił wielkość zadłużenie I. J. z tytułu składek na datę wydania decyzji na kwotę 43 581.01 zł, w tym: - na ubezpieczenia społeczne w kwocie 29 781,75 zł, - na ubezpieczenie zdrowotne w kwocie 11 363,04 zł - na Fundusz Pracy w kwocie 2 436,22 zł i wskazał, że składki te wraz z odsetkami należy uregulować. Odwołanie od tej decyzji złożyła I. J. kwestionując jej poprawność. Ubezpieczona przyznała fakt, że jako podmiot gospodarczy figurowała w stosownej ewidencji do 1 sierpnia 2010 r. ale faktycznie nie prowadziła pozarolniczej działalności gospodarczej. Dlatego nie ma obowiązku opłacania składek na ubezpieczenia wskazane przez organ rentowy i na Fundusz Pracy. Po jego rozpoznaniu Sąd Okręgowy w Lublinie wyrokiem z dnia 23 kwietnia 2013 r. oddalił odwołanie I. J. . Swoje rozstrzygnięcie Sąd Okręgowy oparł na poniższych ustaleniach faktycznych oraz ich ocenie prawnej: decyzją z dnia 17 grudnia 2010 r. pozwany organ rentowy stwierdził, że z tytułu prowadzonej pozarolniczej działalności gospodarczej I. J. podlegała obowiązkowym ubezpieczeniom: emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu w okresach: od dnia 16 grudnia 2004 r. do dnia 23 grudnia 2004 r., od dnia 17 stycznia 2005 r. do dnia 30 stycznia 2005 r. oraz od dnia 1 marca 2005 r. do dnia 31 lipca 2010 r. Decyzja ta stała się ostateczną. Dlatego w sprawie niniejszej sama kwestia podlegania tym ubezpieczeniom nie mogła być już badana i oceniana skoro została już ustalona w odrębnym postępowaniu administracyjnym. Zgodnie z przepisem art. 66 ust.1 lit. c ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ich ubezpieczeniami społecznymi, które sa osobami prowadzącymi działalność gospodarczą lub osobami z nimi współpracującymi, z wyłączeniem osób które zawiesiły wykonywanie działalności gospodarczej na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej. Tym samym wnioskodawczyni miała obowiązek opłacania składek na ubezpieczenie zdrowotne za okres od marca 2005 r. do lipca 2010 r. bowiem w sposób formalny nie zawiesiła prowadzenia swojej pozarolniczej działalności gospodarczej. Obowiązek zapłaty składek na Fundusz Pracy wynika z przepisu art. 104 ust.1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia. Na podstawie art. 32 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (dalej podawanej jako ustawa systemowa) pozwany organ rentowy był uprawniony do wydania rozstrzygnięcia także w odniesieniu do składek na ubezpieczenie zdrowotne i na Fundusz Pracy. Dlatego odwołanie ubezpieczonej jako bezzasadne podlegało oddaleniu. Apelację od wyroku Sądu Okręgowego wywiodła I. J. wnosząc o jego uchylenie. Z treści uzasadnienia apelacji należy wnioskować, że skarżącej chodzi o zmianę tego wyroku przez uwzględnienie jej odwołania. Apelująca nie podała formalnie określonych zarzutów i także można wnioskować z uzasadnienia apelacji, że zarzuca ona poczynienie błędnych ustaleń faktycznych bo mimo, że w okresie od marca 2005 r. do lipca 2010 r. figurowała ona w ewidencji osób prowadzących pozarolnicza działalność gospodarczą to faktycznie działalność ta nie była prowadzona. Ponadto w decyzji kwestionowanej przez apelującą nie podano na jakiej podstawie wyliczone zostały wymienione w niej kwoty składek. Sąd Apelacyjny zważył co następuje: argumentacja podnoszona przez skarżącą w uzasadnieniu jej apelacji a dotycząca kwestii faktycznego nie prowadzenia przez nią pozarolniczej działalności gospodarczej nie jest przydatna w sprawie niniejszej. Przypomnieć należy, że samo podleganie przez I. J. obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym w przedmiotowym okresie czasu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej nie podlegało badaniu i kontroli w sprawie niniejszej. Kwestia ta, jak trafnie przyjął sąd pierwszej instancji, została bowiem już rozstrzygnięta w odrębnym postępowaniu administracyjnym zakończonym ostateczną decyzją pozwanego organu rentowego z dnia 17 grudnia 2010 r. W sprawie niniejszej argumentacja apelującej dotycząca faktycznego prowadzenia przez nią, lub też nie prowadzenia, pozarolniczej działalności gospodarczej nie może być nawet oceniana bowiem rozmiar następczej kontroli sądowej określa zakres rozstrzygnięcia określony w decyzji poddanej takiej kontroli. Oznacza to, że w tej sprawie ubezpieczona mogłaby się domagać jedynie obniżenia wysokości składek wykazując błędy i nieprawidłowości w tym zakresie, lub też uznania, że uległy one przedawnieniu, bo samo podleganie przez nią obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym, a w konsekwencji także ubezpieczeniu zdrowotnemu zostało wcześniej już rozstrzygnięte. To samo dotyczy składek na Fundusz Pracy stanowiących daninę publiczno–prawną związana z podległością obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym. Obowiązek zapłaty składek jest konsekwencją podlegania ubezpieczeniom. W zakresie wysokości składek to zostały one określone w najniższej możliwej wysokości. Zgodnie z przepisem art. 18 ust. 8 (ustawy systemowej) podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe dla osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą stanowi zadeklarowana kwota przychodu która nie może być niższa niż 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego przyjętego do ustalenia kwoty ograniczenia rocznej podstawy wymiaru składek. W sprawie niniejszej kwota przeciętnego wynagrodzenia była już znana i od przychodów stanowiących 60% tej kwoty zostały naliczone składki na ubezpieczenie emerytalne i rentowe. Przychód w takiej samej wysokości był także podstawą do obliczenia składki na ubezpieczenie wypadkowe ( art. 20 ust.1 ustawy systemowej). Wysokość składek jest określona przez stopy procentowe (art. 15 i 22 ust.1 tej ustawy). Podobna sytuacja istnieje w zakresie składek na ubezpieczenie zdrowotne i na Fundusz Pracy. Kwestie te regulują przepisy ustaw podanych przez sąd pierwszej instancji w motywach zaskarżonego wyroku. Nie upłynęły również terminy przedawnienia do domagania się przez pozwanego zapłaty składek. Wspomnieć także należy, że kontrola sądowa jest ograniczona tylko do decyzji zaskarżonej odwołaniem i nie może się rozciągać na inne decyzje pozwanego organu rentowego. Stąd szerokie uwagi apelującej dotyczącej postępowania przed organem rentowym także nie znajdują zastosowania w tej sprawie. Autorka apelacji wskazuje, że nie doręczono jej decyzji z dnia 17 grudnia 2010 r. Istotnie, w aktach ZUS znajduje się przesyłka z tą decyzją której ubezpieczona nie podjęła w urzędzie pocztowym i jej doręczenie nastąpiło w sposób zastępczy, dopuszczony jednak przez przepisy prawa. Nie jest jednak rzeczą sądów ubezpieczeń społecznych ocenianie, w tej sprawie, czy to doręczenie jest prawidłowe czy też nie. Dopóki omawiana decyzja znajduje się w obrocie prawnym, jako decyzja ostateczna, to wywołuje skutki prawne. Przynajmniej od czasu doręczenia ubezpieczonej uzasadnienia zaskarżonego wyroku ma ona świadomość, że decyzja ta jest podstawą innej decyzji pozwanego, tej, którą zaskarżyła odwołaniem w obecnej sprawie. Zatem rzeczą skarżącej jest podejmowanie działania mającego na celu zniweczenie decyzji pozwanego z dnia 17 grudnia 2010 r. W tej sytuacji wszystkie zarzuty skarżącej należało ocenić jako chybione a przez to jej apelacji odmówić słuszności. Jako całkowicie bezzasadna apelacja ta podlegała oddaleniu. Z tych więc względów i z mocy art. 385 kpc Sąd Apelacyjny orzekł jak w wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI